장음표시 사용
61쪽
dijs immortalibus initium fecere. Ad postreinu serit: Quid est amplius dicendum ' Lectis uos assumpti s vi
ris fortifimis,paratisq; rebus alijs,ite in Med0F. 0 a tem reversius ad patrem lan dum adero, quo res hos, iis quicelerrime edoctusea parem omnia quae usi ictunt ut quamoptime cum diuina ope belligeremus. Vt hi quid in haec gerebant. rus autem domum reuersius, pres' catusq; Vestim patrii, atque Iouem patriu aliosque deos, pergebat ad exercitum, eumq; pater una deducebat. Sed
postaquam aedis egre ictunt,dici intur ulgura ei atque tonitrua dextera e beAsia. Quae ubi apparuissent,nullo
praeterea utentes alio augurio iter aciebant, qu)dsigna dei optimi maximi neminem luterent. Procedenti autem
ro,pater huiusmodi sermonem icere est aggresbus: o fili mihi charisime, quod dij immortales te mittunt propitis ac mites, et in sacrificijs manifes bim est, er insignis coelestibus, id quod ipsie etiam nosti. Nam rem harum ego tibi doctrinam de industria tradidi, quo non aslijs interpretibus mentes deoru calleres, sed ipse cognosceres ta uidens π audiens, quae videnda audiendasfunt. Ne avglires petas, βι uelint te decipere, dicentes alia quam dij ipsit significent: nes rursim ubi careus augure ambigas, quid tibi diuinis signis portendatur,sed cognoscens per diuinationem deorum confiusta, ipsis obtemperes. Atq; Cγrim inquit: O pater, qgando dis non aduersi consulere nobis uelint, pro uiribus diligentiam adbibe, bo,ut mones. Memini enim ex te olim audiste, itidem alae diffuit . dijs illum magis exorare, quod uelit, quemadmodum estiam ab hominibus, qui no cum in discultatibuι fuerit, tum asentetur ed quu rcbis seclinas utitur,tum remis
62쪽
nificatur deorum:Gr amicorum dicebas eandem habena,
mese diligent Propterea, inquit, ὀ fli, ob illos cultus libentius uren deos rogaturus ita a 'rellas, steras
futurum ut magis quaecunq; rogaveris,cosequare, quὀd tibi conficius sis nunquam eorum cultui defithbe. Valde,
inquit, ὀ pater, ita sium asellus in deos, ut in amicisi imos mihi Q hid enim fili, CambUes inquit,meministine illa, quae nobis olim uidebantur, dilicioris elye homines si didicere quae d) dederint, quam sit eoru 'crint insici σβι operantur, escere magis, quam fi fuerint octo si: si diligentium adhibuerint, quini si horum fuerint negligcntes, degere possest rius Qui ergo talesse praestirent, quales par est, ita nobis uidebatur bona lis petenda esse a in immortalibus. Ita, inquit Cγru memini equi dem haec abs te audisse. Etenim necessario parendum est orationi tuae. Na;n noui te dicere semper solitum, haud
as 4be a d s petere, neque uillarum eos equestri pugna, qui equitare no didicistini: nes fugitis ignaros, uperare illos sagittando, qui huiusmodi peritiam cadent: nea; gubernandi imperitos optare nauiu salutem gubernacdo: nes eos, qui frumentum no seuerint,sibi precari triticum pulcherrimum nastimes fututem petere, qui ibi in bello non cauerint: huiusimodi enim omnia esse praeruter diuina instituta. Sed qui optant ne isti, dicebas conosentaneum esse hos aeque a dijs optata non costqui, atq; ab hominibus non adipisci, quae illicita rogant. Sed illarum es ne oblituue,cum ego ac tu commentaremur, uφή
63쪽
cum magnum hoc opus esset,ita etiam scire alijs praeesse hominibim, ut habituri sint omnis res necessaria astastis, ei ut futuri sint omnes, qualis oportet, hoc nobis mirabile sane uidebatur. Ita mediusfidivi δ pater, memini hoc dixissee te: itaque mihi quos uidebatur opus esse maximum pulchre imperare, ac nunc eadem mihi uidenis tur, cum ipsium imperandi munus mecum ipse consideri ro. Equide cum ad alios homines oculos couertens ansemo uolgio, quales fiunt qui principatu obtineant,et quales hi quiset nobiscum decertatur turpifimu mihi uis detur eiusmodi homines formidare, minusq; libenter lys obuiam ire in pugnam, quos ego, ut ab hisce amicis nostris incipiam, sientio existimare id esse operaeprecium,
ut rex subditis antecedat coenae sumptu ac magnificenotia,auri magnitudine,diuturniore somno, utq; omnibus Principem sub- in rebus minore degat cum labore quum subditi. At ego ditos praestare arbitror decere principem siubditis anteire,non d0lo in qua in re m/M octo,sed prouidentia er industria. Verre quaedam fiunt, ς t. inquit, fili, que non erga homines exerceri debent, sed circa res ipsius, quibus disjicile est abundare. Itas ne te lateat breui periturum imperium, ubi exercituε caruerit commeatu. Atqui hunc cγaxares ipse ait, ὀ pater, praeobiturum fest nostris hinc proficiscentibuε omnibuε. Pergisne igitur,inquit ili idem habens hisce axares pecunijs certe,inquit, ὀ pater. Q gid,inquit,no si quot pecuniae ei funis Non mehercule, inquit rus. Verunta' men fidem adhibes his rebuη incertis s Qvὀd autem tibi grandi pecunia opim erit, et multa tibi hoc tempore alia
impensa necessario faciuda est,id haud nostis Novi equidem,inquit cγrus. Si igitur eum,inquit,impense depcerit,uel
64쪽
rit ipse etiam ultro mentiatur, quomodo tibi exerri,
res habebunt Videlicet nequaqua bene. Idcirco,ina
quit,ὸ pater,si quem tu redditum uides, qui quandiu inister amicos simus,ab me quos praestiri queat, expone. Interrogas, inquit, fili, ubi abs te pecunia parari queat A quo magis consentaneu est suppedituri pecuniam, qab eo, qui exercitui praesit Tu uero hinc agis tecum pe
ditatum, quem ficio cum alio iunge maiore no commutares. Equitatum autem Μcdorum, qui optimus est, sociubabebis. Quam crgo finitima gentem non ex hinus tibi gratificatu iri, et obsequendi uoluntate, tar metu poenis Quae quidem tibi una cum Oaxare con sideranda fiunt, quo nunquam deficiat uobis aliquid necessarium. Q Ain etiam assescendi gratia excogitandus eri pecuniarum
redditus. Hoc insuper omnium maxime memineris, nunquam expectandum esse, ut tum comentum pares, dum ipsa caritudo te coegerit ed cum maxime abundaueris,
tum ante indigentia illum strue. Etenim magis i quissimopin fuerit, eum consequeris, cum non uisius fueris indigere. Neq; praetereat tuis militibuου accusebere. Magis etiam ex hac te re aliI uerebuntur. Ac si quos tuis uiri bim uolueris uel bene afficere uel male, obsiequetiorab es milites habiturus in rerum necessuriarum copia. Et Oraotione tum uteris magis ad per uadendum apposita, climmaxime poteris demostrare, te fatis esse qui et bene possis,cν male ascere. Vertim Cyrus inquit: O pater, mi obi uideris laec omnia quamoptime dicere: et item, quod qμίnlinc milites accipient, eoru mihi nemo sit gratiam h hu*rM, quippe qui norunt, quas ob res eos CFarares socio. μ cuit: quod*praeterea quae quis accipiat,
65쪽
tum sibi honori ducti rictunt, tum danti borum vatum
colientanee plurimum habituri. Qui autem A:res habet, quibus potest tum ijs amicis gratiam referre, qui de se bene meruerint, tum de his quos habet inimicos, opera, dare ut ultionem sivinat, hunc negligere pe nis redditum putisne inquit minus esse turpe,quam sit quis eragros habeat, et ad eorum cultum operarios,deinde eos
simul ob negligentiam esse inutilis s Quare ita de me tibi persit ade,nunquam fore, ut res necessariuε militibuε moliri negligant,nes inter hostis, neq; inter amicos. Quid enim,inquit,sicineministine quae nobis olim necessario uidebantur non ese negligenda Non enim memini,sesquit Grus, quando ego sane ueni ad te argcntum petiturus, quod ei soluerem, qui dicebat sententiam rei militauris mihi tradidise: Gr tu id mihi cum dedore, ita me fumul quodammodo interrogabas: Num fli in praeceptis rei mulitaris uir i l cui stra mercedem, sicit ullam etiamentionem de administratione rei amiliaris Nihilo crete minus rebus ad uimm necessarijs cst opse militibus,q in domo famulis. Sed ubi ego tibi ucritatem loquens,
respondissem illum hac de re nihil omnino meminis cirursim ex me quaerebra, si quam mihi praeceptionem tradid9et de bona ualetudine,aut de uiribuε corporis,pem inde atqne imperatorem oporteat non fecim de his rebus, quim de re militari habere mentionem. Cum uero haec etiam negasbem,rursius ex me quaerebas,si quam dedi et mihi doctrinam de reddendis focijs optimis circa fingula belli opera. Quod ubi etiam nega Iem,hoc idem es percunctatus,deris et ne mihi institutionem ullam dein cienda militibus iacritateWpromptitudine,cum di
66쪽
ceres alacritatem ignauiae atq; inertis omnino praestire in omni opere. Vbi alit hoc quos habuit em, quaeres item Ergutius, si quum habuisbet orationem de praeocipia imperatoris industria ad persi dendum exerciatum. Q dcκm negassem omnino, rogabas me ad poσstremum, qua tandem ille doctrina diceret me scientia rei militaris ab sese in hilli, Cui cum restonderem, in*yruendi exercitus do ina: risi i tu quidem, inibis
numquodque constrens enarrath, cui exercitus instru*ctio utilitati foret rei militari sine commeatu, sine bona ualetudincisime cientia di larum artium circa rem be&licam, De obedientia. Cumq; mihi o kndises, nose aporiem instruere,breuem quandam esse partem rei misit ris:ipses rogassem, i quid horam posci me docere ust sh abeunti mihi, ut cum his uiris dioererem, qui militares habentur, G ex ijs quaererem, qua ratione haec sin*gillatim fierent. Ex hoc j tur tempore eorum ego conra
uetudine usius sium, quos huius rei prudenti imos esse audiebam. Et de alimento quidem sium perfixasius id satis
fore, quod Cyaxares nobis praebuerit. De bona uero valetudine, quod er audirem, π viderem etiam urbes, quibus bene ualere opus ese medicos eligere, Gr duces militum vatia modicos educere: sic etiam ego postraqPcim in hac sium digni ute conshtutus,cotinuo huius habui rei
curam. Atque exi 'mo eqLidem, mi pa 'er, mr Liros habiaturum mecum, qui artem medicam fatis calleant. Pater igitur ad haec inquit: Verum lcbi quos tu dicis, quem resarcinatores cui Q i, lim ali tui Cy'otarint, tum his mes. Ar. ζωilla bonae uesctud:nis cura erit, quam hor
67쪽
magnidecentior. ne initio . olet exercitus, tibi curandum est. Et qua ego uia, ὀ pater, hoc agere satis
queam Si quo in loco .riutius sis moturus, diligentia tibi, latus se est adhibenda prima, ut castra in salubri loces: id quod elige dus. nisi neglexeris,scile assequeris. Etenim dicere homines in idue consuerunt, qui loci morbidi unt, et quis
Iubres his uero utrisque certifima afrrunt testimonia, tum c0rpora, tum colores. Dein non fatis est locos ipsos considerare, sed meminisse etiam debes quid ipse obseraues, ut bene ualeas. Et Cyrus inquit:Primum equidem osperam do, ne unquam saturer: id enim discite est σνave. Dein uerὀ per laborem immissa consumo: Ita enim mihi uideor tar perseuerantiaue bene valere, Errobustior effici. Ergo ita, inquit, tibi fili de alijs est cuirandum. Num, inquit, ὀ pater, ocium erit militibus ad exercenda corpora Minime, pater res ondit. Non Ν- Ium enim exerceri oportet, sed necessario exerceri. rcitus octia Nam exercitus scilicet opus est, si suo munere ungi u ι sit, ut vacet nunquam aut nocere hostibus, aut prodesse bibi. Permolestim est princto hominem unu alere ociofummultὰ etiam molestius totam domumsed omniu est molestifimu,uniuersium exercitum scissum alere. Nam Er plurima sunt in exercitu, quae Ascuntur, Er quae a minimis incipiunt, G quae ijs,qus ceperint,litantur asestuentisime. Itaque exercitu uacarenting decet. Dicis tu, rus inquit, ὀ pater, ut mihi uideor intelligere, quemaadmodum octo in agricola est inutilis, ita imperatoris nullum esse utilitatem,si uacarit. Illum autem imperatos rem ego,inquit, admitto, qui nisi quis deus aduersetur, opera sua simul er comeatum militibuε maxime reddi,
68쪽
turus.Gr corpora sit paraturus optima. sed ob meditationes rerum omnia bellicam, ut mihi pater uidetur, stludos aliquos pronvcuuero lsingulis,ac praemia propo*fuero, eos reddam exercitatos quamoptime,lit ad fingi ti cum opsss fuerit, eis praesto utar. Pulche rrime, inquit, dicis fili. Hoc enim βι ,ceris,certo ficito militaris te ordines semper spei hituru ueluti choros couenicter uu ose sciu meditari. Atqui ad reddendos milites alacris etsi renuos nihil mihi uidetur satius, inquit rus, q1bem inistcere hominibu3. Verum, Camisses inquisio fit hoc huiusmodi est, quale Aquis in uenatione canes hortetur femper eadem appellatione, qua solet ubi feram aspiciti Nam primu alacriter parent. Quod si eas fefellerit frapias, adpo bremu nes quando stram uere intuens vocarit, et obediunt. Ita etia de spe accidit. Si quis 'equenter bonoru expectitiones in ciens sese erit, uir huius. modi ne tum quidem potest persuadere,cum stem uera
attulerit. At no ea debet licis dicere, quae minus certo
norit. Verum alij haec qgandos dicendo perficiat. Adshortatione autem sua in maxima pericula feruet quam idelisme,opin est. Dicis tu, inquit rus, mediusfidius perpulchre,ac mihi ita iacudiuε est. Haudquaq mihi pater uideor imperitus, quo passi reddendi sunt milites
obedirus. Nam et tu cotinu) me ex puero hoc docebas,
cum tibi ipsi primu paerere cogebas: dein ubi magistrume tradidish, illi quos idem hoc agebant. Cum uero esssim in pubertate,princeps eiusdem rei uehemente habeat diligentia. Ais leges ite plures,baec duo mihi uidentur maxime docere,et imperare, et imperium pati. it sdesii cogitas in omnib. nulla uidere uideor obedientianz
69쪽
in exhortati0ne maxime con thre, quae obcdicntcm laudat honorat, inobed:rntem uero ignominia suppliscios asscit. Vt nec j itate adducti pareant,fili, haec cauti. Sed, quod hoc longe melius est,ut ultro parean aliata uia compendio ctor. Quem enim stimis pri dentisorem duxerint circa sua inorti utilitatem, hhic homines perlibcter obediti t. Ac noris hoc ita habere cum in alijs multis, tum in a Potis, quod alaci iter eos uoci qui iubasuri uni iciunda: v in mari, quod gubernatoribus qui una nauigant, audiunt: ex quos aliqui putarint quam femelius uias nose, ab ijs tanquam ab harum peritis imis ducibus abesse nunquam uolunt. Cum ucro si obediant, arbitrantur fre, ut mali quippiam capiant, neq, detrio
mentis admodum cedunt, neque insincribus elirruntur.
Num ne dona quidem causa mali fui l onte quis accis pit. Dicis tu inquiopater, ad hubcndos obedientis milites nihil esse escacius, quum ut dux fiubditis prudenotior esse uideatur Dico id sine Et quo pacto de se quisquam posit, b pater, talem opinionem cclerrime praesti, res Non es,in quitoli compcndiosior via, quam cartim rerum quarum uideri uis prudens, habere prudentium.
Quod si de his singillatim c eres, 'cile cognostas dici ab me ucru. Nam δε uideri vclis bonus agricola, quinosis bonus: aut eques, aut medicus, aut tibicen, aut aliud quippiam,cogita quot stit machinanda tibi quo uidenris tulis. LV odii ixo perfixou Cr te multi laudent, quodutoritatem adipiscvis, ta in eorum fmgulis bona ieceuris Lundamenta, tum modo dccipia , tum paulo postea, ubi de teporis 2 f. ceris, qualissis,arguaris, tum osten'iator praetcrcu uppurcas. Scd dc sutura utilitate, quo pas
70쪽
m quis prudens uero fueritSe yicuum est. qui foli, ea tedificcndo assecuturum, quaecunq; potes per dimplinam cognoscere,qMemadmodum instruere aciem dio dicisti. QuaecunqMe vero neque per disciplinam, neque
perhumanam prouidentiam prospici possunt, dehisice
tu per vaticinium deos confiuiens, sis alijs prudentior, praesertim si quod noueris fictu melius, raucris quoσnam id modo agendum sit. Etenim curare quod opim sit, prudentioris uiri est, quam negligere. Vt autem quis a*metur a siubditis, id quod mihi uidetur esse maximum, eadem est ratio, quae si quis amicis charin ese cupiat. Ooportere enim puto ut beneficium appareat. Sed hoc,λα
quit ili difficile est, ut in eos semper beneficium constrre quis pisit, in quos uelit. At istud certe potia, ut una cum ijs latetur, quibus aliquid boni contigerit: er unastis,tur,si quid acciderit mali: Cr opem strae alacriter sttideat eorum difficultatibus, π praecaueat,ne quid erarent: et enitatur prouidere, ne quid item decipiitur, quibus in rebus magis se quodammodo socium debet praesitire. Atq; in rebus gerendis, si quidem in aettite fuerit, debet imperator tolerare plus solis, er id quidem no occulte: in hγeme uero plus frigoris, C in laborando plim
laboris:haec enim omnia conducunt ad amorem subditorum. Dicis tu quidem, inquit rus, tolerantiorem esse serperatorem ad omnia oportere quam subditoss Ita plane. Confide fili, ac sicito similia corpora imperatoris ac priuati hominis, i dem laboribus no similiter albici. Honos enim labores imperatori leuiores obicit, praestribu quod olligit in hominum esse oculi, quicquid faciat. Sca sibi hauerint milites commeatam, i demi; bζης μέ c s