장음표시 사용
371쪽
eirca morbi Astiis, saepe cristas loco, materies febrilis in caaput rapta torporem ita manem, di non raro e itialem indu - , C
eit . qui tamen non morbM sed febris istius symptoma cen- ejus usu est. siil debet. Ad hunc modum saepius obserVaVi, & alibi par- vi sebiis, liculatim descripsit, febres soporosas,& Velut narcosi quadam eon f eap. insignitas, quibusdam temporibus, ob malam anni constu ' tutionem coortas, & epidemice grassatas fuisse.
Veruntamen non minus usitatum est, cum Letlargis
affectio principalis fuerit, febrem succedere, eique tam originem suam, quam solutionem debere ; quippe febris post Oeternum incipiens, eo discusso mox sponte cessat , talem itaque non a sanguine, ob particularum intestinarum
dissidia effervescente, sed propter corporum continentium,& vicinorum impulsus, cursum eius Varie alteranteS, ac Interturbantes exoriri putamus. Enimvero recta sanguiam temperies, non tantum , particulis ejus rite commistis, &subactis, sed insuper λ motu, cordi & nasiis impresso, sive
circulatione Oetanica plurimum dependet 3 nempe ut E- . quor ejus, pari, & aequabilim cus & refluxus modo,ubique eulatione orga diluat; qui sicubi remoram, sive obicem offendens re tardatur, in toto praeterea alveo motus ejus impetuosius, ταί Scum tumultu febrili peragitur. Hoc manjfesto liquet in Violentis, dolin uis acutis, solutione continui, in quibus singulis cruor uno loco obstructus , aut coarctatus, in aliis vero vehementius correptus, effervescentiam febrilem concipit , eum nempe ob finem, ne circulationis filum, a quo vita necessario dependet, abrumpatur, qRare,uti in proverbio dieitur, nemo sne febre moritur: nam utcunque deficiat, aut depauperetur sanguiS, atque itum omnium motricium vires fatiscant, tamen in agone instantis, aut instare visae, mero naturae impulsu, fibrae ubique nervete sese erigunt, ac ultimoS conatus exerunt,ut sanguinem interfluu propellant,& motu rapidissimo
Mircumagant.Ou invisi Domina illustre quae dudum colico,
372쪽
& dfectibus eant ut is miserrime asilicta, & plane aittitidemum in Ap lexiam cito lethalem incidit. Huic curipuistis fortissime vibraret, sanguinem e vena jugulari ad j iiij. detrahendum praescripsi,qui mox a Vase pertuso taa.
to cum impetu. exiliit, ut crederem illinc totam sanguinii massam, modo sineretur, effluxuram fuisse ι nam postridie cadavere aperto, sanguinis Vix alias in toto corpore residuas inveni , & tamen haec febricitans moriebatur. par omnino ratio est Miris lethargicae, quae tantum ab organis vitalibus a natura laborante plurimum Incitatis, & propterea sanguinem vehementer circumpellentibus, ex0riti
Ossa, si nudi Letflargi prognosis himite perangusto ν sti, morbi paroxysmus plerumque acutust, cito terminatur iamortem aut salutem, & saepissime plus timoris, quam spolex hibere solet. Mortas qtanct mulignae, aut judicatu inhabili, vel si morbis Mesperatui. aliis cepnalicis, aut convulsivis, uti cephalalgiae, pridi, maniae, epilepsiae, aut etiam si colicae, aut Arthriti idiuturnis, aut gravioribus supervenerit, nil praeter m lilymedicus praedicat: nec minus timendum erit, si in corpVῖς ca chymico, diu invaletudinario, ac in aetate senili cop 'vi toto Pariter malum omen est, si AEgrotans torpore st xi* ληmani obrutus, & fere Goplectiom excitanqualiter, & tarde, aut cum steriore magno respirat, ςλ' si morbo ingravescente, laborans tremoribus, dinum subsultibus, & demum motibus convultivii λtur, pro deplorato habendus est. a n ,, affectus , sine procatarxi magna, evidenti solitari uti nimirum ahcebit. narcoticorum usu, capitis ictu, aut plaga βψ' infestis, excitetur, eventum minus funeitum espς φ
373쪽
Dein si affectus, tali oriundus, corpori pri-u, sano, & robusto accidet, si primo insultu memoriam, It sensum n0n peni US tollat, & post breve tempus, symptomata paulo remit Vrς incipient, de tali aegrotante mi
In quocunque, ii morbi caulla quicquam luc-υὴλ euti , & demoveri videbitur, utpote si medicamentorum umorii. ope, aut naturae instinctu, evacuationes copiosis, & lauta dabi es, per sudorem, urinam, aut diarriaceam cum leva mine iucced t, si a vesicatoriis adhibitis aquarum colluvies iugens effvet, si phlegmone, aut pustulae majores,
pone aures, aut in cervice erumpant, si sternutatio frequeas, cum narium aut oculorum stillicidiis eveniet, e X- pu akiade salutis spem quandam cuncipere licebita .
Hippocrates l.Coac. c. I S. solutionem per doque jolvit.
Thoracis afectionem crebro fieri innuit, dicens odit,sii A
suppurationem intelligit,materiam morbi putrefactam per aures, & nares evacuari, Pr per Martianus vult Hippocratem Voce Lethargi, non morbum capitis, sed pectoris intellexisse. Sed quorsum haec subterfugia c cum ste pecontingat, materiem morbificamin capite defixam primo excitare,dein postea eandem materiam 4 iunguinei ι a reserptam, di in pectore depositam, em puema,aut sputum instar tabidorum producere. In desicriptione febris esidemi- λη, porosae quae regnavit Anno hoc I 661 plurimis accidisse notavimus. Circa morbi hujus Therupeiam, cum nullas faciat inducias, haud diu deliberandum est: post acrius in- ς'Rm , protenus τenascetur, nam vasa sanguine deple- phtiboremia fere Q, serum, aut alios humores in cerebro depositos aptius pq 0rbent. Porro in hoc casu menam jugularem prae bra
4,si perluadendam consulo. Quoujam hoc modo,
374쪽
sanguis intra ea pitis in plurimum coacervatus, &BTiristagnans,in circulationem aequabilem facilius reducetus. Phis time petacta, alia cujusque generis remedia aedi inlisum adhibenda sunt. Vesticatoria larga cervici, & ctu. ribus applicentur; & facies, Osto succini 1at bal iamo cephalicis illinenda, cataplasmata eXRuta, Piperitid aut Ranunculo, cum sapone nigro & sale marino in pelteri contusis , totis pedibus imponantur ue frictiones asperiores membris adhibeantur, faturina, aut spirim salis ama. niaci crebro naribus admoVeatur. Interim remedia cephalica subinde propinentur. Rc insorum Paeoniae, cera forum nigrorum Butae, D. glandius licis M. I iij.aq.Paeoniae compos j ij.ciflorei nodulo inclusi, in vitro suspensi Sij. sacchari Sili. misce f. 'ulapium, dentur cochlearia iij, vel v. lex tia vel quarta quaque lora; porro sngulis svlnd sib- , adde o. c. c. suocini, vel salis Armonimi, si
Ia. ad I S., fel efariam puiseris sequentis. R. puI. rad. Potaniae Maris, Cranii Ammani, rad.set pentariae virginianae, contrasternae an. Zj, D' Margarit. o. s. coralliipraepar. M.fpulvii, /'nis in Ia partes. Porro hic considerandum est, annon cathors t- aut fecessum, mox ab initio celebrari debeat. Scio inter Authores varie controvetti, etiam vario cum Jς
su in praxi adhibitam novi: quibus perpensis, Scollatis, quid nostra seri sententia, breviter prop8' ci
bi Lethargus a crapula, aut ebrietate recenii, incongrujs, & narcoticis assumptis, exorsus fueri ivsimilio excitetur; quare fultistrioli cum nino&ρ ' is scimuοο,ves in robustis, infum croci metal. auxvitae cum Zq. ceravi.nigror. exhibeatur,& poste/, m0peretur, penna gutturi intrusa vomitus irritetur' .
Sin morbi insultus , febri aut affectibus abii ς ῖ ι
375쪽
vervenerit, Vel si ipse primario,aut per se, procatarxiii': nguine, & cerebro prius jactam; eXcitetur, vomitoriati eathartica statim ab initio, dum materia in fluxu est,exhibita, pilis plus officere, quam prodeste solent; qua- i nus nempe humores dum in motu sunt, magis exagitant, euoque adhuc subigi & educi nequeant, eos in partem affectam adigunt. Die secundo, si torpor nondum remitteret, varistatio. si pulsus indicabit, repetatur, Vel loco ejus sanguis per ou- eurbitulas post Acarbicationem in scapulis eximatur, dein
paulo postea pharmacum emetisum si nihil prohibeat vel
Ac fulphuris Antimonii gr. v. scammonia sulphurati gr. citharticη miti eremoris Tartari grM.misce spui detur in oο-
Vel At soammonii fulpsur. gr. xii. crem. Tartari gr. xv. canorei gr. iij. f. pulvis, detur eodem modo : Remedia interim alterantia aut derivantia usque eadem aut si ilia continuentur. Die tertio, & deinceps, quae morbo ineunte ob metum s y-
novae ssuxionis vetantur, st. Errsina, sternutatoria, apo- nutatoria, - '
p legmatismi adhiberi debent. Porro tunc interdum ex ph Umqtis gapediet, animalis recens mactati viscera calida sincipiti post capillitium rasum vel detonsum applicari, & subinde mutari: quandoque etiam loca isthφc decocto cephalico, &discutiente foveri: prae caeteris vero topicis, maximum ju-vstmen a vesicatorio amplo, ulcuscula plurimum manantia imoto ambitu capitis excitante, collatum nOVj. Duos de ebis seruue. ςgo Lethargicos, post morbum diu protractum, & non so-idm memoriam, sed & notitiam fere omnem deperditam, b hQc potissimum remedio sanatos vidi: quippe in utriseqRζ loca excoriata, cum iis cicatrix haud facile obdu-ςeretur, ichbris tenuis copiam ingentem, nempe quo xydist circiter librae semis profuderunt. Non opus erit aliλ
376쪽
hujus generis medicamenta,cum p ssim & vulgo prostiit describere, aut notare , quod superest, quo prae illi strentur, aegrotantium linorias aliquot subjiciam. colonus annum aetatis agens circiter trigesimum teri, ramenti pituito si ad sanguineum Vergentis, crebris cediti lalgiis diu obnoxius, sub initium hyemis somn0leatus ad modum & torpidus evasit ; dein quodam die, dum astro, aratro subigeret, humi discumbens,in somnum profunderi
incidit; cumque a servo, aliisque accersitis excitari non poterat, domum perlatus, lecto committitur 3 amicis h. terim expectantibus, ut somno tandem finito sponte ex. pergiscatur. Post elapsum nycthemeri spatium, cum velalicando, pungendo, obstrependo, aliisque modis eum ex. citare nequirent, me accersunt ue adveniens vesicatoriua amplum, mox toti cervici posteriori applicabam, dein saa-guine ad 3 xvj. detracto, enema acre injiciendum curavi,
tempora, & faciem oleo succini illini, frictiones, &liga- lturas dolorificas cruribus adhiberi. Insuper spiritus filii, ginis, cum Iulapio cephalico, saepius in die propinandaci praescripsi: nisilominus toto isto die sine omni sensu stupidus jacuit , si a vellicatione acriori irritatus se paululum
erigeret, & oculos aperiret, mox reclinans, eosque cista' dens, veterno iterum indulgebat. Circa vesperam cucur bitulas cum multa flamma scapulis applicandas cus yi,
quo facto nonnihil expergefieri coepit , cumque circὸ isty xempus alvus copiose dejiceret, & plurimum seri empl*'stris ademptis e vesiculis efflueret, exinde salutis mὸ spesaffulsit. Itaqueremediis crebra vice post istam oωςRhibitis, mane sequenti evigilans amicos dignosce Irinterrogatis apte respondebat: nondum vero nube xς vvanescebat, quippe somnolentus, & obliviosei pς dies perstitit, donec bis puriatus tandem periectς ς
Casus hic let/argi ita proprie dicti Typym
377쪽
siit ubi pro morbi cavsa cori Aa adsuit seri copios circa eiebri ambitum aggestio, ac deinde in Uros ejus irru
utibi cumque a tempestivo remediorum ulu, materiar no-ρὰ aifluxus impediretur, quaeque parti insederat, partim in sanguinem resorberetur, partimque in effvvla & vapo res rarefacta discuteretur, morbi curatio cita & integra successit. Hortulanus Oxoniensis, sebre putrida laborans, & circastorbi loco cristos, in veternum incidens,per tres,ant quatuor exinde dies, sepore obrutus, nullius remedii usu ita ex somno excitari poterat, ut perfecte evigilaret: tandem vero cum erase capite, per totum fere ipsius ambi-tlim neficatoria applicata ulcuscula plurima & copiose manantia excitassent, experrectus aliqualem sensus usuram recuperavit: attamen memoria fere in totum abolita adeo stupidus evasit, ut nullius nomen, aut Verba recoris datus,vix supra brutum saperet. Cum ad hunc modum per duos pene menses ingenii vacuus, & somni plenus mansisset, nubes paulatim dispelli coepit: atque is demum ad solitos labores rediens, mediocriter convaluit, 'eundem vero animi vigorem, & pristinam solertiam, qua ante morbum pollebat, nunquam iterum recepit. In hoc casu prO- ponitur exemplum febris male judicatae supervenientis, in quo materia morbifica, subita & copiosa metastasi in cerebrum exterius facta, non tantum poros, &me tus omnes paulisper impleverat, verum & eorundem confirmationem ita laeserat, ut spiritus aliquamdiu exclusi, dc demum immunes facti, non nisi multo post tempore, orbitas, &tractus suos priores, & solitos recupe
LVthargi autem ego utorum usu orti, Typum satis His ria ureiηοδ actum memini me olim ruri in pago observasse, inqRQ pernoctari coactus sum, itinere ob coeli inclementiam interrupto. Enimvero cubitum mox iturum rogat me hO-
378쪽
spes, ut in vicinia pauperes duos imisam mirandum di serandumque in modum affectos. Quod quidem 6ffcie' ut praestarem, non tantum chmtate, sed & curisuas ductus, ad casulam perexiguam & humilem lubeas pei. ducor , ubi patrem senem, & filiam inveni, in duobus ita tra eandem cellam hic, illic inulis, profundissimo sopo re obrutos, qui pridi e eos oppresserat, postquam radi
hortulo tunc recens e sta erutas comedissent, propanina. ca habitas, cum sorte Boscyami essent. Graiis ἀργμ . Ηj. utrisque, vomitionem oleo & ο melis olitisin infusis, pennaque gutturi intrusa copiose proritatam, timcturam castorei, ex cochleari aq. Theriac quae remedia forte tunc penes me habui crebra vice per totam noctem exhibendam praescripsi ; insuper ut eadem tinctera tempora, & illinantur, & si fieri posset, enema ac injiciatur, die sequenti primo senex, & postea filia evigi lantes, ad se redierunt, torpore penitus excusib. In hisce affectis post reliquias, ne amplius nocerent, petVomitum , tantum opus erat, ut per idonea me bcamenta in quo censu canoreum contra optatarum vesterna merito habetur spiritus eruistitati, a nausis ita ista
379쪽
IN superiore capite, quae ad Lethargi ita proprie dicti divino ,&prognosin, & spectant, satis su-
se exposuimus. Hujus autem morbi sedem, in cerebri exteri0ris ambitu, gyris, sive anfractibus inaequali, non ideo tantum statuimus, quod illic memoria condum, & Homni ve- Bibulum assignaveramus quamvis & hinc ita concludere licuerit) verum insuper quoniam ex observatis Anatomicis mihi saepius constitit, Leuargum non oriri, uti Vulgo Asais, soporosi putatur) propter interiores cerebri ventriculos affectos Wopter quippe novimus, hos frequenter lympha inundatos, & imterdum languine extravasato distentos, & tamen laboran- Da oriuntur. tes, dum viverent, Comate, & torpore quovis magno immunes. Quandoque fateor totius cerebri 6drops veternum infert: verum in hoc cassi non tantum cavitas interna, sed& anfractuum extremorum interstitia, aquarum diluvio implentur. 3Lethargo ad cerebri oras extimas praefinito, limi- ratiar, qMMtes ejus ita constituimus, ure oris istis, una cum iste persis, fere in totum occupatis, somnus perpetuus, & si ni . . inexplebilis, cum oblivione inducatur; cerebri interim me' dimisio, sive corpore callos, e quo spiritus animales jn par
tes omnes tum sensiles tum motrices irradiant, fere illaeti ;η que hujus eclipsis totalis Ap lexiam infert, prout inferius ostendetur. At vero, ultra citraque hos fines, affectus -lii soporosi passim reperiuntur, qui licet proinde Lethargo vires. β. βω- fiasta sol, eotum tamen nonnulli ipse minorer
380쪽
et eoma ; carus ea major est. Somnosentia continua describi-
cujus respecturum is lethargo,i- ὰ comate differt. ommyntiae 'eausa conjuina.
nolentia continua, & Coma 3 unicus major est, uti cque de his singulis, nec non de pathematis quibusdz sitis; sc. pervigilio, & Comate vigili, breviter nunc dine dicemus, & primo de somnolentia continua. ' μHanc plerique Autores non morb- , sed malam b)lii dinem, seu diathesim sopor am appellast ; nam assi: quoad reliqua satis valent, bene edunt ac bibunt, soli
obambulant, res domesticas mediocriter curant,attamen in. ter loquendum, aut ambulandum, aut edendum, etiam ore cibis impleto subinde nutant, &ni ab aliis suscitantur iudisomno obruuntur: atque ad hunc modum non solum die, aliquot aut inenses, sed perplures annos spr0ut de lim . nide fertur, somnum fere continuum dormiunsi, quapr0ytet affectum hunc, a quo vitae plinquam dimidio fraudamilr, revera morbum esse, & curationem mereri censemus. Somnolentiae prout Iethargi m cerebro exteriori col. locanda est, verum hoc discrimine quod hujus affectus causa materialis, sive conjuncta,etsi semper,& prae foribus urgeat, minus alte quam solet in lethargo penetrat Fquin fere tantum cerebri perficiem, sive anfractuum substantias mere mi- cales assiciat, medullis inclusis fere intactis, quo respecta non tantum a Lethargo, sed etiam a comate discrepat , quippe in affectu, quem describimus, somnus licet conti nue premat, tamen facile abrumpitur, tum praeterea ple nius experrecti, res multas recordantur, & cum amici colloquuntur, mox denuo in soporem proclives: unde coa stat morbi causam in exteriori tantum cerebri limbo haerere,
nec penitius' prout in aliis soporosis affectibus) compὸ gem eius subire., Enimvero suspicari licet, quod dum oravi oram rivulis densissimis ubique perluens, ei laticem N I; lem, pro spirituum materia, ubique instillat, cum illQIyπεα copia affluens, ac una ebriicem subingredien r