Praxis medica, sive commentarium in aphorismos Hermanni Boerhaave De cognoscendis et curandis morbis / pars secunda

131쪽

Grum 8c motum illius Obstruerelas & ipsum san

guinis VAlidi mum. r g 'IA M. Nam major vis in Ophaculo quam Gangraena tam -la materia quam in essecto; sic etiam Soli eius non tam Gid generasur ac Gangrae

na , & tandem Ss haCelus haeret in omnibus , Gangraena vero jn quibusdam partibus tantum . hinc Hi Fc 'dicu sf- sed non ga

tota Cellulosa membrana a subjectis mustulis gam graenosa separata est: - tunC temporis Cummus ni apparerent integri & sam, rerrubiis his r silventibus adhibui lenior ad pacandam Iusam mationem , non tamen ossicere potui , quin Ga graenae serperet per Tunicam cellulosam tendib num x, qua u in tandem di de Astendi es F acci

132쪽

acci evertim ovibus , N teger sanatus est illo p dei qui ramen ita rigidus mansit , ut illo amplitus uti inon potueri χχ I. - Hoc Care patet nam quid eae Gangraena 8 Mors partis; Quid est mors par-.tis 3 Conditio Physica, quae influYum vitalem ar- Oriosum , refluxum venosum senui secreti litaremidia defluxum inhibet, ergo Gangraenae' Causae stant sequentes, I. ut adsit obstructio, et. nixus in Munym Pateriam obstructam. 3 Ut parte gant Ut ne c. membran se CelluIMae p res, iidque non tam aequaliter in Suppuratione. si ,ena selitarie ad pasceri pergens Comprimatur' a. quadam causa interna , vel si ligetur, iit nil retalitat, tum parsaremit. calat, divesei agangi nescit, si vero arteriae eomprimatiir , ut ji l Lyes mittat tum exarescit &- exsiccatur: ra I ad - quam stila pergiis sic tale narrat mens Pliim . quod accidit Ulto flecti in juveneritudioso se

qui ebrius idomum, rediens se 'tamen anteῆ --stram; positis ast viden ς praetereuntes, ille verorum somno quasis depaenis ii, HOC situ mansit usi -men adt . 1ecquentis dies tempus ikatutinum . tum ero evigilans se restituere non potuit, & pedes cruraque tinibiliter intumuerant, ibique Gngrae, naster naia ς quia lariguis, inertesus, circular. non potuit adῆ coPI nam tibialia nimi ter adstrinxeras , hinC Venae eranti compresis', de se, sustinere non poterat putabat- enim in pedes non habere , ipse vero indς mortuus est, aderi accidere videmus inin suspensis , haec vero oriri, pcishunt a ligaturae, I . in loco-sanissimo', ac in i

133쪽

gens tumor in femore sensim lives bat, sicque subsecuta est .inny napartis, nullia Causa Iaderat nisi eatoma venosum magnum vas comprimens , sic ven possiunt, ita ut Causas ignoremus, hinc modo hic dicimus hoc factum esse a 'somdcet malum sit incurabile. ν. Frigus magnum, quod per 3Πum

homo pona in iii frigore, Auod frigus tantum calore nostro recedit 'ac sangsii Calidioi ab aere, tum partem Conglaciaret, & si c. pNfufide sit, tum fit Sphaeelus, sic in blbs iope quadaCeps amisit a frigore brabhia ω pedes modo truncus perdodit ibique multi rediit es in excutias

quae inde rigescit , haec vero spicul a si moveantur tum omnes partes , quibus sunUinfixa rura puntur.& fit Gangraena non ab humoribus uogentibus, sed ab his spiculis mesis , motus verbhorum fit ab. igneA, hinc pars Congiactata n- igni mdmovenda, sed loeaquam pri*dam effintrudenda, sic enim caro conglaciarέ; si aquλ gelidae imponatur , uti etiam pQm im tum' Circa Carnem' 'pomum aqua cQn ax latur, ' de se applicat, hocque modo spiculae per eandem viam', quam ingressis sunt extrahuntur; nam sunt lanCeolae ser aerem m0 , quaeamiformiter vi ventorum se insinuant in me ius , ω faciunt; ut pars' sit ruegida , hinc putrescit , sed , si Dive involvatur par , tum illa. spicula extrahuntur illaesa p rte , litishMEorpora putrescunt Effetiam in' nobis fit: λ In innimesitione quaedium partes moventur

134쪽

quaedam. non, Obstru no', sed latereses, jam vero YA bicula impediant, quxum Per, tueresia, oritur Phlegrnohe & Sangraena. Chirurgi a valde pingui idem fieri, quia totus impetus tala vastula Conterit. Ad ingentia non nisi in initio Phlegmones prosunt , sed his non insistebdum uti dixi , 1deri repercutientibus vos mi eli, qu , si in Phlegmone ad Ha*dstringentia , tum m tum impedis , sic eciam fingida inciunt imprimis vero flupefacientia, turn semper dex Pl morie fit inagaena, sicque quasi comburuntur pedes, hari partes ab Inflammatione quas comburuntur, hinc dum frigida applicantur , sit Gangraena, omnia enim: hic commori tur, & per ea quae tinh. plicatit omnis .vis μ' inter acta adigitur , tum fit xuptura , α hinc Gangraena. nam se φIoco 4hllammato adhuc motus eii , qui his coin peicitur, per oleotis tenacia fit Gangrestia, hinc qui a Phaegri ne Gangraenam avertere vult, itile locum perspirabilem tenere dest et , iis S anctis- us stades, ergo menta sunt applicanda ex. ace

set volatile , tum simae ei me applicet

136쪽

Gangriens. Et partes immense tumere, si quis Teponere velit ille facit Gangiarnam, hinc in omni tali catu erationem omittere debemus... Omnia illa ' inventa de oleis stillatstiis V. g.

de Cornu Cervi, de pinguedine Humana, de Lumbricis, de Galbaneto Paraceis, quod si My Grtia , Galbano, Mastiche & pluribus gummarithus, ex quibus vi ignis 'leum aCerrimum educiatur,. quod a Paracelso commendatur j in Paralysi partium , ut partes . eo incentur & in contra riura , Anchylosi, haec vero oriania juxta via montium nullius sunt momenti, nam in lassamma. tione vel Suppuratione': fricanda applicata Sepe Gangraenam inducunt, enim plus lacre 'alcalmum Ganginti is facit,. imo Nunnulli Emplast im Diapompheligos quod est macilen- tissimum, ferre non possunt , qu in Erysipelas o-Yiatur

' Contusa. Puto vero , si Contusis italis sit fati ,

Ut sanari non posse videretur me tamen sanarembm', si modo cal0r & sensua adhuς ωdsint si 'vero pars jam sit frigida, tum sanari nequit stat

quidem ab ulteriori pu redine praecaVere. e. . Si Y.. C. homo, fregerit. crus , & Chirurgiis Hemodum non bene phsesvet, tum . totum COD

iuor ras Mint, tum Zolor oritur intplerabit ,. sicque videtur Porus locus vigeret pars Gangraeo, est affecta, hinc periti Chirursi tum femur. pedera susulcsunc ad poplitem, ur ubique it quale Dndus, sic inque facile Cubitui Circa coxas fis , -ita etiam Cima Olem a fc Scapulas, non vero est peiur 'm'rbusta M'

137쪽

incumbit: hinc in decumbentibuό semper de hac re Comitare debemus, & studere; m p liter pondus sustineant; M talis aeger, quandoque suppostis linteo Belgi - elev ndus e , tum partes parum liberantur ; hi 'ero Jacent, ple rumque in dorsis, quia ibi tum latissima est superficies; hinc ossis coccygis , Sacri d Scapulae emi nenti te assiciuntur, hic vero lessus licet incillissimis plumis constans tamen 1iucubitu iis Sc l pi adurescit ; hinc aluta Belgice m) eae supponenda, quod est optamuni tameα- & magnum

I. Uti fiunt circa Umbilicum yes Inguina circa Scrotum in faeminis post partum imprimis, vel adhuc gravidis plerumque in umbilico, V m-hilicus enim hic huic malo plerumque est n*Xius, quia Peritonaeum ibi Joci eae Dain nudues', hinc si fiat laxum in suis pali tibus, tu pestingustuni foramen exit cum

Cum intestinis facie plerumquἡ impiissimul saccum, vel si praeterea in intemda' mper adi dit sex, quae ex illo thtestino e edi Herium h0n

dam in Peritonaeo, tum ibi locr, ubi Perit a In tantum est simplex, fit extensio, es formatur se Cus Continens ipsa intestina, ab haz qanieΙla ii reriri, quae Per dictam is nam se exp*nditi uuque in Scrotum, M ibi' etiam-i e colliguntdr faeces, & oritur Gangraena ς tandem hi Singulis

138쪽

Gangraena. yi mors, Vis intes oriam urget in hunc sicacum 1 e u diij tax, oritur Inflammatio , -quia

magis stringuntia , plum vita an lacum urgenis Cito Gangrinam facit, hi tac aperiendum est, Muia hicisse Cus cGiigitur nam stercus quidem 4n rpire

potest in intestina istrangulata sed non iterum extire, unde illaia mala . supra dicta. superveniunx, e in Venae Sectio instituatur, Clysmata injiCian ur o Ieosa, oleose propinentur , & fomen ta oleos. ala Plicentur, si vero ram intestina sinosirifocata , dc

est facien Ia , aliter manet perpetua Cloa , SUM fere apsa morte aegro est anto ahildus Ubi vasa Spermatica 3evenerunt prope DIIa-Putas , tran seunt utrimque per annulum , qui .esh anser sece

xo hoc intestinum a materia aurgens stranguletur ii' transitu supra ossa .pudiis , MDC gangraenesCIt, h&hae Herma vocatur completa; Dabonocele vero fit m Inguinibus quoniam ibi Petitonaeum maesh Validum, tandem etiam fit an Umbilices1 1 Ahone, sim ibi. Vena Umbilicalis transit & Reh- forat Peritone ., quod hoc pacto ibi est mestodelasius , tandem fieri potest .Hernia In baliis loCUAbdominis, .n Peritonaeum laedatur Guocunque modo, tum Vero UiIntestina exeant Α, nec statim reponI Possint, oritur Gange sena & mors nisi, abscissa parte putrefacta, bina intestini CXL em hona fortuna coiicrescant Perit nae . Vide Gur

de Babon Ayt et lam .conglutinari posisunt vulneri, di tunc inces semper exeunt Por

139쪽

Gangraena.

cedenti recensui Caussis Gangraenae Ibi humo res adhuc boni sunt hon acres, nam Illa ac sin 'nia semper pin imori em Oi1rtar, nunquam enim observavi talem :aCrimoniam in corpore esse nisi orta fuerit a morbo piaegresibi, hic vero vobis Causas recenseo ab acr1monia humorum desumptaS; vita tamen acrimonia . humorum tam po itin Corpore VI ente, modo . aer non accedat, i distatim atque mortuus est homo , rum Ω-ςS fhu' mores escalescunt., Verum in quibusciam mor aetiam in viventibus. aeres fiunt humorm, Mi Oecie SCorbuti, Raclutide. , Lucti Ven reab; r,hinc oleum Vitrioli, MerCurius Sublimatust, . spuitus Urinae acrimonia sua eXedunt gurres,l corroduhtque , ita, ut fiat Gangraena.

α. Mam dixi, quoa putredoriari r Aatiosae , Nutredo Nero minam acrimoniain a a latimprimius sit adrec homo coeteroquin .sa S est, humor. Multi Aoc sed aamen cerium est, cum a posteriori iComperi Merui cadaver Hydrope mortuum, Cum .ex illoc aperto. einet serum , adstantium pulmones subito in fit talis aruietas respirandi dissicultas quU. oleum Uitrioli hausissent , aut Qt imgm SuIphuris at traxissent, omnia viscera bus us cadaveris Abhoc acri fiumore exant quasi macerando putre facta, omentum tactu Cadebat, hePar erax LSI tractum in minimum spatium;hyus diutius retentum faecidissimum fit, idqae solum a sale in oleo acribus & volatilibus Causticis faehis, urina In hoc Madaevem erat tam faetidatit quin ire, al-

140쪽

Gangraena. omnia interna viscera adeo Corrodantur, ut G

nia putrescant , nam si talis stagnatio fiat in Cia nio, oritur Hydrops Capitis; es totviri cerebruὰt in ictorem faetidum resolvitur; ubicunque & qua Cunque fuerit haec materies, si diu haereat in quo dam doco, fit acris & putrefacit omnia ' sic dereliquis. 'Cruor. Si cui v. g. arteria Inter Ostalis percutiatur, tum sanguis fluit m Cavum Thoracis, hinc ibi hujus putre ct io fit, & viciniae Gangraena, nam licet aer non accedat, tamen tepore & calore fit trefactio, ut vidi in Capitano ; ita quo χχ Abdomine aperto tantus Betor oriebatur , ut. V1X fer re potuerim; imo ab attactu Contentorum Abdominalium Epidermis deglubita fuit talis aderat

dent in animi Deliquium ' tempestes eae acris in Lue Venerea & similibus morbis. - T. μα- Λd tendio '' aliquando adeo aeres fiunt ' humbhes Cut exuram partes; has Gangraerias his - causis seu una harum orta ; vidi diu sustinere posse , Curando 'ethales fieri, unde vulgo fit CBElgice Le demater. ) qn Coryza ex naribus stillat humor limpidissimus , & tenuissimus in initio , qui labia exulcerat , & quasi '

Dysenterieus. In Dysenteria flubre sanguinis mutatur humor in tantam acrimoniam , ut Panniculi '