Philothei ... Commentaria in aphorismos Hippocratis / Nunc primum e graeco in latinum sermonem conversa, Ludovico Corado Mantuano interprete

발행: 1549년

분량: 211페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

lachrima est humoris euacuatio per oculum, manat autem Ia. chrima,vel voluntarie, vel inuoluntarie, voluntarie quidem ut gratia placandi,vel ob priuationem amicorum,d pecuniarum: inuoluntarie autem vel ob multam Vini potionem, cum materis calefiant in capite, vel ob inflamationem membranae succingentis oculum, vel ob imbecillitatem continentis virtutas,de qua nunc sermo est Hip. quod inquit etiam absurdius reliquis, hoc est,eo quod voluntario sat Sciendum autem Hip.ex hoc Particulari excplo,hoc est ex oculo,ostendisse, totum corpus habere virtutem continentem.

LVIDV S circa dentes in febribus lentores quidam nascuntur,ijs fortes sunt febres s.

Ire C loco tradit signum diuturnitatis morbi,quod est letores fieri circa dentes in febribus, indicatur enim crassam desituitosam esse materiam hoc facientem fit autem hoc modo ento circa dentes Humores frigidi existunt in stomaco , materia ascedit in modum vaporis ad gingiuas dentium &χύ- gelatur circa dentes,cuin ipsi sint frigidi ae sicci .

QVI TV Silurimum siccae tusses leuiterar ritantes in febribus ardentibus fiunt,non multa si t infestantur. 4.

TI SIT S sicea dicuntur in quibus nihil expuitur.sunt

ex asperitate faucium ab intemperiet frigida, quae ob motum in tussi ex propinquis partibus trahit humiditatem, ex hoc sedat sitim in ardentibus febribus, quod autem de hac tussi sit sermo.Hip. manifestum est,cum dicati leuiter irritantes ipsi enim solum leuiter irritat.

122쪽

. BI BD est flammatio a lenis .aden ut est corpus spiniosum. Ex bubonibus autem, alia causis primit luis fiunt,aIliab abditis quicunque enim ab offensione pedis vel a moerore vel ab ira proueniunt, quid diarii vocatur, periculo vacanteum uno die soluantur qui aute ab abdita causa fiunt, quos malos appellat Hip.ostendunt inflammationem ex putrefactione esse in visceribus, hoc autem manifestum est, infaminatio. nem ex putres a ii Hemaxime es e in virocondris, cum simulatiantur et imbecilliores artes:admittunt igitur materia hacubones tauquam abecilli ratione multitudinis, I cum infaminatione laborent,in molem attolluntur: oportet autem intelligere febrem consequi bubone, qui ex causa primitiva funt.prccedere autem eos, qui ex abdita si quis auicin dubitet qua de causa Hippo simpliciter dixerit e bubonibus iebres 1 hos bi.bones sequitur febris ilios uicia precedit.monemus Ilio.habuisse rationem consuetudinis: ex consuetudii: en mbu ne sequitur febris.

FEBRICITANT. sudor superueniens

febre no deficiente. malu prorogatur enim morhus,multam agnificat humiditatam. G

H os loco nouit, si febris est continua. stat sudor multus, non edat febrem euacuatione,protrahitur morbus cauia autem est multitudo humiditatis quae indis et temporeis concoquatur,ideo protrahitur morbus.

in I a conuulsione aut distentione ner uorum tenetur , febre superueniente libera

CONVULs I9 distςntio, vel ab euacuatione, vel a repletione fiunt, ambo haec febris soluit, hoc autem patet in his qui ex repletione consistunt,de his.n.nunc agit, natas:briv

123쪽

concoquit resoluit de difflat materiam hos affectus facientem, intelligenduini autem est tres cst coiiuulsiones quarum prima appellatur inprosthotonos ita prouenit ab affecti ulteriorum musculorum spinae altera episthotonos que orium habet affectia cxteriolum musculo um, tertia tetanos, quae proueant ab affectu interioruin exteriorum musiculorum spinae. si quis autem dubitet cur hip.adiisti a conuulsioneis distentione)dicimus hoc factum ut ambo patescrent hoc est genus de species,conuulsio enim cst genus, distentio vero species.

Dbre ardente habito superueniente rigore solutio.

N O C loco inquit, si subsidete ardenti sebre superueniat

vigor siluit ipsam, nam in ardenti febre ualerius existens materia,hoc est in vasis continuam labrem faciebat,superueniens autem rapor transtulit materiam ab interioribus ad exteriora, qua perfidores expulsa. Iiberato corpore,necessario solutio febris fit, Quod sicuis dubitet qua ratione possit fieri rigor in materiis calidis,si ardens febris a flava bile sat sciendu belle materiam acrem . calidam, in eiusnodi igitur febribus ob molestiam acrimoniae humoris,calidum innatum ad interiores partes vergit,& ex eo superuenit rigor.

TERTIANA exquisita septenis circuiti. hus,quod largissimum est,iudicatur '.

HIC Aphorismus legitimum tempus pr scribit exquisite

tertianae, hoc est quartum decimu diem, quod patet ex eo septenis circuitibus, cxquisita enim alternis diebus accenditur. est igitur tertialia exquisita, quae habet biliosas uomitiones,bitiosas alui deiectiones, uehementem ardorem,qui dominatur quam longissime holis duodecim, tertiana autem quq non est ςiusmodi, notha est, exquisita igitur tertiana iudicatur, st-

124쪽

Dtenis circuitibus,quod longissimula est,c5tingit enim aliqua do,ut soluatur ae septima, nona, decima prima ob iacilem materiae difflationem,quce est flaua bilis efficiens febrem.

VI BN S in febribus aures obsurduerunt sanauis ex naribus fluens aut aluus turbata sol

uit morbum. .

IN fcbre obsurdescunt aures cum vapores ascendant ex subiecta materi t. ocupet auditorios eatus, eos obstruat, Quibuscunque igitur febribus aurei obsurdescunt, per nares sanguinis fluxus, vel bjliosa deiectio ventris superueniens sedat surditatem,quoniam euacuata est materia, ex qua labris surditas oriebatur.

FEBRICITANTEM nisi diebus ina

paribus febris reliquerilsolet recidiuare i.

Hoc loco de Acutis morbis sermo est Hi p. Quod patet ex eo in imparibus hae enim in imparibus vel alternis die bus accenduntur ob facilem difflationem 4 caliditatem materiae,ubi autem accessio. ibi Mindicatio. Acutae igitur aegrotantes nisi diebus imparibus febris dimiserit, recidiuant.nam non est facta iudicatio lege naturae, sed violentia symptomatis.Praeterea dictum est in imparibus diebus pro eo quod estra iudicatoriis si igitur in iudicatoriis diebus febris dimiserit, bonum: recidiuare enim non consueuit, haec autem interpretatio magis est necessaria quam superior,cum simul complectatur, quartana, undecimam, vigesimam, quadragessimam. quae sunt iudicatoriae.

paribus diebus iudicantur difficilem habent iudicationem ac recidiuare consueuea

runt.

125쪽

GV M in proximo Aphorismo docilasset bonas iudicationes in imparibus hoc est in iudicatioriis diebus fieri, necessa Do hunc aphoris num apposuit ut doceret, inutiles tu licationes paribus, hoc est in iis quae iudicatoriae non sunt,fieri.

Q V IB V S in febribus morbiis regius ante diem septimum accidit, malum , nisi ex altio

humores prodeant. . L. MOR BV regius prouenit ex obstructione solliculi ipsius bilis, quae illuc non sertur ob obstructionem in distribuit impurum sanguinem per totum corpus, ct hoc modo fit morbus regius, si etiam cum iecur sciri hum patiatur. an flammatione laboret, tunc enim ob intemperiem totus sanguis fit biliosus, vesica quae bilem recipit, non potest totum ad se trahere,sed hoc modo dispergitur sanguis biliosior per totum corpus, fit morbus regius fit etiam Mnaturaliter hoc modo,natura cum consulit saluti, interiorum partium decretori eiicit materiam ad exteriores partes,&st morbus regius,ut in ardenti febre, in tertiana,natura putreficiente ea quae sunt in interioribus partibus. ad exteriora expellentet materiam . si igitur ante septem dies in febribus morbus regius

superueniat,malum.

Q VIB in febribus quotidie rigores

siunt quotidie febres soluuntur. E quotidianis agit,in manifesta est Apho.sententia si quotidie inquit,sebricitanti quotidie superueniat rigor,soluit febrem:materia enim extra uasa eiicitur que in vasis existens sebrem faciebat,sed dubitant quidam,qua ratione in hemitriteo quotidie rigorem faciente non sedatur febris verum scienduin est Hip.nunc habere sermonem de simplici sebre, non de composita, haec autem composita est ex duabus febribus, hoc est ex quotidiana continua,cte tertia intermittente. iii

126쪽

APHORISMORVM QVIR Vri in febribiis septimo. Vel nono,

vel undecimo, vel quarto decimo, superuenerit morbus regius, bonum . nisi dextera praecordia obduerint, si vero non non bonum. 6M ORI Uri regius bonus est si superueniat in febre in

eiusmodi diebus, enim lege naturae factus est cum in iudica toriis diebus apparuerit. Rursus autem apposuit conditionε,. nisi dextrum praecordium obdures at ii enim inflammatio est in iecinore,quamuis in iudicatoriis diebus superueniat morbus regius,malum est,quoniam iecur est affcctum.

I Tebribus circa Ventriculum et fortis aestus

hoc autem patet ex eos cordis morsu. quoni ii igitur vexatur stomachus morsu humoris,malum est.

I febribus ex somnis timores conuultro

nes,malum. 6 r. H O C loco inquit, si subiacente febre ex somno conuul

sonesis timores superueniant malum est nam manifestum est humorem crudum melancholicum redundare, qui obstruens neruosas partes,conuulsiones facit, ascendens autem ad cerebrum grauans animalem spiritum timorem facit, quod autem crudus sit hun)or, signum est, cum inserantur,o xii somni.

I febribus acutis conuulsiones de circa viscera labores fortes, malum os. Hoc loco etia agit de conuulsione si inquit ardet febre

127쪽

subiacente, conuulsio, I labor fortis sit circa praecordia, malum,conuulno quidem quoniam uidetur ex siccitate consistere subiacente ardenti febre, labor autem sortis circa piaecordia.quoniam ct ipse aeque multam siccitatem ostendit: etenim ex immoderata siccitate uexantur uisceri, ideo laborant.

I sebribus spiritus ossedens,malum conuulsionem enim significat.

E T hoc loco agit de conuulsione. si inquit in febribus spiritus hoc est respiratio offendat, hoc inoffendatur, malum nam ex Hip.sententia indicatur conuulso ea .s quae exiccitate prouenit totius corpotis, ct maxime mulculorum thoracis, his enim affectis impeditur respiratio, dilaratio enim thorace fit inspiratio,compresta autem expiratio, haec igitur conuul sio facit,ut respiratio offendat.qua distracta malum est, respiratio enim composita estis constat ex inspiratione, es exspiratione, si ig: tu inspiratio offendatur non refrigeratur calormnatus ab exteriori aere. periculum subit ne extinguatur si autem rursus expiratio offendat ur congregantur uliginoia excrementa, cum non possint per expirationem exire luctuantia extinguunt calidum innatum.

QUUI V Sirmae crassae,grummosae, pau cor, non sine febre multitudo tenuis venlans ex iis

iuuat:Propcipue Vero tales veniunt, quibus ab initio vel breui sedimenta insunt. οχ. MIRABILITER Hip signiscat constitutionem oria

128쪽

APHORISMORUM

habens sedimentum crassum, inaequale, cruduin, quod quidem malum est,ostendit enim imbecillitatem virtutis alterantis,quae non potest attenuare Sc concoqu:'re, alterare materiam, ideo propter crassitiem Vix excutes rinae paucperata quistitate. Si auten breui tempore post emittatur urina multa de tenuis,sedimentum habens multum aequale,confert ut inquit Hii'. ostenditur enim virtus alteratrix esse robusta cuciniserit urinam tenuem non autem proprie tenuem , nam ea cruda est sed ad proportionem partium, quae ruminosae sunt, ut sit mediocris. au'd autem scriptum est, in extrema parte Aphor.praecipue vero tales veniunt,quibus ab initio,vel breui sedimentum est, hanc habet sententiam, maxime autem hoc accidit in illis febribus in quibus prima, vel secunda, vel tertia die statim sedimentum continet urina, ratione grauitatis irassitudinis materiae,non ratione naturae.

V PB VI trinae obuersae quales sit ni iumentorum iis dolor capitis vel adest,uel iam ade

rit. τα .HIC Aphorismus attinet ad signa, tradit autem rationem cognoscendi ex rinis capitis dispositionem , quibus inquit)aniebribus, reliqua.Obversa autem urina ex tribus conflatur,ex cruda materia, ct ex fatuoso spiritu. ex urinali humiditate,sunt autem spiritus ex crassa materia, quae a febre . accenditur.si igitur appareat in febribus eiusmodi urina, merito dolorem capitis manifestabit, cum spiritus ad caput ascendant,praeterea diuturnitatem affectionis ob caliditatem, ob spiritum.

Q VI B Vri septima iudicatur ris nubecula

habet quarta die urina rubram, alia ex ratio α

IRO C loco inquit,quibus in septima iudicandus est mor-

129쪽

thus iis nubeculam habet quarta die urina rubram, talia ex ratione,alia autem sunt deiectiones. sputa, maxime si affectus sit thoracis infaminatio.si enim haec omnia ratione fiant, ct urina nubecula continet rubram ostedens cococtionem in quarta die . omnino septima iudicabitur, nam quarta dies Ostendit septimam ut ipse docet, septem vel quatuor index γdixit autem nubeculam rubram, non albam, nam calida bilios materia subiacet,non cras , pituitosa, hoc autem Patet cum dicat septima iudicari, cum autem materia subsit. nauad caIida,non dixit fauam materia contineri,sed rubra, - nam flauum non apparet in nubecula cum sit pellucidum, abusus igitur vocabulo pro fauo dixit rubrum.

V IB V Sirinae albae,5 perspicuae malae:praesertim,si in delirantibus appareant. σ3.

IN hoc Aphorismo docemur rationem ex rinis cognoscendi cerebri dispositionem phreniticis sinquit urina albae ct perspicuae apparentes maxime malae, sunt enim Malioqui prauae,albaris perspicuae, indicant enim ultimam cruditatem rerum n phreniticis magis prauae sent,nam phrenesis a biliosa materia prouenit,quamobrem oportebat, urinas fauas erse led quoniam hoc non sit,prauum est signum:ost editur enim quodammodo a QEdere materiam ad cerebrum, quum autem Patiatur principalis pars, hoc est cerebrum, malum est. Dixit aut perspicua, albae, non enim necessario perspicuae sitnt albae,sed uel flauar,uel ruffae,ob splendoris agitur differentiam . addidit albar.)

Q aB V Spricordia suspensa murmurantia, lumborum dolore superueniente, iis alui humectantur, nisi flatus erumpant aut urinae multitudo proueniat, haec vero in febribus. 4.

130쪽

T id, quod affertur,pateat, supponatur febricitans cum

suspensis, murmurantibus praecordiis ex spiritu fatuoso, humiditate permixta,si hoc modo se habente dolor satim circa lumbos fiat, alui humectantur ob materiae translationem, Dis ea,quae miscentur ab inuicem separentur, hoc est humid id spiritus.& tumidua quidena per Urinas, spiritus autem per

intestina evacuetur.

QVIBVS speratur abscessum suturum ad articulos,liberat ab abscessu urina multa, crassa, alba facta, qualis in laborios febribus quarto die quibusdam incipit fieri si vero etiam ex naribus fluxerit sanguis, breui admodum ' lutio sit.

si Ea est, hoc est expectatio ad articulos abscessum feri

in febribas quoquo modo laboriosis, verum alia quidem exprimitiua causa fiunt alie autem ex abdita. hoc loco igitur sermo es Hip. te ea lassitudinae, quae a causa primitiva ortum habe in causa autem primitiua lassitudo praecedit febrem. n. hac enim,maxime in vi erosa speradum est per abscessum solui morbum Triplex enim est lasntudo. vel enim praecedits

brem lasi tu Lo, vel subsequitur febrem, vel est una cum sebre. igitur lassitudo praecesserit febrem spes est per abscessum fera audic-tionem in articulis, adduista est causa in quibus igitur est ulceros assastitudo, in spes est per abscessum fieri iudicationem, si proueniat urina crast, alba,ut in laboriosis se-bribus, si quarta die appeat ob refrigerationem breui aegrotus liberatur ab abscessu qui suturus erat, quoniam moueantur ab abscessu causae morbuin facientes si autem&ex naribus fluxerit sanguis,etiam per breui soluitur, cum enim materia par tim e purgetur per inferiora, partim per seperiora celerrinac

SEARCH

MENU NAVIGATION