Chirurgia è graeco in latinum conversa, Vido Vidio Florentino interprete, cum nonnullis ejusdem Vidii co[m]mentariis

발행: 1544년

분량: 567페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

272쪽

COMMENT. L α3 i Sedilis quondam haec figura fuit potissimum in Thegalia ut ad rectam ii

neam attolleretur ea parte, cui sedentes dorso inhaerent, super quam adhiberi voluit vim in diuersa extendendi,quemadmodum ante super tignum docuit. Verum,quomodo collocare languentem super sedile oporteat, ipse aperte ex plicauit.Idem efficient fores bipartitae, si super eas vis adhibeatur: inueniuntur autem huiusmodi fores, in quarum medio interiectum est lignu firmum, quale paulo ante dixit tignu inter duas columnas. ex his foribus altera ab inferiori parte aperitur, a superiori altera atque hac de causa bipartitas fores vocavit,quasi duplicem quandam duas in se continentem paruas. Docet igiturio prolapsum humerum super lignum inter duas fores situm imponi, ut intentio

in diuersa admoueatur.

De humero iis modis prolapso,quos Hippocrates non vidit. Estatur quidem Hippocrates humeri caput prolapsum in alam duntaxat 1 si vidisset quidam vero ex recentioribus medicis scribunt,in alias quoque partes excidere, ut in quas etiam prolabi possit. nos autem quinquies hactenus eiusmodi casum nacti sumus semel in Asia Romae quater, nec saepius arbitror Rome accidisse,quonia mediet omnes,ut me considerent,quae praeter Opwionem euenirent mihi ostendebant. Quater igitur procidit, ac semper in prioreaeo partem. erat autem discrime, eo quod nunc magis ad comissuram accedebat, nunc ab ipsa magis diducebatur in longitudinem, vel latitudinem membri. Mirabar autem quodammodo, qu1 fieret, ut Hippocrates hoc nuquam viderit. ex recentioribus verὁ vnuq dicat semel se vidisse,alter bis : nemo autem ita saepe,sicut nos hactenus cospeximus,& sorte rursus etiam conspiciemus. Exi stimamus autem non casu, sed ratione id nobis accidisse, vi deinceps ostedemus.In Asia nostra primum inspeximus humeruita prolapsum, quum Smyrnae adhuc a praeceptoribus erudiremur est autem haec urbs multo maior illa,

cuius ubique meminit Hippocrates ut qui ibi plurimum essemus. Post trigesimum & secundum annum Romae degimus, quam urbem tot homines ha-3o bitant,vi Polemo rhetor eam celebrans dixerit terrae habitatae compendium. Quod autem quater hactentis eiusmodi casus euenerit, patere plane potest, eo quod omnes medici ut posui mecum communicarent,quaecunque praeter opinionem nacti essent . ac non modo Romae nihil me latere huiu modi potuit, sed neque in portu, atque in proxima urbe,qua Hostiam nominat. quum omnibus ami eis uterer quicuque illis locis medicinam exercerent,quae & ipsa frequentissima sunt. At urbes,quarum meminit Hippocrates, ubi diutius egit, non plures ineolunt, quam Romae vicum vnum . nihil ergo mirum, si infrequentissima urbe plures incidunt in idem malum. Illud praeterea experientia

cliscens, ductus sum ad causam inueniendam. nonnullis enim palatura, non o nullis medicorum opera, visus est articulus eo modo excidere. nam duo quidem ex iis,quos vidi articulum in alam venisse mihi retulerui: medicis autem imperite urgentibus musculorum complexu ariste contentum missie secus ac

principio apparuisset. Quocirca, si Romae has duas causas praeter hominum frequentiam adi jcias, requires, non quidem cur tot nactus sm quibus humeri articulus ita prociderit sed cur non plures. Hippocratis enim 'culo medici optime artis praecepta discebant,atque ea praesertim,quae ad huiusmodi manus operam pertinent. Ea nunc a medicis, vel nullo modo addiscuntur,vel certe

273쪽

ARTICULIS

exiguo temporis spacio: deinde palaestrae usus mirum in modum increuit ubi ieius magistri membra varijs modis contorquent, at Ue peruertunt . Requires

igitur ut dixi non cur tot,sed cur in tot somitta milibus non plures viderim, quos magistrorum numerus in palaestra, & inscitia medicorum in huiusmodi noxam compulerit. Restituutur autem luxata haec ijsdem consilijs scilicet eY tendendo, impellendo,& collocando. Non conuenit aute ita impellere in hoe casu, sicut quando in alam articulus erit perat. ibi enim opus erat articulum pri mo in priorem partem, deinde sursum adducere, dum collocaretur e regione sui cauimunc autem, quum penitus in priori parte commissurie sit, siue in in teriorem, siue in exteriorem partem adstrictus a musculis inclinetur, impelleia i ore ipsum oportet ad contrariam regionem. in quo faciedo periculu est, ne ipse deorsum lapsus a musculis in alam trahatur. quam rem in diuersa extendentes praecipue vitamus. non est autem ab re,dum in diuersia conteditur, locum ste

pire qui sub ala est, quod nos Smyrnae fecimus, ad articulum in priore partem elapsum .accidit autem in palaestra, quum brachium cuidam a luctante duplicaretur, sub quo modo potissimum articulus in priore partem prorumpit. nos vero homine resupinato intelionem in contrarias partes adhibuimus similem illi, inae per calcem fit,quodam a posteriori parte sedete, ac loro lato sub ala intaiecto, sinu aliqua re prius copleto. Nos ut diximus articulum e musculis, quibus adstringebatur, expellentes, dein remissa intentione sivimus attractum 1,6musculis in seipsos recurrentibus in suum locum reponi. Hic igitur prompte restitutus est. in palaestra enim protinus curationem aggressi sumus,satisq; fuit affectum brachium a nobisipsis extendi non secus,atque in eo reponendi modo, ubi calce utimur. Interdum etiam extendendi causa laqueum ini j cimus. sit autem laqueus ex iis, qui facultatem habent, extendendi aequaliter, qualis est duplex Carchesius, qui ex duabus habenis conficitur. Sed, ubi iamdiu procitadit opus fuit scamno Hippocratis,quod ipse in sequetibus tradet. Hςc de arti

culo prolapso: pergamus iam ad ea,quae tractat de corporum varietate,quibus masis aut minus humeri caput elabitur. II lud autem ignorare non oportet, quod in luxatis facile restituendis, naturae 3ο- 1 a naturis plurimum differunt,& multum cauum a cauo distat. nam hoc 'uidem facilius, illud vero minus facile superatur. multum etiam distriminis est Μ. inter eos,quibus neruorum coniunctio laxa est,& quibus tenta, Cum sermone de restituedo absoluerit,causam docere incipit,vbrem nO- nullis facile quiuis articulus excidit,ac sine magno negocio reponitur, nonul lis cotra raro excidit,sed magno negocio restituitur. qua in re nos supra & ossium comissuras causati sumus,& superiniectos musculos valentes, aut laxos. - Vibusdam enim hominibus humor in articulis est propter adiunctos - neruos, si natura laxi suerint,& ex tedi secile patiantur. Coplures autem in videre licet ita humidos ut ubi velint,sine dolore articulos sua sede moueant, o atque item sine dolore restituant. Commutasse mihi sermonem videtur,quum neruosa corpora laxiora fiant ob humorem hominis naturalem: at non propterea quod laxiora sint,idcirco humor sit in articulis,cuius oppositu indicant Hippocratis verba. Videtur autem mihi voluisse neruosa corpora propter humore hominis facile plurimum extendi,non tamen hoc sua oratione assequitur,sed particula spropter abusiis lectorem adducit ad intelligendam causam Disserunt

274쪽

COMME NT. I. 23si Γ Issierunt etiam inter se corporis habitus,quibus enim membrum boni ha -- Lubitus est,& carnosuim, articulus minlis excidit, & aegrius reponitur: quibus quam soleat tenuius est, & minus carnosum magis elabitur, & facilius re-- stituitur . cuius rei indicio sitiat boues, quibus femur suo cauo magis erumpit,ia tunc,quum ipsi emacrescunt . emacrescunt autem boues maxime ultima hye me. Tuc igitur maxime his articuli luxatur: modo quid tale in medicina scri-

bere conueniat, sed certe conuenit.

Naturae atque articulorum differenti et, sub quibus ipsi, seu prompte,seu vix

procidunt,& reuertuntur,duae sunt,quas tapius recensui, cum in superioribusio habeantur. Illis nonnunquam tertia accedit, quam nunc exequitur, a crassitudine vel macie corporis orta quam id est, habitum dicunt. hominibus enim, quo habitiores efficiuntur, eo articuli aegrius excidunt, ac reponuntur: quoniam carnis copia undique constringuntur: cotra ijs qui emacrescunt, re laxatur cutis eius carnis, quς commissuram complectitur, parsimque prohibet, quo minus articulus exciaat,& reuertaturi nec quidquam deterius agitur cum

his,qui natura graciliores nini,quam cum his qui pleniores. Ostedimus enim

in libro de temperamentis graciliorem esse naturae siccioris, pleniorem magis madere. Quocirca musculi,quum gracilibus robustibres sint, commissura co- aristant. plenioribus caro,quatenus magis ab udat, adstringit id, quod articului S ambit. quatenus autem mollis est, acile peruertitur, quum rotudorum ossium, quae sua sede mouetur, capita admittat,uc,ut viriq; , quod ad articulos excide tes attinet, quales sint. Si quis tame habitior aliquado emacrescit,facilius huic articulus elabitur,ac rursus recoditur, tunc, quam antea: no secus etiam, si quis natura gracilis, carne impleatur, ei vix procidit, atque aegre reuertitur. Quam rem coprobat per ea,quq in bobus apparet, ita aperte loquutus,ut nulla explanatione opus si nisi alicubi in uno,uel altero vocabulo, quae a me notabuturi .. D Ecte enim scripsit Homerus ex omni pecore boues tepore hoc maxime . ,, I pati,atq; inter boues,qui arant quum hyeme laborent.his igitur maxime . articulus excidit, quoniam maxime extenuatur. Namque aliud pecus pascere 3o exiguas herbas potest: bos non item priusqua grandiores fiant.aliud enim pe-- cus tenuem habet labrorum prominentiam, tenues item malas: bobus contra is labrorum prominentia crassa est, malae item hebetes & crasta, atque idcirco - exiguis herbis non possunt eas subisicere.

Pecus m rere. nunc dixit, significare volens Vniuersum pecus, quemad-

modum & in libro de morbo comitiali, ubi ad verbum legitur κ επιρ αΜομῖν sia si gni: AH Simile quid apud poetam legitur ubi ait,

--δ mia Mόβι reus ἐs. Vult enim significare gregem pecudum armentumque,quam vocem e maioribus multi similiter usurparunt.

,, I IErum animalia,quae solidi pedis sunt,ut pote,quq utrinque sint dentata, o V vellere possunt,& exiguis herbis dentes subi j cere, gaudentque eiusmodi

- herba magis, quam gradiori. omnino enim melior est ac firmior exigua her- ,, ba,quam quae gradis est,antequam ad maturitate veniat,ac propterea scripsi. Sicut quando redit gratum ver bobus, in orbem in Crura quibus Vertuntur- quoniam grandior herba iucundissima illis - videtur. Sed & bos natura hune articulum laxiorem reliquis habet, atque ea is de causa pedem circvuoluit,magis quana caetera animalia. praesertim ubi ma-- cie,senioq; confectus sit,quas ob res omnes bovi maxime prolabitur. Plurima

275쪽

L O DE ARTICU Lis

, de ipso scripta sunt, quoniam haec fidem faciunt eorum omnium,quae propo- i , sita sunt. sed ut eo reuertatur oratio, unde digressa est. gracilibus magis prolata, bitur articulus,ac citius reponitur,quam ijs, qui bono habitu sunt: minusq; in , flammatione tentantus madentes ac graciles,quam sicci & carnosi. Vellere Hippocrates dixit,quo vocabulo nonnulli significari vo lunt labra vehementer inter se coniungere, sic,Vt herbae partem auellant: alij inferioribus dentibus cum superiori labro ide essicere. nam qui derident si, Meo, graece dicuntur dentibus labrum mordent. Verum illi quidem supe rioribus dentibus mordet labrum inferius: animalia vero, quae ruminant, cum inferiorem tantum dentium ordinem habeant, eo ad mordendum utuntur. ac iopropterea accipiunt alij vocabulum σωλ i ii in illis, quae dentes inter se com mittunt. quoniam, quae carnem Vorant - αγι ντα vocantur tam superio ribus,quam inferioribus delibus utuntur. atque his videtur fauere verba Hipia pocratis,quum σωλκὴ ali dixerit,no de ijs,quae ruminat, sed de iis, quae utrinq; dentes habent,quae αμῶδό- graece nuncupantur. Haec quide pascere exiguas herbas possunt, cuiusmodi sunt equi,asini, muli at ex ijs,quq ab una parte tantum sunt dentata illa duntaxat,quibus labri prominentia tenuis est: atque ideirco inter animalia,quae herbis vescuntur, soli boves hyemepastu indigent. quoniam nequeunt exiguam herbam aut σωλκ id est dentibus abstindere, aut labris prehendere. boues enim non habent labra ita tenuia, ut exiguam Loherbam circumplicare atque comprehendere Possint, quemadmodum & ca prae & oues. Haec tria animalium genera multifidos pedes habent i sedsolidi pedis sunt,quae utrinque sunt dentata. appellantur autem graece cotracto vocabulo, ut afferunt,qui nominum interpretationem excolunt a dictionem doχα, eo quod unum unguem habeat,graeci μονον diso dicunt. solidipedum enim pedes extremi unguibus hominis respondent. Minusq; inflammatione tentantur.J Quum facilius articulus excidat, sequitur, ut similiter recondatur. quo fit; ut nulla vel certe quam minima inflammatio superueniat. namque,ubi . magna vi procidat, ac reuertatur, musculi dolore vexantur, quem subsequitur inflammatio. 3o- basisque in posterum articulus alligatur. atqui, si citra instammationem l V 1 inueci iusto plures fuerint, idcirco etiam sacile procidet sere autem ciri, ca articulos mucci redundant magis in gracili quam in pleno.Quod inquit m posterum referri potest ad duo tepora, & ad id, quod reposito articulo proximum est, cum inflammatae partes curatur,& ad id, quod deinceps citra molesti pm insequitur. eo quidem tempore,quod reposito arti culo proximum est, ubi inflammatio sit,articulus ab ipsa constringitur. quod ipse etiam narrauit: post curationem a validis eiusmodi hominum musculis,& a quadam duritie, quam musculis ingens inflammatio relinquit, articulus quasi vinculo coarctatur. - Q Ed & caro quoque graciliu, qui arie non fuerint recte extenuati, muccosa - Ο magis est quam eorum, qui pleni sunt. Vbicunq; aute mucci cum inflam- .. matione sunt,inflammatio articulum illigat, ac propterea non admodum elabitur, ubi mucci redundat, qui lapsurus utique fuimet, nisi locurn vel amplius, A vel minus inflammatio occupasset. Qui reposto articulo, partibus, quae tu ta- sunt nulla inflammatione affectis protinus humero vii sine dolore possunt, ., hi nulla cura sibi opus esse arbitratur. Sed medici ossicium est praesagire con

tra eorum

276쪽

COMMENT. L

i ,, tra eorum opinione. siquidem his rursus prolabitur,magis quam quibus nerui instamatione tentatur. Hoc in omnibus articulis ita habet, & praecipue inco-- missura humeri culato scapularum osse,ac in genu. namq; hi pr cipue luxatur.

- At quibus nerui inflamatione vexantur humero uti non possunt. dolore enimis prohibentur,atque inflammatione extendente. His itaque mederi oportet ce-- rato pannisque,& multas fascias circumdare: tum lana mollem ac mundam in is alam subiicere,donec id cauum compleatur, ut vinculum fulciat, & articulumis sustineat. Continere autem humerum oportet,plarrunque in superiorem par ,, tem conuersum. sic enim fiet,ut humeri caput longe collocetur a loco,in quemio proruperat. conuenit autem humeri articulo deligato humerum ipsum ad la tus deuincire fascia in orbem circa corpus porrecta.

Quacuq; seu fame seu obsidione, seu luctu,seu moerore, sue etia cibi fastidio alimenti non satis sumentes extenuati sunt, caro non statim siccescit, sicut illis, qui arte recte sunt extenuati: sed fere in omnibus propositis casibus madentior ess1citur, quibusdam tunc ob inopiam liquatis. magis adhuc tabescui, oui in moerore sunt,que graeci poetς εαλε idcirco dicunt,quas mebra edat, deuoretq;. tib hoc itaq; adeps omnis tabescit,& quaecuq; caro mollis ac reces concreuit. sed ubi medicus de industria corpus aliquod extenuat, per ea,qua excogitauit moliri id cote dit: deinceps frictione utitur, quo topore opus est, si io quid liquatur exhaurire vel per sudore,qui sensui sub ij citur,vel p expiratione, ρος non sensu,sed ratione percipitur. Ad hic par est ipsum esculenta & poculenta no temere dare,sed conari per liqc,ut quςcuque educeda sunt,bene exitu habeant,non modo,quae per deiectiones,sed & quae per urina. eo enim pacto, si quis in corpore humor liquaretur,undiq; extra corpus efflueret. nam,ubi in

corpore maneat,tepore muccosas carnes essicit. Quoacuq; igitur tenue omni

no ac seri natura habes liquatur,essertur, & per expiratione,quae sensu no copreheditur, magis si alio modo discutitur .latum aute subsistit id quod aliquatenus crassiim est, quod tepore glutinosum efficitur, & a muccis no abhorret. IEcesse est insuper humeri comissura sensim molliterque perfricare. opus 3ς 1 autem medico est multarum rerum & frictionis etiam experiente. siqui-- dem ab eo, quod eode nomine appellatur,no idem essectus oritur. potest enim H frictio Jaxiorem articulum illigare, &iusto duriorem soluere. Verum de Di - ctione alibi pertractabimus. Ergo hanc humeri commissi iram couenit molli-- bus manibus perfricare tum leniter,quod alioquin utile est. Essicit frictio sensim molliterq; adhibita,ne quae remaneant instamationis reliqui .varie autem ycedat,oportet, modo manus a superiori parte deorsum, . modo ab inferiori sursum feratur, deinde obliquae no solum ab infestori parte sursum sed a superiori deorsum post h c in orbe,& quasi trasuerst a dextra in sinistra,& rursus a sinistra in dextra, ut musculoru fibriς omnes molliatur. M o iores enim graeci ad frictionem significadam mutuati sunt vocabulupro nolim tibi persuadeas quemadmodum nonnulli existimarunt Hippocrate velle manus in perfricanda humeri commissi ira ferri ab inferiori parte sursum,quod frictionem, ἁ sursu significet. nam verbum Hori uniuersum frictionis genus exprimit . non eam duntaxat,quq ab inferiori parte sursum procedit. quod & ipse indicauit, quum inquit, sea de frictione alibi pertractabimus ubi frictionem ανέ-φε, vocavit. non enim pollicetur se de una specie tractaturum caeteris omnibus omissis. Sed in libro etiam de offici-

277쪽

DE ARTICULIS

na medici omnes exposuit,genus uniuersum' appellans,quum inquit, i rictio ad resoluendum valet, & adstringendum praeter haec ad 1 ledum ae minuendum,& ρος sequuntu quae tum in commentari js in eum libruperse quuti sumus um in opere de tuenda sanitate latissime narrauimus. ARtieulus non violeter dimouendus est,sed quatenus citra dolore mouea tur.confirmantur aute omnes, alij quidem longiori tepore alij breuiori. Inflammatione remissa nihil expeditius est, quam eiusmodi motus. soluit enim illius reliquias omnes,qicibus neglectis articuli cotracti atque illigati red duntur utrisque enim vocabulis appellantur. ΗΙ; autem indiciis exciderit ne humerus, intelligendum est. io In libro de fracturis,ante ad eos,qui errat, asgreditur, quod nuc quoque facit. nam postqua errantes redarguit,reponendi ratione subi jcit, quae nosolum sequitur, quod propositum erat, sed eius etiam fidem facit. Eam ergo primum exequutus,nunc deinceps indicia subi jcit humeri capitis luxati, quae

in exercenda arte necessario praecedunt,in tradenda non item necessario. eoru

vero,quae praecedut,aut sequuntur,illud tibi indicio sit, D non recte effici po test opus quod sequitur, aut percipi,quod prςceptum est, antequa intelligatur quod praecedit. Ratio quidem luxati restituendi,antequa intelligatur inquam parte articulus eruperit,aperte demonstrari nequit: sed nihil eam addisci pro hibet, priusqua notae enarrentur. Principio itaq; orationis, si id unu edocti si- Lomus, humerum in alam prolabi,& ip si inuenire modum reponedi possumus,& ab altero etiam doceri .non tamen comprehendere modum reponendi,nisi

ante sciuerimus humeru in alam procidere, sicut neq; quo pacto in alam procidit,nisi prius nouerimus natura uniuersis comissurae. Si quis igitur restitue-di modum praefatus, deinceps adiiciat, in quam parte articulum luxatu restitui docuerit necessarium ordinem perturbat. id quod accidit etiam ei qui primo incipit ostendere, in quas partes articulus erumpat, deiu transit ad comissi rae naturam exponendam. nam si quis penitus nosset,quomodo articulus in alam excideret, superuacuum esset commissurae naturam hunc docere: sed, si quis primo audiat, percipiatq;,quonam modo haec habeat,deinde in qua par- 36tem arxiculus venerit, huic n1hil opus est ad hoc, ut restituedi modum doceatur. E0dem etiam modo nunc nihil nos prohibuit signoria inscitia,quo minus

reponedi rationem intelligeremus. quae res communiter euenit in omni curatione tradenda.potest enim doceri quis,qua ratione curetur inflammatio ioci noris,seu vetriculi, seu renu, siue intestini crassioris, antequam ipsoru affectus teneat: non tamen curare potest,priusqua eos intelligat, sicut neq; ratione curatione inuenire,aut doceri ab altero, priusci natura calleat partis,que curatur.

PArtim quidem,quum homines iustum habeant corpus, & brachia, dc crura,ad exemplum integri extimare vitiatum oportet, Sc ad exemptu vitiati integrum,neque spectare alterius hominis articulos. o

Quod ab utraque parte tam dextra, quam sinistra aequale est ad unguem, iustum appellauit. Sed quoniam membrorum sorma in hominibus varia est,

imperat ut affectum membrum cum pari hominis membro conferatur: atque inde quatenus a naturali statu recesserit, coniectura fiat

ALijs enim magis extant, alijs minus,sed ipsius laborantis, an integer viatiato dissimilis sit.

Eos,quibus articuli naturaliter extant, prominentque appellauit.

278쪽

COMMENT. I. 2 31 - Vae res recte quidem ostendetur, magna autem eius inscitia est. Hac de

- causi non satis est ratione arte hanc scire sed usu experiri ipsam oportet. Institiam dixit Vris otiolous non omnem simpliciter intelligens, sed eam, quae coluncta est ac proxima scientiq. indicabit autem ipse in sequentibus,qui fiat,ut interdum decipiantur,qui protinus cum vitiato integrum conserunt.

- Vltis enim articuli prς dolore vel alia de causa, ut no exciderint,nequeut - lU 1 tame eo modo, quo in sanis corporibus figurari. Intelligere igitur,ac sci-- re huiusmodi habitum oportet. nam multo magis in ala sentitur caput humeri prolapsi, quam eius, qui naturaliter habet: ad haec locus, qui a superiori partero super commissuram est,cauus apparet: item latum os scapularum summu qua - cum iugulo comittitur extare videtur, cum articulus inferiori loco recipiatur. Inscitiam, quam ipse α μαλε i dixit,nunc unam ponit, quae in figurando accidit.Interdum enim nequeunt affecta inebra aliquo modo figurari,quam

uis hoc aegris no accidat,proptet ea quod articulus eruperit, sed vel dolore, vel musculorum intentione. deinceps inscitiam alteram subi jcit. - I N quo etiam accidit inscitia, de qua in sequentibus agemus . est enim me ,, 1 moratu digna. In eo quod locus, qui humeri commissurae superiectus est,cauus cospicitur, quendam incidere errorem ait,quem in sequentibus dicturum se pollicetur. id

is autem interdum euenit,ubi iugulum a lato scapularum osse diducitur. ia Fri Artim etiam a latere cubiti eminentia recedere magis videtur ab eo hu-- 1 mero, qui prolapsus est,quam ab altero: si quis tame cogat, adducitur qui-- dem sed cum dolore. Indicium quoque hoc fallax est nisi sub ala humeri caput cotingas,quod in eam venit. quo fit,ut brachium adduci ad latus sine dolore non possit. A Ddes cubito exteto brachiu iuxta eiusde partis aure no ita porrigi po- .. I Ltest,queadmodu & integru,neq; in latera similiter. Hic itaq; indicia sunt , humeri capitis luxati. restitue di vero modi hi si scripti sui, & curationes e de

Hoc quoque signu ex illis est,in quibus esse inscitiam proposuit. quod euiso dentissimum est ex iis,quq prodidit,cum inquit,fMultis enim articuli pret do-l're, vel alia de causa,vt no exciderint,nequeunt eo modo quo in sanis corporibus figurarii. Si quis ut ipse ait prompte brachium possit ad latera porrigere, id certum indicium est articulu naturaliter habere: quod si aliqua ex parte prohibeatur, potest huius rei causa esse dolor, vel musculorum intentio...' λ A Axinia aute animaduersione dignu pr ceptu est,qua ratione curare eos. 1V1c5ueniat quibus f pe humeri caput elabitur. cumulti ob calamitate hac, is quansi alioquin idonei, certare prohibeatur. multi etia ea de causa redditi sint ,, inutiles ad bellti,ae petierint. Ob id etia animaduersione dignu est,s nemineis nouerim,qui recte curaret: sed alios quide manus homini no ini j cere, alios co- o trariu et,quod expedirst,excogitare molirique. Adusserunt ia coplures medici, ,, ubi humeri articulus excideret,eu locu, qui a superiori parte comissurae est, M., eu, qui a priori, qua si minet humeri caput,& a posteriori parte paulo infra superiore sede comissurae. Profecto huiusmodi ustiones comodae fuissent,si hu- ineri caput in superiore priore,aut posteriore parte venisset: nuc, cum in insem - riore erupat, expellut magis si cohibent. excludunt enim humeri caput a spa-- cio superiori. Sic aute adurere hos couenit. cutis sub ala preliededa digitis est, - atq; attraheda e regione potissimu eius partis,in quam humeri caput elabitur.

279쪽

α DE ARTICVLI s

In hac etiam oratione plaeraque plana sunt quare a me praetermittentur,nisi is qua videantur obscura. - Vm,cute sic attracta ita admouedu candes ferramentu est,ut traiiciatur. 1 Imperat, ut ex cute exteta nihil relinquatur, quod no uratur, sed cade, ferramentu trai ciatura dextra parte alae in sinistram, atq; ab hac ad dextram. FErramentis autem adurere oportet,non crassis,neque nimiu rotundi g, sed oblongis. celerius enim manu impulsa traiiciuntur. Ferramenta extremitate rotunda appellauit cuiusmodi sunt eapi tutata illa,quibus ad alas utuntur meis, Vel nuncupantur atque item spestae cap1tulatae .quae vero his contraria, oblonga sunt, momκκ dixit,quorum iextremitas non est rotunda, sed acuta.Illis aliquo modo similis, quae ad perse

randum accommodantur.

- Intq; candentia,ut traiici quam celerrime possint. quaecunque enim pleni . A O sunt tardius tra1jciuntur, & crustae inde latiores resoluuntur,periculumq;- est, ne ulcera abrumpantur. quod, & si nihilo deterius esset, turpius tamen atq; expers artis penitus haberetur. Vbi ergo candens ferramentum traieceris,sereis abunde erit in inferiori parte duntaxat adussisse. Candentia esse voluit ferramenta, quae ad alam admouentur, quod expressit vocabulo δαψ-.

A T si nullum instare periculum videatur,ne ulcera abrumpantur, sed ma- hoo I x gnum jacium in medio integrum relinquatur,instrumentu,quo ad illitari nendum utimur,tenue traiiciendu est,ab una ustionis parte ad altera, cute ad-- huc extenta,non enim posset aliter traiici. quo facto remitteda cutis est:postea inter utranque plagam alia media facienda est,admoto tenui ferramento can-- denti, donec ad prius demissum instrumentum pertineat. quatenus vero preis hendere cutem sub ala conueniat, hinc consi cere poteris, quod glandulae sub ,. ala sitae sunt,atque in multis alijs corporis partibus. Vlcera vocavit ἄ-Mu,quemadmodu & poeta, qui de receti vulnere inquit,

uersam ferramento traieceris a dextra in sinistram praecipit, ut iterum aduras, sodemista candenti ferramento, non amplius traiiuerso ab una parte ad alteram, sed prorsus in altitudinem. Oportet autem inter utramque plagam, quam candens ferramentum fecit, non exiguum jacium interlicere. nai,ubi exiguum sit, periculum est, ne ulcera abrumpantur, atque una magna exulceratio fiat. quamobrem &si nihil deterius accidat, siquidem adurimus, ut partem exicce

mus, atque adstringamus. no tame necesse est magna inducta cicatrice locum deformem reddere,quum per exigua foramina liceat aeque succurrere.

- Ed alibi glandularu uniuersam naturam persequemur,quid sint,quidq; &- O in quibus indicent,aut possint. Glandulas itaque prehedere non conuenit, is nec quaecunque glandulis interiora sunt, id siquidem valde periculosum est. oi Glandularum uniuersam naturam appellauit sumλα, quam pollicitus est alibi docere. non tamen extat hic liber Hippocratis de uniuersa glandularum natura. Sed quidam ex medicis iunioribus, qui Hippocrate sequutur,paruum libellum confecit; quem inscripsit Hippocratis de uniuersa glandularum naturaJ qui,tam loquutionibus, quam sententijs, longe superatur a germanis libris Hippocratis : adde quod neque ullus veterum medicorum eius libri meminit, neque ab ijs,qui indicem scripserunt,commemoratur. Proxime

280쪽

COMMENT. I. i ia Tri Roximae enim sunt neruis,qui magnam Vim habent. extra glandulas plu-- l rimum prehendendum est,nam id fit innocenter.

Subiectos esse ait glandulis in ala neruos magna vim habetes, quos nuncu pauit m . Ridicule igitur quida ex recetioribus medicis existimant neruos illos duntaxat ab ipso appellari mis, qui coniugati a cerebro oriuntur. quoniam insecusso de morbis vulgaribus,cum dixit duo enim nerui a cerebro iuxta osmagnae vertebrae,&quae sequunturi neruos appellauit m . nerui enim,qui ad brachia intendut ut in confesso est apud omnes, qui incidedi corporis peritia habent a spine medulla in ceruicibus dependent,qua parte ad thoracem acce io dit,quos constat ab ipso nominari ἡνους,tu in propositis verbis,ac deinceps bis, in ijs, quae subi jciuntur:tu infra rursus, ubi de spina agens, neruos appellat m, . I Llud etiam ignorare non oportet, quod ubi humerum valde insuperiorem 1 partem porrexeris,nihil prehendere ex cute sub ala poteris, quod extendere in operaeprecium sit. nam, ubi insuperiorem partem porrigatur, cutis, quae subis ala est, absumitur. Ad haec nerui etia nulla ratione violandi sunt. hi siquidem is in eiusmodi habitu prominent,atque extoduntur. Sed, si humerus paulum ex- , citetur, multum cutis apprehendi poterit, & nervi,quos cauere oportet, intro , magis recedent,longiusque aberunt ab eo,quod apprehenditur. Absumi in ala cutem ait,ubi totum brachiu surium porrigatur. ante siqui-- dem laxa erat, ita, ut superesse videretur.brachio autem sic figurato extenditur

circa partes, quas contegit, ita, ut quod prius superesse videbatur, pereat, &quasi absumatur,quum brachium sursum porrigitur. - A T nonne in uniuersa arte in primis danda opera est,ut quo pacto singulais IIciuste figurentur, inueniamus Iuste intellexit quasi aequaliter. hoc autem fit,ubi seruatur, quod unicuique rei conuenit,& proprium est. Id nuc,quo de agitur, ustio cutis in ala est,quam

admouere oportet, humero conuenieter figurato. nam si ita demittatur,ut la- . tus attingat, nimis parum excitabitur, neque poterit altitudo alae se ostendere,

neque cutis sane digitis extendi atque aduri: sed, si humerus plurimum attolla-3o tur, digitis extendi nihil sere cutis poterit. sub hoc enim habitu circa subiectas partes extenditur. adde, quod nerui prominent. Eatenus igitur attollere humerum conuenit, atque ab ala reducere, ut locus in conspectum veniat:

sique qua subiicere digitos facile possimus,& cutem extendere,atque adure re . Quae, quum primum excitato brachio fieri possunt, admouenda manus est membro ita figurato, neque ulterius attollendum. non enim alia de causa humerus attollitur,nisi ut possit cutis sub ala digitis extendi hactenus,ut candens ferrametum admoueatur, prout ipse indicauit,ita,ut si haec prautare potuissemus humero demisso,eiusmodi habitu nihil antiquius suisset, quum laxiorem cutem efficiat . sic enim plurimum attrahitur, ac manus sine ullo peria

o culo penitus admouetur.

- I AEc circa alam, satiuque est sic prehendere, modo qua conuenit,canden-- I Itia ferramenta demittantur. Prehendere dixit de cute. is Xtra alam duae tantum sedes sunt,quum aduruntur morbo auxiliantes. I . Dictionem extral dixit ἔκ litariqua posuit non ut loci differentia nota ret, sed quemadmodum apud Demosthene,atque alios rhetores usurpatur, qui cum si dis dicunt,praeter rem fgnificare volui. Id igitur,quod

SEARCH

MENU NAVIGATION