장음표시 사용
161쪽
sati, est ad demittendum scalprum reserentem in imo lenticulae speciem, de iquo proxime tractabimus. hoc deinde indito,ac malleolo adacto,quod prae eidendum est, uniuersum praecidit. Sed cum osse terebra pertuso, septa, quae inter foramina erant,exciδi iussit, an cauis scalpris , an alterius generis uten dum voluerit non constat: constat tamen cauos scalpros parum apte ad fora mina adhiberi. atque idcirco magis credibile est Galenum admoueri maluis se, vel eum scalprum,qui ima parte lenticulam refert, vel eum,qui planus radit,& in latus conuersus excidit,quo Veteres utebantur.
Malleolus. Scalper cauus. Reliquum
162쪽
DE VULNERIBUS CAP. 127i Reliquum scalpri genus apud Galenum id est, quod in imo lenticulae spe
elem habet,atque hanc hebetem: in logitudinem vero aciem acutam,quo uti tur quum vel cauo scalpro os excidens, vel forcipe, quod valde comminutum est attollens, aut couertens, aditum facit, per quem lenticula immittatur: hanc enim super cerebri membranam collocat, sic, ut lata sui parte ipsam attingat: deinde malleolo scalprum ferit, quo fit, ut membrana inuiolata seruetur, cum protegatur a lenticula,quae in excidendo praeit,& membranam, sicubi adhae rei ab osse innocenter resoluit: acies vero scalpri, quam esse in longitudinem diximus ipsam insequitur. Hanc excidendi rationem Galenus praeter caeterasib approbauit,ut quae celerrime effectum praes et,idque sine ulla membranae cerebri noxa. Scalper in imo lenticulam repraesentans.
163쪽
Qui ante Galeni tempora fuerunt, ut membranam ab angulo scalpri tue irentur, fumo κα - α, id est, laminam custodem membranae demittebant: haee autem a Galeno in commentarijs de officina medici, chirurgicis instrumen iis annumeratur, qua etiam utitur in corporibus incidendis, ut, quum costam secat, eius mebranam intactam relinquat. Haec ut inquit Celsus lamina mea est, firma paulu resima ab exteriori parte leuis, quae demittitur, sic ut exterior pars eius cerebro propior sit, subinde autem ei subijcitur, quod scalpro di seu tiendum est : ac si excipit eius angulum, ultro transire non patitur, eoque &audacius & tutius scalprum malleolo subinde medicus ferit, donec excisum vndique os eade lamina leuetur,tolliq; sine ulla noxa cerebri potest: hac etiam , attollitur quicquid deorsum insedit. Simile quodda ferramentum habent no stri chirurgi quem vectem dicunt, cum eo attollant os, quod fere totum excisum est, & iam labat, non secus, quam grandiores lapides vectibus impellunturiquanquam eodem ferramento cerebri membranam custodiant. est enim lamina ferrea angustior,ab ea parte, qua os tangit,aspera, ab altera leuis, no retacta sed media duobus locis recuruata. Vectis,quo recentiores membranam tuentur,& os attollunt. Lamina custos membranae.
164쪽
Hactenus omnia ferramentora genera proposuimus , quae ad caluariae fracturas,& a veteribus scripta inueniuntur,& a nostris chirurgicis frequentatur. Restant solum illi scalpri excisorii qui oppositi nuncupantur, quibus detrahit Paulus P Egineta caluariae os grauiter fractum, ijsde Galenus in octauo de ratione corporis incidendi, praecid1 costas iubet. Hos igitur scalpros inter se oppositos, non aliud esse cesseo,quam sorficem qua fabri, vel ars vel aliud tale excidunt . costat enim duobus ferramentis oblongis fibula paulo supra medium sic inter se connexis ut alterum adduci ad alterum possit,& rursus reduci haec superiori parte latescunt,qua aciem aduersam habent,ita,ut unius acies contra acie alterius sita sit. Scalpros igitur oppositos non aliud fuisse,quam istiusmodi sorficem opinamur. . scalpri oppositi,sue sorsex excisoria. Forceps autem,quae ad euellendum ossa,vel dentes accommodatur, similiter ferramenta duo habet oblonga, fibula paulo supra medium, Inter se connexa, sic, ut atque inuicem adduci & reduci queant. quo magis autem Vertus
165쪽
summitatem seruntur, eo tenuiora sunt, Vtruque ab interiori parte 1n summo i quosdam processus habet, & quosdam sinuS, Ira, It Vmus processus cauo alte rius respondeatiquo fit,Vt,quum aliquid prehenderint,arcte ipsum teneant. porceps ad euellendum ossa pertinens. Poterant plura alia de ferrametis adduci,sed iis conteti esse voluimus, quae rad hanc rem maxime pertinebant. Paucis autem ad haec additis, iam finem faciamus . Nolim mireris, si,quae a nobis tractata sunt, subinde Cornelii Celsi auctoritate comprobantur. quoniam in primis chirurgia excoluit, in qua permulta sent,quae sine eo vix assequi liceret.
FINIS LIBRI HIPPOCRATIS DE VULNERIB V S CAΡITIS CUM EX ΡOSITIONE V I D II.
166쪽
' Galen 1 in Hippocratem de fractu
RIS COMMENTARIVS PRIMUS. V IDOVIDIO FLORENTINO INΤERPRETE.
lj P m singula exponamus, posse expositione
omnem, quaecunque in opere obscura sunt, aperire. aliquid autem ex ijs,quae scripta sunt, vel ut verum demonstrare,velut falsum refellere,tutariq; si quid a cauillatore quopia reprehensem fuerit,praeter expositoris officium est, consueuit tamen fieri ab omnibus fere,qui libros exponunt. quam rem ab
expositore modice attingi me herese nihil prohibet: sed certare de auctoris sentetijs absolute expostoris fines excedit. Hoc igitur,no illud respicies,ubitaque ijs,quq vere expositiones sunt, pauca ad co firmanda,quae propon utur,ad
ij ciam. Verum quum duplex sit huius expositionis disserentia: quadoquidem& idipsum,quod obscurum est, duplex est,de hoc quoque aliquid pr fari expeditius arbitror. quod paucis explicabo, quasi quoddam compedium faciens eorum, quae in libro de expositione seorsum latius enarraui. 1bi enim ostendi aliud reuera obscuru esse aliud ob id piaecipue, quod multa sunt auditoru ge-io nera,ut sermone eruditi sunt & exercitati, vel omnino rudes: tu ut natura perspicaces sunt,& prudentes,Vel hebetes,&imprudentes. Ac,ne longius exesa
petamus, in hoc proposito libro de fracturis, ubi Hippocrates inquit Dicendum ergo est e medicorum erroribus, quos docere volo, quosque dedocereJverba per se obscura sunt,quum minime existimemus quosdam esse errores, quos docere conueniat. Huiusmodi etiam illud est Prςterea articulus ita exte-- tus recuruatur in hoc habitu intento enim brachio curuari inquit cubiti iuncturam, videtur autem,& hoc absurdum, id curuari dicere, quod rectum est.
Item, quod inquit Nam si ita collocetur imum caput humeri, quod cardinis modo in cubiti sinum coni jcitur,essicit, ut brachij, atque humeri ossa diriga-3 o tur,quasi totum unum sit sed,si quis viderit,quale utrunque os sit de quo agitur,nullam habet obscuritatem. iure autem verba existimabit obscura, qui naturam cubiti iuncturae ignoret. Ego quoniam plaerique eorum,qui libru hunc legunt, in incidendis corporibus minime sunt versati melius duxi omnia huius generis explicare: quae sero talia non sunt praeterire, adhuc de his illud pr fatus iis,qui librii huc lecturi sunt,ut si qua ex verbis a me expositis obscura ipsis aliquo modo videantur, ante omnia spectent, num quid mendi sit in suo libro cum exemplaribus fide dignis illum conferentes examinatesq;: tum si recte habere visus fuerit,eadem verba attente iterum,& tertio legat. ego vero, quum praesens praesenti librum aperio, ad unguem coniicere positim ex- positionis modum, ubique addiscetis ingenium inspiciens: at cum omnibus scribo nec quid maxime,nec quid minime idoneu exigat,coniicio: nam illud plaerisque obscurum est, hoc iniquo animo ferunt, qui in rebus claris immo rantur. Optimum igitur censeo quid mediocre ingenium postulet, conij cere, atque ubi non succedit magis ad id spectare,quod praestantius est: neq; enim commentarios legendos puto, quibus ingenium est inferius mediocri,quibus cum bene agitur, si postquam eadem sepius de doctoribus audierunt alijs atque alij s verbis exposita percipiunt.
167쪽
N A Edicum oportet,quae suo loco mota sunt,& fracta, recto admodum sta ilV1 tu intendere. Nonnullae orationes, &si nihil doceant, quod magni momenti sit, tamen
expositionis particulae censentur, quales sunt,quae scripturae varietate notant.
euiusinodi quidpiam nunc videmus in proposita oratione,quae ab alijs scribi tur medicum oportetJab alijs absq; primis verbis medicum oportet Attieiuenim hoc prorsus est usitatum, quoru linguam Hippocrates aliquantum usuriapa ita ut eius sermo a nonnullis priscus atticus existimettir. Nos autem in alio paruo libello quid de sermone Hippocratis iudicemus, seorsum demostrauitamus. Nuc explanationis initio satis est admonere omnia haec a me praetermit- Ira tenda, quum propositae materiae necessariae partes non sint, & expositionem reddant nimis longam quae suo loco mota sunt & fracta, recto admodu statu intendereJ appellat aule,cum ossa citra fractura suo loco mouentur, non solum ἐ- r sed etia uti θρόσἐς,&έαθι uora. Quod ad fracturas pertinet, id animaduertendu est Hippocrate,ut tapius κατ--α,rard nuncupet, eo vocabulo quod rarius usurpauit,hoc opus inscripsisse: quo fit, ut nonnulli velint non seiunxisse hoc Hippocratem ab opere, quod inscribitur de articu lis sed utrunq; in unum contulisse. diuisum vero fuisse postea in duo prae ma gnitudine,atq;,ubi in unum ambo couenerat, inscriptu fuisse de officina me dici . Quam rem male conantur testimonio firmare afferentes scriptum fuisse volibrum unum de officina medici, ab homine antiquo primo Hippocrate, qui patrem habuit Gnosidicum libellia verb,quem nunc ita inscriptum habemus, compositu no suisse a magno illo Hippocrate, qui maximus inter graecos habitus est, auctor ac medicus. Sed quia in his duobus operibus tractatur de ijs, qui in officina medici fi ut idcirco alui inscripta sui se de ossicina medici atq; ea de causa hic etiam exquisitum ordine in docedo non seruari. ipsum enim in hoc opere de fracturis mentione fecisse de articulis quibusda luxatis,atq; operi quod sequitur de articulis, non pauca de fracturis inseruisse. Verum quibus placet opera liqc,non ab aliquo seiuncta sed a principio duo composita fuisse, ab ijs,circa quae magis versantur, inuenisse inscriptionem assirmant . ita enim Qopinantur ipsi inscripta fuisse, atq; inde initio sermonis accepto longius labu-tur, ostedentes plaeraque ex operibus Hippocratis hac ratione inscribi. Equidem in unum ne contulerit Hippocrates ambo haec opera, an non,dicere non habeo:procedente autem sermone os esurum me polliceor fracturas, & ea luxata,quae tractantur in hoc opere,doctring cognationem inter se habere,atq;
item luxata,& eas fracturas,quae in opere ae articulis. At quamobrem in pro postis nunc verbis Auar suo loco mota sunt,& fractaJorationis ordinem permutet : scripsisse enim debuit quae fractasunt, & suo loco motaleo quod ante de fracturis tractet.possum unam duntaxat causam reddere,hoc pacto . sae pissime videre licet Hippocratem,& ex maioribus eos,qui eloquetissimi sunt, φhunc enunciandi modum usurpasse. Fortassie isitur non ordinem dicendo rum,sed ordinis concentum attenderut,vel adeo exquisitum ordinem in huiusmodi orationibus neglexerunt. recto admodum statu intendere . Membra quae luxata sunt,aut fracta, dum intenduntur, praecipit recto admodum habitu figurari. sed qua de causa intendi debeant, hic omittit: de modo, quo collocari membrum conueniat, dum intelio adhibetur,latius pertractat. cum posset in opere rem ipsam docens,nihil de his,qui secus sentirent, meminisse Atqui
168쪽
, Atqui non in hac oratione tantum, sed in caeteris omnibus ignorare non oportet, orationum alia summatim rem proferri, atque haec omnium breuis 1 ma est: alia huic maxime contraria rem plene explicari, in qua nihil omnino pr termittitur,quod utiliter dici potuiste videatur: reliquasvero omnes his in teriectas esse, de alias ad breuissimam, alias ad longissimam propius accede re, sicut alias rursum paulum a media distare. utriusque autem genetis legere singulas debes pro arbitrio, atque octo reos autem nullo modo accusare,
qui vel quod breues esse laborent, obscuri fiunt: vel, quod orationis perspieuitati studeant ongius labuntur. illis enim dare legem non couenit, praeserio tim,quum nihil sit profutura, sed accipere ab unoquoque, quod sibi utile sit, cum eo, ut intelligas docendi propositum non esse ide in omnibus libris. ver bi gratia in his duobus defracturis,& de articulis,plene scribit: sumatim vero in eo,qui,quum de impellendis ossibus tractet, μο κορ inscribitur, ubi, quod ad res pertinet idem agit. Est autem plene explicandi ratio ad perspicuitatem
in xime accommodata:compediaria vero ad memoriam. huius rei quam semel indicaui ubiq; memento. Sed iam pergimus ad ea,quae tradutur,diligenter animum aduertito. Ipse ergo in sequentibus causam inquiret, cur, siue fractum os componendum, siue luxatu in suam sedem collocadum sit, ante opus sit extendere. Mihi aute rei explicandae locus hic videtur,ut qui operam dem, io ut plane exponam: ad quod plurimum coferre orationis ordinem,qulim nullam controuersiam recipiat, nihil est, quod demostremus: sicut nec ab ijs, qui quidpiam exponunt perspicuitatis gratia, non solum ordinem, sed modum singularum omnium orationum attendendum esse . nulla enim alia de causa expositionem scribimus. In opere igitur de motu musculorum ostendimus maxime proprium esse musculorum, si ad reliquas corporis partes reserantur, si ad seipsos, maxime commune ad exemptu lori,chordae, aut funis, in seipsos contrahi. nam, sicut haec distenduntur, ubi eorum extrema prehendentes in diuersa diducimus,& ubi sinimus, ponimusque, contrahuntur, ita musculi ΟΩ sibus utraque extremitate innexi coniunctione habent ijs,quae manu prehenso duntur, respondentem, ab ipsis autem in contrarias partes attracti medij inter
extremas partes,hoc est, suo corpore uniuerso intenduntur. qua de causa, ubi eorum fibrae omnes transueris praeciduntur, partes plurimum inter se recedunt , una quidem sursum ad totum musculi initium, altera vero deorsum ad extremum,qua parte post articulum cum altero membri osse coniungitur. Idcirco, ubi integro musculo articulus suo loco moueatur, finis musculi iunistus illi parti, In qua os excidit,ut pote, qui totus ad suum initium contrahatur,se cum attrahit partem membri,cum qua coniungitur, hoc est caput ossis,quod
in recessiim inseritur,quo contracto una contrahitur totum os. in quo casu Rccidit, ut caput eius ossis,quod in commissura subiectum est, pristina sede sub-4o limius collocetur.quare nullo modo restitui in suum locum potest,priusquam
toto membro intento eatenus deorsum compellatur, quatenus sursum praeter
naturam venit. Hac itaque de causa ossa, quae prociderunt, prius intendenda sunt. quod autem comminuta quoque ossa intendi debeant, vel ex eo potissimum colligitur, quod sicut in luxatis restituendum est, quod erupit, ita in ijs, quae fracta sunt,quod affectum est,componi debet, sic,ut comminuti membri extrema se tangant. est enim fractura perpetui ossis abruptio,perinde,atq; Vlcus carniS. Vtrunq; autem tunc ex toto restituitur, cum ad pristinam unitatem
169쪽
id actum est. quod fieri non potest,nisi stacti ossis partes e regione collocetur, iquae curatio graece Agraminς dicitur. Itaqissi leuis fractura fuerit,utraq; laesi ossi, pars suo loco manet: sin os penitus perfringatur, necesse est partes inter se ce dere, hac ut puta in priorem, illa in posteriorem resionem veniente,atq; alia in dexteram,alia in sinistram. Quamobre ambabus manibus,utrinque membrum prehendentes, quod in priorem partem erupit, retro cogimus: quod in
posteriorem,compellimus in priorem: quod in sinistram excidit, in dexteram
trudimus: quod in hanc prolapsum est, in contrariam repellimus,lta, ut omnes comminuti ossis partes per manus componentis in contrarias partes vrgeantur. Dum haec itaque fiunt, periculum est,ne aliquae fracti ossis eminenta iotiae confringantur. non enim redditur ex toto leue utrunque ossis extremum,
perinde quasi sectum sit serra gladium reserente: nam quae dentata est,&1psa exasperat. Quare fracti ossis partes in diuersa,partim sursum versus,partim deorsum deducentes,ad componendam fracturam venimus,cauentes,ne, dum coniunguntur partes ossis, quarum altera super alteram excessit, aliquae
ipsorum eminentiae perfringantur. quod penitus assequemur, ubi ossa ἐγκέ,--ο ἶ, id est, condatur unum scilicet sub altero. eo enim vocabulo utitur Hippocrates, ubi fracti ossis partes in suum locum reponuntur. Ergo, ut,quae re cesserunt,iungantur, necesse est alteram partem sursum, alteram deorsum alia trahere. quod i m omnes medici faciunt, rem interdum solis ministrorum Lomanibus committentes, interdum laqueos ini j cientes, ubi maiori vi opus sit, in diuersa contendere. Ostendimus autem tam in fractorum, quam in luxatorum ossium curatione,principio intendendum esse: adhibendam vero intentionem hanc membro non temere figurato, deinceps dicemus, atque illud in Primis, quum in fracturae curatione quatuor agere debeamus, intendere, componere, alligare, & continere, eundem habitum omnium esse comunem oportere . componimus quidem, dum intendimus: ubi composuimus, protinus alligare covenit, saluo eodem membri habitu,quo compositum est: quem rursus seruare decet, ubi continetur: nam,si moueatur, vinculum quada parte laxiores habebit circuitus, quadam arctiores. laxiores, quum ossa moueri sopatiantur, quod compositum est, corrumpent arctiores, quum dolori sint, inflammationem excitabunt. Quatuor igitur,quae agenda diximus, communem habitum requirere demonstratum est. consideremus posthac, quid intuiti, hunc habitum inueniamus. Porro,quum membrum inteditur, ille optimus est, sub quo no magna vi separata ossa in diuersa diducuntur: quum continetur,ille, qui minime laedit. utrunq; praestat, qui ita figurat, ut musculorum fibrae directae intendantur. directae autem intenduntur,quum ab ima membri parte uniuersus musculus collocatur:nam,si musculus qui suum initiu habet a parte interiori ita collocetur, ut medius ab interiori parte me bri, extremus ab exteriori,vel sic,ut medius a superiori, extremus ab interiori situs sit, hoc pa- octo circa membrum in cochleam serpens magnam vim requirit,cum intenditur. Itaque, si hoc modo figuratum musculum extendas dum fracti ossis partes abunde diducantur, vehementer dolebit, magno cum periculta, ne conuella tuti constat enim intelionis vi conuulsos interdit musculos fuisse. Quare eun
dem esse habitu costat, ut minime isdit,& qui musculos nullo modo peruersos continet: quod aperte Hippocrates expressit,volens brachium cubito tantum inniti non ex toto curuatu, aut extentu, sed in medio inter hic collocatu.
170쪽
COMMENT. I. 3 si Quem habitum ipse docuit optimum esse, primo quὁd cubiti os longius est raclij sede ipsumque firmiter sustinet: deinde, quia musculi qui ori utur ab interiori tuberculo numeri, extrema habet ab interiori parte totius brachii: qui ab exteriori incipiunt,ab exteriori finiuntur. Cuius autem musculi initium, dc finis ab interiori parte sunt totius brachij, huius & reliquae omnes partes, Mpropterea totus ipse musculus. Similiter cuius extrema ab exteriori parte sunt,& ipse totus ab exteriori parte est totius membri. Quin & experimentu indieat hunc habitum minime i dere. Ex duobus vero quibus hic interi jcitur,su pinus musculos plurimum peruertit,& vehementem dolorem mouet, promisi o minus peruertit minusque dolori est. Habes de brachio figurando summatim omnia, quae latius deinceps Hippocrates docebit, ea oratione usus, quae perfecte planeque rem exponit,ita,ut paucis omnino opus sit ad ea exponenda, ijs
praesertim, qui imbuti sunt puerilibus disciplinis, vel de doctore libru audierunt,quibus sane commentaria scribuntur.
- A si quidem est natura iustissima.
Quasi dixerit maxime conueniens. nam,vbi, quod couenit unicuique, seruatur,res iuste habet,atq; administratur. Quid aute corpori c5uei tiraeter id,quod secundum naturam est,haud facile intelligitur. ergo cum singulis partibus conueniens inest figura, color,& magnitudo optime habent. io C Ed, si in hanc,vel illam partem declinatur, in pronum habitum peccetur, - Oleuius enim peccatum est,quam si in supinum. Duos habitus posuit supinum & pronam, qui & ad uniuersium corpus referutur,& ad unam ipsius partem, nempe brachium. Totu igitur corpus pronum dicimus iacere, ubi deorsum venter spectat, dorsum vero in superiorem parte cotra supinum,ubi sursum venter,in inferiore partem dorsum. Quos habitus comemoras loquuturum se de brachio indicauit, quum nequeat corpus totum frangi aut excidere. Sed causam, cur praestet in pronu declinare, ian supinum,ubi quis deceptus rectu non assequatur,ipse in sequetibus aperiet. - Vi nihil capiunt consili j plaeruque nihil errant. Ipse enim,qui deligatur, 3o c. sc iusta natura coactus brachium porrigit. Medici inquit,qui ante naturalem brachij habitum nihil attendunt, piae-runque melius curant, quam qui male ratiocinantur. Idiota enim qui alii Fandus est, medico brachium porrigit figuratum , quemadmodum minime laedat,instructus a natura, quam nunc iustam dixit. Quippe, quae generationis
initio, & postea in tota vita degenda ui αλν, id est, conueniente singulis partibus habitum inuenit. Ipse enim qui deligatur brachiu porrigitJ vocabulum porrigit, α dixit, quod nonnulli accipiunt pro ὀρεγου id est,porrigit medico,nonnulli pro αποκωλυει, hoc est, non permittit,ut medicus indoctior me brum in contrarium couertat. omnes enim homines natura singulas partes fi -Αo gurant,quemadmodum minime laedant: quem habitum indicat Hippocrates esse maxime rectum. Ρorrigui igitur aegri seipsos ita figuratos atque aegre ferunt,ubi aliter a medicis collocentur, renitunturque atque ob dolorem duceti non paret. hoc aute volunt Hippocratem significasse verbo α, iis . Sed viro-uis modo acceperit,rex eade manet. nam id 1otae, quum ita brachiu collocent,
quemadmodu minime laedat,pr stantiores sunt medicis,qui cum sibi sapientes videantur, male hoc figurat. Sut dc qui ad utrunq; id referat sic a iusta natura coactus brachiu porrigiq. Sed cum proposita res seruetur,quomodocus