장음표시 사용
411쪽
fasciam. cum neque humeri caput neq; nates fideliter seruare iunctura queant, iscut ala atque ilia. Vocatur autem ut mox retuli di vias, quod inter thoracem est,& os quod ad ilia pertinet,ita dictu propterea,quod inane sit, hoc est desi dat. Iam vero costat consentire,quod im γῆν diXit,positu fuisse pro cogruere& conuenire. nam,qui bene factis cosentiui,non modo nihil cotra faciunt aut di eunt, sed perficiendi socij sunt,sic ex locis,qua: proposita sunt, alia, quum ad haec quoque fascia pertineat,alia adiuuant. similiter & in crure, cuius partem quae carnosa prominet,facile luctura effugit, ad superiorem partem fascia uti liter datur, ubi videlicet carnosam ipsus prominentiam vinculo comprehen di neeesse est. Locus similiter, qui iuxta talos est, fortiter vinculum continet, loquum inter duas eminentias positus sit, nempe surae, tibiaeque extremitates, quas nonnulli perperam vocant α' αγαλους. idem quoque px stat superior locus per eam cruris partem,quae posterior carnosa prominet.., I TBi nihil tale est,quemadmodum in capite,qua maxime aequale est conti-- V neri fascia debet, & duci quam minime obliqua, ut postremo obuoluta,
- qua valentissime haereat, vagos circuitus contineat.
Qua ratione partes vinciri debeant, iuxta quas nulla talis sedes est, quale in crure dixit,quibusive non est contraria pars altera,quemadmodum humeri catapiti & inguini ostendit nominatim capitis mentionem faciens, iubetque qua
maxime aequalitas est,totam iuncturam contineri, nempe extremitate in neu- Lotram partem inclinante, rectam finiri,vel in fronte vel in medio capite ubi ea pars est,quq Vocatur .nam, ubi ad mentum fascia ducitur,comode finitatur in medio capite attracta sic,ut nullo modo inclinet: ubi vero in orbe circu- datur, in fronte similiter citra omne inclinationem. nam,qui sic circuit ad posteriorem partem feretur,qua occipitium est,quod inter collum est,& gibba a tergo caluariae Tarte. Dixit aute postremo fasciam quam minime oblique circumagenda esse, idcirco,quia priores ambitus ut diuersis locis affecta sede inuoluat s pius necesse est obliquos duci: sed postremus minime obliquus priores contine qui morbi causa oblique sunt adhibiti. hos itaq; constat hoc modo contetos immobiles permanere. Quemadmodum igitur in capite,& supra 3 ovel infra senti postremus circuitus seruari penitus sine inclinatione debet, sic in vinculis, quae dantur ad inguen,vel humeri caput, ubi ad contrarias partes porrigere fasciam cogimur,extremi circuitus citra omnem inclinatione in orbem esse debent in ilibus quide ab utraq; parte ubi deligare inguen volumus: ab utraq; ala,ubi caput humeri.quod similiter seruadu est in cubiti comissura. UErum,ubi nec contineri, nec suspendi commode potest, cotineri filis debet, vel subiectis,uel ad suturam adhibitis.
Quod proponitur, huiusnodi est . in quibus viti jς, aut partibus dissiculter
extrema lintea continentur,aut suspenduntur, in his oportet filis, vel in orbem datis vel sutura adhibita ad extremu vinculum,efficere ut contineatur. Vtrum AD vero fieri possit,ut aliqua pari,qua difficulter extremum linteum contineatur,& suspendatur, filum facile ferat, nihil cum expositoribus dicere possiim: ne scio autem an aliquae sint partes,quae huiusino di iumsturam non sustineat, sed quosdam novi,qui,ubi paulum vitiata pars mota esset intolerabili dolore premeretur, sicut is multo ante,cui,quum ex alto caderet regio iuxta spinam icta est,ita, ut ne si paulum quidem moueretur, ferre magnitudine doloris posset. necesse ergo fuit tunica illi primum detrahere,non exuedo, sed suturas omnes scindendo,
412쪽
i seindendo deinde tradere hominem plurimis, qui totum corpus continerent,& suspenderent sic ut in neutram partem inclinaret,ium extendere stiper lato
scamno panniculu,lanae hapso superiniecto.quod imperauimus, ut quum primum homo ab ijs,qui illum cotinebant,a cubili attolleretur, celeriter super id imponeretur, subiicereturq; in latitudine spiras hominis sublati. nos vero alterum lans hapsum, calido oleo madente,ubi depta tunica fuit, spinc absque mora subiicientes,super subiectum panniculum, cui alter hapsius lanae superimpositus erat,homine collocauimus. post haec madetis hapsi extremitatum ab utraque parte unam ad priore corporis parte adduximus, deinde super ipsas attraio ximus extrema sicci haps,tum lintei,quq sutura coniuximus. Rubd si non sutura, sed filis contineri quis iunctura voluerit,primu illa sub paniculo ext edat, oportet. hoc siquide fieri no debet vinculo iam iniecto, quod similiter in coxa couenit,tum in femore,in humero,& interdu in ceruicibus a posteriori parte.
., T Asciae mundae,leues,molles,tenues.
L Materiam nunc docet fasciaru ,eas adhiberi iubens,mundas,leues,molles,tenues. mundas quidem, ne ob sordes sensum mordentium excitent, neue humorum,qui superinfunduntur,vim penetrare usque cutem prohibeant: leues,ne vitiatus locus oneretur: tenues, ut leuiores sint,& molliores,facileq; per eas transeat,quod infunditur: molles,ne premant. Costat autem haec omnia adio id valere,ne inflammatio affectas partes inuadat... Ircumagendae autem,vel ambabus manibus vel utraque in vicem.
Quod supra dixerat comuniter de omnibus operibus chirurgiae,praestari ea volens utraq; manu vel ambabus simul, id nuc de sola circvagendi ratione scripsit.huiusmodi enim manuu exercitatio celeritati,quar in dolore potissimum requiritur,magis est accomodata. Ergo ambabus manibus simul circumagitur fascia, quae in utraq; partem attrahituri caeter ,altera tantum. sed &in his utraque in vicem fasciam prehedit, nam,ubi in utraq; partem attrahitur, ambae eodem tepore similiter agunt: in reliquis in vicem, altera maxima iuncturae partem essicit circumdans,cui ministerio utiliter altera subseruit. 3o I Doneis vero utendum,partium latitudine, crassitudineque inspecta. 1 Imperat ut idoneam fasciam inueniamus, partiu,quas deuincimus,latitudinem, crassitudineq; intuiti. Sed,quum recte fascia adhibeatur per ea,quq dicta sunt,in quibus docuit,unde inc1pere debeat qua ratione affectae sedi circu-
dari,quasq; partes cu ipsa coprehendere,ium qua finiri,& quomodo adhibere ibi nodum & filum expediat,scire conuenit nihil indicari ex his. siquide nihil
ex ijs,quae proposita sunt ex partiu quae vinclutur, latitudine,aut crassitudine colligitur,sed ex ipso morbo,& ex figura partis, qua morbus occupat. nuc igitur par est ipsum tradere,qulinam sit profectus fasciaru,ubi partium,quq vinciuntur,latitudine &crassitudinem attedimiis. hinc enim ipsoru linteoru lon- o gitudo ac latitudo intelligitur. Paruulo puero exempli causa cosentaneum est
fascias ini j ci edas esse,quae quod ad logitudinem spectat, breues sint, quod ad
latitudine, angustar,ut magnae staturae iuueni longas,& latas,proq; eoru pro portione cςteris corporibus,quq inter magna sunt,& parua. si quod enim corpus Vinciatur,quod penitus media inter utraque latitudine & crassitudine habeat, fascias adhibemus,quod ad logitudine & latitudine attinet, medias inter eas,quibus ad magnu corpus,& quibus ad exiguu usi sumus: sed si ad altera extremu magis accedat,augetes vel minuetes pro eo illaru modu variabimus.
413쪽
is licui tuum capita,dura,aequalia,distincta sint. . i , Vtraq; fascia circuitu habet,& quae laborantis corpori nondu circum data est & quae locu affectum comprehendit. Capita Vero fasciarii, quaecunq; illa sint, viriq; comunia sunt,seu capita nunc intelligatur principia fasciarum
seu fines, siue utraque,& praeter haec etia extremitates in latitudine,h c omnia
attinent ad utrumque fasciae circuitum, Ubi scilicet per se glomerata est & ubi laboratis corpori obuoluta.quare hoc explicare nullo pacto dissicile est quavi, de eo huius libri expositores inter se dissideant, vera enim oratio est, seu rese ratur ad glomeratam, seu ad eam, quae corpori superdata est. Quin & omne, extremitates intelligimus, non ,ut quida aestimarunt,eas,quq in longitudinem, iovel ut alij, eas quae in latitudinem illi ad solas fascias,quae extra corpus sunt reta ferentes: hi aristatum fasciae circuitum indicari ab Hippocrate censentes. con stat autem fasciam per se priusquam corpori ini j ciatur, areiadam esse. sic enim facilius prelie detur,quum & tenuior sit & circuitus habeat tenuiores, eo quod in globum intenta coarctetur, quum adstringi aliter nequeat. sola vero capitata adstringenda esse aperte falsum est, quum non haec tantum, sed tota fascia debeat coaristari. Ergo velut in re ambigua id quod sentio, iam explicabo. Capita intelligenda sunt omnes tam in longitudinem, quam latitudinem fasciae extremitates: existimandumque est minus proprie dicta fuisse, dura, atque ea de causa orationem esse obscuram. praefatus enim supra fasciae mundae, leves, LomollesJ qui nunc rursus eas duras inquit Equidem arbitror usum fuisse σκλκρὰ, id est dure,vocabulo rei, quae significatur,accommodato. nam si pius in extre mitatibus linteorum, quae quaternae sunt, binae in logitudinem, totidem in latitudinem vel solum stamen conspicitur, cui subtegmen usque finem no connectitur,vel solum subtegmen sine stamine. est etiam interὸum, ubi alterum eorum laxius extrema parte residit, vel alia parte residit,alia extat.In his igitur linteis circuituum capita molliora sunt, quam in quibus stamen & subtegmen perpetua usque ad finem procedui. His,quae hoc modo molles sunt, durae adiauersantur ut dixit conuenienter glomeratae. satius autem fuisset dicere non molles ut supra dixit de nodo non magnumJ.quaecunq; enim media sunt in- 3oter immodica vi retuli) proferri negatione alterius exuperantiae solent. capi
ta igitur dura iure sic accipi potuerunt, tum quod nihil aliud,vel mediocriter probabile afferri possit tum quod Hippocrates de huiusmodi errore circa lintea nullo alio loco pertractet. AEqualia significat ea, quς tota sine ulla varietate
similia sunt id quod fit ubi nulla pars lintei durior est aut latior, nulla ite mollior aut angustior,tu ubi nihil deest, nihil corrosum est, graeci dicant sicuti videmus in telis, quarum textura inaequalis est. Distincta vero seri accipimus,quum aeque omnes partes extemς sunt, neq; una extenta & simplex est,altera duplex,atque implicata... Asura sane δeteriora sunt,quum cito cadunt: haec autem sic,ut neq; pre- ois mant,neque decidant.
Haec loquendi ratio perturbata omnino est, quomodocunque accipiatur verbum α--ντ i,quo cadun expressit, siue iuxta atticorum cosuetudinem
dictum existimemus, qui genitivum participii pluralem pro tertia persona pluralis imperativi pouunt, cuiusmodi illud est ἱ-es y li Aruis, o . Q.: s-ue genitivi casus, cuius rectus sit αππι-, oratio perturbata est. nam,si prius significatum admittamus,talis erit, Casura deteriora cito cadant,vel si mauis
414쪽
i eada' cum dictio,casura. neutri generis sit. hoc autem in numero multitudinis acceptum graece verbo iungitur tam singulari quam plurali. iuxta alterum significatum, eiusmodi reddetur oratio f casura deteriora sunt, ipsis cito ea dentibus sed satius fuit sie scripsisse Casura sane deteriora sunt,quum cito cadunt . Colligitur autem euidenter ex hac oratione,& alijs quibusdam, librum hunc rudem adhuc editu fuisse,propterea quod partim auctor ipse unam vel
alteram literam praetermittendo, addendo,aut variando erravit,quemadmodum plures scribunt:partim peccauit primus librarius, qui quςdam ab auctore obscuris literis scripta minus perspiciens, non bene coniecit. adde, quod literaio perierit, Vel confusa fuerit abrupta charta, vel alio casu interueniente. sortasse etiam alij errauerunt,titeras praepostere componentes, dc nonnulli vetere scripturam immutantes . ex quibus omnibus fit, ut magnus errorum numerus, in multis ex eplaribus accumuletur. Haec profecto vel semel habita, memoria tenenda sunt: in singulis enim erroribus eade repetere lo um est.Dantes autem
integra verba sic habere Casura sane deteriora sunt,quum cito cadunt inquiremus, de quibus haec dicantur, num de quibusdam corporis partibus casuris: an de fascijs: an de ijs,quae affectae parti ad sanitatem comparadam imponuntur qualia sunt cataplasmata, medicamina,linamenta,laquei . naque extra haec
tria genera nihil videtur ab aegrotantium corporibus poste cadere. quin & abio ijs,qui librum hunc explanaverunt, sigillatim unumquodque dictum est, non tamen omnia tria, quanquam, si cui singula probabilia visa fuerint, poterut de
omnia videri. Equidem non alienum existimo accipere orationem hanc in linamentis,quae, vel per se saepius imponuntur ut ad languinis eruption em,vel, Ut medicamenta excipiant, vel ,ut eadem superdata contineant. expedit enim prorsus ea decidere,at no citb, sicut neque laqueos: sed, ubi suppuratione facta perfecte caro producta fuerit, & circa venas sanguinem fundentes increuerit. At neque crustas etia candeti ferramento,uel adurentibus medicamelis inductas conuenit cito cadere. Sed complura medicamenta, quiς partim liquida putrescentibus partibus infunduntur,partim inspergutur arida, partim ad lieno 3o sos dantur, & ad aquam inter cutem summopere prosunt, quum non celeriter decidunt: medicamenta item, quae,s bene inhaerescant, ζ MΜοι dicuntur,ad alias partes, atque affectus imposita valde proficiunt, si diutius cotineantur,adfracturas etiam,& ad humeri caput frequenter excidens,lum ad pedum, coXa-Tum,renum,omnium articulorum tormentum, capitiuque dolorem acu tu experti sumus admoduconferre, nisi cito decidant. e quibus quaecunque dicuntur .ADΜα, cum ita glutinentur, ut vix resolui possint,& corpori inhaerescant, vinculum non requirunt:alia vero decidunt, nisi fascijs cotineantur,de quibus nunc loquitur. inquit igitur haec autem sic,ut neque premant, neque decidaqquasi ita scripserit,quaecunq; medicamenta non expedit cito cadere,ita vinci- o enda sunt, ut affecta parte sub vinculo no coacta valenter teneantur, quod idesignificat ac non decidant. In his igitur,quae extrinsecus superdatur,satis verba haec excussa sunt: consideremus rursus,num de partibus corporis, illud Vere dicatur Casura sane deteriora sunt,quum cito cadunt nonnulli siquidem Orationem hanc falsam existimant, quos fallunt partes putrescentes, quae celeri ter excidantur necesse est . quod ipsum per se verum est, nihil tamen illi repugnat,multu enim interest inter ea,quae casura sunt,& quae excidi debent.ispeenim ossis testa, vel squamula tempore decidit, quas praestat a natura copulsas
415쪽
tempore paulatim abscedere, quam sub irritantibus praesidi js, aut sub instru imentis resoluentibus cadere. quaecunque enim subita vi extrahuntur, sinus fi stulis smiles relinquunt: ubicunque casura subcrescente calloso quopiam, vel carnoso remittuntur,locus quamprimum plenus con spicitur, & celeriter ad ei catricem perducitur, si medicina modice siccans, atq; adstringens adhibeatur. Atqui nonnulla etiam neruosa,& a membranis non abhorrentia ,saepius excita dunt, paulatim tuto longo tempore suppurantia, quae si cogantur vehementi bu, medicamentis , id est acrioribus, vel si instrumento quopiam, seu digitiunostris euellatur,reliquas partes afficiunt,inflammationem,febrem, delirium, neruorum distentionem concitantia. Iam vero ad reliquum,nempe ad tertium iogenus eorum,quq cadere diXimus,pergamus, las autem sunt ut nonnulli coci piunt fasciae,quas aiunt, Vbi laxae sunt, futurumq; omnino est,ut cadat, utilius longiori tempore cadere,sed hoc falsum est, siquidem,quae male affectis parti bus circumdata: sunt, satius est cadere quam celerrime,ne dum tempore: atque adeo expectare non debes,dum illae cadant, sed cito ipse iunctura soluens ruriasus moderatius deligare. quare nonnulli ex ijs, qui sic exponunt, fatetur expeditius eme,laxas fascias cito cadere. Sed,quod ab Hippocrate effertur, praecise dieitur nisi quidda aliud intelligatur,ut uniuersa oratio sit huiusmodi scasura, quum diutius manent,deteriora sunt ijs,qus celeriter cadunt .sed,si hoc detur caderet minime probabiliter refertur ad alias fascias. Ecquis tamdiu expectat Loin ijs, quae sponte sunt casura,cum possit celeriter soluere,& recte deligaret alii
vero in contrariam partem inclinantes,veram quidem dixerunt oratione, sed explanando verba contorserunt.nam,qui non contorta est haec expositio Casura deteriora sunt,quam non casura,pr stat tame ea cito decidere,ut una sentia contineatur priori parte orationis hactenus casura deteriora suntl & rursus ab alio principio orsi legamus τα όας αππιάν-Q,hoc est cito cadanti. At contorta est ut diximus haec expositio iuxta figuram loquutionis σώου θροὶ, appellatam. Adde quod si illud casura sane deteriora in uniuersum accipiatur, falsum est, compluribus enim cadere bono est. melius est igitur ut narrauimus orationem ad ea referre, quae superimponuntur, & ad partes casuras: fascias sovero,& postremam expositionem rei jcere... Λ D quae autem fasciae spectant, vel quae super alias dantur, vel quae prima: ,, I 4 in1jciuntur, vel utraeque.
Supplendum est, haec sunt dein protinus legedum fasciae, quae primae iniiciuntur,efficiunt,ut quae abscesserunt,propellantu & quae sequuntur. SpectantJ dixit eo significans, quasi desiderant, & sibi vendicant, & spectant,quae rursus omnia idem sibi volunt, nempe quae vinculi vires sint,quae' ue opera. Voco autem nunc opera, non operas, sed effecta, quomodo domus opus est aedificatoris, fabri lectus, textoris vestimentum. In vinculis itaq;,pra: sertim que ad fracturas adhibentur binae fasciae obuoluuntur,antequam pan- 4oni inij ciantur, secundum hos reliquae. Priores duas Hippocrates proprio nomine dixit Q-λαμ-n iuncturam vero,quae ex his fit,nuncupauit υet Amp. Audiamus deinceps ipsum dicentem, quae praestare possint tam illae fasciae, quae primo iniiciuntur,quam fasciae communiter. debuit autem primum explicare cuius gratia vincula a medicis inijciatur, quomodo primum partitus est, asserens alia sanare,alia sinandi socia effertum qua via iniectum unumquodq; eorum sanet. ad curationis enim consilium respicietes idoneam iuncturam inue-
416쪽
COMMENT. II. 38 ii niemus. indicabit autem consiliu valetudo,quae curabitur. Hippocrates tamen non ita scripsit,sed hactenus praefatus,qualem adhibere iuncturam debeamus, transit ad opera,& vires ipsius. - Asciae,quae primae in ij ciuntur,essiciunt,ut quae abscesserunt, propellantur:
- 1 hiantia coniungaturi. contracta separetur:peruersa dirigatur .aut cotraria.
Abscessisse nunc dicit,quaecunque corpore integro cu alijs partibus iunge'
bantur,haec,cum aduersa valetudo est, unitatem & contactum no amplius retinent. Vnitas quidem abest omnibus fracturis,ulceribus, fissis,contusis: contactus vero abscessibus sinibus, insationibus,tumoribus.Hiantia dicit,quq plu-io rimum inter se re cedunt,quod sit duobus modis, vel ubi ipsa tota, vel ubi orae duntaxat inter se distant. Ergo consilium curationis est,quet abscesserunt pro pellere: hiantia coniungere:peruersa dirigere,quod communiter ad omnia superiora pertinet. graeci hoc ἐπιωρεῖο 3,& δορθῆ' dicunt significantes, quaecunque aliquo modo excedant,in statum restituere moderatum. conssilia igitur in vinculis adhibendis, haec sunt: quanquam eorum vis non modo haec praestat,
sed interdum etiam contraria,cum recte iniiciuntur, haec: quum male,contraria. Merito igitur in extrema oratione ad ij cit faut contrariaJ .constituit enim ostendere,quid fasciae, quae primo inijciuntur,essiciat, & non tantum de recte
adhibitis tractare. In principio sane huius orationis Ad quae aute fasciae spe Lo ctant,vel quae super alias dantur,vel quae primae in ij ciunturJ loquitur de omni
vinculo, non de optimo tantum: si quis tamen de optimo tantum velit ipsum agere,quod in extrema oratione additur,liac sententiam habebit. Sicut in habitu praeter naturam alia diducta hiantia alia,nonnulla peruersa conspici utur, sic videre licet alia vitia his cotraria. corpore enim bene valente, quum mode rata cuncta sint,omne vitium inde oritur,quod moderatio corrumpitur. Ergo, sicut quaecunque naturali habitu sunt, ubi cum quibusdam continuantur, vel
quaeda contingunt,amissa unitate,& contactu aegrotare,& habere praeter naturam dicimus,lta etiam, quae neque continuabantur, neque se contingebant, unitas,& contactus morbo implicabit. quare,quum haec contraria sint,vbi cu-3 o rentur,contraria consilia exigent.Illa vero videbuntur rationi repugnare,quae contraria sunt peruersis, directaq; nuncupantur. oportebit enim,& hqc quan
tum ex proposita oratione colligitur peruertere, qui effectus non amplius est vinculi idonei,sed alieni. verum, si quis meminerit eorum,quae ab Hippocrate de femore,& de humero traduntur, comperiet his rectum habitum praeter naturam esse, quum secudum naturam in exteriorem & priorem partem gibba sint. Sed quendam hoc latuit,qui femur humerumue transuersum fractum, priuao quidem rectum composuit,tum callo si utinadum in eo habitu deligauit: sed,quum naturalem ossium habitum animaduerteret, eumque seruadum esse intelligeret,sentiens fractum os nondum culo solidatum aqua calida per- o sudit oleo copiose adiecto,dein vehemeter extendens, primo quidem perfregit, ut initio fractum suit,tum naturali figura seruata composuit, post haec ita figuratum naturae commisit callo glutinadum. Quare veru est non solum imprudentes medicos ob alienum vinculum contrariam utilitatem superioribus asserre,sed optimos etiam de industria. quoniam, quae praeter naturam dupli
cata sunt,ad contrarias partes conuertunt in 1js,quet coalescunt,coiunctionem
soluunt. videmus enim quibusdam exulceratos digitos cohaerere, ita labra, &palpebras.Spectare igitur ii c oportet in huiusmodi vitiorum curatione,quo-
417쪽
rum singulorum propriam iuncturam subsicit, primo proximis verbis agen; iqua via parari fasciae debeant.. I Am vero fasciae parentur leves tenues,molles,munda ,latae, sine suturis, sine . t eminenti js ita valentes,ne extentae rumpantur,& paulo amplius,non siccae, . sed eo humore madentes,qui singulis sit idoneus.
Seripsit iam ante de fascijs sed mutila quaeda,ex quo colligitur librum liue, neque ab Hippocrate fuisse adeo polite limatum,Vt edi posset neq; a si ijs. ne
mo enim post obitum Hipppocratis eadem, vel breuissima etiam oratione at tigisset,sed vel hic vel quae ante proposita sunt,resecuisset. dixit enim superluuffasciae mundae leues,molles,tenues nunc adiungit opus etia esse, ut latae sint, iosne suturis, sine eminentiis, tum valentes, non solum sic, Vt non rumpantur, quum vehemetius extenduntur, sed eo etia amplius,hoc est validae sint,& fir mae quo fidelius teneat. Pr cipit autem,ut sine suturis sint inaequaliter promi nentibus,& sine eminetijs,quae sunt in iis,quae texuntur,interdu de industria, interdum inuito textore,oblongis quibusdam extatibus, modo ex ipso subtegmine,modo etiam ex purpura.sed & foeminae in iis, quas vocat mi in q,ας,data
opera omnino hoc faciunt, quae omnia caueri iubet. At quod inquit fasci e parentur latet iis annumerari potest,quae minus accurate proserutur. nam,si angustis comparentur, poterit quis redarguere, conserens eas cum iis, quae iustolatiores sunt: sed si ad moderatas, quod a moderato in utramuis partem rece- a. odit,sive amplius sit,sive minus,id omne vitiosum est. Quorsum adhibeantur, tenues,leues,molles,mudae, sterius dictum est. quod addit non siccae, sed eo humore madidae,qui singulis sit idoneus ad fascias quoq; resertur.quo autem motus argumeto iὸ praecipiat, euidentissimum est. in nullo enim vinculo siccas admouedas censet,sed ex eo humore madefactas qui esti; νοφορ hoc est idoneus sit singulis vitiis,quq curantur. Siquidem cerato liquido simplici & quod
picem habeat, & vino nigro austero madefieri has docuit in opere de fracturis,& de articulis. Quod si iniiciantur siccae praeterquam quod ea ope carent, quam afferunt madefactae, comprimedo ipsas partes, quibus superdantur,earum calorem augent,atq; ea de causa proximoru locorum humores euocat ad 3o sedem affecta,quod cu tumores excitet,cuiuis constat maximo esse detrimeto.
ας abscesserunt quidem,eatenus,ut quς sublimia sunt, sede contingant:
atnsen premant.incipiendum vero a parte sana, & qua ulcus est finien- , dum ut quod subest,effundatur,neque aliud ultra coeat. Sive fracti ossis partes prcter naturam inter se recesserint, siue quet conlucta sunt,inter se dehiscant,siue magnum vulnus sit, coniungeda sunt, dum se tangant,non tamen urgeant. quadoquidem partes,quq sic deligarentur,ingama tio dc dolor inuaderet. De his autem nunc potissimum loquitur,quq ventricu li nuncupatur, idque exempli causa, hoc enim ipse explanavit in sequentibus. Illud vero eatenus, ut quς sublimia sunt,sedem cotingant,at no prema' com- omuniter refertur ad alia omnia, quorum naturalis contactus, vel coniunctio soluta est, sed ,quae proxime subiicit clim inquit incipiendu vero a parte sana,&qua vicus est,fini edum patet de tumoribus d1ctum esse ab iis enim saniem effundi oportet, & glutinationis tempore nullum succum cocurrere ad partem. quod sane continget,ubi imum sinum adstringamus, dum comprimatur: tum paulatim vinculum laxemus,usque ad os sinus,quod seruari apertum debet,&deuexum .sinus itaque,ubi puros reddiderimus,glutinare volentes,ea ratione deligabimus.
418쪽
i deligabimus. At ubi latum os scapularum summum a iugulo recessierit, sublimior ipsius pars valeter comprimi,& cogi debet, nullum enim afferet incommodum eiusmodi pressius,quemadmodum ubi iugulo comminuto altera pars eius sublimior sit minus tamen comprimemus hanc quam latum scapularu os summum,alias insuper fracturas minimum, veriti ipsam inflammatione. Nos itaque de omnibus,quae abscesserunt, locuti sumus, Hippocrates aute exempli eausa de solis sinibus, in quibus deligandis, moderationem aperte docuit,cum ait quae sublimia sunt hoc est, quae abscesserunt sedem contingant,at no premant sede videlicet id nuncupas,quod abscedenti corpori subiectum est.perio petuo autem debet inhaerescere, insidereque quod admouetur. siqui de prius quam partes se contingant,nullo modo possunt inter se glutinari, glutinantur
enim,cum se contingunt,& non urgent. In aperto sane est neminem simpliciter imperaturum, ut sinus,qui glutinatione indiget,ita vinciantur,cum primo vindicadi sint ab inflammatione, dein purgandi,aut siccandi: praeterea si quid carnis tabuerit, reficiendumat nec fissa nec contusa, quς ad ulcera simul & sinus spectant, per propositum vinculum conuenit purgare, quum primo incidunt, sed simul atque inflammatione vacant, & sicca sunt. In utrisque aute dixit cotinui solutione carnosas partes amictari,cum eo quod aliquid sanguinis inter eas subsistit,quod commune est abscessus & sinus. pars enim quς sic affi
io citur, quousque aperta non est,abscedere dicitur,idque vitium nominatur ab scessus. Verum si qua aperiatur,ut humor, qui receptus est,exitum habeat, vi tium iam no amplius abscessius,sed sinus vocatur. Omnia igitur haec mala per petuo iuncturam postulant, caeterum no perpetuo similem. quoniam superueniente inflamatione iunctura ne per se quidem expetitur,sicut neque ubi suppuratio fit:quum sinus iam est factus,& caro increuit,moderata admodu opus est,ita,ut quae abscedunt, sedem non contingat per eos enim demittenda sunt purgantia,& aperientia medicam eta: ubi glutinadi tempus est,quod Hippo crates nunc agit necessaria est vinciendi ratio,quam tradidit. Sed nemine deiscipi velim existimante velle Hippocratem sinus omnes ita deligari. ostensum 3o enim est non omnes,sed quibus nullum aliud accessit matu, nempe, quum nec infamatio est,nec putrescit caro, nec sordes aut succus subsistit. quoniam ipsi unius generis soli per se suam curationem admittunt. H c autem abunde fuerunt a nobis diffinita in libris de ratione curandi. - Tqui obligentur recta recte, obliqua oblique, eo modo figurata, &quo - Iminime laedantur,& quo fasciae non premant, no laxetur, quem habitum ., non mutabunt, quum suspendendi,aut collocandi causa mouenda erunt: sed ., similiter haec omnia se habebunt musculi, venae, nerui,offa,bene contenta, &- bene suspensa. Recta & obliqua nunc dicit non partes corporis, sed abscedetia, de quibus o agit exemplo dutaxat s nus adducto, qui ad logitudinem eius in quo fit, relatus,prorsum vel rectus est, vel obliquus. Rectum igitur nuc intellige decliuem, obliquum vero eu,qui talis non est. Vocauit autem rectu sinum,cuius os in inferioribus partibus situm est, imum in superioribus: obliquum vero,ubi spectat ad latera. Verutamen fiunt etiam sinus quoru situs his cotrarius est,quippe quorum imum ab inferiori parte sit, os a superiori, quos,ut detur exitus saniet,imos aperire rursus oportet. quod si os ab inferiori parte penitus non fuerit,sed a latere,necesse est commodum partis habitum & vinciedi modum,ut
419쪽
inde sanies excernatur inuenire. tanta enim in talibus est habitus vis, ut saepe inumero nos, eo variato,os,quod a superiori parte videbatur,in inferiori eollo cauerimus. Femur itaq;,in quo sinus versabatur,os habens prope ingue imum prope genu sanauimus, quum ita figuraremus, Ut insuen genu superius esset,
quod facile cessit,ac sine dolore popliti subiecto puluino molli: eadem quoque
via sinus in posteriori parte cruris, quae carnosa prominet, quorum os popliti finitimum erat,ad sanitatem perduximus,extremu pedem sublimiore poplite eolloeantes . brachium praeterea sinu detentum mitella suspendentes,saepe cuia rauimus,manum cubito altiore constituentes: cubiti articulo similiter offenso sie ut sinus iuxta ipsum insidens a superiori parte humerum, ab inferiori brata ibellium occupet, maxime accommodatur,qui nuc dictus est habitus, in quo astaticulus utroque osse humilior collocatur,cubiti scilicet & humeri,in quo casu duabus utimur fasciis, quarum utraque a vitio orsa ad os, quod in articulo est, finitur. Ergo ubi sinus rectus omnino sit,iucturam adhibebis,quet in neutram partem inclinet, perinde,ac si fractum membrum deuincias, quod rectum de abeat contineri: sed, si ad latus conuertatur,vinculum aeque eodem spectet,&is habitus seruetur,quo sanies exitum habeat. deligare autem debemus affecta in partem in eo statu, quo continenda est, scientes ea, quae mutantur magnopere laedi ita, ut necesse sit,non nulla ex his, quae attollebantur, subsidere,quaedam, quae deprimebantur,assurgere,quo necessario fiet,ut quae attolluntur,urgean- a. otur a fasciis,quae subsidunt,cum fasciae relaxetur, non contineantur. Dixit autem Hippocrates in fasciis, quae premunt απσli Nili, in ijs,quae laxantur, α vili, imperauitque, ut propriam sinui iuncturam inijciamus eum habitum delia gentes, sub quo neque fasciae premant, neque laxentur. nam,ubi laxentur, coguntur affectae partes mutari. Quod si vinci edi tempore simpliciter obliquum unum duntaxat spectemus,obliquam iuncturam admouebimus in eo habitu,
in quo durare vitiatae partes non possimi, ubi contineantur, aut suspendantur. ubi autem alligatae partes moueantur,nonnullae adstringentur, nonullae laxa buntur.quae in figurado mutentur,ipse nominatim exposuit,cum inquit musculi, venae, nerui,oss his enim continetur corporis moles.Intelligedae autem 3 ovenae sunt iuxta maiorum consuetudinem, non solum,quae nunc Venae nucupantur, sed etiamnum arteriae. Mens igitur totius orationis haec est, cuius singula verba non admodum obscura sunt, sertasse tame non ab re fuerit ea paucis declarare.Hαλκῆ is,hoc est suspendedi vocabulum accipit in brachio,quod, ubi deligatu est,collocatur in mitella, quae a cubito ad manum excipies, ipsum sustineat: Am ρ, hoc est contine di in crure. Patet autem id, quod suspenditur comprehendi sub genere eorum,quae continetur. In fine orationis 'ene contentaJ ολται dixit, bene suspes illud ad crura,hoc ad brachia refertur.
,, Vmeo modo figurata suspendantur,&iaceant, quo minime laedant, &, o secundum naturam sint. o
Non aliud est,quod minime laedit si quod secundu naturam est .sed uni &eidem contingit secundum natura esse,& minime isdere.quid hoc sit in opere de fracturis satis ab ipso expositum est. quod & h1c etia suo loco exponetur.
- Vae vero non abscesserunt, contraria ratione.
Quidam adiecta nefandi particula nonJ scripserunt Quae vero non
abscesserunt affersintque, ubi abscesserit aliquid, viedum esse vinci edi ratione superius posita,ubi non abscesserit,contraria.Ratio superius posita,incipiebata parte
420쪽
COMMENT. II. 38 si a parte sana,& super ulcus desinebat, coarctadi vim remittens. contraria igitur incipiet ab ulcere ac fractura,& superius procedet laxius adstringens. Sed qui
verba haec declarat citra negatione scripta, comonere ipsum aiunt, ut, ubi ope ram damus,Vt quae praeter natura cotracta sunt, aut comissa, abscedat'superio rem vinciendi ratione immutemus. Perspicuu aute est, ubi ea,quae admodum inter se iuncta sunt, quocuq; modo no conuenieter inter se cocurrerint, deducere volumus,cotraria vinci edi ratione opus esse. quin & in multis magnis vulneribus ita quibus,ima parte no sanescete, cutis agglutinatur, vel ex duplicatis oris altera super altera excedit, item ad similitudine oraru cutis, in illis fractu-io ris ubi fracti ossis extremitates alte sunt diductae, quae concurrerunt,abscedere
debere id quoq; in aperto est. quod ipsum illis quidem ossibus accidit, quae in
trinsecus multum caua sunt. Hςc quide per se Utilia esse certo scimus, quae quis nunc reprehedere posset,ut male adducta, eo 9, propositis verbis nullo modo accontodentur, ita enim habent quae vero abscesserunt cotraria rationeJ at noidem significatur his verbis quς vero abscesserui atq; illis, quς vero ut abscedant operam damus debuerunt hi sicut priores negationem prςponere verbo abscesserit' sicq; oratione suae sententiae consona reddidissent scripturaque ita
mutata potuissent suo iure exponere, nam, si ita habeat,ut nunc habet,eoru explanatio aliena est. Ne putes igitur hic de ijs tractari quae opera damus, ut ab-,6 scedanidiaec siquide in sequetibus ostendet sed de iis,quq abscedui, & nonduperfecte abscesserunt,uel quavis yerfecte abscesserint,n5dum tamen versia sunt in sinum .amant enim haec primo curatione,quq dolorem leniat, concoquat,&pus moueat: sed postgad suppurationem veneriint aperi edasiunt, ut exitu habeant tum si quς remaneat inflammationis reliqui , qua parte conti netur pus, quod effunditur, tu edet sunt ex toto: deinde ut posui siccare covenit, dc carnem producere: quibus factis,ubi unus ipse relinquitur sinus nulli vitio luctus, ac neq; inflamatio est, nec sordes, nec superat humor,aut deest caro, ad glutinationem veniendu. Ergo nihil miru est, si iubet contraria fieri in his quq abscediit. nouit enim quilibet qui medicinale artem professus in operibus eius ver-3o satus sit, abscessibus,qui maturari possitnt,inimicum esse, si quid eius humoris
in pus versum effundatur, magis enim ad rem pertinet, expeditiusq; est intus subsistetem reliquum iuuare. in quo casu affecta pars, quod ad morbu attinet, vinculu no requirit, cum hoc abhibeatur,no quo per se curet, sed quo iuuet curantia. Distat ergo abscedentiti curatio a totis sinibus,in abscessibus enim ex pedit priussi ad maturitate peruenerint, nihil effundi: cotra in sinibus, excretis omnibus nihil intus relinqui. Pr terea abscessibus nullo ore prorsus est opus: sinus os requirunt,idq; apertu. Ite quς abscedui,sub calido cataplasmate & madefaciendi vim habete coqui debet Isinus per vehemeter siccatia puros redde re,siccosq; oportet. Ad lHec sinus proposito vinculo curatur: abscessus no alio o nomine vinculu postulant,si sanat tu praesidioru comoditate. Sed Asclepiades illud. quae vero abscesserui cotraria ratione referes ad vinculu, eius me te uni uersam esse utumat. Quod si parte sic figurata deligaueris ut fascit neq; pre mat,neq; laxetur hoc totu secudu natura est: in iis vero fasciis, quς abscesseruic raria essi cito,hoc est cotrario modo figurans deuincito. Scribit aute ad verbii sic Si quo modo parte figurata vincula abscedat cotrario figurata alligato, ut si,ubi exteto cubito humeru devinxeris,fascia no maneatsea recedat,cotra, atq; ubi extetus erat figurato, hoc est cubitum inflectes ipsum denuo vincito.