Praxis medica, sive commentarium in aphorismos Hermanni Boerhaave De cognoscendis et curandis morbis / pars secunda

발행: 1738년

분량: 408페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

Gangraemet. Seorbum; qui oritur a violentissimo motu fe- Virium. Memores quaeis sitis illius inati, sem-mus: lor & summum frigus adurunt,nis se ore adustus pes in Gangraenam & Escharam mutatur, summa vis vitae, id est, Febris. ardentissima & quies senilis eundem pariunt mor-hum, id est , humorum Stagnationem, si vero Gangraena ct Sphacelus his superveniant, periculosissimum est, ergo clare sequitur , quod Gangraena, quae oritura a violenta Phlegmone, multo sit prior, quo major vita, eo status est pejor, in Gangraena vero, quae oritur a debilitate, est idem, nam quo ibi vis vitae minor, eo status

est prior.

a. Helocitas. Dum inflammatio tendit in resolutionem , tum secundo die non erit benignior, imo si in Suppurationem vergat, tertio & quarto die erit prior, si in Gangraenam, tum secundo die se ita male habebit, ut ille, qui tendit in

Suppurationem quarto die , ergo secundo die erit Gangr aena & quarto die erit mors quo citius oritur, eo progressus est clamnosior, lemior minus est metuenda. Si v. g. mane pars sana, re nondum dolens sit, sed illico post meridiem ac-

Cedit magnus tumor, rubor, Calor, tensio Partis, tum cito fit Gangraena, nam vel x mutatio partis sanae ex lanitate in Inflammationem DCit Gangraenam, ita ut si omnia symptomata in Inflammatione recensita subito velocissime fiant& augeantur, tum fere semper fit Gangraena , sic erat aurifaber in hac urbe, Cui Febris lenta mane oriebatur , aliquando post Phlegmone Cruris

'bservabatur ; hinc ego voCatus sed ob negotia impeditus vesperi primo accessi , tum quidem se lar

152쪽

Is2. Gangraens. largam Missionem Sanguinis institui, sed tamdii

sequenti die Gangraena aderat, quae tamen a parte viva feliciter separata eae, M sic aeger fuit cur tus ; hino ergo velocitas Phlegmonis vobis semper sit suspecta. a. 3. Sic violentissima Febris Phlegmonem, excivitat, quae tum dein facit Gangraenam, inde quod Pleuritis violentissima ante tertium diem occidat, Pleura sideratar; siC quoque in atrocissima Peiipneumonia auri tertio die pulmone gangraenosol facto moriuntur . sic quoque in violenta Inflammatione intestinorum haec Necrosi consumuntur, & aeger Cito moritur, si sit causi interna , si tumoT Venas Comprimat, tum liberas aegrum nisi Venae Sectione, sed haec curatio est

tantum pro momento, nam Venae iterum revehunt sanguinem.& sic comprimunt ; sic quoque

externe accidit, o si omniae vasa majora & minora per Contusionem fracta re contrita sunt, tum ori

tur Sphacelus , sic potest ab hac causa Gangraena OCCupare digitum, tum haeret malum in his locis sinuosis , & loculis materia subpingui repletis, ho que pessimum est, nam plerumque tum digitus

est . exstirpandus. '

6. Summus aestus , mmmumque frigus aeos' dem faciunt effectus , a seigore summo aeque exustio, quam ubique, eadem: fere Phaenom na in iis fiunt ;: ergo sammum DiguS , dc sum unus fervor sunt duo pessima accidentia. Gan

Gangraena & Sphacelus digitum sine magno malo Corporis occupare possiant , sed: si dullam spinalem occupent, tum periculum Hram a I Ibi pessima est Gangraena nec fa

153쪽

cile resolubilis; hanc Gangraenam visum est Udes& manus tolerasse melius quam v. g. nates & λ- mora, dum brevi Corrupta fuissent loca, ubi Cellulosa membrana haeret. Sintios. Ut ad vasa seminasia in viro, ad ovaria tubas Falloppianas , ligamentaque uterina msaeminis, hoc pessimum est, tum enim Gangraena illico proserpit, & certe quam plurimi hic hil age re possunt, qui nesciunt illud arcanum ex spiritu salis marini, nil enim praestantius in hoc casu. Nonnullae partes debent integrae manere, ut Vita maneat, nempe Cor, Pulmones, Cerebrum, Cerebellum, Medulla Spinalis, Musculi intercostales, non enim pejor est morbus, sed in hac parte est periculosior, quia in laesa vita perennare non potest. In sicca temperis Gangraeni rarissime sanatur , quia vasa non suppeditant humores ad sanatio

I q3a. Hinc fluunt sequentes regulae, quae sunt

instar axiomatum.

Id quod, Sphacelo est affectum , persecte

est mortuum , Verum id cohaeret parti vivae , hinc etiam viva pars debet mori, re sic omnia vicina inficiuntur hinC mors totius, tum Uero semper Gangraena vel Sphacelus procedit , si -Gangraena sit ad digicurra, margo semper est inflammata, & citissime per novum annulum ille gangraenescit; hinc ulteriora inflammantur ;ergo simul nato Sphaceto , vicina etiam sphaC Ieicunt, sic dicitur assurgens Sphacelus; Gangraenae Cito suCCurrendum , nam si V. g. arteria infecta sit Necros , tum ejus pars paulo su- perius liquores adferens quoque illico inficitur , sic malum serpit, cujus causa est in-

G ue fectio

154쪽

fectio vitalis j quod movet vivam versus moris

Sphaeelus si fieri possit, exstirpandus est, nam est pars mortua heterogenea, quae ad vitam nil boni facit, & hoc quidem illico est faciendum, quia

aliter juxta hos Versiculos-: Principiis obsta, sero medicina paratur. Cum mala per longas invaluere moras. nam Sphacelus semper reliqua in Consensum ita-hit; hinc si non exstirpari possit, non est attingendus eteger, ut famae Vestr se parCatis. Gangraena cerebri. Tale exemplum vobis demon-

stravi ante annum in juvene Phrenitico, qui male curatus in NoQcomium allatus fuit, sed cum nil remedii superesset, sic delirans primo die, dum in Nosocomium allatus fuit, mortuus est,' in illo Cerebrum sanguine impletissimum S gangraenosum factum apparuit, totumque fuit

Hi erum. Cordis , Pulmonum , Hepatis , O- menti, Lienis, Pancreatis , Ventriculi, Gangraena lethalis Ec brevi mortem inducit , nam tum aegri magna Inflammatione ει Febre acuta

laborarunt.

cae. Hanc Gangraenosam factam patet, ii urina saniosa seu ichorosa acris, invito aegro, ef fluat; quando Gangraena oritur in vesiCa ab extractione Calculi nimis violentae, tunc nervi vesicae adeo assiciuntur, ut totum reliquum systema ner Vorum perturbent, & inde mors. 1Im acutis. Nam causa , cur homines in morbis aCutiS tam cito moriantur, est Gangraena, si v. g, homo Pleuritiae vel Peripneumonia vehemen

155쪽

Gangrae . assti laboret, & de doloribus atrocissimis conqueratur , qui dolores si illico desinant, tum plerumque Gangraena est facta & mortem pronunciat , sic ut haec pax valde insidiosa sit ; sic si

externe homini sano v. g. ad humeros applice A,

tur Emplastrum ex Galbano cum sale volatili Cornu Cervi & ejus oleo , tum pars, Cui Emplastrum applicatum est , incipit calere , dolere αἰ inflammari ,α& ipse homo incipit febricitare, si relinquatur hoc Emplastrum , tum incidit in Febrim calidam , & tandem pergendo fit morbus

aCutus, si ergo haec externam Inflammationem producere possint, multo plus internam , idem quoque facit combustio; verum cogitetis haec in interioribus partibus vix sensium habentibus fieri, ut est v. g. Hepar , sic etiam tam , qum viscera nullum sensum habent nisi in membrana, hinc his inflammatis non magnus quidem do lor oritur , sed hi aegri perpetua Febre laborantes statim moriuntur , hinc si homines morbipacutis afficiantur , tum ob eam causam semper

Pereunt.

Partibus. Puto quod Inflammatio posteriorum serierum Vasiorum sit maxime lethalis, si magna sit, sic Inflammatio in vasis primi vel secundi generis Pleurae per bona remedia , si non nimis magna sit , resolvi potest, verum si . eadem Inflammatio in vasis minimis cerebri oriatur, tum illi-Co fit mors, nil Corruptum, neC laesum, neque in Solidis neque in Fluidis est , sed hic partes sint laesiae: in vasis minimis, simile quid etiam in Pine obtineri Gangraena aris interni pessima est, Belgice dicitur materianter quod non mirum est nam viras, gingivae, re Palati labia iuIerna sum cute

156쪽

is6 Gangraena.

privata, hinc hoc tegumento non defenduntur Ineque ibi adest pinguedo, quae depasci & separari potest, sed nervi plurimi & vasa, unde non poμ sunt separari partes gangraenosse in Cellulose mem brana, ut fit alibi ; hinc si semel Gangraena has

partes occupet, facile serpit, .& fomenta atque Cataplasmata non ita applicari possunt, saliva etiam semper advehitur , . quae t putrefactionem augetnam saliva plus in alcalestentiam , quam in acudum inclinat; Optimum medicamentumaest , si applicetur spiritus salis Marini vel spiritus Nitri vel Uitrioli. - δLabiorum. Quia labia sunt mirificae texturae, &musculos tenerrimos sibi insertos habent, & teguntur membrana tenuissima Epithelio Q.: Ru Jchis, quae membranae papillas mammarum invenienti similis est, habentque vasa arteriosa & ven sa, sed haeC,omnia non multum mali prae aliis partibus Gangraena affectis facerent, nisi hic globuli parvi nondum ab ullo auctore bene descripti in Fenirentur , si hi globuli Gangraena afficiantur, hoc pessimum & vix spes curae adest, tumque maximus metus est Cancri. Narium. Quia ibi quatuor ossa spongiosa misre texta inveniuntur , ut etiam sex Cavernae OG sese, quae omnia obvelantur Membrana Muco usa , si vero ibi Gangraena Oriatur, Contagium per omnia haec loca serpit, unde oritur morbus

Sora dictus.

Genitalium. Quia ibi cestulae sunt extra cor Pus in corpore, in quas eXtraVasatus humor stasanguis effunditur; hae cellulae, si venae Comi Primantur , admittunt sanguinem ει sanguine

implentur hinc hic pessima Gangraena, sed cur hoc Prae xviiquis in Urethrae pessimum ρ quia

157쪽

Gangraena. demons rite A schis, glans est substantiae ur

th te retrossem, hinc ab urethra accipit vasa retroflexa, per quae nutritur & in libidine inflatur ;hinc pediimum est, si ulcera Venerea in Urethrae substantia spongiosa oriantur, nam hoc Vix curari potest, re glans cadit, manentibus Corporibus spongiosis; hinc ad Curandam Luem Veneream, si adhibeantur oleoΩ-acria, pessinae Cedunt, &fit gangraenosa pars, quae dissicillime curatur, quia in omnibus his partibus est lenta Circulatio, mucosus humor & locus semper nudus, hinc si s mel hic oriatur putrefactio, vicina attenuata Com

Sphacelus insenio. Ubicunque Sphacelus senibus oborietur, nempe in articulis extremis pedum,

ex Pandectis Medicis milum supervixisse ι qui Sphacelus est illis a causa interiori & sursum ata

scendente. '

Gangrauena 'dro cis. Nam Pomnes hi deject ocorpore & destitutis viribus vivunt, hincque nil spei, unde refocillare possint, intelligo vero illam Gangraenam, quae fit ex Hydrope, dum vimul aqua partes suffocat , vel dum exsistbcation liquae accipit talem putrefactionem vel acrimoniam. Porrescis.'Phthisici veri sunt, qui Atrophia laborant ex purulento sanguine , tum CX- gener tione talis sanguinis facile Gangraena oriri potest, ει hi raro moriuntur, quin Gangraena Circa Oscoccygis oriatur. Morbuticis. Nam in pessimo Scorbulo humores sunt Cacochymici, Areoph ci 8c fere putrescentes, puto vero omnem Scorbutum oriri

ex diathesi cadaverosia & putrida licet alii aliter credUt, ergo hi sponte hanc Diathesin, in

158쪽

Gangraenam in eorpore suo habent, nam ut neorum proxime ad Gangraenam aCcedunt; hine si Gangraena accedat, eo pejor flatus. Sphacelus superiora petens. Quomodo Sphacelu, occidit hominem p Haec omnia in Senatore sene notavi, si senio Sphacelus oriatur Circa pedem sensim adscendit & tandem Cerebrum petit, tum sunt jocosiores & hilariores, postea symptomatanibsequentia oriuntur, id tandem morS.

Vsgilias. Quod est pessimum innum, nam hoρ

notat nervos maxime affici.

S neve est dejectio spirituum Belgice fa-- . Singultus. processit ad ultimos nervos octavi paris, qui tendunt ad Diaphragma, di hoc mirum est, quod aegri ipsi Inestiant se singultiret, tum vix quads in a d i secto horas supervivunt, postea spasmi oriuntur , , nullumque pejus est is

vinum

Dolores. Circa ' marginem sphaceia ti adscςMdunt, suntque vagi per partus' vicinas membrisphacelati. Sudorem. Nam enormiter frigidum sudant f dorem ab influente liquore, donec superior e

stinguantur; ex his dictis Diagnosisi di Prognoui

intelliguntur. ia

g, 33. Gangraena lumi potesti vel ud ultimus gradus Phlegmonis , ubi adhuc aliqua pars vim superest, vel ubi par. jam mortua est, sed undς supputabkur Gangraena; Gangraena incipit, ubi Phlegmone desinere incipit, re usque ata mortem parti sunt infiniti gradus Ggngraenae, hinc

.a. GangrNna 'incipiens Vψcatur Phlegmone: a, Phlegmone tendens io mortem digitur Gangrs na, 3; Gangrpena Peniim mortua. Iocatur Gan graena comples

159쪽

I Hres. Quaenam sunt,vires Causiae moventes- quaenam sunt hae λ Superstites humores cir-Culantes, ergo Vasa & humores in aequilibrio sunt servandi; uti & omnes Causae Physicae, per quas fit circulatio, sunt Conservandae, nam vires vitae hic aliter periclitantur, est, enim Gangraena mors seu diathesis ad mortem partis, ubi vero pars est affecta, facile totum inficitu a. Dixi, quod nisi urina, sales & olea in corpore humano incipientia putrinscere abluerentur per renes & sudores, Cerebrum peterent, & Causarent novam Inflammationem , Febrem, hinc cerebrum destruerent, si etiam si Gangraena in corpore sit, sanguini permiscetur, fit Cacochymia, & habet eundem exitum ut

Ischuria. ν3. Arcere. Ita us diffundere non possit, & ut Coerceatur, ne ulterius serpat, quod haec tria efficiunt; hacque rotione credo Gangraenam felici cum successu curaturam ct a sano separaturam, quod tamen a sola natura fit, Medicus tantum tollit impedimenta.

g. ΑΤΑ. Vires frmantur. Si sciatur, quid hic

sint vires, facile intelliguntur haec, vires sunt potentiae exercendorum motuum, ergo sunt cauta*itales, quae possunt motum excitare & versus cor Continuare, vires naturales sunt, ut in stomacho coetio, in intestinis subactio, in lactea introitus, per Corpus mutatio & QCretio Continuentur; ania males promovent motus Voluntarios & sensus; ergo vires firmare est praesentes juvare M absentes

restituere.

I. In omni gangraena vires debilitantur maxime periclitantur, quia nil magis vires Coria rumpit quam materia Putrida, I. si homo ad

160쪽

corpus gangraenosum aCcedat , tum a saetore de hilitatur ; hinc imprimis omnis causa putridum in corpore faciens vires maxime debilitat, ergo si causae hoc putridumseproducentes observet iatur, & victus Contrarius detur, tum Vires augentur, ut etiam medicamenta huic causa conia

traria.

Spir; tus excitent. Hoc secundum est Cardiacum, primum erat ex eis, quae causam destruunt, secundum quod spiritus excitet, ut summos motores Circa has partes, unde robur tantummodo penis det ; hinc de ultima causa loquimur, quando motum liberum restituere volumuS.

Liquidis motum. Id est, ut liquida apta sint ad honum sanguinem serum & reliqua liquida inde

conficienda. Si adsit mucosa materies, adhibenda sunt ea, quae aperiunt, talia sunt optima quae Petuntur ex quinque Radicibus Aperientibus, haec tuto usurpari possunt, ut sunt Radices Graminis, quae aperiunt & nullo modo phlogisticae sunt , tum vide, an vires deficiant, vel mon, si pulsus magnus, Celer & durus, tum . vires sunt sat magnae, si urina colorata, Glida, amara spumam retineat , tum oleum solum haeret, & Certus sum sat virium t adesse , tum de remediis incitantibus non cogitandum, sed de reisigerantibus ; si vis deas in Gangraena pulsum debilem, Calorem minorem, urinam minus festentem nec amarestem

rem, tu' scis Gangraenam ex debilitate perge Te, ergo incitantia & calefacientia sunt danda, jam Uero videre debes, quaenam sunt danda, nam universalia hic non conveniunt , nam nimis acria ves acida uel alcalescentia, civel ,salina PQQCare possunt, ergo specifica hic: non:c-'Veniunt , sed Gangraena: fere semper ye a st '

SEARCH

MENU NAVIGATION