장음표시 사용
51쪽
illa, quae inducunt frigus ipsi loco v. g. suffocando vasa, unde perit motus. Galenus vero ad partem infammatam aquam frigidam applicari jussir, quae semper tamen nocet, nisi in uno casu , ubi nempe Inflammatio rubra ab errore loci in vasis secundi generis obtinet, ita ut a Contractione vasorum materia obstruens possiit retrogredi, & in vas majus referri, aliter hoC frigus maYime nocet, nam si omnia vasa contrahantur, & magm impediatur Fluxus Sanguinis in partem , materia obstructa profundius infigitur. Fotentia. Ut sunt quaedam venena, quae faciunt liquidum quiescere in loco vel coagulando vesconstringendo vasa; notum est, si omnes partes nostri corporis, in Alcohole vel oleo Terebinthinae vel simili spiritu immergantur , quod tum durescant instar lapidis, si ergo Chirurgi applicent talia calefacientia , & liquidum ablo bentia, tum omnia inferiora su Cantur, & vasa comprimuntur, hocque nempe imprimis fit, si
per Sales Volatiles igneos ut solent Chirurgi
Gangraenam Curare Velint, quae Parres valde d
Repellentia. Quae vasia minima'sic constringunt, ut sanguinem rubrum appellentem retropeia
Pinguia aeria. Talia tamen in Paralysi Iaudantur , & si e summo cum successu adhibentur, sic obeum Tartari semel cohobatum hic maxime laudatur, sed saepe Gangraena in parto fit, quia omnis perspiratio in loco inhibetur , ut mihi Ialiquando incidit, ubi min, Mi Citius
curaret partem hanC oleo oblinitam panno Cera ducto involverat, ut medicamentum eo melius
52쪽
Narcotica. Quia influxum spirituum cedunt, di sopiendo dolorem Medicum faciunt securum, ut malum non aestimet, sed omnia in vado esse credat, ubi tamen nihilominus curatur, sed Nar-Cotica , ut Vulgo putatur, Gangraenam non indu
Mutationem. Quae disserentia est inter Gangrae. nam & Inflammationem Θ In Inflammatione pars incipit disponi, ut liquores vitales non admittam. tur ; in Gangraena vero pars jam disposita est, ut admittatur, ergo quidquid in Inflammatione facit materiem minus resolubilem, vasa minus laxabilia es circulationem magis auctam, id facit Gangrae
f. 39I. Sphacelus mors partis usque ad Peria eum Nec si oectum: nam quantum ego novi,
Gangraena 1emper haeret in Panniculo Adiposo, sed si ultra haec proserpit, dicitur Sphacelus , sicut tantum gradu differat a Gangraena, unde Hi pocrates hara duo mala confudit, haec esse potest quartus modus, quo terminatur Inflammatio; si Gangraena augeatur, tum oritur Sphacelus, qui est perfecta mors partis, sic ut nullum amplius influxum humoris vitalis habeat, sed omni motu sensuque caret, & hinc Sphacelus dicitur, si pars mortua sit ad os usque, sed dicetis forsan Gamgraenam quoque eme mortem partis, hoc verum est, sed non puto tamen veteres in Gangraena totam partem mortuam statuisse, sed modo Pa iniculum Adipossim & cutim, sed Sphacelus est mors partis ad os usque; sic digitus v. g. - habet Epidermidem. Cutim , S: nullam membranam pinguedinosam; quia ibi nullus. musculus haeret, sed potius mu 1um , hinc mucoso i pinguedi nosse vocari licet, quia tamen aliquid .pingue dinis
53쪽
dinis habet. Uel sub hac cellulosa tendines Erectoris, Flexoris, Abductoris, haerent 8c expanduntur, 3c dein ultimo Periosteum; hinc ergo digitus habet Peraesteum , expansionem Tendinosam, membranam Cellulosam & cutim , si vero videas digitum inflammatum, ille potest increvisse in magnum tumorem, ita ut in hoc tu more sepultus videatur, si tum ille digitus sat profunde incidatur, tum modo cutis & haec tunica Cellulosa perscinduntur, nam hic nec Cutis nec Tendines nec Peristeum tument, sed omnis tumor haeret in sela hac Cellulosa membrana, si ergo tum ibi Gangraena fiat, tum cutis & membrana manet viva , hinc sti Catur Cutis, sed Periosteum manet adhuC vivum, nam aeger adhuc
sentit dolorem si scalpellum, ad os usque adigatur , si vero diutius duret, tum Periosteum perit,& teger nil sentit, licet pes ad os usque perscindatur, tum est verus Sphacelus, sic & ad pedes quoque facile fit Sphacelus nempe ad ossicula
Carpi, Metatarsi &,Ρhalangi digitorum, sed dc
ad manus in reliquis Corporis partibus difficile Sphacelus fit. Sed qualis est veterum Gangraena,
vidi multoties in tumoribus in nervi puncturis totum intra pauCas horas mortuum, quia Cutis premitur & ab Inflammatione musculi premun tur & reprimuntur, & quo vis vitae tum major, eo quoque major dolor, sed dein post unum diem Cutis moritur, si tum perscindatur usque ad tumorem , tunc nil doloris sentitur, nec Haemorrhagia oritur, licet musculi adhuc vivant, & hOC veteribus dicebatur Gangraena; Verum hinc in partibus carnosis non facile fit Sphacelus, si Vero SphaCelus usque ad musculos perveniat, musculosque mori faciat, tum
54쪽
aeger brevi moritur , nisi Sphacelus sit a causa
externa sine Inflammatione praegressa , ergo Spha-celus est perfecta mors omnium. partium ad os usque
contingens in locis χ scutis destitutis, sed in pari, hiis mus ulosis Gangraena est , hinC ergo non facile exstirpatio in parte carnosa indicanda ob
Gangraenam seu Sphacetum falso dictum , ut
vulgo fieri solet, qui error inde natus videtur, quod putent ingentem hanC molem esse Carnem , sed non est caro musculosa, sed modo Panniculus Adipossis, qui in talem molem intumuir. Hic Latini non habenti Vocabulum pro prium, nam ignis sacer etiam Sphacetum complectitur; hinc Latinissimus Cessus hinc Gr aecam vocem retinuit, nam proprie est vox Graeca; ex supra dictis non mirum est, quod Hippocrates confuderit Gangraenam cum Sphacelo, dicit Spha-
Celatum aegrum, intra tres dies mori, sed si verus fit Sphacelus, V. g. in Capite, non ita diu vivere
I. 392. Glandulosa. Nempe si sit glandula comglomerata, ut est Parotis sublinguatis, Pan Creas, Inguinalis, Axillaris, Mammae, Ovaria mali rum & testes Uirorum Magnus. Ut saepe fit, quando Medici in Inflammationibus ad glandulas calida spirituosa applicant, haec enim induresicunt & faciuntrum Scirrhum, nam quando materies in foraliculo glanduloso Contenta a Calore orbatur suo liquidissimo , fitque Crassior, tunc Continuo novum accedit, folliculus distenditur, quoniam nil amittit , & desinit in Cancrum v. g. sit he- Par inflammatum, quam facile inde non fit Scirrhus, qui a motu ab accumulato liquido
degeneratus in Cancrum tandem Consumit integrum
55쪽
tegrum hepar, Ut specie Ichoris per alvum deponatur, hic est quintus finis Inflammationis. Glandulosa. mia materies ibi stagnat extra te ritorium Circulationis, hinc non resolvi nec suppurari neC gangraenescere potest, sed scirrhescit, ct haec est Scirrhi Hea. Materies. Hinc veteres dixerunt in sanguinolentis & biliosis Scirrhum non generari, sed in quibus terrestre abundat, sic enim videmus Gypsum rei Calculum haerentem maxime in Penibus 8c Vesica Fellea & quoque in glandulis Asperae Arteriae &Sublingualibus , quod non risui a reCentioribus est habeniam, nam bene dixere, si enim a bono sanguine pars. aquosa & volatilis exhalaverit, &reliquum terrestra cum Oleo piceo remanserit,
nonne hic tum humor atrabiliarius vocari liceat pMaxime, ergo vera dixerunt, nam si tale liquidam adi locum glandulosum inflammatum afferatur, tum fit Scirrhus, nam si materies mobilis, .lum non: Et Scirrhas , sed veli Suppuratio vel Gangraena glanduis, sed si fit crassa j mmeabilis,
tum fit Scirrhus, ct si in folliculis haereat, sic enim Calculus durus in ductibus Uriniferis facit
Inflammationem, si in vesicam de natur, tum non fit Inflammatio, sed augetur Calculus, hinc etiam folliculos considerare licet.
tionem positae sunt, quod in aliis partibus non obtinet, sed hoc liquidum in t em locum
immissium per emissaria non emittitur, tum fit Scirrhus, nam tum ibi exsiccatur, durescit, &sic multa talia loca velo folliculi tali materia
implentur, nec per emissaria emittitur ., tum fit Scirrhus , non Vero Suppuratio vel Gangraena,
quia illi solliculi extra cirCulationem sunt posi-
56쪽
ti, Cogitate V. g. glandulam eY mille Iliculi, constare, pone ibi materiam , quae non potest exire, tum ductus glandulae exsiccabitur, inde repletur, quia nec inflammari , nec si purari nee gangraenescere potest, tum ibi oritur ejusmodi
Scirrhus est tumor praeternaturalis, glandulosus,
major, durus, scaber, non dolens , frigidus, nam nullibi verus Scirrhus nisi . ad glandulas, &quo glandula major, eo facilius Scirrhus generatur, nam raro oritur in parvis glandulis, sic ut
plurimum observatur ad glandulas δεxillares &αlic etiam Scirrhus Lienis fieri potest, . sic etiam saepe fit, ubi parvae glandulae modo: ponUntur ut ad palatum, quae pars quidem non est glandulosa, sed habet folliculos innumerabiles, qui si
Obstruantur , tum fit unus Scirrhus in totum palatum se extendens. Nullus Scirrhus fit sine inflammatione praegressa vel Suppuratione, nec quoque fit in ullo alio loco corporis quam gla culoso, ' hinc ubi in tali parte est Inflammatio tum semper ad finem usque prudenter est agen, dum, de emollientia ad finem usque applica da , ut pars sponte quasi dissiuat, hic vero maxime peccari videmus in mulierculis, quae in Inflammatione mammarum a materia lactis permittunt resolutionem, quae aegris adeo place , ut
se ipsis committant, hae tum pannos calidos ad mammas applicant, & spiritu vini calido mammas supra ignem fricant, sicque Suppuratio nem Cavent, quasi bene factum esset, nam sic jiquidissima parte materiae obstruentis dissipata, masciuir Scirrhus; ergo Phlegmone, Erysipelai. Contusio, Suppuratio, omnia haec quatenus Inflammationem faciunt Scirrhum generanti;
57쪽
his intellectis , patet hunc morbum esse obstin tissimum & non magis suppurando educi & itavi posse, quam Calculus in vesica. g. 393. Hic inquiritur in Prognosin Inflammationis, licet in pagina opposita modo de Scirrho videatur agi.
Causa. Ex iisdem praegressis facile videtur, quid temperies sicca, rigida, calida Z quid tempest'Calida, regio fervida, praegressus labor Θ quid
medicamentalcalida faciunt in Ρrognosi pronuncianda Θ & cur periculosior Inflammatio in corporibus annosis, S illis, quorum membra laboribus sunt fracta, quam in junioribus & otiosis P cur periculosior in hominibus Scorbuticis, CaCOchymicis, Corporibus atrabiliariis &c. quam in illis, his morbis non obnoxiis p & quam variet Prognes sis pro diversitate causarum, quibus Inflammationes productae fuerunt, si venenum vel materia suppurari non possit, ut in Variolis & Peste tapefit, tum pessima indicant, porro his, qui naturam humorum & vasdrum intelligunt non dissicile erit scire, quaenam Inflammatio i, i an rubra, flava. Iymphatica, &C. vitae periculosiora sit, .& quaenam summa subsequiti debeant isymp
Pars a se C Magna etiam. pars Prognosios desumitur ex loco affecto nobiliori vel ignObiliori ; si interiora occupet, tum Curari nequit, quis unquam vidit Scirrhum uteri resblutum, si vero valida Innammatio plus externas partes assiciat M accessus detur , tum inde non est pe-TiCulum. vitae, nam licet Gangraena fiat, tamen haec bene tractata: facilea Maratur, si, vero lo-Cus . talis sit, ut detergeri non possit, tum inde
fiunt Phthisis & Mors ; hinc pars affecta est C s conm
58쪽
consideranda ex. gr. in pinguedine. raro abibit in resolutionem , nam dissicillime regrediuntur pinguia. Mamirudo. Porro vero Scirrhus judicatur a magnitudine molis, duritiei, Inflammationis Febrim facientis, unde eo plus humores agitantur, ab irrupta scabritie scrupea superficiei. Prosumsitas. Quo profundius Inflammatio haeret, eo pejus, ita ut nec manus neC emollientia -aCcedere possint, vel si sub Panniculo Adiposse haereat, tum plerumque fit Sphacetias, quoniam arteriae in hac membrana haerent flaccidae, Compressioni & frigori externo eaepositae, & assiuxus humorum, hic omnium minimam patitur resistentiam, inflammatio. injussceribus vitali functioni inservientibus est periculosissima ;i in partibus ibgamentosis, nervosis, osseis pertinax & esummopere dolorifica, in glandulis pertinacior; quo citior Inflammatio suas periodos absolvit, eo periculosior. Helocitas. Nam qui lente crescit, diu fertur, qui vero subito oritur, ille est periculosior. Sic vidi Scirrhum mammae Dornicellae ab Empirico tractatum, tantum sumpsisse incrementum , ut incredibile sit: sic saepe intra diem in Pleuritide latus livescit & sphacelescit, tumi moritur aeger, ergo velocissima Inflammatio semper abibit in Gangraenam, si lentius agat saepe suppurando sob
Natura aegre. Omrm aeger, qui Lue Venerea Iaborat, omnis Melancholicus pessime fert: Scirrhum, uti & omnes, quibus hillis fervida, Calor in gens, hi maxime. in Inflammationem inclinant. Sym omata. Quo haec Vehementiora ,' eo
Pcognosis pejor; si pars sit dolens, gravis re
59쪽
torpens, tum est Inflammatio Suppuratoria; hinc patet, quid Inflammatio, species, sedes, phae
nomena , exitus, sed haec seque ad morbos internos quam externos pertinent, nam omnes morbi acuti fiunt ab Inflammatione ; sic etiam morbi ex acutis orti Chronici oriuntur male Curata Inflammatione vel Suppuratione visceris , unde fiunt fistulae, quibus homines Consumuntur , si sit ad genu, ubi ligamenta ponuntur, sic ut Scirrhus externus in principio factu dolorem, tandem in suppurationem, id est, in Cancrum exeuntem , sic Scirrhus Pancreatis ultimo facit materiam tabidam, & S acetum, ut consolidari nequeat, sic etiam a fistula pulmonali in Phthisi homines Consumuntur, Sc idem in Cancro mammarum obtinet. Ex hac doctrina conceptum omnium morborum tam . AC utorum , quam Chronicorum discimus, uti & horum morborum exitum , sic si V. g. homo toto Corpore horreat, si sitiat , Caleat, ει Febrim habeat, altero die iterum sanus est, hae et Febris fuit Ephemera., quia materia inflammans Febrim faciens est resbluta , siC etiam peritus Chirurgus, si videat Inflammationem externam, bona medicamenta emollientia seu finmenta applicat, hocque modo, si Inflammation' sit nimis magna, intra paucum tempus reso vitur ; hic simul dabo fundamentum omnium morborum aCutorum , quatenus curabiles sunt, sed omnes non curari possunt, sic etiam Chirur-gm non omnes Inflammationes externas Curare
Priest, verum- dicit , ille Medicus msi aeque est laudandus, qui stit morbum Curari mo posse, quam qui curat morbum Curabis
S, 39 . Hic omnia supra dicta ad memoriam
60쪽
sunt revocanda, nam maxime fallimur, dum ad haeremus uni methodo &iremedio Cum natura sit mutata, omni enim momento mutatur Inflammatio vel in pejus,.vel in melius; sic ut altero die saepe nomen Inflammationis Vix mereatur; 'hinc alia requiritur cura , nec Medici in Inflam- lmatione Bleurae , quae aliquamdiu duravit, de- lhuissent dicere, est Inflammatio Pleurae ,sed Suppuratio Vel Gangraena &C.: Pleurae Venae Sectio lsere semper conducit, nisi homo sit summe Phthia sidus. lga 3 9s. In omni morborum cura semper debea lmus illi vise insistere, quae est tutissima, jucundis- sima, repersectissima: sic & in hoc morbo, qui valde cito & non sine periculo decurrit, homi nemque saepe ad plures mittit, vel ad minimum
m magna discrimina postea conjicit, quae ut Pluin rimum in initio a prudenti Medico praecaveri poterant, Illa via tantum unica in hoc morbo inu nitur; nempe benigna reilurio , quae semper quaerenda est, licet non semper eam obtinere pos smus es sed aliquis forte dicet; nonne Insammatio est iam Suppuratione sanatur Θ imo sanatur quidem
Inflammatio producendo alium morbum, quod Praecelse non in sanares nam sanare est materiem morbosiam an sanam mutare, ita ut nulla functio inde morbosa 1 reddatur, nec 1 ullum viliquidum Psaeternaturale producatur .; quod tantummodor solutione Qtineri potest; ideoque hunC proponere mihi animus est. Ponamus. vos vocatos Asse: ad Inflammationem cognitam , & videtissm ip .resbiri, itum ad haeci signa iunt attem