장음표시 사용
181쪽
brorum extremitates.quoniam paruς sunt,& minime camota,& idcirco imata iteriam ἱ locis qui iuxta fi cturam sunt, descendente non recipiunt citra no xam. Eas igitur leuare constituit cerati munctione . quod profecto Catius fuit
per se membris imponi si1ne ullo tegmento, neque alijs fascijs uti. sed quia ea put & finem habentes sine aliquo fulcro, cito caderent, idcirco usus est faseij, totius fracturae, quas rure laxas ini j cit, Vt nullam afferant molestiam, sed id
unum duntaxat efficiant, ut insammationem arceant . non enim admouen
tur ad id quod fractum est continendum: . Uod ad linteorum multitudine pertinet, duas partes primo abunde est, M iperdare. IOAd uniuersum vinculum,quod primum omnium damus, censet pauciori bus linteis opus esse, quam procedente tepore futurum sit. docuit enim pati lo infra quo tempore plurimis uti fascijs conueniat. Sed, quum linteoru mul titudo fasciarum & pannorum numero,longitudmeq; augeatur. quaei et quis
num idoneo tepore maiora,an plura lintea inij ci velit: quin & quanta singula esse debeant. Porrὁlogitudinem & latitudine fasciarum definiuit in libro de ossicina medici,quum inquit. Quod vero ad longitudinem & latitudinem
pertinet,impleant trium, quatuo quinque,aut sex, logitudinem quidem cubitorum,latitudinem vero digitorum . At neque numerum nunc siletio praeteriit, ex fascijs enim, quae primae iniiciuntur, duas dari iussit per uniuersum ibvinculum . pannos item duplices triplicesve superinij ciendos esse,ibi quoque
explicauit,quos esse voluit tot numero, ut complecti queant uniuersum membrum. Sed fasciae,quae super pannos dantur, plierunque duae sint, quarum una ab inferiori parte lursum tendat, altera a superiori deorsum. has etiam licet,&ternas,& quaternas imponere. nos aute binis ubique utimur.igitur qui in i cincumbet duas linteorum partes initio, sed quo tepore vitiatus locus inflammatione vacat,tres dandas esse conij ciet.In libro itaque ut diximus de osses na medici,fasciarum longitudinem definivit,iubens, ut superiniiciantur longae ternos,vel quaternos cubitos,nimirum hominis,qui deuincitur. nam ridiculum esset puerum exempli causa bimum vel trimum fascijs ita longis alli- ι ogare,ut robusti hominis quaternos cubitos aequent: vel ad robustum ita breues adhibere,ut quaternos pueri cubitos impleant.Sed in hoc opere fasciarum longitudinem non statuit, sicut neque latitudinem, ea nobis coniicienda relinquens. Constat autem fracturae magnitudine inspecta inueniri a nobis longitudinem fasciarum quum ut ipse imperauit debeat vinculum semper plurimum integrae partis comprehendere. Haec non conuenit eadem ubiqu e, sed
pro magnitudine fracturae ut diximus. Quod si iteru, aut tertio super fractura circumagenda prima fascia est, postea crebris circuitibus voluta non prius finienda quam integrae sedis plurimum complexa suerit, plane debet ita longa sumi,ut propositis ab Hippocrate circuitibus sufficiat. Eadem ratione,& alia- orum fasciaru longitudo tanta sit,ut possit partes,quae ab ipso scriptae sunt,amplect1. Porro fasciarum latitudinem comperies, si ad ea quae ipse docuit,respexeris.inquit enim, Fulciatur,non tamen cogaturi. significat aute fulciri quasi haerere. quod fiet,ubi fasciae non ita latae parentur hae siquidem rugant,quum circvaguntur. nam alioquin latior fascia, ut quae plurimum amplectatur facti ossis partes firmius continet. atq; hac de causa latissima fascia ex usu maximὴ
est. verum,quia,quae talis est,rugas contrahens, quum super assectas partes est obuoluta,
182쪽
i obuoluta, laxior fit,& quae subiecta sunt, minus fideliter continet. idcirco ex
pedit, non ita latam imponere, sed eatenus eius latitudinem augere, quatenus nulla pars laxatur. Quamobrem experiens haec omnia melius praestabit. elusemodi enim obseruationes coniecturales sunt, neque scriptura coprehendi aut lectione possunt. Ob quam vero causam plures fastias dari postea velit,tuc intelliges,ctam ad eum locum peruenerimus... I I Inc autem cognosces recte hominem curatum esse, ac terminum deliga -
. I I di,vbi, num prematur, xo aueris, atque is responderit se premi qui aena,
. sed leuiter,sdque praesertim qua fractura est. Haec itaque, sic habere,necesse estio fateatur,qui recte est alligatus. Quoniam ea quae nos spectamus in fascijs obuoluendis, intelligit non coprehendi seletia sed coniectura, ex certis indici js iudicadum censet,quae recte iniectae fuerint, quae male. Quod si homo abunde sub fasc1js urgeatur, celeri 1ime soluentes aptius deligabimus. sin fasciarum circuitus iusto laxiores fuerint non patiemur diutius sic habere. Nam,quq arctius adstringuntur,dolent,
inflammantur,& interdum etiam extrema parte emoriuntur; quς laxius, prorsus eiusmodi periculo vacant,sed non prohibent membrum, quo minus, qua fractura est, deprauetur. Urget igitur arctior iunctura sic, ut necesse sit eodem die soluere ,& rursus deligare, quae laxior est, non item: potest enim unum, o diem, & interdum alterum sustineri. Hac igitur de causa diligenter rogare eum,qui alligatus est, conuenit, qualem sent1at fasciarum circuitum. ut ex ijs, quae respondet aliquid de fascijs emendandis intelligamus . Debet enim inquit respondere, qui alligatus est, sentire se vinculu arctius iuxta fracturam quam alijs partibus ipsius membri. ea enim sedes inter eas, quae adstringutur, acerrime sentit.quod & aegra sit,& fascia a nobis magis compressa,vi pote,qui operam dederimus, ut sanguis uniuersus a fractura longe ad utramque membri extremitatem exprimeretur siquidem hac via futurum sit, ut quod vitiatum est, ab inflammatione defendatur.
-' η Oderationis autem indicia sunt, si eodem die ac nocte, quo deligatus 3o IV 1 fuerit, ipse sibi videatur non leuius, sed valentius adstringi. postridie
vero tumor in manu oriatur mollis ac paruus indicant haec vincula fuisse abs - te moderate adstrictum.
Quum adstringendi modus in vinciendo omnium maxime momentum habeat, quumq; hic variari consueuerit tam quod quaedam partes mollitie ac duritie inter se distent, quam quod alia corpora hebetioris sensus natura sunt,
alia acrioris,merito contendit ex pluribus notis securitaxem aegrotantium In
uestigare,atque hac de causa non contentus sola posuisse indicia, quae ex interrogatione sumuntur, inspiciendas etiam nobis ipsas partes existimat,potissimum extremas. Inquit enim, ubi moderate adstrinxerimus, futurum po- o stridie in manuparuum tumorem mollem,hoc est cedentem, si superdatis digitis prematur. Quare,si tumor hic, vel nullus appareat, vel durus, plane scirescet vinculum, ubi nullus appareat non satis fuisse adstrictum, ubi durus, nimis arctatum. Constat enim extremum membrum succis sub vinculo ad ip sum transmissis, quum multi sint,impleri, digit sque pressum non cedere. Id que tibi indicio erit vinculi valentius adstricti, no secus atque,ubi manus nullo modo tumeat, coni j cere poteris nihil fuisse sub vinculo expressum. nanque adstrigendi modo modus eorum, quae exprimuntur, perpetuo respon-
183쪽
det,& huic mogus tumoris. Quare non immeritu renititur tumor in extremita itate membri, atque ingens est, ubi comminuta pars eius fortiter suerit adstri cta: cedit atque exiguus est, ubi leuiter: non secus autem, ubi non adstringi tur, nullus tumor excitatur . ergo euidentissimum est, ubi postridie in manu
tumor magn0s sit, & renitalux, membrum solui protinus debere, perfundiaque multa aqua calida, cui oleum copiose fuerit adiectum , rursusque alligari modice adstrictum : ubi postero die nullus tumor appareat, tertio resolui . & arctius alligari. quod si tumor modicus fuerit, Hippocrates tertio die resoluit: nos. Vsqu e quartum, interdum quintum diem trahentes, hyeme potissimum, nihil vi δimus deterius accidisse. Io- T Abente iam die minus adstrictas fascias sentiat, sed tertio die pene re ais I . tutas. scire autem licet,si quid horum,quae proposuimus,absit, vinculumis non satis arctatum: siqui a superet,suisse iusto plus adstrictum. Haec itaque in is dicia intuitus deinceps, vel laxius alligabis,vel arcte magis. Relaxantur fasciae, non me hercle ut nonnulli putant) quod intentae tempore longiores appareant: sed quod membrum extenuatum contrahatur, ubi recte fuerit alligatum, quod euidenter in omni fractura perpetuum conspici tur,quemadmodum & ipse Hippocrates ostendet. - Ertio die postquam extenderis, atque direxeris,soluere membrum opor 1 tet. quod si primis diebus moderate devinxeris, paulo magis fascias adta Ebis stringes, deligare autem incipies ab fractura, quemadmodum prius . nam, si is hanc partem prius devinxeris, materiam inde ad utramque membri extremia
talem depelles: sin aliam prius adstrinxeris, inde ad fracturam deduces, quod - intellexisse pertinet ad multos locos . Sic ergo ordiri semper vinculum debet,
is atque, huc locum primum adstringere, alios vero pro portione. quo enim lon-- gius a foctura pr0cedit, eo lenius arctari: nuquam vero ex toto laxari,sed ad haerere. post haec diiciendae fasciae sunt,quotiescunque deuincimus. rogatus 'ria autem homo respon)eat adstringi se paulo magis quam ante: praesertim,qua is fractura est,atqWe alibi pro ratione. Tuineaditem membrum, urgeatur,leuetur . tia pro ration e prioris iunctur . Abhinc tertio die sentiat fascias relaxari.tum sol- 3os uere conuenit,ac rursus dolig repaiab arctius omnibus fasciis iniectis quibus ' ,, utendum erit post haec laboranti omnia eueniat,quae in superioribus alligan . di circuitibus exposita sanx.
Si primo die humine propter focturam dolente,quantum adstringendi imest, non adstrinxerimus,ubi,omnibus recte factis, tertio die dolor remittatur,
arctius alli amus, neq; tunc quoque quatum res postulat.hoc siquidem,quum omnia recte procedunt, quinto dio conuenit. 'uare tunc plurimis fasciis vre 'mur, 3c quantum res exigit, Hstrictis, non obliti hoc ab ipso praecipi; ubi omnia conuenienti ordine sequantur . nam, si propterea quod aliquid interim peccatum sit brachium nondum quinto die ex toto inflammatione vacet, ne- o que nos fasciis omnibus utemur. Exhibet quidem fasciarum multitudo ut pipse ait vinculi firmitatem.potissimum vero ea utemur ,quo tempore desedit 'locus qui circa fracturam est, & ipsum os, quod perfractu est, laxius effectum est, & facilius tractatur, ut componi possit. At si quando hoc quinto die 1ioncedat, differemus in alium circuitum, qui ad diem septimum perueniet iubet enim donec ferusae ad fracturam detur, tertio quoque die solui ac rursus deligari,ea de causa,vi aqua calida infundatur ad educendos succos in comminu-
184쪽
i ta parte existentes, qui tenues sunt, & seri naturam habent, digestionemque requirunt,&simul etiam ad leniendum dolorem,& pruriginem finiendam. Itaque, ubi nec dolor, nec prurigo hominem exerceat, atq; indicia illa omnia se ostendant, ex quibus recte fracturam habere cognoscimus: etiam si quarto quoque die solues, nihil laedes, hyeme potissimum, atque adeo magis homines agrestes, qui lauari fere non consuerunt, sed eos, qui cotidie lauari so lenti & qui praesertim bis id faciunt, couenit non longo interposito spacio resolvere,ac praecipue, ubi carne fuerint molliori. . I Nde, ubi ad tertium diem ventum erit, qui septimus est a primo qudinio I iniectum vinculum fuit, si recte allisatus fuerit, tumor in manu apparebit;
- 1sque non admodum masnus: locus Item, cui vinculum ini j citur, quoties
. cunque deligabitur, tenuior,& gracilior conspicietur, septimo autem die, te is nuissmus, atque ossa perrupta tractabuntur facilius, magisque ducentur via dirigantur. quod si haec ita habeant, dirigere oportet, alligareque, ac fera- ,, lis excipere, pauloque amplius, quam ante adstrinsere, nisi, si tumor, qui inu manu est, maiorem dolorem afferat . ubi vero fascias inieceris, imponendae .. ferulae sunt, superque fasciae alligandae admodum laxae, sic, ut circundatae ., ferulae contineantur, nec quidquam brachium adstringant. Quo facto pre-- matur offensus eodem modo, & releuetur, atque in prioribus vinciend1 cirio cultibus . At, ubi ad tertium diem perueniens laxum vinculum sentiat, necesse est ferulae masis arctentur, potissimum qua fractura est, atque alibi proia ratione. siquidem ipsum vinculum laxum potius erat, quam adstructum. ple-ώ mores autem adhibedae ferulae sunt ab ea parte, qua fractura extat, non multo is tamen : videndumque est, ne e regione pollicis collocentur,sed hinc vel hine
. heque item e regione minimi digiti, qua os in prima palmae parte excedit,sed
,, thinc vel hinc. Verum,si fractura omnino ferulas requirit, his loc1s breuissimaeis superaccommodandae, sic, ut ad ossa, quae in prima palmae parte extant, mi is ni me pertineant: periculum enim esset, ne ulcus fieret, & nerui nudarentur. - debemus autem ferulas arctare tertio quoque die paululum omnino , id spe-3o ctantes,quod eo nomine imponuntur, ut vinculum tueantur,non ut adstringant. Quod si optime perspexeris, ossa sub prioribus vinculis abunde suisse
in directa, neque locum prurigo aliqua infestat, neque ulla egulcerationis sus ,, picio est,ultra vigesimum diem finito alligatas ferulas manere. nam pletrisque - summum triginta diebus brachi j ossa conferuent. Si tertius ales fractum os nobis daret, quale fere septimus exhibet, necessario ad ferulas veniremus, sed qui ut ipse dixit) septimo die riis λά, ον, id
est, tenuissimum apparet , quo vocabulo significauit gracilius fieri, quam, quum erat in pristino statu salubri, idcirco eodem die ferulas circumponit,
tunc scilicet membrum diligentius componens, ut pote, quum ossa laxiora Ao sint. eo autem ferulae pertinent, quo & pannos ante diximus, nempe, ut fractum os contineant. at quum ossa ob siccitatem naturalem nequeant carnis
modo coalescere, callo circa fracturae oras increscente. quasi quodam vinculo circundantur. hic autem creatur de eo quod superat, ex ipso fracti ossis alimento. quod si laborans vel non idoneo victu utatur,vel plenus sit,id quod superat, copiosus est, effusumque fascias totas veluti crasso sanguine madefacit. Quicquid igitur ex eo, dum essunditur circa fracturae oras concrescit,
tempore ab osse,cui haeret, mutatur, & simile ipsi redditur, callsisque nomi-
185쪽
natur. Ergo, si fracti ossis orae agitentur,dimoueanturque, prohibebitur, quo iminus adstrictum maneat, atque ob eam rem creari callus non poterit. quod enim gluten lignis emcit, quae glutinantur, id callus praestat ossibus fracti,. Iure igitur summa quiete opus est ad fracituras,que callo debent solidari: nam si agitetur coactus callus, dissoluitur, perinde ac gluten, quo ligna cohaerent, . & coactum lac. summam vero hanc quietem prςbent fasciar adstrictae, &quae superdata continent: porro continent fasciarum multitudo, ac ferulae. Quae deinceps sequuntur, omnia plana sunt, his, qui animum adiungunt. praeeipit enim, vi sicubi vinculum laxetur, ferulae tertio quoque die arctentur, non tamen resoluatur tota iunctura, nisi homo ingenti prurigine vexetur, vel exta ibulcerationis alicuius suspicio sit. prurit autem fractura initio magis, deinde
minus,quoniam vitiata pars exhauritur . excitatur enim prurigo a vaporibus,
qui ab eo,quod superest, profusi leuiter mordet. At, ubi acrius mordeant,prurigini iam dolor iungitur igitur,quando pars inanis est,nihil omnino tale Q.
Ihil autem perpetuum est: multum enim & aetas ab aetate distat. Non dixit simpliciter differre aetatem ab aetate, sed adiecta coniunctione indicat alias etiamnum causas eme,cur non omnes brachi j fracturae tritaginta diebus consanescant, sed quaedam paucioribus. sunt enim in causa,an
ni tempus, regio, natura aegrotantis, anni temperatio, ratio victus, & vincien- iodi modus. nam citius conferuescunt,hoc est,callo firmantur,& ob materiae, ex qua callus oritur, quantitatem,ac qualitatem moderatam, & ob robur virium
te iam cogentium. diutius autem trahitur ex materiae inopia. quod enim breuiori tempore ob materiae copiam vires efficiunt, id longiori praestant ob in opiam, & interdum etiam ob copiam immodicam. callus enim concrescens abluitur humore , qui ab interiori parte fluit, ubi multus sit, & continuetur. Porro materia crassa commode spissescit, & in callum vertitur, humor autem, ubi aquosus fuerit, & habitu tenuis,spissando callo maxime est alienus. Vires quoq; quum valent, mature suo munere fungi, sexo,quum imbecillae sunt, nihil attinet dicere. quibus de causis callus diuerto tempore fractis ossibus cir- 3ocundatur. haec autem ipsa, quae nunc dicuntur ob causas prius positas mutantur. quoniam mnteria,& plus,& minus abundat,& crassior est, ac tenuior obtemperamentum, tam uniuscuiusque naturale, quam aduentitium ipsius fracturae eo tempore, quo curatur,atque item ob victus rationem, qua homo uti tur,& ob modum,quo deligatur,praeter haec, aetatem,tempus anni ,regionem, ex quibus omnibus validiores vires sunt,aut infirmiores.
YBi solueris,aqua calida perfundito, & rursus alligato fascijs lenius, quam ante adstrictis, paucioribus item,quam ante iniectis: inde tertio quoque die soluens rursus laxioribus fascijs,& paucioribus deuincito. A primo die usque dum ad ferulas veniat, & fasciarum numerum auget, o& arctius adstringit: eas autem imponens septimo die, membrum non soluit usque ad vigesimum, statuere quasi firmam basim volens calli producendi, quo circundato fiacturam penitus immobilem non amplius tuetur . nutrire enim callum oportet, Vbi altius radices egit. nutritur autem, quum materia in ipsum derivatur: quam sicuti ab initio auertimus ab affecta sede ad al1as
corporis partes, ita nunc euocare debemus aqua calida perfusa. quin & ini-t1o fascisis multis atque adstrictis, quo minus ad vitiatum locum conflueret, ex
186쪽
COMMENT. Li toto ipsam prohibuimus. nuc paulatim numero demimus, pressumque laxatamus,quum non expediat prohibere,ne confluat.
Vod si alligatis ferulis suspicio sit, ne ossa recte concurrerint, vel aliud. dpiam hominem infestet ubi dimidium teporis pr erierit,uel pau-- lo ante soluere oportet,& rursus deuincire.
Quq supra posita sunt,intelligi debent quam omnia recte procedant: nan que ubi sit sensus aliquis doloris, vel exulcerationis suspicio, aut vereamur, ne fractura male composita sit,aut casu aliquo interueniente membrum motu sit, soluere vinculum ante vigesimum diem cogimur. id autem ipsum definiuit, io ne quis existimet perpetuum esse, quod supra imperauit, fracturam quamlibet usq; ad vigesimum diem seruandam esse penitus immobile. semper enim pugnare medicus debet aduersus id, quod magis urget, neque obligare seprcceptis tanquam legi,quam contemnere neptias sit, quum omnia praeter ra
- Vibus initio cutis non abrumpitur, neque os cute excedit,idonea est ra-- vitio victus prope quamis, minus tamen cibi sumant usque ad decimum - diei praesertim,quum quiescant. o M s vocabulum solent veteres graeci sere omnes usurpare, quum significare volunt simplex aut Auodvis huic opponitur exquisitum, quod Ionesio in v si appellant. Sicut igitur exquisitam victus rationem ,εθραὲ vocat,ita, huic contrariam cpou λλ atq; hac ratione nunc eam, quaePrope quaevis sit, φω Modicit quae media est inter quamuis simpliciter,& exquisitam. Exquisita victus rationem imperat,quibus initio praeter ossis fracturam, carnis quoque vulnus accessit, ac praecipue quum ex fracto osse aliquid cute excedit: simplice id est, quamuis illis,qui omnino periculo Vacant; prope vero quamuis mediamque quibus os fractum est primis diebus, quorum terminum constituit decimum, non quod non interdum maturius interdum serius mutare victum liceat: sed quod plaerunque ita accidat. utitur aute media victus ratione,propterea,quoaneque ita magnum periculum est,sicut cum ossa nudantur, neque ita res tuta, 3 o sicut cum intacto osse caro simpliciter vulneratur. merito igitur iis, qui med ij sunt inter eos qui periculo vacant,& eos, qui periclitantur, mediam victus rationem indicit: pr sertim,quum usque ad decimum diem, quibus brachiu fractum est,ex toto quiescant, quod Iones ἰλ baio dicunt. Itaque par est exquisi tiori victu sustinendos esse quiescentes, quam qui mouentur. at quum a decimo die plaetique suspenso brachio inambulent: merito praecipit,vi in eum viaque diem medio victus genere Utantur,praesertim quum quiescat. Quod prς- sertimJ vertimus, Hippocrates habet si hi, quod plaerunque tempus notat, sed adiicitur etiam ad aliquid comprobadum,ut, si dicamus,& ob alia,& κδε, hoc est,praesertim propter haec credendum huic,faciendum hoc est,quomodo vi-4O detur nunc ab Hippocrate usurpatu, sic,ut oratio talis sit. mediocri victu vie dum usque ad decimum diem,& alia de causa, & praesertim, quum homo interim ex toto conquiescat.
A Dhibeantq; ex obsonijs mollibus, quaecunque modice aluum dei jciunt. LI. Ptissanam videlicet betam, aut maluam, triplice, siuς blitum, vel cucurbitam,& pisces teneros.
- CEd a vino,&carne sibi temperem. Docuit ipse exquisiti victus rationem,& eius,qui quiuis est, dc eius,qui
187쪽
prope quiuis, quam nunc praecipit usque in decimum diem seruari . nam cum iaeger carne edit,& vinu potat, victus simplex est,&quiuis: sed cum solo piis
sanae cremore,& mula vinit,viatias tenuis est,atque eXquisitus: inter utrunque
est 1lle quem proxime indicauit,quiim inquit adhibeantque ex obson1js molialibus quaecunque aluum modice dei jciunt . TVm paulatim se reficiat. oratio haec lex iusta sertur de curatione fracturi. Reficiantur dixit quo vocabulo nihil aliud significat quam,
ut cui comminutum os est, postea recreetur.scribit autem εκ -πο α γιρ, hoc est,
paulatim, cui contrarium est repeyte: damnat enim, quod subito plurimuim plet, aut demit, vel quid aliud praestat. 16- Vare danda opera est, ut iusta curatione adhibita res bene procedat: ubi alars non sic procedit,scire licet aliquid curationi de suisse, aut superasse. Iustam vocavit eam, quae laboranti omne id praebet, quod ei conuenit, &nihil praetermittit. curationem Vero, tuam dixit,vel pro chirurgia, vel pro uniuersa simpliciter rerum omnium admotione accipit. graeci enim μο - .Μi μ' dicunt,non solum,quae manibus prehendunt,sed quaecunq; tractant. I Llud praeterea animaduertexe in hoc simplici modo conuenit, quod medici iis L non admodum attendunt: quanquam,si non recte fiat,corrumpere curamri omnem,omnemque vinciendi rationem potest.
Simplicem modum fracti ossis & prolapsi vocat,ubi no accedit ulcus, non et onudatur os,neque quod perfringitur,in multas partes comminuitur,quod fracturae genus recentiores a farina appellant ita,ut nullus ex propositis
modis simplex sit,sed ille dutaxat,ubi fracturae nullus alius casus ad1jcitur. sic autem a se usurpari vocabulum et ἔν id est, simplexJ aperte ostedit paulo infra in hoc ipso libro,ubi proprie eam rem agit. quod si ossa simplici fracturae modo perfringantur,peccatur,videturq; id peccatum leue,si quis tamen diligenter simul omnia aestimet,maximu momentu habet. id enim, si comittatur, priorem curam uniuersam corrumpit.quid aute hoc sit, in sequentibus ostendet. Scribitur item aliter eadem oratio uc quaquam,si no recte fiat, corrumpi omnis cura,omnisque vinciendi ratio potest ubi curam ipsam,quum aliquid 3'peccatur,damnare videtur,vi,quae corrumpere possit, quaecuque ad laborantem particulam recte adhibita sunt. Vod si utroque osse cominuto, vel eo quod subiectum est tantum, deli - gatum brachium mitella suspedatur,eaque plurima circa fractura detur: A partes Verd hinc atq; hinc suspensae sint, necesse est os ad superiora peruerti. Diligenter voluit animaduertedum esse,qua ratione totum brachium sus
pendatur,quii in homo iam ingreditur,& no amplius cubat, hoc est, a decimo die. ante siquidem plar runque cubabat brachio quemadmodu supra os esum est ita figurato, ut manus paulo sublimior haberetur: sed, quum iam inambulati ut fieri consueuit,brachio ex ceruicibus suspenso mitellam adhiberi prae- oeipit sie latam vi brachium uniuersum sustineat totumq; aequaliter amplecta
tur,neque ullam partem eius relinquat,quam non fulciat,quo fieret,ut brachii os a parte,cum qua iungitur,deorsum inclinare t,ac deprauaretur.nam priusquam vitiaretur,totum perpetuum erat: corrupta autem eius unitate,vb1 per ruptu est potest altera eius pars a subiecta mitella substineri, altera vero pars, ut quae non amplius cum illa continuetur, deorsum inclinata peruerti. Potestitem ex eadem parte, ubi no recte mitella subijciatur, altera extremitas ab hac elata
188쪽
1 elata sursum ferri, altera deorsum inclinata peruerti. Quatuor igitur modis mitella brachio male subijcietur . primδ, ubi fracturam solummodo sustinet, partes autem hinc atque hinc suspensae manent: secundo,ubi extremae brachij partes & supra a cubito, & infra a manu diligeter mitella fulciuntur, medium non suspeditur: tertio,& quarto, ubi interdum prior brachi j pars, interdia posterior mitella excipitur. Ex his quatuor modis binos dutaxat scripsit,qui maxime membru peruertunt,reliquos binos praeterijt,vi,qui ex enarratis intelli
ligi possint. eorum,quos scripsit, alteru propositis verbis ossedit, ubi censet in ijs, quibus utrunque brachij os fractum sit,uel tantum id quod subiectum ea, io cubitus proprie nuncupatur intelligendii esse primum ex propositis modis.
i d commune,id est,duobus modis,de quibus verba faciet.proprium vero est utriusque. prioris quidem, quem nunc indicat, subiecta brachio mitella angustiori,quam, ut totum membru complectatur, fracturam solummodo fulcire, alterius rursus,utranque membri extremitatem sustinere,fractura tantum non
fulta. Deprauari aute inquit priori modo brachium in superiore partem conuersum, sed in inferiorem altero modo, que subdet proximis verbis .priorem, qui sursum versus peruertit,nunc proposuit. Nam,quum brachium, qua fractu est,a mitella sustineatur, partibus,quq utrinque sunt,deorsum inclinatis, quum non sit,cui firmiter innitantur,acciaet,ut quod a mitella excipitur,altius excito latum callo glutinetur. Eum vero habitum, quo membrum callo solidetur, in posterum perpetuo seruabit. quare saepius necessariu est, quae sic peruersa sunt a nobis de integro abrupi,exteto membro rursus fracturam, qualis initio fuerat reddetibus, quam supra diximus nullo modo coalescere,sed alligari a cal lo, qui circundatur. hunc igitur extendendo dissoluimus, rursusque opera damus, ut callus increscat fractura conuenienter figurata. videre autem licet in aliis animalibus comminuta ossa non omnino coalescere,ut in sue,apro,boue,
capra oue, gallo,gallina. si quado inuenies inuenies autem saepe, quemadmodum & nos Damirae oras callo inter se glutinatas, ubi hoc tibi curq sit,callum deradens conspicies fracturae oras se contingere, non tamen coaluisse, solida 36 tasque esse eo modo, quo in vulneribus glutinata caro coalescit. At cur, ubi utruque brachi j os cominutum sit, &, quod proprie cubitus vocatur,& quod radius,accidat,ut membrum adeo peruertatur, si in suspendendo aliquid peccetur: sed minus,si alterum tantum,cubitus scilicet: ac si radius per se, nihil omnino deprauetur, non magno negocio comperies,si eorum,quae ipse retulit,' ' memineris. quia quod subiectu est inquit fundameli vicem praestat ei, quod abruptum est,atque ipsum deprauari non patitur: sed radius, ubi intactus sit, cubitum quodammodo secum dirigit, si recte vinculum adhibeatur. tueri autem ipsum a deprauatione ex toto non valet, ubi aliquis error sit in suspen dendo, quandoquidem cubitus subiectus nihil habet, quo fulciatur, praeter o vinculum ipsum. - CIn ossibus sic fractis mitella manum duntaxat, & articulu cubiti excipiat, - reliquum vero brachiu suspensum si,deprauatum inclinabitur deorsum. Ex quatuor modis,quos paulo supra declaraui, secundu hic tradit,qui primo cotrarius est: si quidem in priori mitella solam fractura sustinebatan hoc, quum caetera sustineatur, la fractura sine fulcro est. Quemadmodu igitur in priori suspendendi ratione,ubi fractura, quum sola amitella sustineretur, sublimior fuit,reliquae vero partes utrinque humiliores,iure dixit deprauari bra-
189쪽
chium totum in superiorem parte conuersum: ita nunc,quum ea latum m ebri ipars,qua fractura est,no sustineatur, deprimetur, & deorsum versus inclinabi tur,quo fiet, ut brachium in eam partem curvetur,atque ea de causa, ubi callues circundatus' fuerit,peruersum deorsum spectet. Exposuimus igitur uniuersiain propositet orationis sententiam. lesitur autem scripta duobus modis, si vocem spectemus, maxime inter se cotrariis: re tamen, si animaduertatur,inter se mi
ni me discrepantibus. Itaq; brachium suspensum nonnulli intelligunt quod amitella non excipitur,sed solum in aere suspeditur; alij contra, omne id quod a mitella sustineatur, ut pote, quum in inferiora minime inclinetur, neque fiat ob id humilius quod suspenso contrarium est. Merito igitur scripturae, verbis ibinter se pugnant,sententia conueniunt. nanque haec vox με fiseoli, hoc est sus
pensum, quum apud expositores cotraria si Fnificet, a quibusdam eorum citra negationem scribitur reliquum vero brachium suspensum ab alijs negatione adiecta reliquum vero brachium non suspensumJ verba,ut illis videtur,accomodantibus ad utramque significationem vocabuli mucs, hoc est,suspensi. Ebet ergo brachium suspendi per mitellam latam, mollemque, multiun, brachij cum prima palmae parte aequaliter sustinentem. Duas h1c indicat suspendendi rationes, quas praeterierat, eas inquam duas, quarum commune est extremam brachi j partem sustinere: proprium autem
utriusque,vel eam,quae a cubiti commissura,Vel eam,quae a manu tantum. Exe- 1 6quutus enim eam suspendendi rationem, ubi mitella solummodo fractura excipiebat, atque alteram, ubi utramque extremitatem, deinde subiiciens verba proxime posita in quibus precipit,vt plurimum ex brachio, cum prima palme parte mitella aequaliter sustineatur,reliquas duas sustendedi rationes euidenter reprehendit: quum non habeant id,quod maxime requiri voluit. siquidem neutra primam palmae parte,& plurimum ex brachio aequaliter fulcit non tamen proprie eas hic expressit: praecipue ut dixi quod intelligi ex superiori
bus possint: tum quod leuem omnino noxam afferant, ubi nihil in deligando peccetur. duae enim superiores suspedendi rationes, ea de causa plurimum erat alienae,quod fractura coli heretur contrario modo, atque eius partes utrinque, 3ci quum interdum sola a mitella attolleretur nulla eius particula fulta, interdum
FINIS PRIMI COMMENTARII GALENI IN HIΡΡOCRATEM DE FRACTURIS
190쪽
' Caleni in Hippocratem de fractu
RIS COMMENTARIVS SECUNDUS, VIDOVIDIO FLORENTINO INTERPRETE.
Testantur nonnulli ex ijs, qui libru hunc exponunt, Hip-1opocratem,ut supra Vocauit modo eam parte totam, qua uater manu & cubiti articulum est,modo cubitu, qui e duobus ossibus longior est, ita nunc humerum appellare βραχ-, nempe id os,quod a cubiti articulo pertinet ad humeri caput. Alij non ipsa ossa, sed partes,quae inter articulos sunt, volut ijs vocabulis nuncupari,quod consueuerimus ita loqui, ille in capite plagam accepit, vel in malis,aut naso,& ubi plaga cutem tantum violauit,& ubi altius aliquid laesit, puta musculi membranam, neruum,arteriam, aut venam . quin,quum humerum exulceratum dicimus, ostendimus humero id mali incidisse quod ulcus voca tur. at,quum definitione Vlceris caro contineatur,quamuis nominatim no ex-io plicetur, ulceris tamen Vocabulo notatur. carnis enim diuisionem appellamus h in fivicus,sic ut,cum dicimus Dioni exempli causa humerum esse exulceratu, carnem humeri significemus. eadem ratione, quum fractum humerum dicimus, significari volunt os huius partis eo vitio teneri, quod fractura nuncupatur. sed controuersia haec de nominibus, ac significationibus nullo modo ad fracturae curationem pertinet. neque enim quidquam officit,aut prodest. quς vero in sequetibus docet,qua ratione curare fractu humerum conueniat, ostendunt. cuncta autem ut mihi videtur plana sunt,non secus,atq; alia,que supra de brachio tradidit. ea enim paucis admodum verbis exceptis,clara eras. longius autem lapsi sumus quum causam adiecerimus, cur singula praecipit: quae 3 o res,& si expositionis fines excedat, fieri tamen ut retuli ab omnibus expostoribus consueuit . at quum hae rationes alibi paucis ab ipso ostendantur, neque nos hic eas tanqua auctores adiecimus,sed ordinem mutauimus. totus au tem nunc propositus sermo,si per se examinetur,c5sidereturque, perquam facilis est. adde quod ratio singulorum,quae tractantur, fuit in lirmone de bra chio explicata. ad communia enim priecepta, qui ibi tradita sunt,haec quoque referuntur . primum de uniuerso brachio figurando: tum de extendendo, de componendo:postremo de continendo ac suspendendo quae continendi species est. His itaque habitis, si quid se offeret,quod breue sit, & non planum insequentibus aperiemus. o CI brachium extendatur,eoque sic figurato intentio adhibeatur,humeri la- Ο certus intentus alligabitur atq; ,vbi,qui deligatus est, cubitum curvet,humeri lacertus habitum mutabit. Propositae orationi illud adij cere oportet quod antea dictu est, scilicet ubi humeri lacertus ab iniecto vinculo aliter figuretur, futurum esse, ut alias eius partes vehemeter vinculum comprimat, alijs laxius sit,atque delabatur: compressς item partes inflammatione tententur, sed relaxatis vinculis membrum
peruertatur. Quare brachi j habitus nullo modo variadus est, sed perpetuo vi