장음표시 사용
171쪽
verbum id acccipiatur superuacaneu est in ijs amplius insistere, inutilia enim istant S inuetu facilia,que ambiguis verbis tradutur. Quare illi omitteda sunt qui tepori parcit, quum in iis,quae utilia sunt,id consumere magis conueniat.
- Ophisbe aute medici utique sunt qui peccantiporris brachium fraciti non - magno negocio pertractatur,idque ut ita dicam cuiuis medico facile est. Sophista; intelligit eos, qui sapieteraliquid sibi inuenisse videntur: errate;
tamen ,atque idcirco non obseruantes, quod recte omnes idiotae cosnouerui. - Veni locum cogor latius explicare, quoniam medicos vi si,qui, cum de-- lictar ni sapientes habiti sunt a brachio figurando, unde par fuit videri ignaros Multa enim alia,quae sunt huius artis,ita iudicatur. Na,quod nouum io,, est, quavis nondum constet,Vtrum sit utile, anteponunt et,quod consuetu est,
, quod iam sciunt utile esse,atq; id,quod alienum est, et,quod receptum. Ipsemet tibi ostendit in sequentibus,quae omnia obscura sunt cur sermone de figurando brachio dilatauit,quaquam locus per se, nec difficil1s est, nec hamulta verba desiderat,ex quo protinus causam inuentes,quamobre in ijs,quae tradidit, ordine omnino exquisitii non seruarii. qui'; enim prius de eo, quoqmagis vrget verba facit. Ergo,quia medici eius iaeculi pro comperto habebat
ad omnem, tam comminuti,quam prolapst ossis cusationem intentione opus .esse, sed ignorabant, quinam habitus secundum naturam esset, idcirco de hoe in primis egit. Ae multo adhuc magis,quia medici quide optimo aeterrimum zohabitu anteponentes.prauis rationibus eam rem sibi ipsis, atq; alijs persuadebant. Quod si ignari omnino fuissent, oportebat vetsi ipsos docere. at, cum nosolum ignari essent, sed etiam cosnitionem sibi vendicaret, necesse fuit Hippoerate id primo couellere, deinde animum iam puru vera scientia instituere. - Meendum igitur est e medicorum erroribus, quos ά'cere Volo, quosque - dedoeere de brachii natura. Dedocere vult ea, quae medici non putant itio danda, quum tamen vitia sint:docere quae putant vitia,quum non sint. M E Teni m,quod hac ratione traditur, ad alia quoque ossa corporis pertinet. C. Non iniuria dicit orationem hanc ad aha quoque ossa sanada pertine-
re.ea enim ad quae spectantes.iuuenire naturalem uniuscuiusque habitum co- ueniat, omnium communia fiant. duo autem sunt ut supra indicauimus nepe ut dolorem euitemus, & rectum statum tueamur, illud experimento comperitur: hoc partium quoque situ,quem corporibus incidendis comparamus.
- ERgo brachium de quo sermo est,quidam vinciendum dedit pronum: hicis 1 'aute coegit collocari moao sagittariorum, quum humeri caput conij ciui: is atque ita devinxit existimans hunc eme naturalem eius habitum. quam rem eo in argumento comprobauit, quod offa omnia, quae in cub1to sunt, . inter sediti - gantur,tum superiectae partes aequentur,quod etia tam exteriores,quam inte is riores inter se directς collocentur. ita enim inquit & carne,&neruos naturali - ter sitos esse. fagistarios praeterea testes adduxit. his autem dicendis,pnestan-- disque sapiens habebatur. Aliarum vero artium immemor erat, quaecuque Vi, is aut artificio quidpiam moliuntur, nesciens alium alib1 esse habitu naturajem. is Quin & in eode opere, alius erit dextrae, exempli causa,alius sinistrae habitusis naturalis. Aliter enim brachium naturaliter figurant iaculantes,aliter fundito-- res aliter rursus, qui lapides coniiciunt, aliter pugiles, aliter, qui in octo sunt. M Quotquot en1m artes reperiri possunt, singulet, naturaliter brachia requirunt,
172쪽
, - non eodem modo figurata, sed ad instrumentum, quo in singulis utendum,ia & ad opus quod efficiendum est, accommodata. . De his quoque semel aliquando meminisse oportet quam Sem nos minimὸ
raeteribimus. Quida ex his medicis,qui sapientes habentur, proposita verba
Ergo bracbium de quo sermo tanquam mendosa iure suo corrigens graece ita scripsit oua phi χῆι - κρ ο λόγω sil adiecto verbo hi, hoc est erati sua nobis ostentans disciplinam, qua fuerat a grammaticis, rhetoribusque eruditus, itii, ut ignoraret modum praecise loquedi omnibus antiquis usitatum. Erit autem plena oratio si perficiatur hoc modo Ergo braebium, de quo sermo erat, xo quidam vinciendum dedit pronum idiotae pletexuque medicis brachium porrigunt conuenioter figuratum,sed horum quidam nimium curiosi ab eo proposito recedentes, quod spectari naturaliter debet id autem fuit doloris caretia pronum habitum eligunt,ut pote,quem commodiorem existimet. nullus tam e. idiota medico brachium porrigit resupinatum . multum enim abest hic habitus ab eo,qui minime laedit. n nulli autem medici,& ob inscitiam,& ut sapientes videantur,ipsum interdum admittunt, atque ea de causa sagittariorum exemplo brachium uniuersum collocant, quidam penitus resupinatum, quidam non multum ab huiusmodi habitu recedens. Peeeat igitur,n5modbin hanc partem, sed quod extetum figurent. quos Hippocrates prodidit ea ra- o tione moueri quod ub1 totu brachium sagittariorum exemplo figuretur, ossa diriguntur, & totius brachu superiectareulis partes aequantur. sed haec valde probabilia sunt,& se vicissimcosequunturtillud reuera non sic habet,cari iein& neruos eo habitu, perinde, atque ossa in recto situ omnibus partibus seruari: quod si ita res haberet, non modo probabiliter, sed firmissime demonstrarent huiusmodi habitum naturalem esse. Verum haec tolerabilia sunt. trasserre utem huc sagittariorum exempli im,existimari debet prorsus fatuum,sati- usq; fuit eos ab Hippocrate nullo modo comemorari, quam acerrime reselli. nam,quae prorsus stulta sunt deridenda magis sunt quam a scriptoribus confutanda: non tamen prohibeo,quo minus, dum viventes agunt, redarguatur:
b O. ac praesertim,Vbi,qui h c nugatur, audientibus persuadet, ut sibi ipsi hominis curationem ςommittant Fit etia interdum,ut nos quoque in scribendo stultis opinionibus contradicamus,ubi multos videmus illis credere,quasi verse sint: quo Γnunc accidit Hippocrati, qui ni hil esse commune sagittatijs,& vincientibus ostendit inar vero afferuntur de ossibus neritis,& carne recto statu collocandis, quamuis nullum per haec fuisset Hippocrates reprehensurus, per se necessaria fuerant ad optimum habitum inuemedum cuius caput est, si argumentum ex signo colligamus,doloris caretia. id enim neque ipsos idiotas latet: verum, si rei causam naturamque spectemus, rectus partiu status, qui idio tis non item patet, sed illis duntaxat, qui incidendis corporibus operam de- derunt. Qua ab Hippocrate subsici initur, maxima ex parte plana sunt, nec quidqua habent,quod in quaestionem vocetur. quare uniuersa haec mihi praetereunda,quod non accidit ijs qui librum legunt,quibus longiori tepore sunt consideranda. Quod inquit Hic autem coegit ipsum collocari modo sagittariorum , cum humeri caput conjiciuntJ obscurum est, & incertum. quocirca nonnulli verbusco ciuntJquod .dixit propterea scriptu ab Hippocrate existimat,quod extento brachio humeri caput in sinum ceruicis, quae in lato scapularum osse est conijciatur,in quem antea non conjciebatur,cum
173쪽
brachium demissum erat tunc enim iuxta erat duntaxat,& cotingebat' quam 1 rem his verbis expressit Versatur humerus in lato scapularum osse trasuersu; ubi brachium iuxta latus extendituri. Censent alij ἐμβὶ λ irili dixisse Hippo cratem translatione usum a nauium impetu, εμβολκ graece dicitur, ubi datur opera ut naues hostium mergantur, quadocunq; signo dato prora aptatur ad nauem alteram perfringendam,potissimum a latere,totamque dissoluendam, ac submergendam,tunc quasi paratu esse ad hi δελκε id est, ad impetum facien dum aiunt. Item apud comicos porrecta membra diculur ad ἐμβολκεν, id est ad impetum faciendum parata: quod Aristophanes ostendit, quum inquit, A RUμὴν λομος Δρ ἐμβαλκ, id est,recta accedit incuruus, quasi ad impetum faia tociendum paratus. Quae subdit omnia, si animaduertantur manifesta sunt viaque dum inquit.,, N sagittarijs par est hunc alterius brachii habitum optimum esse nam si ita
.. 1 collocetur imum humeri caput,quod cardinis modo in sinum cubiti coijci- , . tur,essicit,ut brachii,atque humer1 ossa dirigantur,quasi totum unum sit. Scribit nunc aduersus eos, qui uniuersum brachium intentum deuinciunt, sicuti sagittari j sinistrum continent. Ait enim ad id agendum iure opus fuisse
brachio extento,quum neruus dextra tenditur versus partem posteriorem:totus vero arcus in eadem regione cotinetur a sinistra, ne in alteram partem inclinetur. Nam si neruus dextra valide in posteriorem partem intentus totu ar- ΣΟ
cum secum adducat,ductio lasittae in posteriorem partem impedietur,ut quς
debeata valido neruo colentoque emitti. Ergo,quantum ex ultima conteti O-
ne remittitur,tantu demitur de emissione sagittae, quod quum in confesta sit, Hippocrates causam adiligit huiusmodi. Nam si ita collocetur imum humeri caput quod cardinis modo in sinu cubiti coiicitur,eficit, vi humeri atq; brachi j ossa dirigantur,& brachium totum sine inclinatione seruetur.J vocat aute
γiγγλ ωας imu caput humeri, quod cardinis modo cum cubito committitur.
quandoquidem cardines graece sis is & quosda sinus habent,& quosdam
processus sinibus recipiunt eorum, cum quibus committuntur processus: processibus in ipsorum sinus inserutur. Similiter imum eaput humeri in gibbum Q ambitum desinens duo a lateribus tubercula exigit, unde similitudo trochleae fit.haeret autem huiusmodi ambitu trochleam reserente in sinibus cubiti. Extremus hic ambitus,&a priori, dc a posteriori parte cauum habet in utroq; se insinuant cubiti processus rostro similes. Siquidem cubiti caput superius. c. literam refert.qua cum humero committitur, accipitque humeri ambitum, qui trochleam refert,fere totum,ubi brachium sic collocatur, ut cubitus,atque humerus rectum angulum ostendant. At rursus, ubi humero quiescente, cubitus
circa gibbum eius ambitum moueatur, si in priora feratur, cubiti commissi a ram ilectit: si in posteriora,tendit. in maximo quidem flexu prior cubiti processiis in humeri cauum quod a priori parte est, coniicitur: in extensione po- osterior processus in posterius cauum, quod,quum maius sit, maiorem proceo sum accipit quare plurimum extendere, & curuare totum bractati possumus: quod nullo modo contingeret, si nullum cauum in humero fuisset. Quum huiusmodi ergo sit cubiti iunctura, ubi totum brachium ad rectum angulum fi guretur,ita, ut humerus & cubitus rectum angulii ostendant quem habitum H1ppocrates solitus est appellare ἐγγύτον) ambitus trochleam referens mediushqret cauo cubit1,quod. c. literam repraesentat. At ubi totum brachium extenditur
174쪽
13 9 i ditur,cubitus in posteriore parte fertur,& processus,qui ab ea parte est, motui praeest, cessat autem, quiescitq; quum primu ad humeri cauum, quod ea parte
est,peruenit. Quo fit,ut comissura extedatur, & imum humeri caput,cardinis modo, sinu cubiti innitatur.vocat autem Hippocrates A Iri, non modo humeri sinum, sed caeteros omnes, in quibus recipiuntur ossium processus. Raeterea articulus ita extentus recuruatur. ergo verisimile est sic eu locum. 1 minime flecti maximeq; intendi, neq; a neruo, quem dextra tendit superari neque illi cedere: ad haec neruum ipsum plurimum adduci. Quo fit, ut sa-- gittae a valida, subitaque vi emittantur. quae autem sic emittuntur, maiori imo petu celerius feruntur,longiusq;. sed vincientis & sagittari j nihil commune. Ex modis,quibus brachium figuratur, extelio flexui contraria est, supinus habitus prono . hi ergo extremi sunt,& quasi quatuor habituum excessus: duo alii med ij sunt: unus quidem inter extremum flexum & extensionem,quem Hippocrates ut dixi)έn ονωό, appellat: alter inter pronum & supinum, sub quo ait cubitum radio sus1jci. Igitur sicut huc iustum & rectum dicit, sic etiam iliatum, qui his io dicitur,sub quo humorus cum cusito ad rectum angulu collo catur. quod si hic habitus rectus est sequitur,ut ubi brachium extenditur, non
debeat rectus appellari. si rectus no sit,certe erit in exteriorem partem recuruatus: quemadmodum,si in posteriorem parte ita recurvetur os cubiti ut cumo humero angulum ostendat quod iam nonnullis accidisse perspectum est,quibus necesse est posterius humeri cauum altum esse, in quod se inserit posterior cubiti processus. Quod si huiusmodi cauum nobis omnibus altissimum esset, flectere in posteriorem partem brachium possemus, ut dixi de his quibus ali
quantulum id licet, utpote qui posterius cauum non secundum naturam penitus habeant sed nimis sinuatum.. Vi brachiu deligat,ubi sic figuratum contineatur, multa alia assert mala - d graviora e vulnus. nam, si curuari brachiu imperet, non ossa,non nerui, ,, non caro eunde habitu servabunt, sed vinculis cedentibus in alia atq; alia par--tem mouebutur. Ecquid opus est sagittarioru habitu qua in re nullus fortassiso error fuisset,si sophista amisisset, ut homo ipse vulneratu brachiu porrigeret. Qui intentum brachiu deuincit omnino inquit vel ita contineri iubet, vel
curuari sinit: utrumuis fecerit, aegrotantem laedit. nam, si in eo de habitu cotineatur,dolor assidue urget: sin aliter figuretur,deprauatur brachiu sub vinculo, quod eo spectat,ut membru,sicuti compositu est ab liuectis fascijs conten
tum, sine ullo pressa tueatur. at,si aliter figuretur,contrarium accidet:nempe, ut fraetiira vinculo non cotineatur, sed moueatur, trafferaturq; una cum neruis habitu mutatibus,musculisq; , quos carnem vocavit,eorum nobis naturam
ostendens. Sunt enim musculi caro sentiendi vim habens a simplici carne, ex qua maxime constat, caro nominati, per quos fibrae distribuuntur a neruis ac o ligamentis diductae. creatur enim totus musculus a natura eiusmodi fibris co-tentus,quibus caro simplex undiq; concrescit atq; hqc est propria musculi natura,per que Venae & arteriae discurrui,ut non secus ac caeterae partes,alatur &vivat: propriu vero musculoru corpus sbrae sunt,quq simplici carne cingutur, plurimum quide medijs musculis,tum subinde minus pngsertimq; in initio ac fine ipsoru. quocirca extremi musculi neruosi magis sunt, medi3 vero carnosi. - Vadam alius medicus resupihatu brachium extendi iussit, atque ita figu-- iratum devinxit, sibi persuasum habens huc statum naturalem esse,quod
175쪽
,, ex cute coni j ciebat,& ex eo, quod ossa sic tueri naturalem habitum existimata iis rei. quia id ossis quod in prima palmae parte extat a parte minimi digiti, e re is gione collocetur eius ossis,unde cubitu metimur. Haec adducebat ad compro .. bandum huiusmodi habitu esse naturale, rationique consentanea loqui videba is tur. Sed brachiu vehementer cruciari, si supinum extendatur,experiri quilibetia in suo potest. nam si extedatur,hunc habitum dolori esse coperiet. quin si im .. becillis homo manus prehendat valentis ita collocatas, ut cubitus resupinatus.. curvetur,utiq;,quo volet,ipsum ducet. Manus item eo modo collocata, si gla-- diu teneat,ut1 eo minime poterici usqueadeo istiusmodi habitus violentus est.
. Ad haec, ubi brachiu in eo habitu vinciatur, grauiori dolore torquebitur ho- i o., mo,dum ingredietur, graui, dum cubabit. quod si brachium flectatur, necesse .. est musculos contrahi, & ota in eodem habitu minime contineri. ignorabatis autem illud,praeter alia, quae in huiusmodi habitu incommoda accidui,quod is os in prima palmae parte extas a parte minimi digiti,cubiti pars em illud vero .. quod in cubiti iunctura est,unde cubitum metimur,est humeri caput. Si quis brachium resupinauerit, videbitur humeri caput ab interiori parte, quod graece id est tuberculum nominatur,esse caput superius cubiti, cum quodammodo e regione se oste dat capitis inserioris, quod in prima palmae parte extat a parte minimi digiti. Non tamen omnes cubitum metiuntur ab humeri tuberculo: sed sunt, qui metiri incipiant, 1dque recte a cubiti emi- Lonentia,qua graeci ολεκρανον dicunt & αγκῶνα. At Hippocrates,ubi ait unde cubitum metimur significare videtur,vel omnes,vel plerosq; inde metiri. Quo modo autem sese res habeat, hic quaerere superuacaneum est. illud meminisse oportet, quod inferius cubiti caput situm in prima palmae parte e regione superiori capiti respondet, ubi secundum naturam brachium figuretur, ut scilicet curua pars interior sit,gibba exterior,in quo habitu sit,ut minimus digitus
ab inferiori parte subi jciatur pollex a superiori insidat. I I Ic vero putauit hoc idem os esse atque illud,& alij complures. 1 1 Non ita dixit hoc idem os esse atque illud sicuti alique eundem cum
seipso dicimus, ut Aiacem Telamoniu eundem cum AEacide, sed quod utru- 3oque ossis extremum intelligat eiusdem esse, nempe cubiti. ST autem idem cum illo eminentia cubiti, cui potissimum innitimur. T. Vocabulubden accipiedum nunc quoq; est eode modo,quo proximi verbis explanavimus,cum eiusdem ossis partes esse existimarent,quod in prima parte palmae situ est,& quod ab interiori regione comissurae cubiti extat. - E Rgo ubi brachium resupinetur,partim hoc os peruersum cospicitur, par - 1 tim nervi,qui ab interiori sede,& digitorum,& primae palmae partis pro
cedunt, supino brachio peruertuntur. tendunt enim huiusmodi nerui ad hus, unde cubitum metimur. e
S,atque ignorationes naturae brachij., tot ac tales sunt. Si quis autem ut praecepimus) fractum brachium exledat,di- ois rigetur os,quod a parte minimi digiti ad cubiti eminentiam tendit: dirigetur in uem nervi,qui a prima palmae parte ad extremum humerum pertinet: suspen-- sumque brachium in eodem habitu cotinebitur, in quo fuerit collio atum,ne
que dolori erit,aut molestiae,siue ingrediatur homo siue cubet. 'Quum accidit,ut ossis cuiuspia,vel nerui, vel musculi initiusit ab interiori parte inebri,finis vel ab exteriori, vel ab inferiori,costat parte hanc peruersam esse. Recte igitur dixit omnia haec peruerit,ubi totum brachium resupinetur.
176쪽
COMMENT. I. a Ii Ac ne longius exempla petamus. nervi,qui ab interiori parte feruntur ad ma
num,cum cubito iunguntur circa totum humeri caput. Fiet itaque resupinato
brachio,ut neruoris,qui cubito illigatur,initia ab interiori parte collocetur, fines a superiori .idein accidet musculis,& ipsius cubiti ossi. horu enim omnium initia ab interiori parte sunt iuxta tuberculu humeri, Poterant aute per se musculi, cum peruerterentur,abunde dolore excitare, atque ea de causa Instamationem. Si quis aute brachiu figurauerit, ut Hippocrates iussit,musculi,qui ab interiori parte cubiti oriuntur,toti ab interiori parte siti erut,qui ab exteriori, in hac similiter continebuntur quemadmodu,qui a superior1, positum a stape 5 riori tuebuntur in uniuerso mebro. Ab inferiori aute cubiti parte nullus situs est omnino musculus. sed, si cubiti musculoru omnium situm cognoscere tibi curae est, ex primo libro de inciae lorum corporum ratione addiscere poteris, tum ex opere de musculis incidendis, ubi musculoruni omni u natura ad com pendium confertur magis quam in libro de incidedorum corporum ratione... Ollocari sic hominem oportet, ut id ossis,quod excedit,ad lumen quan ,, tum maxime potest,illustre conuertatur, ne chirurgicum lateat,dum in is tendit,quando satis fuerit directu. Porro qui usum habeat,quum admota ma-
ω nuos excedens continget,rem optime comprehendet.
Sive iacere, siue sedere significare voluerit verbo scollocaril quoil καθικνέ o dixit,cum altero,alteru quoque intelligenda est. Nam si qgri vires, & fracturqmagnitudinem intueamur, ipsum modo iacentem, modo sedente vinciemus. Verum utrovis modo collocetur, ut vitiata pars cospectui magis pateat, ex luminibus quae dantur,spectare debet ad maxime illustre. De brachio. ,, Ssium brachij, cum non utrunque fractu est,facilior curatio est,ubi quoa- superius est,c5minuitur, quavis plenius sit, tu quia integru, quod subie ,, ctum est,sundameti vicem priestat,tum quia facilisis reconditur, praeterqua in
is vicinia manus. superius enim os carne plurimu contegitur. id vero,quod sub - , lectum est, minime carnosum est,aegre conditur, ac maiori vi extendituri
3 o Indicauit brachiu ex binis ossibus costare, ubi ait ων --d est scum
non utrunq;Jno enim cosueuit dictio vo ρα graece usurpari ad unu vel tria,
vel plura significanda. Ex his ergo binis ossibus, quod subiectum est id
est,cubitus proprie vocatur, idque sane longius est: quod superinsidet κερκle,
id est,radius. Plana aute est, non modo oratio haec sed reliquae fere omnes huius libri Illa duntaxat explanationis mihi visa sunt indigere,quq a me enodatur. Quare si quid praeter haec obscurum tibi videatur, spectato, num quid in
exemplari fuerit medosum, ubi enim correxeris,si quid lectu semel non comprehenderis, iterum ac tertio relegens,quod propositum est,optime percipies. - Bi non hocsed illud fuerit comminutu, simpliciori vi opus ad intenden- O V dum: ubi utrunque extendere valentius oportet. Pueru iam vidi plus iu-- sto intentiam,sed plaerique,minus quam res postulat extenduntur Vim simpliciorem,& quae no magno negocio adhibetur, quωλο- dixit. ι oli enim apud veteres graecos,non solum significat vitiatum sed simplex.ώ I Nientione adhibita, conuenit admotis prominentioribus palmarum parti 1 bus dirigere. Prominentiores partes palmarum appellat deducto vocabulo a percutiendo, quod θύνουν graeci dicunt, ut nonnulli volunt, qui verborum inter
177쪽
pretationibus student. Quicquid enim percutimus,prominetioribus his paria itibus percutimus. Alij non omnes prominentiores palmae partes sic appella tas existimant,sed eas tantum,quae pollici subi jcruntur. Einde cerato inungere non ita liberaliter, ne fasciae superinnatent, atque J hoe modo deuincire Vinculi usus duplex est,nam & cominuti ossis partes,quae recte inter se co- positae fuerint fideliter continet, & lintea liquore aliquo respersa,vel illita me dicamento quod ad repellenda inflamatione prς sentissimu esse putauerimus, decidere non patitur. Adhibet itaque nonnulla medicamenta,quae linteis illi nuntur, his quae excepta imponunt, vinculu superdantes. Alij humore alique ioinserunt ad rem idoneum,quale est vinum vel per se vel cum oleo,& saepe lita quidum aliquod medicamelum, cuiusmodi est ceratum hoc. cuius duplex ratio est: interdum, siquidem ceratum ex rosa,vel oleo liquatur: interdum,arida pix adiicitur, hincq; graece nominatur. Sed liquida medicamenta spissa quoque sunt & crassa citius nodi est liquidum ceratum. Fiunt aute,&ex emplastris inflammationem arcentibus, liquatis in oleo, de quibus loquuti sumus,& in opere de simplicium medicamentorum facultate,sed latius in eo, quod scripsimus de ratione curandi, & in eo, quod de compositione medicamentorum. Hippocrates igitur liquido cerato utitur, quod multo magis inflatamationem coercet,quam quod duru est, seu quouis alio nomine libeat appel- Lolare. Modum vero utendi huiusmodi cerato indicauit inquiens ino ita liberaliter ne fascis superinnatent sed contrarium terminum,ut pote,qui nobis nomtus sit praeteri jt. is autem est,ne ceratum ita parum inungatur, ut 1media lintea siccescant,priusquam tertio quoque die resoluatur. At qua de causa cerato nucinungendum dixerit. considerandu est, quum, ubi os cute excedit, vinum ni
grum austerum superinfundi iusserit. Mihi sane videtur vinu excogitata ad iliare tanquam praesidium inicacius: omisisse vero in alijs fracturis,ubi nullum ex comminutis ossibus nudatum est. eo quod vini usus summam diligentiam postulet, nam nisi subinde infundatur,arid ς fasciae maximo sunt detrimento. Plaerique aurem ex iis, qui laborantibus seruiunt recusant subinde infundere, sonoetu eraesertim. Sed quia extremus morbus extrema curatione perfecte restituitur,idcirco quibus excedit os,ut vinum superinfunderetur,edixit. Sed plura de facultate vini dicemus, ubi eo utitur. nunc illud indicasse satis sit.quod, eum aliae fracturae sola cerati inunctione curari sine vino possint, non necesse est hoc adhibito frauiter interdum ob ministrorum negligentiam peccare. At,quum summum periculum circunstat,tunc & ipsi ultro fatigandos se pri-bent, & nobis imperantibus parent. Adde, quod nos etiam ob periculum ingens frequentius his adsumus, atque interdum uniuersam nocte immoramur, ubi veremur, ut ministri recte exequuturi sint,quae praecepimus.
CVra habita ne manus inferior iunctitra cubiti collocetur, sed paulo su- operior, ne sanguis ad imum fluat,sed retineatur. Cubitum ita figurandum esse,ut radio subiiciatur atque ad rectum angulum cum humero collocetur,in superioribus proditu est. Sed, quum hoc fieri post manu & supra & infra cubiti xesionem posita, meritis hoc quoque definivit,imperans, ut manus paulo sublimior, quam iunctura cubiti habeatur. Constat enim ubi membra dependeant,ad ima concurrere materiam,ac propterea quemadmodum,qui totum diem inambulant, quibusq; crura calidio ra sunt,
178쪽
l ra sunt,maximi mometi censent noctu haec uniuerso corpore sublimiora coiatinere,ita iubet Hippocrates,ut caueamus ne manus dependeat, sed sublimioreollocetur. quod si cubiti iunctura multo sublimiorem figurari iussisset; huiusmodi habitus in iis etiam qui paululum in eo perseuerant, dolorem agerretvniuerso brachio, potissimumque musculis a priori parte humeri sitis. eum
autem habitum dolori esse docebit ipsa experientia. doloris vero causam oste- det natura musculorum cubiti iuncturam mouetium. sunt enim & a priori,&ab interiori parte humeri, atq; ubi cubitum flectimus, ad suum initium cotrahuntur,&sursum versus intendutur,cumq; ipsis contrahitur, ac sursum tendito tur totum brachiu cui suis imis partibus iunSutur. ne sanguis ad imum fluat, sed ret1neaturi Verba haec referenda sunt ad illud ne manus inferior iuncturaeubiti colloceturi interposuit autem sed paulo superiori sic, ut tota oratio sit
huiusmodi. Cura habita,ne manus inferior iunctura cubiti collocetur,ne sania guis ad imum fluat, sed paulo superior retineatur. . Tri Ost haec fascia alligare, capite,qua fractura est,iniecto.
1 Potest inij et caput vel no iiiij ci,qua fractura est,dupliciter. cum id modo in longitudine membri, modo in latitudine accipiatur. Termini aute ini j
eiendi fasciae caput in longitudinem membri sunt,ubi primus fasciae circuitus in orbem attractus fractura uniuersam complectitur. Quod si, vel superius in-io ijciatur,si ut fracturam contingat,vel inferius, si Vt ad ipsam perueniat, caput hoc vere quis poterit asserere minime iniectu esse,qua fractura est. sic mihi intatelligito iniectu vel no iniectu caput,qua fractura est. sed in latitudinem, cum fasciae caput primo superdatum, vel qua fractura est, vel extra procedet. Hic igitur Hippocrates membri longitudinem intuitus,caput,qua fractura est,in-ijciendum esse proposuit. hoc est, neq; fractura inferius,neq; sublimius . quod indicauit per ea quae subdit,quum inquit. Vbi super fracturam iterum & tertio circumierit,sursum feratu . At in libro de officina medici cum ait. Principia iiiij cienda sunt,no qua vicus,sed hinc vel hincJ. ad membri latitudinem spectauit, ut ibi rursus demonstrat verbis ενθα ii 2θα, id est, fhinc vel hin his 3 o enim vocibus graece latitudo signi sicatur. Ρlaeraque autem exemplaria sic leguntur. Principia ini j cienda sunt,non qua ulcus, sed qua nodus.J. C Ic ut insidat, non tamen vehementer adstringat.
o Docet hoc loeo vinculi moderatione. id siquidem insigere debet eateianus,du fracti ossis extrema immobilia tueatur non tamen ita arctari,ut dolorem afferat laborati. Quilibet enim dolor, cum perseuerat,praesertim si ex co pressione est,inflamationem concitat. Haec igitur spectari debet in fascijs coarctandis quae initio ad unguem conijcere non licet: licet aute,ubi istius de uinxerimus. nam diligenter animaduertetes modum adstringendi, cum vinculum iniecimus,mterrogante'; homine qualem circundata fasciam sentiat,4 O iterum aeque ac primo ini j cientes,laxare vel adstringere oportet: siquide premi se dixerit, proculdubio laxare i sin vinculu ita laxum affirmet, ut iniectum minime sentiat adstringere. Licet autem, priusquam eum alligemus, que fractura male habet,exerceri sanum pueru saepius vinciendo, sed cum eo, ut per' contemur,quae paulo ante interroganda proposuimus. sic enim promptiores erimus ad fracturas deligandas .Illud etiam perspicere oportet,quod quKc Π-que corpora robustiora sunt ac duriora,vinculum sustinet arctivi adstrictum:
quae ve ' infirmiora sunt & molliora lenius adstringi debent.
179쪽
- Bi super fracturam iterum,aut tertio circumierit, sursum feratur,ut fluen, i- V sanguis retineatur, atque ibi subsistat- Ipse causam exposuit cur primo Velit fascia sursum ferri: vult enim sangui nem prohiberi quo minus a superioribus membri partibus descendat. hae au tem vinciendi ratione,non solum coercetur ille,qui fluit, sed, qui circa fractu ram coijt, exprimitur: qui fluit, Vno dutaxat itinere fertur a superiori parte de orsu qui exprimitur utroq; ,& a superiori parte deorsum,& ab inferiori sui sum. Depelli enim aliquid potest, & ad superiorem membri partem, & ad in feriorem. monet sanὸ, ut utrique operam demus, quum duas adhiberi fastia, iubet, quarum utraque ordiatur ab assecta sede , habita longitudinis ratione, ibdeinde prior sursum procedat,secunda deorsum. quoniam pr stat sanguinem a vitiata sede exprimi ad summum membrum,atque ad totum corpus. imum enim minus est,quam ut sine iniuria recipere succorum copiam possit. quado quidem postquam sub priori fascia sanguis transmissus est ad summum bra chium,si altera arctius adstringatur, inflammatio iuxta prima palmae partem& digitos orietur .Hac igitur de causa ante ad superiora depellandum est,potissimumq;,si fieri potest omne id quod dolori foret: sed si is quid relictum
fuerit, exprimendum ad inferiora, altera fascia iniecta. Totam hanc sententa ctiam perfectius intelliges in sermone de ratione vinciendi. P Rior fascia, longanest. 2OIure hoc adscripsit prior enim fascia, quum a fractura incipiat,& ad superiora feratur,atque ibi desinat breuior sit,necessie est,quam secunda. Hanc enim voluit a fractura orsam primo deorsum ferri,deinde sursum, ad eum locum, ubi prior finiebatur. - Ecunda primum super fracturamini j ciatur. I Non immerito inde enim excerni plurimum sanguinis constituit. . A C semel super ipsam circumeat. o Secundae fasciae caput semel circuire iussit, non bis vel ter, sicut prioris. vult enim ob propositam causam sursum magis, quam deorsum transfer ri id,quod ad fracturam collectum est. 3 o. t Vm deorsum demittatur, lenius adstringatur, atque ex maiori interuallo. 1 circundetur. Miniis adstringi membrum iussit a secunda fascia ob causas propositas: quin &eius circuitus non ita spissos adhiberi, quum id opis, quod spissi aD
ferunt circuitus,a priori fascia satis afferatur. - IT possit relata ad eam partem, qua prior desinit, peruenire. v Hippocrates,antequam pannos superimponat, binas fascias adhibet. alij vero ternis utuntur: una, quae a fractura incipiens sursum tendat, quem admodu Hippocrates praecep1t: altera,quae a fractura deorsum: ac tertia, quae ab inferiori parte sursum per priorem utraq; in cochleam serpat. Verum hi se- ocundam fasciam duabus prioribus breuiore ini j ciunt,illas vero inter se aequales. propterea, quod prima fascia super fracturam ipsam iterum ac tertio circumeat,membrumque ipsum spissiori ambitu complectatur: secuda semel super fracturam voluta ex maiori interuallo circundetur: tertia super utramque obuoluatur, & quia minus spisse circumagitur, primi longitudinem non excedat. Sed constat etiam me tacente tres positas fasc1as duabus,quas Hippo
crates prodidit,contineri. quum secunda duplicem usum pretestet, que illi partiti sunt,
180쪽
COMMENT. I. IA i titi sunt,unam iniicientes,quae a fractura procederet ad panem inferiorem,alteram quae hinc sursum,qua prima finiebatur. . A Ttrahere vero fascias in hoc casu,vel a dextra debemus vel a sinistra pro . I I. ut ab hac, vel illa parte ad fracturae habitum atque inclinationem in hac,
- vel illam regionem confert. Ossa quae sub fracturis peruertuntur,modb in dextram membri parte, modo in sinistram declinantur. Quocirca priores duae fasciae attrahi a contraria debent ab ea scilicet orsae, in quam membrum couertitur,atque in contrariam inclinatae. sic enim fractum os Mque in utramcee partem inclinabit atque hoc est quod nunc ab Hippocrate proponitur, quum praecipit, ut fracturae habitu intuiti fasciam circumagamus, hoc est,ut ad contrariam partem,atque fractura inclinat, fasciam adducamus.
- D Ost haec panni superdetur modico cerato inuncti, siquidem leniores sunt,
Panni duas fascias priores sulci sit, quas proprie gannopitor vocat. iniiciuturautem contraria ratione ac fasciae: illae enam serpunt circa membru transuersae: pani vero in longitudine dantur,uniuersum vinculu ex binis prioribus fascijs excipientes. iussit autem cerato modice inungi. fluerent enim, ubi cerati copia labarent,non secus ac, si parum inungerentur, quod subiectis fasciis minito me coirent. exhibet enim ceratum vicem glutinantis . constat autem in aliis, quae glutine colligatur modum esse optimum. Panni ig1tur comprimunt, ubi
sicci imponatur. cui opponitur,quod inquit leniorest sicut &quod dicit stabiliore illis contrarium est,qui ob cerati copiam non haerent. Iure itaque ait, siquidem leniores sunt,& stabiliores.J namque ubi panni nullo pacto cerato inungantur,non amplius lenes sunt,ubi plus iusto uncti sint, no amplius stabiles labuntur enim copia cerati.
- I II fascijs allisadi sunt inter se aduersis, alijs a dextra parte,alijs a sinistra, - 11 plurimu ab inferiori parte sursum ductis, aliquatenus a superiori deorsu.
Fasciae,quae primo dabatur,non circuibant inter se aduersae,sed utraque me-3o brum,quod peruersum erat a contrario habitu ad naturalem restituebati sed, ρος pannis superini jciuntur,cum eo pertineant,ut membrum uniuersum alligent,tueanturq; vinculu uniuersum,quale exceperint,aduersae inter se procedunt, atq; una quidem a dextra parte, altera a sinistra circumagitur: similiter altera a superiori altera ab inferiori: sic enim,quum inter se aduersae sint,vinculum,quale acceperint,potissimu servabunt. Quare quatenus a dextra parte, vel sinistra procediit luctura ex toto fit aequalis: quatenus vero a superiori,Vel inferiori feruntur,altera non longe alteram excedit. saepius tamen circuit,quae
ab inferiori parte sursum tendit.hoc siquidem tutius est, ob causam,quae paulo supra posita est ubi iussit sanguine a fractura depelli ad summu membrum. - Vae extremitate tenuantur,pannis quanda sunt in orbem datis,qui, ubi cea dirigimus,non subito, sed paulatim plurimi obuoluendi sunt.
Tenuantur membrorum extrema. quae dixit υ ialuere. Has igitur partes cir
cundatis pannis transuersis compleri voluit, & pluribus fasciae circuitibus cingi quum eo,Vt quod tenuius est, no subito sic enim vinculum inaequale redderes sed paulatim impleatur. I Axaeque circa primam palmae partem varijs locis vinciendi. U. Solet iuxta vitiata sede loca omnia inflamatione assici,ac pr cipue mel