장음표시 사용
161쪽
gnatione vel nimio motu, ramis de cau=,si Vero sit illa, tum Contraria adhibenda sunt; Uarci cum in alcesina temperie est lac ebutyratum calis cum epotum pro pauperibus, pro ditioribus aquas quae miscenda est aqua Rosarum, succo Otri, Aurantiorum, & sumatur pauca copia simul, pluribus vicibus saepe repetitis ; si Gangraena lsit a putrido, Cochleare aceti majus erit Cardiacum, quam haustus vini Hispanici ; si Gangr'na sit a stagnatione , ut in senibus Convenit spiritus vis ni . Vinum meracum, sia1 volatile oleosum ς in oleosia putrida dabo, inum Mosellanum &c. ita frigido acido, uton alcalescantibus, acido oppo
tatis. In recens natis & senio confectis vires quam facile periclitantur, in media vero aetate non tam facile, quia tum vires Constant. Sexus. Mulierum Corpora mutationibus sunt
assileta ; hinc facilius quam viri pati possunt mutationes , nam femina deponit ianguinem menstruando, Uterus & Abdomen in graviditate maxime distenditur, Lochiis dein laborant , sic ut variis mutationibus sint obnoxiae, nam illae facile dispendium decem librarum sanguinis per vias uterinas pati possunt, sed si viro Venae Sectio ad libras duas instituatur, statim in animi Deliquium
Temperiei. Temperamental sanguinea Plethorica facilius acquirunt Gangraenam & com
Tempestatis. Gangraena minime fert summum frigus, Calorem vero AEstivum longe di i ii sustinere potest etiam in abstinentia sat
magna ς nam aestate homo abundat minus h moribus , quam Hyeme. Hic in
162쪽
descripsi medicamenta spiritus excitantia in omni temperie, sic si senex Pituita,& inertia labo xans Gangraenam accipiat, tum ibi reCenseo medicamenta hoc in casu spiritus excitantia, ut, sunt
Spiritus Volatiles Ellatria , Tincturae Succini , Myrrhae , Croci, Vinum Hispanicum &c: sed si
homo fortissimus Gangraena laboret, tum C tr
ria sunt danda, ut acetum & similia acida, spititus acidus prophylacticus Sy ii, qui in Pesia adeo
Σ. cibos se hNutrimentum, quod justa copia datum non gravat, isd reficit, talia sunt, quae maxime sunt meatalia , ut facile ex ventriculo per corpus distribui possint sine magno motu, uti diximus in capite de Fibra Debili hic quoque victus causae oppositus est praescribendus, in his casibus si sit senex frigidus, edat jus carnium dococtum cum pauxillo rismarini, Cariophylo-Tum aliorumque aromatum ; juveni calido dabo pulticulam aquae Cum Avena & pauxillo sacci Ciseret aut Limonum, hibat vinum Rhenanum , si quis laboret Febrii Ardenti praePribo spiritum Theriacilem Cum alia aqua diluta ; caeterum de his dixi in capitibus de Acido Spontaneo & Asca-li Spontaneo. E Gemina. urari enim. Gangraena laborantes facile Syncopen & sudorem frigidum patiunturi hinc applicantur' Epithemata ex medicamentis idoneis circa scrobiculum Cordis, post aures, ad tempora, jugulum, ad Carpos, sub articulis qui buscunque, ubi est Concursus vasorum, hocquem do. Praecavemus, ne materia Corrupta animi
Deliquium producat; Optimum Epithema est in hisce Casibus panis tostus vino intinctus & vesic
163쪽
6. d. et q. Veteres dicebant vultum & mistio nes ad exteriora Gangraenam viscerum Curared Quia materiam extrorsum ducit ; hinc etiam omnia 1lla quae extraherem & expellerent, hic lau runt, haec vero omnia motum faciunt & circulationem augent in partibus exterioribus , tum ibi fit Diaphoresis magna, & materia subtilis educitur sale spiritu oleoso & oleo impraegnato , quae frictiones impediunt, ne materia introrsum rapia
Introitus. Nam si putrida mater1a m vena Introeat , tum homines post octo dies plerumque
Spasmos habere solent , ct inde sequuntur Deli-ria , Singultus & Apoplexia, vel Lethargus ditandem mors, quia inde Cerebrum assicitur. I. Si locus gangraenosus sic tractetur, ut secilius liquida in se admittere de remittere possit, tum nunquam metus est, quod materia rapiatur in venas, tum enim putredo per vim vitae separatur vel per vias Urinae veI per Diaphoresin α'trorsum deponitur.
sic durescit instar Corii, vidique Gangraenam adeo exaruisse, ut seque impossibile esset liquida exire quam per laminam ferream, imo vidi talem Esth
ram cteo duram, ut stalpello perscindere nompotuerim ; hinC tum omne Corruptum ad interiora derivatur, si vero haec crusta emollita mollis reddatur , tum pars perspirat, ει materia extror sum duCitur. menta. Herbae, quae hic Commendo, sunt emollientes & laxantes Contra sicCitatem nimiam
hic facile peccantem, suntque simul aromaticae contra illud stagnans, hocque faciendo pars per
164쪽
Marificationes. Si metuatur, ne materia semia vitalis rapiatur in sanguinem, tum haec operatio requiritur per Crustas nempe gangraenosas non vi-; tales Carnes, hoc enim esset Crudele' quod est antiquissimum inventum , si v. g. Gangraena in Esi haram crassam siccam degeneret, tum Scari Cationes conveniunt; hic vero longa scissura partem mortuam perscindunt fere u ue ad partem vivam, hacque ratione materiei exitus Concilia tur, si vero ab hac operatione dolor oriatur, dum subsistere debemus, quia partes non penitus
sunt mortuae; hoc facto, Emollientia, Diap retica putredini resistentia ut prius sunt adhi-ianda. Emolventibus. Sed dicetis hae et augere putredinem, quod quidem verum est, sed haec simul faciunt, ut fiat separatiis,& quoque simul addantur putredini resistentia. Haec vero applicata debent: semper tepescere, aliter si locus frigescat, tum non manet perii trabilis; hinc hic habemus scuta ex leviori terra Belgice Voly tim Corpori adaptata , haec seperimponantur Calefacta fomentis, S si unum frigefactum sit, alterum iterum Calefactum imponatur, hocque modo locus in balnei specie Conservatur. Si haec omnia semper fierent , praecaverentur mala a materia putrida in sanguine resorpta aliter futura. CN rhitae. Haec quoque est Methodus veterum,.quando nempe pars erat scarificata, tum Cucurbitas cum flamma appliCabant, ut materiam exsum
gerent, & liquidi vitalis fluxum eo determinarent,
rudines. Sanguisugae , animalium genus,
quod sanguinem exsugit, sic major motus in pax
165쪽
Gangraena. Calore. Si aer sit humidus, omnia vasa 1axa reddit, impacta diluit, & acre demulcet, siccus v
Α36. Antea enarratae sunt Causae putredinis in patagraphis Citatis. Ex compressio tumore. Videatur Caput de Spontanea Putredine. Vide etiam Materiam Maedicam pagina 98. Dum applico haec fomenta, quae in Materia Medica recitantur perforo hinc inde leviter lanceolis non profunde partem gangraenosam, quo melius fomenti vires agere possint. I. Causae sunt stagnatio, attritus, motus magnus, salis alcatini vel olei rancidi abundantia , Compressio venarum, ergo sunt tollendae, si
f. 437. Hic Chirurgi sunt valde solliciti, &
metuunt hic motum augere, at haC ratione stagnationem tollimus, nam vita prohibet putredinem , licet etiam putredinem producat, sed tum etiam simul hanc materiam putredini proximam expellit per Cutim vel per urina
α. Homo enim per nonaginta annos vivit.& non fit putridus, sed si moriatur, tum post
mortem intra tres dies putridas evadit, Hyeme vero vasa & humores non ita putrestum, Mper aliquod tempus manent sine putredine, sed si homo AEstate moriatur, tum omnia citissime putrescunt. Omne sal Compositum, omne aci, dam, Vinum, acetum , spiritui vini alcohol perfecte putredinem tollunt, nam a totum Ca-dVer in aceto vel vino vel maria salis condias, tum servari potest per multos annos, hociquoque se iunt aromata ; sal Marinus minus penetrat, hinc sumitur potius sal Ammoniacus,
si Inflammatio sit ingens, sumitur Nitrum , quod Inflammationi resistit eodemque modo
166쪽
applicatur. Alterum quo condimus, est acetum, sed fortissimum est optimum, non tamen Oleum Vitrioli& spiritus Nitri dc alia similia crudelia, sed acidum illud fermentatum vegetabile penetrantius ex Limonio, Citrio. In f*iritu vini pars non putrescit, sed quia est nimis acris, admiscetur parum aquae ; Balsami etiam Corpora a putredine conservant, sed perspirationem impediunt & o stipant; hinc Inflammationem augent, Alcohololim adhibebatur, sed quia exsiccat, nunc repudiatur , sed vinum semper applicari potest, & auderem lateri Pleuritico imponere, modo esset aqua dilutum. Aromata si misceantur cum vino & aceto sunt optima, tamen non auderem dare Pleuritico Theriacam bibendam, sed auderem Theriacam diluere Aqua Rosarum & Vino Rhenano & applicare lateri dolenti cum summo successu.
c. Sic etiam si forma fomenti Myrrha, Aloe, Marrubium, Absynthium, in Corpore vivo ad tes affectas applicentur , tum pars aliter ad angraenam disposita non gangraenescit, sic si sal Marinus forma somenti applicetur, tum putredo inhibetur, verum spiritus vini & Alcohol quidem putredinem tollunt, sed Escharam inducunt, dicam vero hic catholicum remedium mihi sat notum & expertum. Y Aceti Uini ana libram unam
- Λquae libram unam & dimidiam. M. F. Eomentum.
Si tala Tomentum applicetur ad locum ad
167쪽
Gangraenam pr&dispositum, tum & putredo Mariditas praecavetur. Voluerunt vero multi Gaiarissimi Viri acria hic adhibere, ut sunt oleum Tartari per deliquium, sales alcatini, lixivia de Calce Viva & similia, sed haec potius malum auingent, si vero una sanguinis libra per annum se vare' velles, tum modo sal addatur sussicienti
γ. Omnia continentur in illo uno Sale, Aceto Spiritu vini, & Αromatibus, hinc universala quoddam medicamentum praescribi potest. Inter omnia vegetabilia optima sunt Scordium vel Ruta , haec in Phiala alta cum Spiritu vini decoquantus, exprimantur & aCetum Cum his coetis misi Ceatur, addatur sal Ammoniacus, tum hoc de coctum in lagenis servetur; hoc enim est pro Omnibus scopis, utcunque sitis in castris vel in
β. 38. Hic tamen est illa quaestio, quaenam ratio Physica praeὶrvet partes affectas a putrefa ctione Θ Facilis est responsio, sicut sal vel Mariianus vel Gemmae vel Ammoniacus vel Nitri putredinem aequaliter inhibent , metum etiam putredinem inhibet , sed putredinis Causam simul corrigit , salesi vero aliquam rigiditatem S indomabiliatatem a natura habent ; vinum optimum omnem putredinem inhibet, quidquid enim in eo C distur, a Putredine servatur. ; Aromata etiam sium optima ut Alliaria, Scordium, Ruin, Ab minium, Cardui, TanaCetum,. Hi E vero omnia in Materia Medica reCensui, quae huC faCiunt, e que deia non sine magno labore in formulas red
gi, ita ut eligere possitis, hamue ratione omnia ordine in classes disposui , Ammata quoque, quae ad condienda cadavera inserviant, hic recedui,
168쪽
168 Gangraena. uti ea, quae in pharmacopaeis Aulicis in hune
scopum observantur, quae etiam in Gangraena sunt optima. Utinam Vero haec, ubi requiruntur, applicarentur, memini enim me vidisse aegrum, qui inferiora contuderat, ad quam partem Chirurgus nil nisi fatua medicamenta sine sale applicuerat ; hinc putredo aderat, ita ut Cum primo accedi, saetorem Cadaverosum illico hauserim; sic quoque vocatus ad juvenem , qui pedem fregerat, ubi exstirpatio membri jam erat ConClusa 3 & faetor Cadaverosus aderat, sed me siladen te, applicatum fuit fomentum ex aceto cum Altiliariis, Scordio; Ruta & similibus herbis, hacque ratione fuit Curatus, nisi quod pes callum retinuerit , sed hoc sua culpa factum est, quia nimis cito in publicum prodiit; his Vero medicamentis per mensem ruti possumus.& sic partem servare ab ulteriori vicinorum Corru ptione, licet postea tamen exstirpatio fidi instituenda. Μaxime vero ut dixi prodest aqua de acetum, quod est Oxycraton veterum, de Latinis Posca, idem praestat vinum, sed pessime sal volatile alcatinum a recentioribus laudatur, spiritus vini vero partem mutat, & AlCohol vivum perdit, liceticorruptum Conservet, hinc nocet; Salia acida quoque nocent, nam
mutant naturam, quia Coagulant humores, e cepta aceto. Olea quoque mutant naturam, ergo acetum, vinum & aromatae modo supersiunt;
nam Alcohol, Spiritus Theriacales parti vivae
. nocent, licet Conservent mortuum a Corruptione ει putresectione; sic memini me tractaΩse Gang nam ultimi pedis articuli in sene, ubiacetum Cum sale, aqua de vino 'per pannos i uem applicui, haecque modice . tepida retinni sicque
169쪽
sicaue per AEstatem ambulare adhuc potuit ; sed modo animi Deliquiis afficiebatur , quae facile
medicamentis internis Cardiacis curabantur, 1ea applicatis medicamentis emollientissimis ad separationem intra aliquot dies mortuus est, sic Hagae Comitis erat anus, quae Sphacelo pedis & cruras correpta fuit, ita ut exstirpatio conclusa fuerit, sed . Medicus prudens dicebat, hanc non ita diu supervivere posse; hinc operationem non esse instituendam, sed applicata sunt fomenta ex Spiritu Theriacali, sale Marino, Ammoniaco, aqua Maceto, hacque ratione instar Mumiae partes servatae sunt , in diu cum Crure mortuo supervixit, ysichius quoque alia exempla narrat.
9. 639. Quantum haec proficere possint, ex
Praxi patet, nam si videas totum crus hominis Phlegmone laborare. tendente in Gangraenam &metuas, ne partes substantiae putrescant, tum sume acetum Cum aqua, misce sal Ammoniacum
vel Nitrum & Aromatica ut Scordium, Ruta, Absynthium, fiat ex his simul cum vino fomentum , quod calidum parti affectae applicatum eam servabit a putredine, si putredo non plus nasCatur in loco, tum vicina solida quoque non inficiuntur: hinc patet, quare maximi Medici in summa Pesse iisdem usi sunt, sumserunt acetum Calendulae acerrimum, dabant sal Marinum descriptum aut sal Ammoniacum in Antimonio Diaphoretico Contritum, jubebant acetum superbibere; tum aegri ab hoc medicamento sudantes a Peste liberabantur, nil enim melius in Peste quam aCetum, si sudoriferum simul putredini resistens detur. I. Mo. Vide caput de Obstructione.
Magnantia in motum. HOC Valde audax est, ut
videtur affertum, sed tamen dico hoc posse fieri Tom. II. Id si
170쪽
r o Gangrae . sequenti methodo, si simul circa locum stagnatio
sit & adhuc vasa viva supersint, haCque ratione aliquo modo Circulationem promovere possum. α. Nam tum materies per tot liquida dispersia in uno loco vim suam ex Cere neqUit, si v. g. assumpserit aeger uno die libras decem decocti
Sasiastas, si fieri possit, hoc putredini resistens obluit id, quod stagnat, optimum quidem est decoctum ligni Guriaci, si Febris non sit admodum magna. Quando putredini resistentia applicantur oc per Calorem externum partes vivae si CCah-tur, tum CirCulatio languens ab interioribus ad exteriora deducitur, sic v. g. applicatur sequens fomentum.
-- Assar. .ana M I. Conscis . & confrach. Coq. iii Vino Colat- unciarum duodecim addatur
Λquae libra una M. F. FOment m. Hoc Medicamentum nil agit ex se, sed est mose tuum, sed si faciam, ut panni hoc liquido imbuti & parti affectae impositi plus Ceseant, tum motus M perspiratio parti conciliatur, aqua est danda cum roborantibus si aeger sumat libram unam aquae & decoctum Sassafras, Come vel decoctum aquosum ex Aromate libras duas, tum stimulando omnia disssolvunturi oc aqua pro vehiculo ad ditur, quae aliter nocet', sed addito stimulo prodest. Quamdiu vivimus tota cutis Est quast nasia