장음표시 사용
131쪽
terram crystalli reliquias. Verum quis resoLvinum in haec principia 3 Arsne an nasura Faciamus inu via putredinis naturaia cor-
..... rum 'umpi,ab inime in aquam ardentem c Digbl- . et M ueturhe in spiritum flagrantem Z remanebunt-
, s ML socii situ illona S. quae diliomtionis principia, natura si et ita, em,' secitneyinum ex aqua ardente, flagrante spiri& reliquiis c stalli Vidi multos deliros abrisurda loequentes, qui locutus sit ab su rdiora, vidi a diiu meminem. Decimum uintum nus mentum P probro assim Oturam. Qia aesitum est Hia aciue incentorum colentione pugna-
primum priscipium ierum naturalium. Hoc paradoxum multis quidem aliis , sed iis potis- sinadm argumentis refutaui Vita consistit in tans re primigenio, fouetur alimentario, V- iuinque dulce & insialsum:natura enim ut resarciat iacturam humidi primigenii humido congenere, triplici coctione, sale seu terrestri portione, alimentum spoliat Mima coctiona secernit foeces, secunda tertia sudorem&serdes. Duo princiqia nostrae constitutionis semen & sanguis, sunt insum ecquae potest esse necessitas salis ad generationem & nutritionem viventium ' Respondebat, seneficio salis coge geomnia. Ego vero demonstrabam sanguinem concrescere, non vi salis, cuius est expers. sed fibrarum,hoc argumento: Quod si careat fibris non concrescit & quo fibrosior, eo citius coaguletur , propterea sanguinem
132쪽
tauri este praesens venenum , quia mox sangui 'inem eoagulat. Addebam fibras esse prima vitae quas appellens m pri 'santa quis, mox concrescit in carnem: pituitam sal sam non concrescere. Quercetanus astrorum, ut Solis,densitatem adscribebatmi: sole quippe ' concreuisse in tantum & tam solidum corpus
io sitis. Quaerebam ergo: An non gnis
quo tu co ristat vestris principiis. Quid respolides pro tuo cliente, examinator ineptissime3 Meministine tot argumentorum,osus conuicimus neque constitui, neque nutaei sale vi- Uetia8Minime vero. Quid ergo respondes o ol is disebat emi; nigne esse humidum : habetis γοι domi quod rem. Putasne nos curare phreneticorum tibi similium delirarinta 3 hasesne aliud signum quo demonstres vlum talis λ quo probe se principium constitutivum viven- tium omniumὶ recita. Cum in faecibus reperiamin salem, uis nerabit ese con Mutiuum inconstruanu mentium omnium' chymici,& ex hac li- hea qualis sit Apelles vester patronus, iudicate,
. qui delitescebat ignis famili nunc sese proditu
stio est falsit pia m constitutionis uintibal de quo G ibauius Anti gra
maniae pag. ,2 . ortet esse dementem qui hoc rit. Paracelsus solum mercurium vult Eutnἴe. salem & sulphur re scivi excrementa.Nunc vero alius omnino a semetipso, quasi illum furor transuersum agat.2 in inquit, is πῖπ-enimiusalemImo hoc ipso quod in lacibus reperiatur, ueque est constitutivum, neque nutritiuum
133쪽
Natura enim faeces ut heterogeneas amandat retinet tantum homogenea.Velles ne tu nutriri sale iaculeto ut sus aut ex eodem te genitum
arbitrariὶ non inuenitis siles in faecibus, sed facitis sales ex faecibus per adustionem, proinde
nec constitviInt, nec nutriunt viventia.
Barbarae quaedam gentes mediterraneae ad occiduam noui orbis plagam, ex foecibus parae salem quo alimenta conteruant: vertim non ita fdesipiunt ut isto sale se genitos putent: Te vero qui foeculentum & putidum dixerit, nonne ad tuam doctrinam pie &accommodate dixerit, cum te ex foeci genitu fatearisὶ qui te Grilluvocarit, nonne ad tuam doctrinam accommodate loquetur quia te nutriri sale tacui ei
genue confiteris'Vt sunt virtutes quaedam heroicae quae superant virtutum communem O dinem, ita quaedam vitia, tam horren a quo- tidie occurrunt, opinionum tot monstra , ut superent errata vulgaria. Sapientius Libauit sAntigram anicus pag. Ja . Principia chymica non admodum auersamur, dummodo ita amentes non sint i nos ex illis con litutos aut ex isdem nutriri mn 'πι- mente Delige utrum mavis : an disputando aduersus Gramauum esse plane insulsus', an contra Riolanum stercorario sale constitutus
Deremo sexto de gonsiri Obilaiebam: Sal nisconstituit,qtuanoagri ponutrit ilia solo humido dulci nutiimur ad eum finem non v da, sed triplici coctione ceri . Quid respon- des domine examinator' Distinguo:Solum quid in
134쪽
ilhun nutrit, sed abimentis coniunctum Aest enim
alime quae a sumuntur. Verum si nescis, alime tum dicitur actu vel potentiar potentia, inqua, proxima vel rempta. Hippocrates & Galenus appellant nutriens, quali nutriens & nutritu- rum. Demus nutriturum constare sale,at tripli- si coctione deScatur ut solo dulci nutriamur. Hoc ridiculum responsum demonstrat te, non censo rena, delirare: Deliras magis cum scribis Aristotelis speculationes esse otiosas. A doctio: ribus te iudicatus est semper naturae genius. Placere non potest tam tuendulis, quorum genius serpit humi conclusus sumo. Decimum, septimum lenirium. Resellis meam ob
lectionem argumento a simili: - δε- menta, non nutriu/it materia σfrma fer non erunt a P uin principia.Vtrumque humidum,si nescis, est cor pus mistum& quatuor elementis temperatu, quanquam in utroque calidum humidum do- ihinentur: calor enim a frigore tem matur,lim mora siccitate; sanguis quanqua aqueus magie πassimilationem permu naturae meliori, dum Z si pars vivetis. Si in Aristot. philosophia itantu, operae posiaisses, quantum in chγmica, non ob-Vitam temperie costitit, corrumpitur excessu: propterea caustica neque generant, neque genitum conseruant, nisi forte Ut medicam eta.
Atqui sal eschymici, non qualis in fodicibus tu
135쪽
soles reperire, sed quales facis ex pectu per
adustionem, sunt caustici: ergo neque generant, neque nutriunt. Elementa generant & nutriunt jed E suis co-trariis temperata: a temperie illa pendet vitar
dorem a Mercurio tia rati, fati quodnam oppones quartum principium, a quosccitas
temperetur ξ Ponamus ab aliquo cosstratri te-perari; ergo cu .Hippocrate & Aristotele fatea- necesse est cotrariciatem esse primum prin- xt 1χ Quod in Aristotele tam a--ῖ criter reprehendisti; qua de re erit postea disserendi locus opportunior.
Inueheris in materiam primam: quo eius Vim dc necessitatem in ortu rerum compre nante non potes. Scripsi olim aduursus trium Ra- mum pro tribus Aristotelis pcin us ; cuius operis libro secundo non tantum raesone, sed etiam veterum philosophorum auctoritate demonstraui, quanta sit illius necessitas. Nolo actum agere. Reflecte animum ad mutuam elementorum transmutationem. Videbis unam eandemque numero matgriam, eodem fere teporis momento aquescere, acrescere, ignesce
ire& terrescere, quasi no sit uni addicta formae, sed ad omnes peraeq: assecta; nullam possideat actu, omnes potentia: quasi naturam non habeat definitam, sed indeterminatam , potentia quidlibet i nihil actu. Hanc materiam cum ista potentia, quia elementa asserunt ad constitu-
136쪽
MANIA 1 3tionem mixtorum omnium, propterea omnia ortui & interitui sunt obnoxia. Praestitisset te hoc didicisse, quam humanae sapientiae immo magistro tam iuueniliter insultare.
λεγεινκα s , ut ex Epicharmo citW taphysicus praeceptor. Ex principiis inluscinficile est sequi assa Disputator quidem ex
falsis concludit sed ormae, non materiae.Nuis
nem sic inuertis : Conclusiones demon-rant . principiora veritatem, quemadmodum ope- γra artifica veritatem artis: Atqui opera chymica sunt vera: Itaque principiorum & artis vertitatem demonstrant. Eodem argumento supe-
rius utebar, crim docerem te ipso iudice falsi les se principia, quorum concliasiones sunt false, Atqui conclusiones quae necessario hoc primu Alchymiae prificinium cosequunBr, i DirRT ,
morbos ex chytaco niti prisc1pmmmmmo deratione oriri, & similibus, ut morbos si lis si te, curandos, te consentiente sunt falsa : ergo falsum est principium ex quo dependent. Sic effectus prout suam causam. Operachymica non aspernamur, sed artis potius quam riaturae opera esse contendimus,proinde non posse essis
rerum physicarum Og rarincipia. Non propterea Alchymiae quidquam detrahimus, imo plus laudis illi accedit,si dicamus tot rerum miracula valde solerter & ingeniose quotidie fieri arte spa rica. Quid si dicere illam plus habere ,
137쪽
i enu' tertiae quam 'VLtatis plus suci
quam veritati I9. Hoc argumentum. Placet in isto cam
po paulo liberi is expatiari : quia est unum ex praecipuis capitibus nostrae contentispis. Expia pii chymicis natura nil potest gen Prare Illorum unio verius con ptatio quam ge-Ν --υν neratio diceretur, verius doncretio quam mixtio dissierunt enim synthesis & genesis ut ars &natura. Natura dat suis rebus sosmam,canus , eneficio sunt id Pod sunt,&spo- mouentur. Ars vero rari potest dare suis inia vebus insitum principium motus , da Murn inguram & delineationem exterior rorma naturalis est' ubstantia, quintiam praecipua pars totius: Artificialis roe idens: constituit quartam speciem qualitatis Introdu- uis otio naturalis formae generatio est; introdu-q aio vero artificialis si proprie S phitas hice cum Aristoteleloqui velis) syntia es, Sq-la igitur natura proprie generat, hiae' naturalem formam inducit, inseritque operi suo principium mores: Ars componit inducendo legitimam partium omnium structuram. Na- a generat mutatione potentiae in actum :ortu enim simplici facit ut materia sit actu quod poterat Artifex componit, cum iam actu existentia connisit: sic architectuseficit domum ex cemento, ligno & lapidibus, qu* singula iam actu existunt, sunt opera naturae, ex quibus tanquam ex materia artifex res suas componit: sic Pharmacopoeqs cssicit
138쪽
suas compositissim multorum simplicium
iam actu existentinia; congenioRe, dicitiirque' omplevisse on genuisse. Quod inde exurgit opus, artis opus dicitur, non naturae.
Atqui principia quae ostenditis sunt corpora mih δc raria forma determinata, non minus existunt quam caementum , lignum & lapides : ergo quod ex illis consurget opus, com positum non genitum, artis non naturae opus dici debet, concretum' verius qu2m mixtum. Nam quae miscemur, tota totis permis ceri necesse est. Atqui corpora iam composita s- ne penetratione dimensionum καθ ουν misia ceri non possunt : Itaque melius concreta quam mixta dicerentur corpora ex vestris principiis composita. Huc pertinet illa quaestio contra Veteres physicos ab Aristotele sortiter pugnata. An corpora naturalia fiant concretione,an mixtione si concreta an mixta dici debeant. Democritus existi mabat at3M H cocretione & veluti agglutinatione omnia generari. Anax agoras similarium, quae sunt in seminario, unione. Primus Empedocles docuit generari clemetorum mixtione, seu alteratorvi Runione, doctius auctore Aristotele, quia nod possunt tota totis permisceri atoma neque similaria corpora. proinde si cum Anaxagora & Democrito mauissentire quam cum Aristotese, omnia ex vestris principiis n ta concreta dicito, non mixta.
Ad pag IJ Et dicem in semine habent princi id nostrae. Hoc
139쪽
Dani commentum pr se fert aliquam veri e ciem, In seminibus radicaliter inesse principiachymica, quae sensim cum plantis adolescunt,& cum substantia paulatis res acquirunt Verum succus ille quor e autritur, quem planta Et de terra ad alimentum & increme-
tum; constat terra, aqua, spiritu & igne, non aliterquam succus quo fiunt & nutriuntur animalia: adolescunt sensim ista elementa: vos exterrestri portione tande essestis sales. ex aqueastillatitias aquas. ex aerea olea . ex ignea spiritus , quem, si placet, appellabis selphur.quem admodum aquam mercurialem liquorem,te ram salem. Neque enim admodum laboro denomine,dummodo costet de re. non erant haec tanti, ut debueris Hippocratis & Aristotelis principia excludere, vitria illa chymica in illorum locum ijussiceres. Demonstro tibi in succo genitivo & nutritiu'suatuor elemen-
t monstraret inriuria alia princilia. Ad
haec : Debent esse constitutiδnis eadem qu aedis lutionis principia. Atqui dissolutionis vestrae principia sunt composita: ergo oportet radicalia quae fingis,dine quoque composita: Sapientius illa phantastica & ridicula aduersus
ΣΟ. Cofusa & assolita possunt . se inuicem
facile separari. mixta non ita. Appo . haruntur sicca siccis, ut stodi Iesum, &humore veluti glutine sociantur ; quomodo fie-
-- αεν --. ibat veterum 'γκρπις, concretio, quorum fa-
ί fellis est secretio. Confunduntur ve-
140쪽
MANIA. I Πro liquida,ut aqua & vinum in cramate,serum,
butyrum & caseus in lacte: quae quide tiam
arte separari possunt. At quae tota totis ita sunt permista, particuuuantumuis exigua minus mim qu m totum vere . natura sola septin tur, arte potius transinutantur. Ut concipias modum mistionis i terra tota pe fundatur humore aqueo, quomodo pistor facit panem, Prometheus ex luto hominem: cenaturalis ortus primum fundamentum: Vtruque permeet cucta rerum penetrabilis aer,subeat ista tria quoquoversum ignis,nulla erit par ticula Quantumlibet parua. quae non constet
quatuor elementis exqui Erermixtis. Finge minimam particulam a totq distractam, illa noerit minus mista, & quatuor elementorum Vnione constituta qu1m totum. resoluetur EnYtura tandem in quatuor elementa. Calor
nescet, utrumque hum17 1n nlim di Habitatur, minimum quod inest terrae, supererit. Illud minimum potestne tribus vestris principiis iam mixtis constare ' Potestis ne illud in tria vestra principia resoluere321 Si principia vere non fiunt ex aliis, neque ex se inuicem, sed ex iis omnia rvestra principia quae fiunt ex aliis, quia mixta, non possunt dici princi a. Obiicis: Elementa Aconstant materia&forma: proinde neque po- terunt dici principia. Non dicuntur principia, nisi improprie & cum adiuncto, secunda principia : quomodo vestra, quia elementata erunt tertia principiaὶ Aristoteles in analyticis de-