장음표시 사용
431쪽
innocenter. Eodem modo etiam usurpauit ipsam Homerus in eo carmine, id utari incolumem populum non perdere conor. Vbi noni dixit kl quin& Thucidi des etiam ita mutuatur. Vult autem spectad um esse morbum,cuiuqgratia canalis admouetur,& alia omnia,quae laedere possunt. Morbus quidem
est fractura grauis ossium cruris,ad cuius curatione opus est crure penitus 1m
mobili. canalis enim probatur a quibusdam, Vt qui Vtilissime tunc subi jciatur, quum aeger e lectulo surgit. id autem accidit,ubi Vel desidere cupit,vel cubili, duriciem non ferens,ad alterum traffertur iam tunc stratum,quod in opere defracturis exposuit .vbi illud etiam ostendit,s canalis, si non sit longior, quam
ut ultra genu pertineat, non prohibet crus, quum mouetur,infest6sque est, & iocipitis comprimit. Imperat autem,. ut morbum intuiti, cuius gratia canali uti mur,& ea quae canalis affert incommoda, ipsum modo accipiamus, modo re pudiemus . namque, ubi molestia, quam canalis eXhibet, exuperet, Vitandus ierit:contra, si vincat utilitas, praestabit crus, non Vsque ad genu tantum,sed totatum canali excepisse.
Haeter haec porrectio, ab inferiori parte intentio, in diuersas partes ductio,
impositio, aliaque secundum naturam sint. In prioribus dictum est porrectionem,quam ἡρεIm dixit vocari, quum languens seipsum praebet medico curandum . quo tempore medicus primum cognoscit affectum ipsum infestantem . deinde ad curationem ipsam accingitur. LoAt quum necesse omnino sit affectam partem aliquo modo contineri, iure vi
detur secundum naturam ςsse continenda, nam,si praeter naturam iaceret,non
mediocriter laederetur. Postquam porrecta est, vel intedi solum debet ab infe riori parte ubi adeo tenera est,ut abunde sit,si a superiori parte teneatumvel in diuersa diduci,ubi validior est constat itaque,& hoc tempore satius esse aegro eum seruare habitum,qui secundum naturam sit. Quo facto proximum est, ut
componatur, ac tunc etiam conuenit eundem habitum tueri. dehinc sequitur, ut contineatur,vel suspendatur,quae duo non commemorauit nominatim,sed
significauit dum dixit aliaque . DE natura, quod aὰ actiones pertinet, animaduertendum est,quid requi- 3 orat opus quod fit,quod ad haec, attendenda quies, medium, consuetudo. - In quiete quidem,atque ocio considerare rectum habitu oportet, puta brachi j:- in medio, porrectionem, atque contractionem, quemadmodum, ubi cubitusia cum humero prope ad rectu angulum figuratur εἰ consuetudo idcirco seectassa. est,quia non alius habitus facilius fertur, cuiusmodi est in cruribus, ubi exteta, habetur. qui enim hoc modo collocantur,immobilia diu facillime perseuerat. Praefatus in superioribus verbis secundum naturam non immerito hic exprimit, quaenam sit haec natura, quaeue sint eius notae. scribit autem De natura,quod ad actiones pertinet animaduertendum est,quid requirat opus quod fit quasi ita dixerit naturalis habitus in actionibus quidem actionis proposito oindicatur,& usu, cui destinatur Auod ad haec id est ad ea quae nunc proposita sunt scilicet ad porrigendum, extendendum, componendum, collocandum, quum homo ad nullum opus laesa parte uti debeat. Alias animaduersiones in pervestigatione habitus naturalis deinceps adiungit his verbis, fAttendenda quies medium cosuetudoJ quietem intelligit, quum homo feriatus ex toto in ocio est. unde colligi rectum habitum testatur, sicut in brachio docuit,subiici cubitum volens,eiq; radium insidere. Eo medio ait apparere habitu inter eX-
432쪽
1 tremam porrectionem,& cotractione, quod scribit prope accedere ad rectum angulum cubiti cum humero,quem ipse . νων dixit,quo volunt habitum apia pellari, qui est ad rectum angulum, sic, ut cubiti os cum humero rectum angulum ostedat. Verum additur prope vetustis omnibus exemplis quam scripturam agnoscunt qui hunc librum explanarunt. bis autem peccatur in hac scriptura, si εis dii ccipiatur pro habitu,qui acutum angulu habet. Quum 9, acu tus angulus dicatur,qui recto minor est, nam, ubi recta linea super recta ducta angulos efficit ab utraque parte inter se aequales,uterque aequaliu anguloru rectus est, sed qui recto minor est, appellatur acutus, sicut qui maior, obtusus, ha-1o bet rectus angulus ea magnitudine,cui nihil addi nihil demi potest, sed acuti,& obtusi anguli numero stitit infiniti, iii recto angulo, nulla penitus declina tio est,quando uidem recta linea super rectam ducta tunc utrinq; rectum angulum facit,quum in neutram partem inclinat,at ubi linea,quq rectum angulum facit vergat in alteram parte rectae lineae subiectae, inclinationes maiores, minore', fiunt innumerabiles, no licet ergo,ubi quis rectum angulu exprimi
simpliciter velit, dicere prope acutum, siquide prius intelligitur rectus,postea
acutus,quonia vi retuli unus est rectus,acuti vero innumerabiles, merito igitur dicet quis acutum quempiam angulum prope rectum accedere, sed, quum plurimi sint acuti anguli,intelligemus illum esse prope rectum,qui parum abio est, neque concursum rectarum linearum,a quibus producitur, ita acutum ha bet,ex qplurimis itidem agulis obtusis eos intelligemus prope rectu accedere, quibus rectarum linearum, a quibus fiui,coniunctio modice obtus 1 est, alique vero angulu prope ad acutu accedere incoprehesibile est, cum acutus angulus non sit unus, no potest ergo dici quod ad acutu angulu figuratur: Tumst nemo eX graeci S appellat aut εUωνων per duplex is,aut gis p per ω syllabam acuti anguli figura,sed,quq rectum angulu habet,ea ςα si per si diphthongu,& ὲ My per duplex. f. nuncupatur. An ἐγω necesse est accipere id,quod ad rectum angulu figuratur, quod accidit, ubi cubitus cum humero facit angulurectum: exquirere autem, cur Hippocrates prope, adiungit Dicemus igitur &3o nunc quod saepius dicere consuevimus, obscurs orationis explanationem non
certo sciri sed, si quid probabile sit, cum eo ut quod propositum est verum sit,& auctoris sententiae non repugnet,accipi e dum esse. huc itaque incumbentes verbum prope conabimur enodare.Statuamus aenissa figuram, quum una sit, neque minui pose,neque augeri: nobis autem no licere brachium ita collocare, ut ossa ad ansulum rectum sine ulla inclinatione inter se committantur,sed satis esse, si non ita multum ab huiusmodi figura recedant. presertim clim neq;
Hippocrati pia iei is totius brachii habitus, demonstrabo enim naturale habitum prope rectum angulum esse, sed paulum recedere ad obtusum, hoc est spectare ad porrectionem,demonstratione vero ab ijs accipiam,quae ipse scri- o psit,nam de quiete ait, & de consuetudine indagare nos posse naturale habitum, ex ambobus coniunctis conficitur consilium unum compositum,perinde quasi quis ita dixerit. Collocandi rationes,quibus iacere singulae partes solent,quiim ociose sunt, in curationibus quoque eligi debent, nam in partibus commode figurandis,id patet primo studendum esse ut minime doleant. Verum, si huiusmodi quiescentium habitus a laborantibus non seruetur,sed alio modo iaceat sine dolore,haud diu mansuros esse manifestum est. Igitur,si respexeris ad homines ociosos, plaerunque comperies brachia non penitus me-
433쪽
dia inter porrecta ex toto,& ex toto curuata,sed ad porrectionem magis acce identia id quod etiam accidit in altera habituum oppositione. Cucti enim ho mines ubi defessi sunt brachia aperietes, habitum eligunt medium inter pro num prorsus & supinum, ut qui omni u maxime dolore careat, cogutur tamen paulum inelinare in pronum. Volens igitur Hippocrates haec exprimere, cum non esset,quod rem pluribus explicaret,adiecit verbum prope . Quod autem
ea ratione quam dixi,inter caeteras maXime collocari cubante iuuet, praecipue
intelligul,qui sunt in eiusmodi artis operibus versati,hac enim oratione audi ta veram esse rem comprehendunt. Itaque,Vbi mens auctoris propter obscuri tatem dubia est, expositorem tueri auctoris sentetiam,&propossitae rei veritata iotem oportet, sic enim,qui discunt,utilitate consequentur. hoc igitur consilium seruare in omni expositione conor. quod quidam expositores, neq; si operam darent assequi possent, ut qui medicinalium operum sint expertes, & cauilla torum vestigijs insistant,fantque ex eoru numero,qui ἰοι νοὶ vocantur, id est verbolenus medici,quorum causa vulgo suspecti sunt qui recte utuntur ratione. Haec,& si raro explicetur,teneri memoria debent. accedamus nuc ad ea,
quae proximis verbis subijciuntur, quemadmodum habitus inter pronum &supinum omniu minime dolori est, cui assiaeti sunt fere omnes plurimu tem
pus artatis,ita etiam se res habet in cruribus extendendis, exteta enim crura iacere diu queunt immobilia. Mutandum vero necessario no esse membruinal- Loterum habitum minus iocundum ostendimus in libro de musculis, ubi mutationis quoque causam adiecimus quare id non amplius ostendendu est, sed inmemoriam reuocandum,quemadmodum & illud etiam,quod cito ad eudem habitum reuertemur. sed necessarium non est causam referre,longiorem enim sermonem desiderat, satius itaque est sententia Hippocratis ad unguem seruata aliud quid pro causa tradere quod iuuenibus magis expediat,quodque a nobis disputatum est in libro de motu musculorum.Igitur in commissbra humeri cum cubito, habitus naturalis medius est inter utruque extremum, nempe eius,ultra quod porri gere, & eius,ultra quod curuare brachiu non licet. Ap
paret autem, ubi ossa carne nudentur, duobus processibus terminatum cubiti 3 ocauum,quo recipitur humeri ambitus cardine representans, quem duo tubercula meὸium complectunturitum in ultima porrectione posterior cubiti pro cessus coiectus in sinum humeri tosteriore, non secus quam in extremo flexu prior in priore. quibuscunque vero sinus posterior natura magis sinuatur,prae
ter extremam porrectionem cubitum adducunt ad exteriore partem,sicut co-tra,qui eum recessum iusto minus cauum habent, persecte brachium non extendunt. Vt non sunt autem cosimiles in omnibus structurae articulorum, ne que certi in omnibus extendendi fines,lic neque mediu erit in omnibus idem. quare ubi medium habitum inter extremam porrectionem, & vltimu flexum naturalem esse affirmamus,medium non ad unguem accipimus sed sic,ut late o pateat,quod mediu Hippocrates appellat κανop. Verum, sicut nullo modo fieri potest, ut medius ex toto habitus seruetur, ubi nec a dij cere latum ungue, nec demere queas,sic non expedit brachium loge ab hoc medio figurari. Id enim interest inter artificiosam coniecturam,& eam,quae artis est expers,quod amrficiosa exquisitam moderationem prope attingit,quet artis est expers,plurimunonnunquam aberrat. posset itaque Hippocrates iuxta hanc sententiam mo nuisse,ut seruetur habitus prope sότον hoc vocabulo rectum angulum appel-
434쪽
COMMENT. III. 399i lans,ut qui nos coniectura ductos,rro longe recessuros esse ab exquisita mode ratione existimet. Sed iamia persequar,quod pollicitus sum me relaturu iunio aribus quod ad hunc locum maxime conferat. Habet cosuetudo praecipuam in medicina vim ita ut a clarissimis medicis natura aduentitia nuncupetur . quam constat inter ea quae necessario admodu spectantur, Hippocratem ubique numerasse in indicandi facultate tribuentem ei secudas, illa videlicet primas occupante , quae a natura sumitur. collocandi enim ratio, quae ab hac indicatur, eatenus inferior est,quatenus exquisite in omnibus eadem esse non potest, sed pro cuiusque cosuetudine variatur. Conspexi ego quosdam totum diem conici sidentes, qui artes exercent sedentarias, alios stantes aut ambulates, censusque non immerito ijs magis extenta figurada crura esse, qui bonam temporis par
tem habere sic collocata consuerunt: ex contrario minus extenta, quibus cur uata diem uniuersium detinentur. experimento autem rem comprobans, comperi qualem speraui. Brachiorum vero eadem est ratio, iacere enim ad rectum angulum debent sed propius ne accedere ad ipsum oporteat an logius abesse, ex consuetudine intelligitur. Verum homines,quum qu a ratione excogitata sunt, experimento diiudicant,tunc rei excogitatae certum indiciu habent ubi experimentum a ratione non dissentit. itaque praeceptu hoc ab omnibus amicis comprobatum firmiter iam constitutum est ad haec maxime pertinere. Ar Lo bitramur ergo Hippocrate voluisse habitum, qui ad rectum angulum ad unguem est pro consuetudine variati : mutationem vero exiguam esse, hoc est, prope rectum angulum accedere. - N mutatione vero, postquam adhibita intentio est,h cs militer se habeant, 1 quod ad habitum pertinet & situm musculi, venae, nerui, ossa bene aismo -- dum contineantur,& bene figurentur. Haec superius etiam dicta sunt,si quis autem ex toto ipsa detraxerit, praeceptis nihil dempserit. Accidit enim in huiusmodi libris, quibus multa summa
tim continentur,ut auctor easdem res aliter atque aliter adscribat, ea de causa,
ut consideret,quibus verbis,eas potissimiim explicet librarius vero postea ubi 3o repperit scripta nonnulla in margine, nonnulla in ipso spacio in quo contineri scriptura solet uniuersa in ipsum spacium cogerat, quo ordine maxime censet conuenire. Id igitur,quod propositis verbis ostenditur,eius generis est. Complura diximus attedi tempora in eo,qui curatur, primum ubi ad medicum accedit aliquo prorsus modo figuratam habes affectam partem: alterum deinde, quum se praebet medico,qui intuitus partem,& vitium eius cognoscat, & quapr paratione ad curationem opus sita sequitur deinceps tempus preparationis,& postmodum intentionis,tum ossa componendi,vbi fracta fuerint, & restituendi ubi prolapsa, dein alligandi, postremum omnium est tempus suspendendi in brachio continendi in crure, & in locis iuxta spinam, & caput. stiv o igitur, id est habitum hic vocavit παυλα γ ε sit quod habeat eam rationem,qua partes continentur figuratae eo tempore, quod ab iniecto vinculo eroximum est huic e regione opposuit situm eorum,quς continentur, nempe trium cruru, capitis, re totius spinae, sic ut habitu accipere in alijs debeamus, ut puta In iugulo, brachio, latere, capite humeri, lato scapularum osse, malis, maxilla,& siquid aliud simile est censet enim opus esse ubi pridictς partes affectae mutari tur,nonnullas recte iacere, puta quaecunque contineri possunt,nonnullas recte figuratas habeti,nempe, quae contineri non possunt. Dixit autem,quae conti-
435쪽
nentur z Malia vero cctera in alijs ex dictis temporibus diuersa sunt. iCommune est omnium unum dc idem naturalis scilicet partiu status ad quem spectare iubet illum, qui postremo tempore vinculum diu seruandum consti tuit. nam, si membru alio modo figuretur, dum alligabitur, postremo tempo
re etiam mutabitur musculorum,Venarum,& neruorum positio, ac neq; MAGerunt neque 'maaoc est neque recte continebuntur,neq; recte suspendetus. - I Ntendere autem illa valentissime Oportet, quae maxima sunt dc crassissima
.. t & Vbi utrumque os comminutum est,minus ubi iis,quod subiectum est,mi
,, ni me,ubi id,quod superius. Intendere inquit valetissime oportet, quae maximis δc crassissimis ossibu, iocontinentur,& corpora, quae ipsa cingunt,hoc est musculos. hi enim sunt, qui potissimum intelione indigent,ut quibus maxime vis insit ad sua initia recur rendi. ex harum partium numero est femur,deinde humerus dc crus, post haee brachium, postremo,quae iuxta manum sunt & pedem excipe hic quae in spitana sita sunt. Sed quod ait, ubi utrumque os fractum est,magis extendere opor
tet, intellige cubitum & radium: quod vero subi jcit minime id est leuissime
ac maxime moderate, ubi id,quoci superius accipe in brachio radium, quae omnia vi retuli discussa sunt in opere defrachiris. - Vod si iusto valentior intentio adhibeatur,noxia erit,praeterqua in pue-
,. E ris:partes autem paulo altius excitentur. ΣοSi ossa in pueris,uel ubi franguntur, vel ubi suis sedibus excidunt, minus si
expedit,extendantur, tantum rem procedere non sinent. nam nec componentur, quae fracta sunt, nec quae prolapsa sunt,restituentur: sed si valentius extenta dantur, proprium affertur detrimentum. quo quidem tempore vis adhibetur, dolor excitatur,postea inflammatio superuenit,febris, neruorum distentio, de interdum etiam resolutio.quod testatur se vidisse Erasistratus in humeri capi
te nimium extento. minus tamen alijs, pueri laeduntur, si vehementius extendantur,propter humorem corporum de molliciem. nam, ut lora plurimum citra noxam distenduntur,quum mollia sunt 3c madida,abrumpiatur vero,cum arida sunt & dura ita musculi,atque nerui, quum madent, de molles sunt, du- 3 ocentem facile subsequuntur,neque multum dolent,neque rumpuntur,sicci vero,& duri, quum nisi magna vi cogantur, extendi nequeant, grauiori dolore urgentur, non solum si iusto magis,sed etiam si modice inte dantur. in eo enim casti neruorum ac musculorum fibrae convelluntur,rumpunturq;, quoru nihil manet pueros neque enim postea inflammatione atque idcirco febre,delirio, neruorum distentione,ac resolutione prehenduntur. Ipse igitur de pueris verba fecit, quae transferenda nobis sunt ad eunuchos, foeminas, tum ad eos, qui natura, siue consuetudine madent,& molli carne sunt, cum istiusmodi corporum temperamenta ducenti facile pareant, neque sentire offensam ullam grauiorem soleant, si ultra debitum extendantur : at quibus vel natura,vel co sue - Otudine corpus induruit, vix cedunt extendentibus, atque ea de causa minus ipse censuit a medicis esse extendendos valde siquidem liduntur, ubi immodica vis adhibeatur. Quod vero ait partes autem paulo altius excitentur litem duplici de causa proponitur,& ut fidelius contineantur,dilabuntur enim,quae contraria sunt: δc ne doleant.
6 A Rticuli exemplum sit qui cognominis,qui par, qui similis,qui sanus est. II Cognominem Hippocrates dixit satius autem fuit dixisse
436쪽
COMMENT. III. o Ii 6-ωμον alia enim sui OHis si quς hic tractatur. homini quide homo,& equus
equo tum canis terrestris terrestri marinus marino, Diare asin est. qu cuque au-
te nomina in multis singularibus specie una significat suo ας in ipsis dicuntur: cotra ea, quibus disseretes species appellatur vocare solemus dicta,&quae sub ipsis sunt,atque exprimutur,ob disμοι habetur. qui dicetur igitur brachiu brachio coparatu ψωwmli,quado specie eandem habet Sed no expedit in verboru cotrouersia immorari, quae sequutur magnu in medicina momentum habent,quibus iubemur, cum prolapsum articulu in suam sede restituimus,uti exeplo cognominis, paris, sinulis jani. cognominis quide,ubi humerus cu hu-io mero cosertur, cum brachio brachiu,femur cum femore, crus cum crure: paris
in eodem homine,& non in alto,quam rem in opere de articulis declarauit his verbis spectareque in articulis, non quidem alterius hominisJ: pari aute adiecit simile,potest enim,cum quo confertur, par esse ut sane similis no sit,cum tapealter humerus vitio quopia tabuerit, aut abscessu aegrotauerit,uel crus valgum sit,atit varmatque idcirco sanu rursus adscripsit, ne quid nos perperam accipiamus,no grauatus Verbu,quantu est in vi,ide penitus iterare,nam quod par est,
utiq; anu est, si simile sit, nisi ubi utruque membrum eodem modo sit affectu. tunc aute in alijs hominibus spectadu erit,in quo casu couenit simili sanu adij-cere, sed si in eode homine cosideretur,abunde erit dixisse sanu,qd simili co-Lo preheditur. fortasse aute Hippocrates utruq; scripsit,ut in alijs scriptu invenitur animo accipie di n5 utruq ,sed alteru tantu,librarius vero utruq; adscripsit. - CRictio ad resoluendum valet, &adstringendum, praeter haec ad implen-- I dum,ac minuendum . nam si dura sit, adstringitur corpus si mollis, resol-- uitur: si multa, minuitum si modica,impletur. Adstringere intelligit durare .resoluere, laxare, & mollire: minuere, extenuare. sub dura enim frictione carne pertractata verisimile est,reddendam esse
frictioni simile dum adstringitur premiturq;: sic & sub molli earne simile afficienda,eo 9, cotraria praestet,atque dura: multa insuper, cum demere plurimupossit extenuari corpus probabile est: sed non similiter plaeruque refici ea,quae 3 o multae cotraria est, pauca videlicet,veru modica,qd superius dixit de usu aquet calidae .paucissima enim fricatio,no secus, ac exigua aquς perfusio nihil efficit, quod sensu percipiatur .Perfricare igitur oportet, ubi imple dum est,quoad indicia conspiciatur, qu tradita de perfundendi moderatione fuerunt quum ait dum intumescit priusquaresidat finiatur, primo enim attollituripostea extenuaturi. demonstrauimus autem in secundo de tuenda sanitate ex ijs, quae frictio prcslat,nihil ab Hippocrate praetermissum. Illud vero,quod multos latet,
ignorare non oportet, quavis ανα sursum significet, etialta frictionem ,ανα et hiavocari a graecis no modo eam frictionem,que ab inseriori parte sursum procedit, sed quamlibet quouis modo intendat: raroque legi apud ipsos vocabulum
4Q et i ρ,consuerunt enim appellare mulete ψ ,quam nunc dicimus πει ιμα- Q Ed,quod ad vincie dum attinet primit vinctus premi se maxime dicat,quao vitiu est, extremis vero partibus minime fulciri item fascias,& non urgere - se idq; no vi, sed numero,eo ipso die,quo deligatus est, ac nocte paulo magis, - posteriori minus, tertio aut e laxari. reperiatur postridie in extremitatibus tu-- mor mollis, tertio die cu resoluitur, quod vinculo exceptu fuit,extenuatu. idq; seruadum est quotiescuq; alligatur,cumque itexu vincitur,intelligendu est con- uenieterne iniectu vinculum fuerit. in posteru enim expedit plura xq; arctio-
437쪽
ra lintea dare abhinc tertio die plura adhuc atque arctiora, deinde septimo di. a primo resoluto vinculo ossa gracilia in conspectum Veniant,& facile tracteii tur. At ubi ferulis alligatis locus gracilis sine prurigine,atq; exulceratione sue
rit supersedendum est usque ad vigesimu diem ab ictu: si quid suspectu sit sol
uere interim ferulas conuenit,& tertio quoq; die coarctare.eode autem modo figuratae habedae partes sunt,du suspeduntur,du continetur, atq; du alligatur. Fulcimenta constat a graecis appellari,non sollim ex eo quod Poeta ait in eo carmine, ad cuius simi
litudinem fulcire dictum est ab Hippocrate κρι-',quod quasi insidere signi fi
cax, dc inhaerescere.Id autem fieri iubet linteorum numero magis quam pressit. caueri enim per se voluit linteorum pressum. sed hec & alia multa quae &prae positis, & sequentibus verbis continentur, abunde explanata sunt in opere defracturis,& de articulis. quare, si quid obscurum est,no est,quod exponamus, transferamusq; huc quaecunque ibi perfecte prodita sunt,atque ideo quasi rem apertam Praetermittendum existimo. ille enim qui non modo magis appqsite, si ego, sea,qui omni u optime potuit dicendo sensa mentis aperire turpe duxit, Quod clare expressum est iteratis dicere verbis. His igitur relictis,ut pote, quae plana sunt ijs,qui commentaria de fracturis, &de articulis legerint,ad ea, quae restant,progrediar. CApita figuradi ex consuetudine,& natura uniuscuiusque mebri colligu :tur. species vero,ex cursu, statu,cubandi ratione ex actione & ocio. Aperte quoque ex his verbis intelligitur librum hunc, qui summatim rem complectitur,post obitum auctoris editu fuisse. nam,qui huiusmodi libros exscribunt, si qua sint,quae duobus modis, vel in margine etiam apposita sint ab auctore, ut postea consideret Viro exprimere mentem suam praestet, soliti sunt omnia describere in ipso opere. quis enim adduci posset,ut crederet eu voluis se hic eade iterare nulla ratione cogete, praesertim cu summopere studeat breuitati Sed cum maiores nostri h c duxerint explanada, nos quoq; illos sequemur.patet igitur capita collocandi dicta esse quasi proposita,ad quae intedetes idoneu cuiusq; partis habitu inveniemus. quin & consuetudine unu esse ex ijs propositis supra memoriae prodidit,cum inquit. Praeter hςc porrectio,intelio, in diuersas partes exiesio,copositio,aliaque secundu naturam sint.De natura, quod ad Miones pertinet,animaduertendum est,quid requirat opus,quod fit, quod ad hcc attendenda quies,mediu,cosuetudo. in quiete quide atq; ocio co- siderandus rectus habitus,puta brachii: in medio porrectio,& cotractio,que admodu ubi cubitus cum humero prope ad rectum angulu figuratur: consuetudo idcirco spectanda est, quia non alius habitus facilius fertur,cuiusmodi est in cruribus, ubi exteta figurantur,nam,quae collocantur hoc modo,diu facillime possunt immobilia perseuerare. haec cu paulo antea scripserit, qui deteritis iteru li crepetet a posita igitur cosuetudine & natura uniuscuiusq; mebri,de- inceps species, hoc est disserentias ipseru colligedas esse ex actionibus arbitratur.Non ulli verbo species adiecerut mebrorum ita, ut oratio sic habeat species membroru de cruribus aute gratia exempli dixit sex cursu,incessit,statuleui addidit cubandi ration quod ide est,ac verbum superius scriptu, videlicet quiesJhis rursius subiecit ex actione & ocio actione accipies pro incessu, cursu statu, singularibus actionibus:ocium vero pro quiete. Quare nihil amplius his verbis exequitur,2 actionem & quietem,neq; propterea,quod in principio
438쪽
COMMENT. III. AOsi huius orationis naturam membrorum nominauerit, existimari velim alterum nunc collocandi modum indicasse, cum nullum aliud naturae tradiderit indicium praeter actiones, quod totum sic habet, quemadmodum in verbis paulo supra scriptis docuit.quocunque autem tempore curationis eorum affectuum, qui manus auxiliu desiderant,unus seruandus est partis habitus,qui secundum naturam est, quem inueniri ait ex quiete atque ocio, id est, ubi quis coquiescit, tum ex medio,quod scilicet est inter extrema, atque ex consuetudine, sub qua actio&quies manifeste compreheditur. Haec itaq; duo maxime comunia Indicia,medium scilicet inter extrema, & cosuetudo uniuscuiusque partis natu io ratem habitum nobis exponent. ego autem in libro de motu musculorum liaec persequutus,& partium compaginem indicans,quam ex ratione corporu incidendorum inueni, naturalem partium habitum iuxta Hippocrate in libro defracturis docui. Videri aute possunt diuersa de propositis rebus dici, cum alias alia verba & nomina usurpetur, veluti cum quis dixerit collocanda esse membra, quemadmodu minime laedui,non alium habitum inueniet, quam eum,in quo detineri solent quiescetes,qui medius quoque est inter extrema, sed & in dicatione sumpta a partium compagine hic idem inuenitur. - Voniam labor firmat, ignauia resoluit.
Hoc etiam peranguste traditum fuit ab auctose,quod fortas e consti, o tuerat dilatare in eo libro,quem erat editurus.Legitur aute in quibus da exempli, Quid labor firmat,ignauia resoluit J proponete sibi ipso at ustore rem exquirere utilissimam no modo ad medicinae partem, quae manu, sed & ad eam, quae victus ratione medetur. Omne igitur corpus,ubi in ocio degit,estaminatur,& imbecillum redditur: firmatur aut e & vires colligit, ubi quid faciat,hoc est,aliquem usum praestet. cuius orationis duo fidem faciut, experietia omniu, qui animaduertunt euidenter apparentia,& indicatio, quae a naturali compagine sumitur,qua in libro de tuenda sanitate explicauimus. Quod vero ad chirurgiam attinet,non debet diu affectae partes haberi immobiles,sicut nonnulli securitatis gratia faciut: sed inflammatione sublata modice dimoueri,quod 3o primo tantum faciendum est,quum affecta sedi calida aqua infunditur, deinceps in balneis, postea etiam sine his.
- Λ D stringendum est numero potius,quam pressu.' Item hoc ipsum ab auctore summatim per se scriptum a librario sane
huc translatum fuit. supra enim clare perfecteque explicatum est,nimc praecise
adscribitur. supplere autem oportet linteorum ut uniuersa oratio sic habeat Adstringendum est numero potius linteorum,quam press M. - rBicunque sanguinis suffusio est,seu cotusum siue abruptio, siue tumor,siis V inflamatio no est, sanguinis plurimum a vitio sursum expellatur, paulum
mi vero deorsum. sed nec brachium, nec crus depedeat. fascia aute ab assecto loco 4o incipiat,ibiq; validissime insidat extremis vero partibus minime mediis mo-i, dice: extrema ite sursu adducta vinciatur: numeroque potius si copressu fasciae
in adstringant. huc aute maxime accomodantur tenues,leves, molles,mund ,la-
- tae,valetes,Vt quae sine ferulis adhibeatur. Perfusione insuper copiosa viedum. Hippocrates iuxta Ionu linguam ut solitus est contusum appellauit Φλαομα per. . id,quod a nobis per.θ. θλα ne dicitur. accidit autem hoc viiij,ubi graue aliquid decidit in corpus,quod quasi carnem abrumpendo,atterendi vim ha bet. Verum ubi contusa caro ad regionem,quae sub cute est, sanguinem transi .
439쪽
mittit haee sanguinis suffusio dicitur sub qua cutis inuiolata seruatur. iscindi autem tenues venas cum carne, ubi id exoritur, manifestum est. Ineidit autem abruptio squod ab Oil α dixit)quum musculorum fibrae plurimum eY
tenduntur, ita ut nonnullae abrumpantur, cuiusmodi mala recentiores medieti Hsuose proprie appellant. Huic subiecit Hippocrates tumore,que dixit
quo vocabulo solet omnes pi aeter natura tumores notare: iuniores dispertiun tur hos in inflammationes,quas et M Vocant,& in duros tumores,atque in
molles,& pituitosos,quosEprie vocat Oi-ατα. sed et λεγια , s solet ipse appellar64, Miamst, unde nomen inditum est calidis tumoribus .accedit ad priores tumo reu is qui erysipelas dicitur,quod perpetuo quidem inflammatum est, non lata iomen perpetuo tumet. Hi ergo morbi omnes nominatim positi ab Hippoeria te, quod ad rationem victus ac medicamenta pertinet, aliam curationem exi gunt:quod vero ad manum,uinciri couenienter debent,prς sertim,ubi oriun tur ex praecedetibus vinculis,de quibus nunc pertractat.Illud vero a vitio sursum ex pellaturi dixit Φι πω, quod quasi exprimatur significat. non ulli apertate scribuni ηιαρο-, hoc est expellatur, vi nulla apud graecos explanatione sit opus. C terum deligari hcc in libro de fracturis voluit,fascia orsa a loco tumi ido: nunc vero a vitio partis, quod nomine exposuit, sed vinculu,quod . ad fracturas pertinet, ii re eatenus variat, quatenus fascias plurimum ferri do iacet ad superiora, parum vero ad inferiora. Illud item Sed nec brachiu,nec crus iod edeatJ commune quoque est eius vinculi, quod ad fracturas accommodatur, sed id adscripsit, ut pote, quod magnum in propositis momentum haberet,ne ut c5suevimus negligentius agentes summopere laedamus. quum,quae
ingentem noxam aut opem afferunt, prout quis recte vel no recte utitur, Hippocrates commemorare frequentius non gravetur: contra quae parum prodesse nouit,aut obesse contentus sit semel tractare. Ergo in fracturis, cum primum alligantur,antequam vel inflammatio,vel aliud ex dictis nunc viiijs accesserit, cautio est similiter,atque in his, ne quid ad affectam sedem concurrat at non aeque in illis danda opera est, ut quae affectam partem occupant, digerantur. quocirca perfusione hic adiungit,non quo illic quoq; non adhibeatur, sed quo 3 ohic magis . perfundenda enim copiosus haec sunt aqua calida, ut quod in tumidis partibus collectum est,discutiatur. Quamobrem ipse, cum loquutus est de calce,qui a saltu ex superiori loco sanguine suffunditur, praeter c tera auxilia ad id hoc quoque posuit, aqua calida copiose perfundendum, vinctumque locum sine compressione fideliter continendum. Igitur iis c quoque ad fractu
ras docuit, licet plus habeat ponderis in malis,quae nunc comemorantur,nem pe ea de causa,vi citra omne premum digeratur, aclropterea sine ferulis quoque deuincit,ita,ut iunctura haec duplici modo differat ab ea qua fracturi p
stulant tum quod fascias requirat minias arctatas,& potissimum leues, tenues, molles, mundas .his enim maxime indiget quaecunque adstringi leuius opor- Qtet: tum quod digestione opus sit vehemetiore. Adiungit praeterea unuquodque ex propositis viiijs inflamatione vacare debere, si, qua docuit ratione, cu randum sit .siquidem inflammationes ne modicum qui de pressium ferula contra eas igitur nitimur per cataplasmata,per assiduam calidet aquς perfusionem, perq; liquida medicamenta, quae succurrere scilicet inflammationibus possint.1 rBi articuli suis sedibus excidunt, aut his intactis,quae ipsos continent, re - V sokiuntur: aut ossa, quae citra commissuram se contingunt, diducuntur:
440쪽
COMMENT. III. q. si ,, vel quae iuncta erant,abrupto eo,quo continebantur,inter se dehiscunt: seu tu - xta articulos comminuuntur: aut peruertuntur,cuiusmodi sunt,quς vara sunt, is in alteram partem inclinantia,ab ea parte, a qua mota sunt, lenius vinciri de
is bent, arctius ab ea, in quam, Ut quum deligata sunt, in contrariam spectent, ac ,, priusquam deligarentur,idque paulo plus aequo, quod & fascijs agendum est, is & pannis tum sit spendendi,collocandi, intendendique ratione, praeterea con-- uertendo dirigendo plurimumque perfundendo. Mala liaec uniuersa late persequutus est in opere de articulis,& de fracturis, quae nunc sicut alia multa in compendium contulit, quod breuitatis causa perio se obscurum est, at ijs, qui ea volumina legerint planum. nos,quum ipsa lintea explanauerimus, ut memoria redintegretur, pauca in medium afferemus: si quis autem ab ossicina medici initium acceperit, huic praeceptore opus est, qui res enodet, & quaecunque ab Hippocrate in opere de fracturis, & de articulis scripta sunt in commentarium translata huc proserat. Dixit igitur Hippocrates propositis verbis ἐκβωματα in articulis, qui suis sedibus excidunt: ubi intacto articulo, quae iuxta ipsum neruosa sunt, resoluuntur, quod praeser tim accidit, quum ambulando vestigium fallit; δας, ματα, cum ossa, quae citra commissuram naturaliter se contingunt, prae affectu quopiam diducuntur, in opere etia de articulis, & de fracturis nominatim mentionem facit de ossibus, Lo quae inter se diducuntur, ut de cubito & radio in commissura brachij cum liuia mero,& in manu de ijs,quibus illa continentur,& in crure similiter de iis que iuxta genu sunt pedemque in vicinia calcis: απιατάσματα dixit,quum abruptis ijs,quae ossa inter se connectunt,ipsa, quae prius iungebantur, plurimum inter se dehiscunt, quemadmodum ipse de extremitate lati scapularum ossis osten dit : sed α κ φοιτα dicit, quae iuxta articulos comminuuntur, vocantur a iunioribus ἁ- γματα, de quibus in fine libri de fracturis meminit, inter cubiti noxas, ubi αααγμα scripsit ed ducuntur, qui post ipsum hoc vocabulo nuncuparunt quamcunque transuersam totius ossis fracturam in vicinia articuli, in qua videlicet fracti ossis partes inter se plurimum recedunt, ossa, quae sic fran-3O guntur,recentiores dicunt frangi κ λinis, quum caulis modo abrumpantur: δα ἔμματα vocavit,quae peruertuntur,as ijs aute quae πέμματα dixit, disserunt δαπέμματα, quatenus haec aliquo modo perueniunt ad articulum leuiter ipsium deprauantia,suaque sede commouentia,id quod euenit pr cipue uni ossi tibi in pueris,in quo casu vincimus, utrinque ad dirigendum obiicientes lignum ex tilia vel ex tali aliqua materia firmum molleque, tenuem inde regulam pa
rantes. Recte aute addidit,ubi commemorat ea,quae peruertuntur in alteram
partem inclinanti etiam, si legamus ut nonnullis placet scuiusmodi sunt,quae valsa sunt, liqc in alteram partem inclinati utrique scripturae optime couenit adij cere in alteram partem inclinantiai siquidem totus articulus saepe in inte-4o riorem partem vel exteriorem conuertitur,idq; cruri accidit frequenter prope genu & prope talos. Vocantur aute, quae in exteriorem partem vergunt id est valga quae in interiorem & κυμα, id est vara. His omnibus vinculum prodest,quod duo spectat,ut ab ea sede, in quam prolapsa pals est, fasciae
adducatur,Vrgeantq;: locus vero,unde ea recessit, laxior sit,ut admittat,quod
luamJ sic, ut totus sermo oe est fasci et laxiores esse
Supplere autem oportet veneruq ubi inquit ab ea in csit. fab ea parte, a qua mota sunt,lenius vinciri debetJh