장음표시 사용
271쪽
suum ad haec loca celeriter propellunt, eumque il- parcius eximunt 3 dum itaque lachrymationis occa- offertur, statim cordi siηπs cum tota vicinia, a san .uine ibidem aggesto, & quatenus sero copioso suffun ) plurimum ebulliente intumescunt, ac valde in eantur , hinc & pulmones inferciuntur, ut respirationem non nisii singultuosam edant, atque diapti agma,
ut horum intumescentiae locum cedat, cum systole inten fore, ac saepius repetita, quae singultus causa est, infe tius deprimitur 3 interea quatenus aer in tracheam, pulmonibus & diaphragmate ita distentis, aegre insuffatur,& Vix denuo redditur, flebilis iste in ploratu, aut dulatu
sonus escitur. Huic pracordiorum affectioni, iris, &fu-ιiti partes in lugubrem aspectum compositae apte correspondent; cujus rationem alibi ostendimus esse, quoniam nervi qui praecordia contrahunt, cum illis qui fa-chm in risu, dc ploratu pathetice componunt, sunt intime assines, & mutua συμι res ξψ gaudent. At vero dum auare ploro haec in praecordiis, & vultu aguntur, res in cerebro haud minus tumultuose geruntur ue hic enim spiritus in confu- ,hitur. sionem acti, omnia susque deque habent, atque a nimio sanguinis influxu cerebrum aut inundari, aut obrui periclitatur , quod tamen ne fiat, & ne palsioni cuivis dementia succedat, nervi arteriarum truncos pluribus in l0cis circumligantes, eos sortiter constringunt, adeo que sanguinis aestus reprimitur, atque liquor ejus ab initi0 insigniter rarefactus subito condensatur, & velut d libatur, proinde ut serositates ejus tanquam fluore eXO-lptae in oculi glandulas , ob hanc rem a natura destinatas,dζp0nantur: dein quatenus hae glandulae a nervis, qui MRssiem prosapiae sunt cum istis faciei & praecordiorum p)theticis convelluntur, ac arct ecpnstringuntur,sero liu 'ψῖς propter istas animae passiones, ab oculi glandulistin 'ibili,exinde velut emulgentur. adeoque in lachrymarum
272쪽
quibusdam erumpere selasti, quippe in diaetitia cum admiratione conueneia anima sensuiti.
plurimum expandit , & systasia suam amplissime etidit i deinde quasi drilationem timens, se denuo stita contrahit j, quapropter in tali se id sanguis uberii
cerebrum exundans, vasa omnia Mat, ac ob pleaithi, nem distendit i dein post alveum ejus ita mium asti: iisdem vasis illico constrietis, flu0rem patitur, di vildeliquescens setositates sura in praedictas glandalas copisse deponit. 6ρε is , Restat alia circa fletum consideratio , cur aempe aut sest,autpο- nes aut soli aut potissimum inter plar tam fert, fiet M' Iae 3mas essundere solent e rei obvium erit resirre, quo τ' ' μ ' propter eandem rationem, qua homo sit ris , tilia ad lachrymandam aptus evadit: scilicet homo plastrua bruta animalia ad affectus omnes , ac inprimis gallia ac tristitiae concipiendos, idoneus comparatur 3 cassiquidem sit se, lectas istos Isecinisti, pet
dicia quaedam ei naturaliter insta , scilicet rην', t fetum, aliis communicare debet. Quoad ergaηaveto, Ihujusmodi affectiones exequuntur,alibi observavissis Fuin homine, secus ac in brutis , ob peculiarem m i tyrcsatis conformationem, mirus consensus inter iac stris, ac faciei partes intercedit x adeo uxmum tristitia pectus occupaverit, statim faciei stire
cum eadem perturbatione correspondeat. . ocularum muse . glandulis earumque usu, & a de i , eorum δην mecas membri partes , proxime succed*m νω orsori- cui, de quibus tamen vix quidquam rari, ος γ' - ab aliis animadversum hic dicendum occurrix
obviRm in concipere, tot musculos constitat si Squot sunt lationum species quibus hic globR' orbitam suspensus commoveri potest , hoc ς ρ
273쪽
, bifariam obliqse, nempe circumducenis Velius canthum tum exteriorem, tum interiorem.
propter singula thaec motuum genera, totidem distincti constituuntur musculi , qui in cunctis sere animalibus uersectis reperiuntur , ac facili negotio inter dissecandum I signari solent. maisor reui musculi in oculi spatia Ve' o-ων rem,
lut cardinalia inseruntur, scilicci musculus attollens, & duo obliqui. δερν res, erus mento , &nadis , atque adducens, Scab δει ηs, masi bo ρηtii puncta opposita, scilicet orientale,& occidentale occupant , minciai obliqui eum velut sphaeram versus interiorem, exterioreme canthum circum
tunt. Praetereo hic oculi musculos, nacta passi ei qua tum indities sunt, cognomina quaedam mutuari: quare at-iιIstas descitur β,erbus, eo quod in fastu oculum elatum tenet, quod th en de palpebra verius est, atque musculas iste , 'ii tui devoti nomen potius meretur, eo quod in precatione intensa oculum valde attollit , quare hypocritis , qui sanctitatis speciem aες 'ant, in mure est, oculum ita evolvere, ut albo sere taurum conspecto pupilla occultaretur : msculus deprimens aditone sua animibamilis, & abjecti non raro item po indicium praebet stadscens non improprie bibitorius voe ir, eo quod ebrii oculis versus angulum internum addilbis , tr nsversum isteri solent , cumque oculum unum pius altero inclinant, qRidem visionis axis hoc ritu variatur, ψ ecta quasi qplicata Fnunt. Novi juvenem paralysi obp03ium, cui sum caeteris oculi sinistri musculis relaxatis , odisceη ipitius contraheretur, propter oculum ita distortum λ' Igm quodcunque duplex apparebat, nee qyod verum ηςt distinguere potuit. Mulculus uisem litis rς ienuncupatur , quia scilicet in tali affectu ςym aversatione quadam oculos extextus linquζmu M thali obliqui amatorii dicuntur, quia scilicet amasii, se C c a invicem
274쪽
invicem obliqde tuentur, & quasi directum alteriitto conspectum verent es, pec0rum idi' r oculos huc,
consessus musculos ejus consensus, siVe- requiritet. mirum ut cuncti simul ἐgentes, globum ejus tangeri vitri optici tutam, in justa ad Videndum positione sistiti contineantque , nam si quispiam musculus Antagonistri suam exuperans debito fortius agat, oculumque in panti suas nimis trahit, proinde Visio distorta evadit atque ob hanc lationem est , scilicet propter musculi cujustia singularis praepollentiam , sive a morbo, a naturi, ait mala consuetudine ita contingat, quod homines rablati e stra- fiunt; enim vero cujusque Fadi rum me ' eulorum vitio excitari solet ue praecipue autem ma cxissu
internum angulum circumducens, ni a natura praecavetetuexorbitantia sua,hoc vitium inducere periclitaretur, dari a
diversae species visibiles ab objectis longe distis emis,
aina organo excipiantur , unusquisque oculos suos ta trorsum deflexos circumrotare aptus est: quare infastis, quando ipsorum oculis multae res simul objiciuntur, stir bismum facile contrahunt: attamen ne hic musculsis, ordinate convolutus hoc malum plurimis accersat, τ η artificio cautum est, ut motum ejus usque intramites peragatur ue quippe juxta nasi radicem, ansula qὴφ d m instar trochleae appenditur , quam hic muscula xransiens, necesse habet tractionem suam sub certo ari. l. , ac Velut intra determinatam orbitam perficer Brutisqu- Praeter hos 6 Musculos, quibus solis homo fiat y i
qRique aliis plerisque perfectis animalibus cum illos inpiorum usus instruuntur. Observare est quod qua si des qui oculos in terram pronos, ac pendului
275쪽
& ne pondere suo extra ossis orbitam dilabi aptus,
sustentetur: hoc musculo bos, equus, Ovis, lepus,' 'eu, & alia forsan multa animalia pr. edita sunt , hoceanis instruitur, sed alio modo conformatum ha bet: plurimis autem, qaibus praedictus musculus oculit ob Arius adest, etiam alter membranosus conceditur, qui juxta interiorem oculi canthum situs, quando elevatur, oculi globum sere t0tum obtegit. Hujus usus esse videtur, ut cum bestiae inter gramina, ac herbas capita sua propatet victum capescendum demergunt, hic musculus oculi punillam, ne a stipilarum incursu feriatur, occulit, mutanitque. Prior musculus, atque hic ille, appellari solent. Postquam musculi omnes , cum glandulis , dc pingue uligiρbus interjecta ab separantur, restat nudus ejus globus cum nervo optico circa fandum ejus inserto : hujus 'conformatio, prout olim de cerebro observavimus, alio modo in homine, ac in quadrupedibu habet, ac alio involucribus, & piscibus: nam in his totius oculi compages haud rotunda est , sed juxta anteriorem, posterioremque superficiem depressa, sere disco similis est in illis
autem oculus persecte rotundus, ipsum mundi.systema imitatur: discriminis ratio a diversimoda partium oculi fabrica quam inferius ostendemus facile patebit. In oculis diversorum animalium altera notabilis disserentia occurrit circa optici insertionem , nam in hO- of z nu iniae, cane,& quibusdam aliis sagacioribus animalibus, lus depress . servi optici extremitas pupillae directe obversatur sive fit polo oculi inseritur o nam radius sive axis opticus pupillam mediamque oculi cavitatem trajiciens, in nervi optici insertionem incidit , verum in ove, Vitulo, &WVltis aliis quadrupedibus, insuper in cunctis Volucriti piscibus, nervi optici insertio, ad intimi spe-sM cjrcularis cavi sive hemisphaerii latus , facta, a Zρ'
276쪽
Ib ejus distat, non secus ac Qq uci psilui ab altero ...
-otici Hoc discrimen non advertens D. Scheinem
mistibis, di- inseri comperinet, rem ita in homine , di cunctis pthis mersimode ba- animalibus habere nimis propere est ludit, had ii libro 3. fundam optic. p. 7 I. pronuntiat, axem ut non cadere ullasua proportiρηe iv ηerv m Uticam, cujuassertionis errorem oculi humani, aut Canini Asiato ifacillime detegit. ni in oculi Si diversae hujusmodi conformationis ratio inquirantu, tali is Vrix v sirg-μm quo scilite imago , seu species visibilis sistitur, ac unde in primm
sensorium traditur, haud nervum opticum esse , sed ita eam retinam , 4 nervi optici insertione quaquaversus α.mve se fοη- pansam. Porro imago intra oculi fundum projecta, adaratio qui μ' puncto exiguo consistit, nec ad idem individuum esturi terminatur spatium, sed varie protracta nunc maj0r, data, minor, super retinam depingitur ue ita tamen ut prope derri optici insertionem consita e vestigio per ipsum in c0maea ne sensorium deferri possit , cum itaque nersus 'licai , oculi polo collocatur, imagines circumcirca ex omni sejus parte supra retinam dispositae; integrum sches0ς 'phiae circulum implere possunt. Attamen cum mervi insertio ad oculi latus declinat, odem Φρ lummodo infra, & non omnino suppis istud punctum sistent, proindeque tota visibilium apparitio istras 'circulam concludetur. Cuipiam haec advertenti occurret, quorundam animalium interesse puri β'mul objecta , aliorumque pauciora tantum uno excipere 1 proindeque illis nervum opticam
atque his ad latus ejus inseri debere. PQ canis, equus, sersan & alia quaedam animalia vatisgotii occupari solita, res quascunque in tota vicis cumcirca positas una conspicere debent : attamω π
277쪽
dorcas, multique alii quadrupedes, ac universim 1heres dc pisces, quibus scilicet praecipua quae incum Mut pen a sunt, victum acquirere, & sese ab hostibus tu si non opus habent totum horizonta circumspicere, tantum res dextra , laevaque prope consitas intueri , etiamsi forsan in horum nonnullis, objectorum paucitas visus acumine compensetur. Altera non minus insignis differentia, in variis animalibus circa oculi 'piliam observanda occurrit , haec enim in homine, cane, in multis aliis quadrupedibus, omni- oculi pupilla' bus volucribus, & piscibus munda sive sp ca est, in bove autem , pecore, capra ,ec quibusdam aliis Na bblbaeis. est, instar majoris rimaeue hujus discriminis ratio esse vicotat, quod homisi es aliisque animalibus caput erigere , & quaquaversus circumspicere solitis, plurima si- .mal objecta, tum supra, tum infra, tum e latere utro- b,i,
qlle ex toto hemisphaerio adventantia, vila excipiuntur; qdapropter oculi pu illa munda esse debet, ut species vissibiles undequaque immissae conglobatim admittantur: Attamen bovi, pecori, aliisque animalibus caput fere semper pronum & pendulum gerentibus,tantum quae coram , & paulo a latere obversantur, intuitu opus est: quapropter 2 Oblonga species Vi-sbiles tantum eminus objectas exceptura. Porro aliud discrimen annotetur . circa ipsius pupilia colorem n, pollia eo or Tussi in semine, molucribus.& piscibus omnibus pel pe- η aim myr, isto est niger, in quadrupedibus vero, aure co/ηέ, alis,eis, aut
C cm, aut caeriaeus , aut alius generis existit, qui tamen aliter colara in cornea serum in cor uoideos concWa parte: RR , per omnes humores in pupillam irradiata Circa qjra rationem, opinari licet, quod pupilla nigro pr*
vG luce diurna clarius vident, utpote in quantum 'ςηπι velut in camera prorsus atrata, imago maxime per annuitW
Uiςὴλ redditur, autem parum, aut vix omni00 objecta
278쪽
Objecta di nnnt x e contra observamus papillis glauca , aut alias fulgida instruct0s, iηterdiu non iti ii re, noctu autem longe melius quam priores perspicere quia nimirum color iste pupillae uigidus, oculi claustium velut cameram opticam nonnihil illuminat, proptereati radii pauciores etiam e tenebris illic collecti, imaginta visibilem constituant. His ita de oculi fabrica ejusque in Variis animalibus ei.
oeuli νὰ, D, Versimodo apparatu praemissis, restat modo ejus sadi, sunt Tunicae, miam instituere , atque singulas ejus partes, partiumque ac bμmorei, explicare. Supra innuimus quod etiam observatiori maxime vulgari prostat , oculum constare tunieis, & , moribus. Tunicae sive membrana habent se uti corpora ceη-tinentia , atque camerae atratae parietes, cu a fenestelis ,'st charta Leonibus insignienda, constituunt adteri sunt tanquam mitra dioptrica intra cam ei ae atratae Dramen ita consita, ut radios objectorum simulachrae hi bentes apte refringant, & colligant.. Oculi tunicae tanquam globi sphaerae, aut majeret sta
re , t m totum ambitum , aut maximam ejus partem pro res tenduntur, vel minores quae particulares humores coa' tinent, sive includunt. Ichores oculi tunicae tres sunt, quae aliquatenus a iii
Majores suas substantia exoriri videntur , nam in tr a tres. co nervi optici detegere licet tunicam exteriorem, msstre Ortam, cui tanquam vaginae includitur Huic Mmembrana investiens interior substrata est, δQriuΠda ς atque intra has tunicas plurimae fibrae ηcr*μ φRRV m Velut fasciculum colligatae reperiuntur. Cum νς 'hic nervus ad oculi orbitam continuatur, ludi διζri r multum ampliata, di velut in capsulam r0 .R MVηpῆnsa , oculi parietem extimum constituit. Haec gy: Ρ 'b duritiem suam quia scilicet sortis, Sachrotica. jMiarum Occursus muniviistis loco esse dotaix D
279쪽
ribellatur:a parte postica in plerisque animalibus erassa est aca. excepto tamen quod in cane, & forsan quia ζsdam aliis tenuior, & aliquatenus diaphana existit γanterius vero haec membrana in omnibus, ut syecies vi sibiles transmittat, transparens, & pellucida est. Ne tamen haec late nimis , & cum apertura nimis ampla transparens, species debito plures, adeoque nimis confusas simul admittat, ei tunica alia e pericranio orta adnascitur eamque, nisi peraelictum pro pupilla foramen, obtegit: haec ob colorem suum albuginea vocatur, nam Albutyterquam quod corneae aperturam determinat,etiam oculum orbitae osseae lateribus firme alligat. Tunica adnata, sinpealbuginea,praeter membranam propriam, etiam musculorum tendini bus in rete tenuissimum expansis constat , propterea item coloris albidi evadit, quia cum plures membranae diaphanae tanquam lamellae uni compinguntur, opacitatem, simul ac albedinem inducunt, prout cernere est in animalium ossibus, &cornubus a gelatina pellucida conflatis, etiam ex ovi albumine per coetionem in
Tunicae sileroticae figura juxta humerum, qui in oculo c0ntinentur, qualit tem, & dispositionem proportio- satur ue quare in quibusdam prout supra innuimus da,in aliis depressa est,in plerisque autem ejus pars anterior, propter humorem aqueam subjectum, supra reliquam globi , et Pisuis pcularis partem extumescit,quasi sphaerae exterioris portio rotunda inque inet, eum nempe in finem, ut totius hemisphaerii visibilii ambitus simul ab oculo tanquam a speculo convexo
Quoad vasa quae huic tunicae inseruntur, praeter ner- propagines, quae ramis uexi paris em issae, postquam rvi optici truncum circumligarunt, scieroticae fundo Inpenduntur, & quarum uti videtur, munus est, ner
v*M opticum cum extima hac oculi capsula, varie dedu- D d cere
280쪽
cere, & ad species recipiendas componere, insuper vij. ru a carotidum truncis , priusquam ad cerebrum ni tingunt, huic insignes conceduntur. Observare est quoianeria huic destinata Iuxta nervi optici truncum incedesi eidem in toto progressu propagines quasdam exiles impe tit , quibus certe & calor , & nutricatus suiliciuntur. dein arteria isthaec ad oculi fundum delata,iu 6 ramos qui si totidem rivulos dirimitur , qui omnes supra Meraiicia versus corneam adducti, exteriorem oculi globum , trutidem aequales, & distinctas regiones dividunt , ex his surculi plures sileroticam perforantes xv eae inseruater, hancque alteri quodammodo annectunt: rami & propagines arteriosae, venosis ubique stipantur, per quas sange
versus rete mirabile, ac demum in venae .cavae trusicen reducitur.
Intrat tunicam schroticam , sive oculi extimam, cis se eis ebπο- cstetris succedit, illique per totum fere contigila est, st coeides. fibris quibusdam, vasisque sanguiferis cohaeret haec ρὴ terius perforata, aperturam pro oculi pupillo relinqy I, quae tamen, prout occasio requirit, contrahi, aut dilati D=liris is d- solet. Tunica haec in plerisque animalibus nigricaηi, 'nimalibus ni' superficie aut convexa aut concava nigro quasi pjgRN
I bis, Qbducitur, quod etiam tunicae alteri contiguae asgi a 3
hujus ratio est, ut interior oculi camera tenebrj Q hinflerisq;Bru- sive atrata reddatur: in quibusdam vero animalibai scilicet quadrupedibus, chorocilissis portio qd Z fcus ac in bomi- interior, quae pupillae obversatur, colore varieg xqm. ' Iridis splendescit, & juxta hunc orati p. illa coloe d y' detur: quare cum iste hominibus deest, pupili 'tam choroc idis picturam semper nigricat:VζIὴφ 'in cane, aliterque in fele, bove, & caeteris app/ῖς 'pupilla rotunda est , haec tignatura in xuitur. eXpanditur ', quibus pupilla tanquam rima in loaggφ P s