장음표시 사용
301쪽
,jbri certistinstillate, oritur veterani , duatante somno eum Ob finem secedunt, ut liquori nerveo, si ve spiritu ofio,'o restaurandis eorum copiis aditus patescat, interim & c'mi pars altera, ad partes solidas ubique per arterias convehitur, iisque dum quiescunt optime adponitur, & accrescere sinitur 3 secus a nimio ipsarum motu,& agitatione prout in vigiliis ) excuti& abstergeri apta.
Attamen quo nutritio, & spirituum animalium produ- somnus non otio lasomno rectius peragantur, huic non statim a indulgendum erit; ita namque praedicta munia non solum
impediri, sed in malum perverti solent: quippe si pleno
ventre quispiam obdoimiai,chius adfatac crudus in sanguinem corripietur: priusquam iste ibidemcomminui, &exacte cum sanguine commisceri poterit, accensioni ple Tulii, θ' pi hni0ri intra pulmones exponetur ue proinde ut e succis, &vaporibus illic a materia cruri tanquam a ligno miridi ) accensa emissis, non raro ipsi pulmones labem contrahunt: quod quidem observare est demtiliis proptersomnos meridianos aut commessationes serotinas in prolapsis. Tertio demum e chmo ita male preparato, nec puri spi- uistum maritus cerebro, nutricatus partibus solidis dis- lumsuggeriti pensantur, quin illud a fumis se vaporibus obscuratur, aut hebetatur, atque hae in cachexiam, aut retrophiam dise
Haec de somni essectibus & alterationibus, quae quidem
immediatius animae parti flammeae in sanguine radicatae, mediate autem partibus corporis quae ab eo dependent,
imprimi solent: jam proxime videamus quid passio haec aI-xeri animae parti Q. lucidae, ejusque subjectis, nempe cere- R, dc nervoso generi inducat, super his quid somnus liquo-xi nervet dispensationi, & spirituum generationi co 'ribuat ostendimus, adhuc amplius perpendamus cujus-R0di in illorum exercitiis , & regimen, innuentiam prae
302쪽
Iritus cere- Super his primo adVertatur, quod supra innuidihi nempe spiritus e cerebri ditiρηe, functionis cujusque spoi su Di r6yς/t executores , tantum in vigilia 3 aliosque e ceti, ιγο oriundos tum in vigilia tum in somnis occupari in priores dum recte habeant, somηο tantum opus est ui illorum impendia sive copiae absumptae subinde reparetitur: quin & praesentium languor, sive lassitudo rekil. tur. Hoc unusquisque, in seipio ita plane experitur, lipersentit, ut non amplius explicatu opus fuerit: stata hi , , , spiritus, a cassa mρrbi sica, irritati in αἰ αξ ritescit. adigandur , ita ut circa motuum , intis sum sive ret ris. rumini ve exteriorum actus, irregulariter habentes, risi. rium, spasmos, aut dolores concitent, somnus incanta. menti instar, spiritus hosce, ut ut cestro percitos, stquasi daemoniacos, plene sedat: quapropter si non Φρει te venit in his casibus, optatis accerseri debet. viritis, cere- Quod autem spectat, ad spiritus cerebelli indigestas, belli incoia in quoniam in vigiliis, illi a functionum spontanearum ste. vigilia..isp/ gotiis,& tumultu perturbantur,& ab operibus suis avo Σ :,ἡ ' cati impediuntur , idcirco melius in quiete, &alto ali0rea turbantur. flentio pensa sua absolvunt: hinc olimenti concoaiρ stdistributio, excrementorum secretio, quin & totius functiost: animalis oeconomia propter somnum optime peraguaia hinc si quando cibi nimis copiosi, aut debito crassio comesti, stomacho molestias faciunt, ei nempe grὸν ii xem , nauseam, aut eructationem amaram , vel aci ληidducentes, somnus adveniens haec mala plerumque xq; lit, de chli consionem facilitans, eum insuper aut amaritudine vindicat. Cujus ratio est, quod sty : μ ς δημM animales, qui stomachi fbris actuantes, digesti0M ip Vigilia, , ejusque affectibu , imperturbati rem gerere coacti, huc, illuc distrahuntur , S g i amlinia sua prio opere avocantur, proinde ut cibus quassi melim ob nt. & in ventriculo commoretur. ηψς
303쪽
one in seipso plane experitur, si statim a pastu stadio,
limoni seriae incumbat, tunc enim cerebro repleto,
ac turbido, chylus in stomacho gravis, & ponderosus diadestione privatur: in somnis Vero spiritos veηtriculi hol- scitantis aliis uites a cerebri negotiis . mulsaeS facti, pensum suum somni comm time perficiunt, atque chylum in stomacho Velut e Iuirem in matracio calore aequabili, & idonea , fermenatatione digerunt, & rite exaltant. Poteram hic alia pluatima somni commoda enumerare , quatenus nempe unia versas facultates r est , . inteluctus sive ingenii se elaus-
vigorem renovat, sensus acusti assionum turbas sistit, cultationum impetus, quoties a studio ima dico, aut i,
longis vigiliis enervantur prorsus , aut distrahuntur, recolligit, sedat, ac compescit omnia, atque cerebro perficiun- vacillanti, quin & partium, ac potentiarum quarumvis aliarum languoribus medetur, iis sc. vires novas, & qua si egenis subministrans. Explicatis ad hunc modum, omni ηutura,causis, dic essecti bas, priusquam ejus considerationem plane dimittimus, haud abs re fuerit hic nonnulla de subjungere. Cujusmodi sit eorumsignificatio,ium naturalis, prout cerebri ne insomnimiatemperiem indicant uetum fatidica prout a Daemone inspirari, atque futura praenuntiare assirmantur, hic consulto
praeterimus: solummodo inquiremus quali syrissum animalium motu, & agitatione, in cerebro insomnia producuntur. Dicimus igitur, quod spiritus animales, licet alterna motus , & quietis tempora naturaliter affectent, dumque τοquiei indulgent, humoris nerυο si cerebro recens instillati ImpleSibus, velut catenis, ne motum ineant, sese col-ug ri patiuntur , tamen plerumque accidit, quod spiritus mulli hoc vinculum facile excutiant, atque inter alta liquorum silentia, huc, illuc expatiari ament. Atque
304쪽
i m in embro ligatione' seisistrνm , qui dum caete, ariste constrictis, huc, illuc, sine duce, aut regulatore quo.
vis divagantur, atque mo mi si Vesin choreas priuinis; fisissust repetunt, rerum prid. adarum c0gitatione; lj modo a spiriti-Valde confuse, repraesentare solent. Spillitibus cerebri in- qui aliis interim constrictis,custodia seluti varie discurrunt. duplici ratione in motus libertatem vindicantur. Nimi. rum spiritus nonnulli somni captivitatem effugiunt, ple. rumque ob nimium cerebri calorem , & agitati0aea, prout a vini potu, Nicotianae fumo, exercitio imae, dico, nec non passionibus, aut studio acriori accidere A. let: his enim modis spiritus stiimulatione quadam citam tur , ac velut in impetus adiguntur, ut somno licet
obrepente, una omnes constringi, ac coerceri nequeant,
quin aliqui velut spectra in coemeterio , inter reliqd, rum sepulchra obambulant, & stu pendas rerum apparitiones faciunt. Alia spirituum quorundam in cerchst, qua insomnia producuntur,ex ulcitatio,fit ob spiritus quosdam in aliis partibus,uti in praecordiis, stomacho isηegii i talibus,&c. perturbatos, a quibus dum perturbatisi ea mi is eri :ὰ in cerebrum communicatur , unus forsan, ratres nempe so- iter spirituum manipulus, ibi concitatus, varia pῖπ', lie-tasmata repraesentari facit. In affectione incubsi disti, Ob nervos constrictos, aut alias issi 'ditos in motu sistuntur, animal quoddam , ὸβxdR. grave pectori incumbens respirationem inhibere iψη ni mur. Humor genitalis in vasis turgescens, e que irritans, insomnia impudica producit. ci idi crassiores, in coena comesti, quatenus vent jς' aggravant, & molestia assiciunt, somnos stζm batos,& phantasmatum terriculamentis infesto.
p)riter de multis aliis partibus habere , in pro*ῖ 'ostendere.
305쪽
Dum spirituam turma quas privatae, in cerebro exus citatae, & huc,illuc,se proripientes, phantasiam exercent,
illorum ρο-i, sive excursus , modo regulariter, modo in-ιrdinate contingunt : proindeque insemnia, aut rerum
anteactarum series, aut tantum chim M,sNe notiones V, ,et
omnino dispares, & incongruas repraesentant. Porro dum tersim cient. spiritus animules, eo ritu intra cerebrum agitati, ins-nis, seu cogitationum simulachra producunt, non raro in genus nermosum resiliunt , ibidemque spirjtus alios clantes , motus locales diversimodoS producunt Α, quapropter homines nonnulli, etiam quando alte dormiunt, e lecto exurgere, huc illuc ambulare, supellectilem juxta positam e loco in locum movere, sae*e vestimenta induere, fores aperire, scalas ascendere, loca anfractuosa, di vigilantibus vix adeunda pertransire solent , interim si illorum progressui obstaculum occurrit, aut illud consulto praetereunt, aut e via amovent. Novi quendam hoc ritu, instar spectri noctambulare solitum, qui alios vigilantes obviam factos alloqueretur, manibus comprehenderet , & non raro pugnis caederet, deinde nisi asperius tractatus expergisceretur, ad ilectum rediens, & postea sponte evigilans, nihil omnino a se actum consciret. Quia vjm0 de plerisque ita lemurum more noctu-vagari solitisphserVare est, quod expergefacti fel e nihil rerum in somnis se gestarum recordantur , quasi diversum aliquid ad' 'iaritibus paterentur , namque hi se motus locales ed ἔς concipiunt, quos revera minime edunt, verum isti loco Rψ'entur, nec tamen istius conscii fiunt. In somniantibus 'p'fixus excitati omnino interius versus corpus callosum xῆntum imaginationem, & memoriam assiciunt , ins ' 'simbulis vero , illorum manipuli quidam exporrecti ρο ν suam solummodo exterius vetaus partes motrices diri-SRRx, interim sensu communi imaginatione , & memst
64 inlatae affectis. Mii um est, quod sagis, seu veης--
306쪽
passim accidit ue nimirum istae, dum sepore profundo Epultae jacent, se loca valde rem Ota adiisse,marium, di iti rarum spectacula iis prorsus ignota vidisse imaginanius & exacte describunt , quod procul dubio est , quosilii, Diabolus rerum ideas phantasiae illarum objiciat adeo. que fortiter imprimat, ut sese illis interfuisi. φro ceti.
credant : e contra somnambuli totas diVagantur aedes, ea. rumque procinctus, & actiones diVersimodas revera pht.ficiunt, quarum vigiles facti, prorsus ignari sunt. Si hil. jusmodi possionis ratio inquiritur, hic primo occurrit, qllo
taliter affecti, facultates tuae seinisitivas, tum locomptiva isto tempore libere exercent, quippe n0n tantum pedes,& brachia, velut certis modis, & numeris movent, uti frutet machina rotis ac elatere instructa , at insuper auribus audiunt, oculis vident ,& cum discretione quadam, ju uim pressiones a sensibili factas, motus suos locales variznt. Quare hinc concludere licebit, spiritus quosdam animali intra cerebri meditullium posterius, Brsan circa cρ ηεsriata moramve exustitos, nervorum capitella ferire , 'liosque dein spiritus, Ionga serie intra duetus nerveo , partes motrices consitos; exciere, inque motus Π:us is suet0s ineundos adigere, hinc ut corporis & membrorβη lationes diversimodae producantur. Attamen quia spin
tuum excitatorum ροπὴ tantum exterius tendit, & non QVnino interius in corpora striata & ea lusum reflectitur,pῖρ' de ut nec commune sensorium, nec imaginati idcirco agentes actiones suas nec percipiunt, nec IG'
dantur. Quod si interrogetur siquidem sense hQc tempore obtorpescit) quo instinctu spiritus anim)' ' juxta sensibilium impressiones, admotus locales py y
aut illius generis obeundos determinantur: dicend quod haec sensus, & motus reciprocatio, atissimum dependeat, spiritus se. hoc, aut illo si stψy4 prius assueti, in somno actionis libertatem nata i
307쪽
sui ad solitos agendi modos se componunt; non secus atqι eum citharaedus aliud quidpiam meditatur, digiti ejus mo dulaminis numeros prius edocti, fides mito discrimine, &Militate exacte pulsant. Itaque smnambuiationis causa in eo consistere videtur, nempe quod spiritus animales sint efferi nimis, & irrequieti ut una omnes mjnime succumbant , verum aliqui,cartes, seriantibus,sponte exiliant, ac motum ineant, non secus ac canes forsan Unus, & alter,sine quovis imperio, aut reliquorum consortio Venatui accinguntur : propterea item, quod spiritus ita ad expatiandum apti, pro excursisto, in medulla , juxta originem nervosam potius , quam in cerebro, aut meditullio ejus spatia liberiora obtinent. Videtur enim quod durante somno, pori, &meatus, In globosa cerebri compage inferciantur, adeo ut . spiritus illic, non secus ac lympha gelu constricta, una
omnes arcte compingantur: interim intra medullares ce-ν bri & medulis oblongata processus , qui versus origines nervosas ducunt, substantia laxior, & humore adventitio minus occupata existat ue ut ibidem spiritus in motum prompti, se facile exerant, & nervorum capitella subeuntes, motus Iocales , quorum sensus communis, & superiores animae facultates prorsus ignarae sunt, producant. Enimvero talis cerebri, ejusque appendicis dispositio, quae ad noctu vagationem inclinat, tanquam a peculiari quadam organi conformatione dependeat, quibusdam homi-pibus, a nativitate propria existit, nec quibusvis indifferenter accidit, aut unquam ab inordinata victus ratione
atrahitur. Novi in quadam familia, ubi & pater, &nati omnes huic affectioni sunt obuoxii , fratres noctu insomnis saepe per domum discurrere, interdum convenire , ac invicem obviam factos comprehendere, adeoque mutuo exuscitare. Attamen alii quibus haec labes haud ortu imprimitur; nulla re, seu mauifesta occa-
si de in hunc affectum incidunt. Haec
308쪽
Haetenus de somno, obiterque dethram ideo fusius tractavimus,quoniam speculatio hac uillustrandos in& nervosi geηtrii ofectus pluriαια conducit. Proxime incumbit ut somηi Areum , et eoi illis. perpendamus 3 haec autem subduplici titiose
Dotii dii, considerari potest, a Q Vel quatenus succedit, sconsideratio. jusque terminus est , Vel 29 juxta propriam ejus egeatian.
filiis ἡρbus θρηte imr, Vel quia interrumptari Ut sponte dessiit, naturalis, sunt praecipue requisita , nimirum ut spiritus anima. Mut vidi ta. les refecti, sponte emergant, & ad selitas exce-bias redeant; quod quidem nisi impediti, stato tempore ut plurimum agunt ue ut , cujus ample. xibus spiritus ligabantur, quicquid luperfluum est eva. Poret . namque post epulas lautiores, & crebriora poc la , quibus ferosi & spirituosi laticis copia uberior cerebro infertur , diutius obdormimus , adeo somni l0nge pro tractioris opus est , indomitum quod despumare fulcra sinciat. Interrumpitur vero ut plurimum quies a fit satione violenta , scilicet spiritus nonnulli, circa ηe hospitantes, ab objecti fortioris impulsu ei pergefacti, alios in com uni sensorio exuscitant, qNJζHatio peragitur, & dein ictu ulterius continuato, sita omnes velut dato signo in arma vocati, subito evigilistatque excubiis accinguntur. Ejusmodi fessatio m=ρ' , quae spiritus animales a somno expergefacit, nost x Mium a sensibili externo infertur, ut cum sonitus jsgςMilant plaga, cuti inflicta, soliorem excutit, verum l*qzd' ab ἡ more acri, pharmaeo, lumbricis, alii βς ctibus interius illis , pa=tes vellicantur sqRς Ρομο aut dolore oborto, spiritus in molRφguntur, ut propterea a somnis excitemur debito citius somnus abrumpitur, crebra incim i A est,
in Mutio, ut plurimum sequuntur : quorum τῆς q
309쪽
euoniam spiritus expergefacti, humorem roscidum ararib ab & nervostis partib nondum satis evaporatum, par te, istas contrahendo & distendendo excutere nituntur. Porro si evigilare cogimur, priusquam spiritus solito penu reficiuntur,exide torpidi,&hebetes, atque ad fundito
sis animalis exercitium minus eXpediti fiunt. Quoad sigiliae essentiam, silve rationemformalem,eacon. Vigilia ef
sstit in libertate expansione sprimum animalium in cerea bib & toto nervoso genere. Namque hi Veluti milites Statiosariis, tum m occursum sensibilis Objecti, tum propter obsequium erga superiores animae potentias, quamdiu huic operi pares sunt, excubare gaudent: ut vero sp ritus animules excubias suas justo tempore, & integris viribus praestare valeant, requiritur, ut sint impedimeniis quibusvis liberi , quod nimirum nec colluvie prosa immersi, nec humore crasso , aliove excrementio irretitisuerint, quin omni sarcina immunes, usque agiles, &ad motus pernicissimos expediti perstent. Dein secundo ut stiritus vigilias suas reue peragant, Opus est, ut negotiis tantum moderatis implicentur. Hujusmodi munimenta adepti, pensum suum vegete absolvunt, atque ut plurimum instar elateris horologici, quotidie per totidem boras motum continuant, illoque dein spatio sinito, sponte acquiescunt.