장음표시 사용
81쪽
. quam panno subdititio molli, intus obducuntur. Ct do hunc in piscitas erustaceis, secus ac in mollibus, qui etiari muco oblinuntur ob majorem sulphuris copiam, purpe
locatur: quin & medulla inalis non dorso, & supra visce ra, verum sub ipsis,pronae corporis parti,toto ductu incumbit, ac sterni ossiibus sive commissuris includitur. Misei re Ean Via umqRQ Astaci partes, ac Viscera melius conspiciast.
brana substratis eximatur , in summo dein capite , ct μbrum mediocriter amplum, coloris subviridis, & quasi bbi , si ij. ἱ --ppRrex 3 e qu0 processi mamillares, nerviqne 'ticinalis medullis. Ricendunt, atque medulla oblongata duo crura, in medullum spinalem descendunt, eaque in toto hujus processu, modρ divisa ab invicem seponuntur, modo unita coeunt, rursusque abscedunt. Ab Ore bidenti, arsuphagos ductu recto, & brevi in τ η'triculum tendit: hic amplus, & membrana crassiori, S ro busta praeditus, intra cavitatem suam tres habet dedisti, quibus alimenta conteruntur: porro ob manducati j '0por , duo muscuhrum puria, st. temporale, Saliud stomachi lateribus appensum, in vicinia constituuntRFe ventriculi lateribus, duo corpora glandulosa, pluribdi I iis&ductibus varicosis referta quasi tenuia quaedam es*h intellinula b adnascuntur, ac inde cum binis lobis sensi φacuminatis in imum corporis truncum descendunt: e' ' corpora utrinque aditus patescunt , it MVentus illi per fistulam insessiatus, haec statim incurrat, intumefaciat: partes hae in pistibus crustaceis prout exig*t te ceu Vulgo dicuntur,&revela tum hep ti Τtum mesenter si ossiciis fungi videntur,quatenus nempe chy
cest gus. Ventriculuse quo in he.
82쪽
recens in Ventriculo confecti portionem puriorem excipiunt, eamque delacatiorem,mox hsmori vituli committunt. in Bomhce, aliisque infectis , vasa Padam va-,jebι, corporibus istis analoga, per Ventriculi dorsum , ac=M. oinde inferius supra intestinum exporrigi observaVit quae uti probabile existimat) tenuiorem cibi jam in veηtriculo μνὰfis .macerati, dc soluti portionem suscipiuηti, eamque succis for- mesenterii cn non parum immutatis, in cor aut saltem in corium, ac reliquas corporis partes tradunt. EnimVero ex Observatione, ' quo ritu hae partes, quae hepatis , ac mesenterii in quibusdam ρiscibus inseditis succedaneae sunt, conformantur, exinde circa hepatis, & va serum tum mesernicorum tum
lacteorum usus in Brutis sanguineis, nonnihil colligi In Anaco mare, supra praedictarum partium origines, utrinque ex oesophagi lateribus, corpora spermatica incipiunt, quae versus trunci fundum demissa, & ibidem magis compacta,& teretiora sub epididymidis specie facta, in duos, terminantur; quorum apices, per foramina, pedun- ημ' culis penultimis excusa exitus habeat. Pariter in Astaco foemina, bina ovaria utrinque ex oesophagi,&stomachi lateribus disposita, in imo corporis trunco consitos ῆranseunt,& in hos,per foramina,pedunculis antepenultimis uteri istexcusa membris pnitatibus aditus, etiam ex utero OVis eX-
cludendis exitus patescunt: adeo quo haec animalia prole multiplici foecundissima existant, circa parara genitaui,& gemmas, dc majores, quam in Brutis plerisque aliis, natura quasi solicita & industria esse videtur: nempe ut si-isplicatis, tum generationis, tum conceptus, partu θηρ0peribus, non tantum gemelli semper, sed gemellorum fere
Pir entriculum , quin & aliorum quoque viscerum p. incipiiS inferius,peris iuni,cui cor pulpitans includitur, ς'
83쪽
in ipsis sanguineis, celeres sunt S series: hoc coloris al. bidi apparens revera musculus conic*i est, cujus caviti, satis ampla, fibris sive columnis pluribus robustis, vatili item scrobiculis instruitur: fastigio ejus sum . egressa statim in duos ramos, qui Versus branchias ince
dunt, finditur ue vens cavae truncus descenaeens, alierque ascendens, e cordis tergo coeunt, ibidemque ejus astriculari ingrediuntur. dum relaxatur, humorem Vitalem eo aisuscipit, eumque mox dum contrahitur, in Aortam pr0pelaliis
Pisces crustacei aeque ac testacei, quamvis exangues, branchus quae pulmonum vice sunt numerosis,ac largis eoanantur ; ad quas cum humor vitalis totus, ac crebro deserti potest, idcirco non uti in terrestribus ioectis, per universum corpus disperguntur, sed in utroque latere sub tunicae. loricatae margine, simul in eodem loco, illae fasciculis quibusdam colligatae statuuntur: Branchiarum pars inserior & extima, quae lata &obtusa est, pedunculis stern0 appensis assigitur; pars superior, sub lorica ascendens, Saraci bram sensim mucronata, soluta& libera est , secus ac in psti gantur. In singulis Astaci braschiis, tres saus reperiuntur νquorum binos pro humore vitali ingerendo, regerendoqῆς c0nstitui patet: quia liquor atratus cordi injectus, ad br β' , ἡ-2 ibid*mque sinum primo unum pervadens,
ratem et eum. mo per alterum redibit.Desinu tertio mox dicemus,asiost
ducunti bus istis, Vasorum exilium productiones quasi plum00 ibreves, &densissimae quaquaversus assurgentes instar i ci niae, aut fimbriae apparent, quae cum spongiosae faelip iqvaque diastoles vice sorbent, Witolesque exprimunt: in eum nempe finem, ut hum'
84쪽
CAp. III. species 9 4sseremine. q.
omnibus ejusdem lateris communem desinit, qui juxta branchiae supremar quae perpetuo vibratur) insertionem, hiatu satis largo dehiscit: hunc quispiam in Astaco vivo, dum in sicco respirat, facile percipiet: nam in quaque branchiae istius supremae systole, bullam aquae e foramine isto erumpentem videbit. Porro si in foramen istud liquor
atratus injiciatur, mox iste ductum communem subiens, exinde, tum in branchias omnes, earumque sinus-exiles, &plumaceos, tum insuper in brachia, & pedunculos omnes, quorum se. cavitates musculi haud plene inferciunt) imo in corporis cavitatem permeabit. Pariter etiam a vento, foramini isti inspirato, partes omnes praedicti instari solent. Hinc conjicere fas foramen istud cum canali commμηi, inises
& tertiis branchiarum sinubus quandam tracheam esse s aquas susci- quam se. aquae copiosae quaque diastose subeuntes, proxima . systole redduntur: interim illae in hoc transitu, non tantum cum humore vitali intra Branchias scatenti communi- ό sisere stat, sed insuper intra membrorum, & trunci cavitates re- niny qcQnduntur, ut piscibus hisce, dum in arido detinentur, respirationis fomitem suppeditent, atque idpropter non tan tum in aere aperto diutius subsistunt, sed etiam intra spa clum aere inanitum, aliquamdiu vivunt. Japiscibus crustaceis , claua ad branc bias quasi pulmones agitandos, costae laterales, musculi pectoris, aliique, aut ostiunt, aut propter rigiditatem partium vicinarum, inhabiles nuntk mechanica admiranda eficitur, ut dum bra catae, maxima ex parte solutae, & facile mobiles reli
qduntur, singulis earum fasciculis, circa bases pedunculionei cum musculis intra cavitates ipsorum inclusis, crustaterim - , sc ultra corporis truncum longe branchiaὰ P ψψRctae assigantur: quae nempe velut tot distincta pen- cinis pq'sit εμ musculorum quos includunt ope, sere continuo vi μ' etiam continuas branchiarum pro inspiratione, ex- tibus me β'
pirationeque stolas,&diastolis cient At
85쪽
u si exangui sus animae meae. znde humor
sanguineus. cur Dura sanguinea alia
At vero utrum his aquarum incolis ex Dibsu, anima naturae igneae assignare debemus, jure ambigitur ; quoni am sic. elemento tum tum brutorum persei id rum vitis egitiali gaudent: verum huic problemati m6Ysatisfiet, cum prius de branchiarum usu in 'fribas savisi neis , nec non de horum, aliorumque sanguineorum frigid6.pum praecordiis disseruimus: interim Iconas Astaci parte, quasi ad vivum repraesentantes, Tabula tertia exhibebit. 42 0, post bruta exanguia, secunda illorum classis,& paul6 superior gradus est sanguineorum frigidorum , in quibus, quod liquor Oit dis tinctura rubicunda saturatus, sanguineus evadat, a majori sulphuris copia procedere, atque animalibus, quoad molem & robur augendis, praecipue destinari videtur: nam ubi sanguis, vel in copia mediocri est, ibi musculi, viscera, praecordia, cerebrum, ac senseam ρ ιηι completa magis, &robusta existunt. Secus habere de plerisque insectis observamus, quorum corpuscula adactiones subtiles, & tantum minutas ordinata, sulphure perexigu0,
prout illarum analysis ostendit , e spiritu vero, & sau τρυ-
ἡ brutis sanguineis sua actu incaliscam.& aliasti iri sunt, ratio desumitur, tum a sulphuris qd n
litate, quo sc. aut modico tantum,aut plurimo imbuuntur, tum a vitae genere quatenus haec in aere, illa in aquis, alii que in profunda tellure degere oportet: quare regisnum
posteriorum incolas, haud par, imo vix possibile fuit,
, quinium enim , aut quomodo cssis subiistat, ubi a potentiori frigore obtundi semper, RRI obrui periclitaretur quapropter animalium locis istis de ulnatorum, μnguis parciore sulphure temperatur, ne ali isupra modum effervescens, illico suffocetur quin & illo rum naturae licet igneae, hypostasim vero non μ' meam, sed sistituosam habere suspicamur ouae sc. in V
86쪽
CAp. III. species oe disserentiae. q.
Sangme frigiis, T RS Omnia Ior habent conicum, valde fibrosum, &crassium, quod Q. fortiter contractum, liquorem vitalem circuitu quodam in partes omnes, ab inque bis, i alia in seipsum propellat: attamen cor istud in quibusdam unisentre se Centre est, eique Dis es semper appendusitur, in aliis .amare est; ac in plerisque loco pulmonum branchia , in ,res, /rὰ
nonnullis vero adsunt tracheae numerose, & per totum corpus dispersae 1, horum in singulis, fabricasn discriminis ra
Inter Bruta sanguinea frigida, lambxisss terrestris, infimi licet ordinis , jure censetur, utpote cujus humorem patet cruentum esse: animalculum hoc, lich vile& contemptibile habetur, organa vitalia, nec non &alia viscera,& membra divino artificio admirabiliter fabrefacta sertitur; totius corporis compages cuti & plurium insectorum exanguium ) musculorum annularium catena est, quorum fibrae orbiculares contractae, quemque annulum, prius amplum dilatatum, angustiorem & longiorem reddunt. Nam proinde cum portio corporis superior elonga-tῖ,&exporrecta adspacium ulterius extenditur, ibidem-- qmqRe pl*0 affigitur, ad ipsum quasi ad centrum portio cor-p0ris inferior relaxata, di abreviata facile pertrahitur: Pedunculi serie quadruplici, per totam longitudinem Pedunculi. lumbrici disponuntur, his quasi totidem uncis, partem modo hanc, modo istam, plano affigit, dum alteram eXpOr- . - . xigit, aut post se ducit. Supra oris hiatum proboscide,qua ' terram perserat, & elevat, donatur. Lumbricus supinatus, & tabulato cum stylis affixus, per l0ngum secetur, deinde lateribus ab invicem diductis,pῆrtes ejus a capite, usque ad. caudam facile in conspectum ς produnt. Supra oris hiatum, cerebrum mole perexi- ce ς Vm guum, ac instar bullae albescens apparet a dein paulo infe- rivi, insophagus cum musculis locatus, ductu inde recto, ad ventriculum descendit. Iuxta
87쪽
Iuxta summitatem oesophagi,cor palpitans,&reciprocas systolῶν & diastolai, vices sicuti in Brutis perfectiori . bus ) habens, locatur: ex atroque cordis latere, & inde paulo inserius, corpora albicantia, & nonnihil globosa, utrinque in tres velut lobos distiuctos constituuntur. Horum duo superiores nitidius albescunt, & minores sunt; infimus globulus, utrinque duplo major, instar sarciminis Q. longus existit , inter haec corpora albicantia, & magis retro, globuli alii minores , quasi carunculae exiguae & sub favete in duplici serie, st. utrinque modo quatuor, m0d0 quinque, aut plures disponuntur. Ductus sanguiniseri is signes medio horum corporum incedunt, inque iis pulsatio notabilis, velut in cordis vicinia , conspicitur.
Quibus nominibus praedictae partes insigniri debeant, &quibus usibus inserviant, diu ambigebam, quippe nullaminiis cavitatem dissecando, aut per fistulam insuffaado deprehendere potui : ex his autem globuli quidam aperti, di expressi humorem lacteum exudabant, unde suspicio
statim orta est, eos corpora spermatica esse , quod item verisimilius videbatur,quoniam in omnibus lumbricis hae par tes non eodem ritu conformantur di porro satis obvium est, lumbricos coeuntes, non sicut pleraque alia bruta, directo sexus utriusque situ, circa caudas, sed prope capita, maiyii ex adverso amplexibus se stringere. Tandem mihi septu , di penitius inquirenti, res extra dubium sistebatur: nam 10rte lumbri 'm quendam gravidum dissecans. corporῆ s dicantia maIora, & sub farciminis specie oblonga, pyii quamplurimis reserta comperi: Porro e regione hor.'c0iporum in pectore lumbrici, duae papillae candican Vi eum loramnulis eminent, quae lumbrici pudenda esse νj
Iubalbo qaosdam globulos cuti videtur hisce lumbricis simi
88쪽
Chr. III spectes oe di ferentiae. q
uerisimile est haec corpora etiam in illis esse sperata Infra haec corpora albicantia, ventriculus mole insignis, i& cavitate satis ampla praeditus, in tres regiones, seu Ven- E,.
tres divisus, locatur. Ex horum infimo intestinum procedens, ductu recto, & longo usque ad caudam defertur, &toto spatio a singulis musculorum annularium interstitiis ita comprimitur ut, instar coli in perfectis animalibus, in plures quasi cellulas divisum appareat. In testino hoc perlongum dis ecto, & stercoribus amotis, in fundo ejus, vas subflavi coloris toto ductu, sc. a cauda usque ad ventriculum, disponitur ue ibidem vero emergens, & stomachi parietes perreptans, usque ad caput exporrigitur: hoc revera tubus est, qui per fiitulam inflatus cavitatem am- hemistis me piam prodit ue cumque ductibus & vasis istis, quae Mahgius senterii loco super insectorum ventriculum & intestina exporrigi notavit, anal0gus videatur, eum hepatis ac me senterii loco esse jure suspicamur. In quibusdam lumbricis circa caudam ex diloque intestini latere , plura interdum ova, tunc ad excludendum parata, reperimus, quae quidem a partibus genitalibus illic descendisse visa, per ductus in anum patentes
Haec de lumbrici supinati, & aperti partibus internis: si Foramisa in pr0nus idem teneatur, in summitate dorsi, juxta marginem ςRjRsq; annuli, foramina toto fere ductu a capite ad caudam Iisi,2 ' continuantur , quibus si per fistulam InsumaVeris , moaep rtes subiectae intumescent, intestini stercoribus,huc, illuc, urtum, aut deorsum propulsis: his foraminibus: si premantur, humor albus, viscosus, & interdum lacteus exu adit, qui videtur mucus cavitates istas illinens, & contra
Proculdubio haec foraminula totidem Tracheae sint, insectis, numerosie ac per. totum: pu cispersae, pulmonum vices supplent, atque aerem
89쪽
pro inspirando liquore vitali nitrosum hauriunt, elindedi que mox ectetum egerunt. Attamen contra hoc objicitus quod lumbricis respiratio minima, ac interdum fere nulli' sufficiat. Quippe nonnunquam illi, supra tres menses alti tellure reconditi,latere ac vivere possunt; quinimo si trache arum foramina oleo illinantur, illi, non prout insecta ex anguia, statim emoriuntur ι sed oleo immersi, adhuc illaesi in eo natant, & diu supersunt: attamen si calorem iis vel moderatum adhibeas, cito intereunt: idem sere de Ascibu ac imprimis testaceis θ crustaceis,observamus,qui defectum aeris, aut aquarum, melius quam praesentiam ignis, aut caloris tolerant. Hujus ratione,, ut salva adhuc traderenitamur ue in nupero tractatu ostendimus, quod licet fals
&-pabulum a re subjecta si, binam, aliud ab
aere nitrosum necessario requirant, quo denegato, aut se ducto , derepente extinguuntur ue attamen si materies, ex sulphure, & nitro prout in pulveris tormentarii comp0sitionibus assistet simul mixtis concreta accendatur, θηλflamma , in mediis undis, aut intra spatium aere Vacuum ardescet , quia sc. utroque pabulo intus contento, supplementa ab extra haud statim desiderantur. Pariter circa animarum brutalium hypostases, & accensiones,habe re supponimus: nam licet harum plurimae in humore vitali accentae, pabulum sulphureum ab intus, nitrosumapue 0aedi n0 ab aere ambiente hauriant; in quorundam vero, qRημηdis telluri destinantur faustine, multum sulpὴρ
t temperari possunt , ut iste in Vixδη
dant, fixo is Rcςςmd , igne tacito, & fere suppressis ardeat, neque h --z a accessiim, ab extra requi stitati. pqnsem ejus intestinum quoddam habeat,
ecurius in terra, aquis , quam in aperto is ςδ
90쪽
Cap. III. species o di crentiae . si
nimis accendi, proindeque animae crasin cito everti periculum esset: quapr0pter ejusmodi animalia, ignem aut calor m externum, qui sulphur internum agitare & nimis ardeascere facit, maxime exhorrent. Utcunque, licet horum animae missimo contentae sint igne, ac iste interdum velut cinere coopertus torpescere sinatur ue attamen ad ipsum quamdiu licebit perrennandum, & pro data occassione augendum, aut reprimendum, iis omnibus res irationis organa conceduntur. Et quidem sanguiηea frigidiora, sulphure copiose quamvis parce accenditur) imbui constat, quoniam lumirici,&ypes, cito putrescentes, foetorem pessimum exhalant εἴ & quorundam ex iis carnes putrefactae, ob plurima sulphuris effluvia, in tenebris, instar vivi carbonis, lucent. Porro linia, quae horum temperamenta ingrediuntur, particulas , maxima ex parte nitrosas esse, ac in vitae pabulum impendi, inde liquet,quoniam ex illorum corporibus, analysi chymica resolutis, neque sal volatile, prout ex aliis quibusque animalibus, jequefixum elicies. Icones lumbrici auatomen exhibentes in tabula quarta describun
In proximo supra lumbricos sanguineorum frigidorum Iugx du, statuuntur sces corde univentre, & branchiis prae- saulii'ζο μ diti. His si quidem pulmones desint, cordis sinus alter eget superfluus. Atqui piscibus plerisque desunt pulmones, tum pilices. qRλtenus in aquis quae medium sonis ineptum sunt de- corde μηλζη' gentes, nec vocem, nec stridorem edunt, tum praecipue, h. . qdoniam aqua per tracheam in totas pulmonum si adessent .cavltates immitti non debet , utpote quae ipses inundans Dbrueret statim, ac ad rigiditatem impleret: attamen sicut id brutis pulmonariis, aer intus admissus, ductus sanguife-r0s ubique omnes allabitur, ut vasorum oscula, ubique: ἰὰ exi rubigas, sanguinem pabulo nisrs in biret, itam plicibus branchia, quae sunt velut pulmones substituti, sed PQuu Uvers, extra thoracis cavitatem ita collocantur, ut E a vasorum