De anima brutorum quae hominis vitalis ac sensitiva est, exercitationes duae. Prior physiologica ejusdem naturam, partes, potentias & affectiones tradit ; altera pathologica morbos qui ipsam, & sedem ejus primariam, nempe cerebrum & nervosum genus af

발행: 1672년

분량: 637페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

381쪽

JV. De Somnolentia continua.

.hibitu corporis intumefaciat 3 pars autem haec cortica..: id hunc modum tumefacta, & velut hydropica, anfra-Ai, Medulsares ubiqust labiit tot it mPrimit, ut spiri-ci,

sanguis, propter cerebri corticem, ab aqua quasi interenteiumeisitum,per totam Viciniam minus expedite circuletur, ideoque vasa& sinus implere, in iisque stagnare aptus sit,

.nim fit ut exterior cerebri limbus adhuc magis comprimatur, proindeque ipatia pro ipirituum emanatione requi- -bitam embrisita etiam magis coarctentur. Revera hoc in causae partem ascisci inde liquet, quoniam hujusmodi βmholastis, propias 'εμ 'ter sanguinem in capite haud libere circulatum, & propterea stagnare aptum, facies cum livore, sive atredine quadam iubescere solet; porro dum stagnum hoc sive illu viem in cerebri cortice aggestam liquor subtilis, qui pro spirituum materia est, pertransiens, in substratas . . pergit; probabile est, cum illo particulas quasdam

traneas, sive narcotici minutissimas una irrepere, quae esii. stiritibus mox accrescentes, eos torpidos, & sponte in de-udiam pronos reddunt. Hic affectus,prout in multis observavi non admodu periculosus est , nam aut quod saepe fit integre sanatur, aut saltem per plures annos, sine caro, aut soplexia quae . timeri solent ) perdurans, non statim lethalis aut terribilis evadit. Affectus hujus solutio, non raro ex morbi sede mutatὰ contingit ; nempe cerebro clarescente, materia morbifica ad transfertur, cui infidenstremores, Asthma, spirituum deliquia, aliaque symptomata molesta, pro h ochondriacis ηulgo habita producit. methodas Therapeutica has potissimum intentiones Somostru gςrit, nempe ut post totius provisionem phlebotomia ubi ς0dVenit & oatharsi factam, ea dein remedia sedulo λ hibςantur, quibus a uis & cerebrum ab illuvie aquosa libetentur,

382쪽

Historia.

liberentur, atque hoc quo minus in posterum supcip. tates serosas excipiat, & retineat) corroboretur. Probi hos fines, semel aut bis in septimana exhibeantur Dia de fucoim, aut cum resina D pii; aliis tedidi ribus, hora somni, & primo mane quotidie sumatur c, sis electuarii cephallai,aut spiritus, Vel tincturae salis Am. niaci, succina, fuliginis, cunnjulup io cephalicος quorum fot. mulae e superius descriptis seligantur. Hora octava materi na, & quinta pomeridiana, bibatur haustus c re, liquori, equo parabitur, prius in quendo folia famis, aut floris marini, donec tincturam viridiusculam acquirat. Pro pota ordinario bibatur decoctum Iuni sancti, additis, circa Lnem Oliis famiae, Berenisae,aliisque cephalicis. Porro expediet, duas sentanellas amplas, inter homoplatas excitan; vesicatoria insuper circa cervicem crebro adhiberi. Cr. pillitio abscissis, ex cephalicis & aromaticis se, pileo gestetur. Vasiate urinae aut spiritu salis Armoniaci impletum, subinde naribus admoveatur; caeterum exacta Victus ratione instituta, ministrorum sit, qui aegro ira praesto sunt, non tantum subinde excitare dormitantem,sta quotidie statis aliquot horis vigilem detinere. Generin quidam, temperamenti sanguinei, & dum JR Venis esset, ingenii acris, & callidi, postea aetate in ista sto Vergente, otio & ebrietati deditus, hebes, & torpidR , ὴς insuper cum magno aqualiculo, cumque femorum S c g rum intumescentiis, hydrolam evasit. Verum ab his mPI bi. in quos frequenter incidit) si quando ad tempul quod a poculis abstineret, & pharmaciae incumbζῖς icito, & saepe convaluit. Tandem vero hydropς munis, somnolentiὰ ita gravi, & fere perpetdδ Jῖῖ est, ut quoculique in loco, & inter quodvis agen 'φmitaret; deinde a servis aut amicis experrectui, mo constare,& per horae minuta quaedam,de

iis satis recte disserere solebat,mox denuo in xψypq itfius.

383쪽

i,hsus. Huic post varia medicamenta, ferE incassum tentata, , siclipsi demum ut O ni m ne & Vesperi sumeret pumeris

sit,i.Betonicae joleaenivo siccat.& in vitro a seroat. coeli. in inu A agrarillatitia floribM LavenduD. Quo remedio istita paucos dies levamen recipiens, mensis spatio perfecte celatus est, per quatuor deinceps annos integra valetudine fretus: postea cum ob malam Victus rationem eadem mala redirent, remedium idem etsi non tanto cum successu repetebat , quin praeterea cum medicamentis aliis etiam opus stetit, interdum sp. c. c. aut fuliginis cum 'ulapio approia riato; quandoque elactuaria ex confertiis, O pumeribus te laticis, addito nonnunquam chalybe sumebat. Quoties solito bibendi genio indulgere vellet, loco vini, aut cerevisitae, liquorem Osee potabat ue caeterum pro potu Ordinario , modo Allam cum foliis Cochleariae, Salviae, & ArOmatis infusis, modo decoctum ex lignis, Aromatis, & herbis cephalicis medicatum habuit: per plures deinceps annos sere semper intemperatus, & cacochymicus, lethargo tamen immunis vixit, tandem cachexia pectus invadente, aias cum Ansmate sensim labefactatus interiit. Afectio soporosa proxima, st. praedictὰ-m Vrx cima fomηο--2 Lethargo minor, ea est quae vulgo Coma m lantum ap- tW pellatur. Huic obnoxii sopore gravi plerumque Oppi uisuntur, cui fere semper indulgentes, ore hiante, & maxilla inseriori demissa, mortuis similiores quam vivis jacent ;a vellicatione fortiori aut punctione suscitati, circumspiciunt, adstantes alloquuntur, & interrogatis respondent, attamen mox iterum dormientes, sese a somno ita placide irrζpente inhiberi, aut interturbari molestissime ferunt. A qqe ad hunc modum indispositi, per plures dies, immo in-xςrdum & menses sine febre comitata, vel confectaria, aut ης piratione υμ, atque facile expergiscibiles, & non mul-xqm oblitiis c quibus a Lethoraicis differunt somnolenti P astuti interim ab aliis, afectu modo descripto labor a R r tibus

384쪽

bus primarius est, aut aliis assectibus sopem Leuratio ejus quando per se morbus es.

tibus, non minus discrepant, quatenus comatos leti, cathedrae plerumque affixi,n0Π,uti silperiores foras bulant, aut res domesticas curant. Interrogatis nudi dam brevioribus apposite respondent, attamen coll6 'miscere, aut de rebus agendis deliberare nequeunt. 'μHujus proculdubio ejusdem generis est ac pii, rum, sed medii gradus inter utrosque modo descripto, e. nimvero suspicari fas sit, in hoc affectu, materiam inbibi

ficam paulo amplius quam in sommunita continua cere. brum penetrare: nempe fructuum, Drorum corti esuna cum in moribus medulia inclusa rivulis invaderer ii 'tamen ad majores medullarum sigius corpori callosi latinos,& in Iethargo occupari solitos, minime pertingere. cima interdum, primo & per se incipiens, sicut Letiar. vel ab illunie ferina 4 sanguine in cerebri corticeae tussisa, vel anaroosi spiritibus illic degentibus inflicta iprocedit ue & tunc haec affectio quanto iuinor esto lethargo , tanto minus eo periculosa censetur. Verucio frequentius hic morbus, aliis chronicis, vel acutis ne&- lpe Cephala iae, comvulpionism , & frequentissime isus male judicatis, praesertim in pueris, senibus, Spi- ituitosis supervenit.Olim in febre epidemica νευρωὶ talibi descripsimus uti quosdam lethargicos, ita mit0sta' lmatinos fuisse observavimus; e quibus plurimi Trtiri λmorbifica e capite inpectus transata convalescebant. PI lro in aliis casibus hic affectus dubii eventus inter spem metum prudentis Medici operam sedulam requiriti In Comate primario, metiodus Theroeutica simile , Vsere easdem, ac in Letlargo, medendi intention Rg rit: quoad materiam morbificam, danda erit oper/, xyut novus in cerebrum Muxus praecaveatur, tum p νjam jam impacta est, discuti, aut evelli poterit, rq Dirim animales exustitari, iisq; torpor omnis, si ' Vsis excuti debet. Ad hunc sinem catharsim,

385쪽

ib. IV. De Caro.

eis)krbitulas, vesicatorio, topica rediellentia, & distillans sis uticare, medicamento cep/σlica, & imprimis te solatiliis Idita, propinare, pluresque alios administrationum mo dos superius citatos adhibere oportet.

Quod si hic morbus,affectibus aliis superveniens, cui pi-l plur imum attri 'sanguine Vitiato, aut valde depauperato acciderit, de sanguinis missione, & pur- comatis prouetatione serio ante deliberare, quin etiam ab iisdem ut plua; at irimum abstinere oportet. Quandoque tamen, ut morbi causa conjuncta, sive materies cerebro impacta, in motumi concitetur, ἡ θρηte , aut per hirudines, aut et sis alis per cucurbitulas scarificatas, sanguinem in modit ea qllantitate detrahere expediat. Vesticatoria hic imprimis locum habent, non modo cervici, aut capiti, sed cruribus, & brachiis, aliisque corporis partibus vicissim applicanda . . Porro Spiritus c. cervi, Fuluinis, aut a- Iis Armoniaci, Succino, cranio humano, corallio, aliisque cephalicis impraegnatus, cum Dio pta, aliove liquoreap

propriato, crebra vice exhibeantur. Florum, aliorumque remediorum, in his casibus usitatorum formulae, una cum t ue Ambrbis

aegrotantium historiis & curationum exemplis, in praedictae febris sopor ae descriptione extant, ut non opuS fuerit eadem aut similia, hic denuo inculcare. Restat adhuc alia afectio soporosa, seu Veterni species,

Vulgo carus ducta, quae Lethargo major, & Apoplexia pau' 3. De cai .l0 minor, huic adeo affinis est, ut in ipsam non raro transeat; ab utroque tamen discriminari solet carotici enim plerumque bene respirant, si quando acrius Vellicantur, . membra movent, sese interdum erigunt, oculos aperiunt,ae bo saepe loquuntur, quae non faciunt Apoplectioi iidem ximen licet exuscitati, aut commotI, vix quidquam in- ζlligunt, aut plane discernunt, quo respectu agiUB distinguuntur. EX his constare videtur, cari causam conjunctam paulo R r a altius

386쪽

altius versus cerebri meditullium penetrare, & la enis easiost limbo saltem extimo sedem habere , qllapio 'cum spiritus animales a solita intra hoc empoti urit

pansione cohibentur, imaginatiouis, memoria

iant, & quamvis a sensibili fortiori, species impressith trorsum dirigitur, eique mQtus localis , tape retorquetes veruntamen quia impressio isthaec, ad corpus odius 'ob spiritus ibi consternatos, minime pertingit, ii 'borantes nullius quod sentiunt , aut agunt, conscii

sunt.

Itaque morbi hujus causa conjuncta , saepenumero ea. dem, sed paulo fortior. est quam somnolentiae, comatis, aeps Lethargi: materies se. morbifica, & cerebri corticem, dc di .dullas substratas, & meditullii sinus quosdam majores, timorbo ulterius proVecto, corporis callosi oras superiores occupasse videtur , quinimo interdum, prout materies ista gradatim e parte in partem provehitur, morbiissis c. oriuntur , & proximus quisque tantum prioris aug

mentum est.

Interdum vero causa morbifica, sine graduali per pat- eum, aut mor- teS eas progressu, primo impetu eerebri mediivsima fi-εηipri siri cit, ibidemque prout levius, aut altius insidet co βη,. bu alii sup r- aut Apoplexiam infert. in casu haud putandum est, mi totum corporis calisi, uti & cerebri corticalis ambitum, δmateria soporifera occupari: quippe sufficit hanc uno qβ' piam loco irruentem ,meditullii partem quandam invasi ς; nam propterea statim in tota ista regione, spirituum Ssi 'H, aut saltem prosternatio succedit. Ad hunc modumbere solet, quando carus febri majignae, aut male jR ir , Vel cum cephala tae, aut afectibus et fibulatas colim i vis supervenit , vel a capitis ictu, casu ab alto, δ.x py pter abscessum in meningibus disruptum, excitatur; βλpropter hujusmodi accidentia, interior cerebri a comprimi, aut succuti, aliasve alterari solet, ux

387쪽

sui lituum orbitae, sive tractus obliterentur. citi prognosis non nisi pistrumque institui potest, blaesertim si morbua hic febri malignae, vel diuturnae ariue lentae non judicatae, aut quae in puerperio est, superve- 'nit: nec minus periculi minatur, si morbis aliis Cephali eis succedit, Veὶ propter capitis plagam excitatur, verunta .isen non statim in his casibus curationis spes omnis abjiciatur, nam & ipse observavi quosdam ad hunc modum aD sectos', & pro deplorato habitos, convaluisse. Aorsi hujus evenim, sive in mortem, sive in salut

varius esse solet. carus non raro in Apoplexiam cito le-ilialem transit, ut post amissam facultatem animad- eis, qua byreversivam, brevi αναιβησέα, dc άMνη noe , dein propterbem cerebello transmissam respirationis & pulsus alterationes, atque brevi mors ipsa sequatur. Interdum vero, materia morbifica altius subsidente, & mundoquὸ ii, a corpore coluso, in corpus Briatum unum, aut simul trumque prolapsa, cerebrum paulo clarescit ue ita ut a suta circumspiciant, loquantur, & cognoscant; attamen in t0to praeterea corpore, paralysis, aut hemiplagia succedit: verum neque sic, quoad vitam, res ini vado est: nam siepe quando cerebinum cerebellum deterius habere incipit, ut proinde spiritibus quisunEctionis visa ,& mere naturalis munia exequuntur,ibidem male affectis, a dispasmi in vinceribus, dc praecordiis , aut pulsus δή respirationis impedimenta lethisera excitantur,quandoque tamen cum materies morbifica, nec admodum copiosa, nec nimis maligna est , iilla partim in sanguinem resorbetur, partimque discutitur , ita ut affecti integre convalescant. Aethodis I serapeutica, easdem medendi intentiones

syggerit,ac eadem prorsus indicat, quae in Lellar- eadem ac se-g SApoplexia adhiberi solent. inare non opus erit,m' α dic4tionum classes hic subjicere, aut ingentem medicamen- Nivm stivam congerere. Verum quod magis ex re lare

videtur, i

388쪽

videtur, aegrotantium Hissori quarum plurimi promptu habeo unam, aut alteram hic proponam. f;ὸ ν, ε . egregi W, Q circiter Ron0. Π tu , di, prop et i, temperantiam perdita Valetudine, cum medicamentis . hescio quibus, ab Empirico praescrjptis uti coepisset, iurum incidit; forte quia materies morbifica a pharm)λ, commota , & agitata, in cerebrum irruebat. Hunc die invisens, sopore profundo sepultum, ac fere insensileri reperi; nam licet a punctione,aut vellicati0ne acri0ri oculo, aperiret,& membra moveret,mOX tamen iterum dormitans, eorum quae agebat,aut patiebatur nihil prorsus percepit.Iahoc casu triste licet prognosticon denuncians, Operam utcunque medicam navare non desistebam : a pluRinniis propter vires attritas, & sanguinem depauperatum, absti.

nens, vesicatorium amplum cervici mox applicandum, tienema acrius ex decocto radicunt Brionia, cum floribus ti

seminibus carminativis, additis insuper specierum Hierat 50. quam primum injiciendum curavi : tem ra&narre bal omis illinibantur. cataplasmata ex Ruta, rad. I totis pedibus admovebantur. Insuper horis alternis, aut tertiis,dosin o. c. c. cum Dimio oephalico propinabassit, quin & plures aliae administrationes, in hoc casu usitatae, sedulo adhibebantur. Quibus tamen cum morbus nostomnino cederet, die sequenti eutharilaum, ex Scamm

praeparato, in cochleari jusculi sumendum praescripss; 'qRQ, cum tape & copiose dejecerat, oculos aperire, pqq, stantes cognoscere coepit, & paulo postea ad se zς ens plene evigilabat. Hic morbus ideo ut opinor 'Lilin , & praeter spem cito curabatur, quoniam nu p forsan a pharmaco in cerebrum immissa illinc altς pharmaci ope melius deduci potuit- n linquio: agenJrid , deos

vertigrui, atque amentibus ammaticis obnoxius,'

annos pharmacia verna,de autumnali usus,& jd x

389쪽

C, p. IV. De Caro.

' sitam utramque, sentanella ampla instructus, sanus ad Iodum vixerat s ineunte aestate , cum ruri degeret, cstatis inis per plures hebdomadas neglectis recrementa eva uiri selita longe minus fluebant; usque tamen bene va donec circa finitium, cum quodam mane in porticusidia, & cum amicis alacriter colloqueretur, derepente surgens se male habere questus est ue aedes ingressu A. , & ca ille insidens, plurimum evomuit, dein mox reclinatus, in seporem profundum incidit, eoque ita obrutus jacuit, ut tota ista die excitari vix posset. Vesperi adveniens p

At iam, chfierem, vesicatoria, & multa alia remedia, in tali casu appropriata, sedulo administranda curabam. Postridie cerebrum paulo inclarescere coepit, ita ut circumspiceret, & pauca verba eloqueretur et amicos cognoscere visus, nullius nomen efferre potuit , attamen ob materiam hanc altius in cerebro subsidentem, totius lateris dextripa- exorta est. Porro adhuc cum fiomnolentia ingens persisteret, isto die sanguis ex altero brachio mittebaturi remediis etiam aliis,uti prius,continuati die tertio,minus torpiudus plurimos cognoscere, quorundδ nomina proferre, aegritudinem suam percipere, & de remediis solicitus esse coepit At vero dum cerebrum melius haberet, labes cerebella, MAervmo generi inflicta, se prodebat s nam die quarto, respiratio inaequalis, & magis laboriosa, pulsus debilior evasit, p0rro totius corporis rigore, & concisione convusma saepius

astiebatur: die quinto, H& convisisiones atrociores factae crebrius infestabant , dein pulsu sensim diminuto, die sexto, torpore licet magis immunis, interibat. In hoc ς se, aliisque similibus probabile est, materiam morbifi-ςdm una cerebrum, ac cerebellam invadere ue Verum hu-jR contra quam in cerebro accidit dum in cortice haeret,noxam haud valde sensibilem inferre,quoniam hic,quae biduntur, nec somni, nec memoriunta sed postea,

390쪽

die forsan quarto, aut quinto, iriateria deinceps ad , , medullula subsidente, dum quoad stli aegrotaas diei nhaberet, , ob spirit. si destinatos ins sente oppressbs , fatiscere incipit, di m0X subito declinicii salutissipem, antea affulgere Vium, lassinato ociato i,' tercipit. cAp.

SEARCH

MENU NAVIGATION