장음표시 사용
401쪽
Erso, ubi paratum vinculti adhibeatur,opus mature perficitur. ipse enim,quid i sibi vellet promptitudo expressit,cum inquit, sprompte, ut ubique sit paratui quod euenit ubi,qui deligat, prouidit,ut nihil ambigere, nihil scrutari debeat
in agendo, hoc ne, an illo modo circumagere fasciam conueniat. promptituta do igitur quae idem est,atque praeparatio,operam facillime absoluit. Iocundi talem ipse docuit sitam esse in facile asendo: sed celeritate constat cum praepa ratione & agendi velocitate coniungi.Iocuditas igitur illis annumera tur quae magnopere ei conducul,qui manu curatur atque ob eam celeritas,qua promptitudine dum agimus, facile consequimuri elegantia vero aspectu gratam sicut ipse deinceps adscripsit)praeter ea, quae necessaria erant, in chirurgico pota tosuit, ut quae ipsius gloriam auFeat apud vulgus, cui obnoxius est ambitiosus perinde quasi amore captus. hac quanquam non capitur,qui humanus est non tamen laudem aspernatur,eo incumbens,ut magis apud aegros valeat aucto ita tale. quandoquidem sbi magis obsequentur,quae res illis utilissima est. Huius ergo auctor1tatis apud vulgus gratia non modo medicus illam no aspernatur,
sed ne philosophus qui de . magis enim homines iuuat, ubi apud eos in hono re & ad miratione est, ut qui magis ip sitis Acta imitetur, & iussis eius obediat, non secus ac numinis cuiusdam. Qua vero exercitatione haec assequamur,dieturn est qua exercitatione celeriter,iocude,facile,prompte agamus, inquit dictum est. id potissimum docuit, ubi ait, Agens uti utraque manu ad omne Loopus debet,& ambabus simul,siquidem ambae similes stini itum ubi ostendit in exercendis digitis plaeraque agenda esse pollice atque indice,tota vero manu prona,& ambabus aduersis.. Vod iniectum est,ut recte, ut decorὸ. Decore quidem, ut simpliciter, ut . vidistincte, aut similibus & aequalibus,aequaliter & similiter: aut inaequalibus & dissimilibus, inaequaliter,&dissimiliter. Species autem simplex orbi-- cularis,ascia, sima,oculuS,rhombus, dimidiatus.aptetur vero species speciei,aeis morbo illius, qui deuincitur. Quum duplicem proposuerit vinculi rationem, vocas quod iniicitur μω i,quod iniectum iam est,ἀργιπι soli proxime praefatus qua via, quod ini j ci- 3otur optime ini j ciatur,nunc id ex equitur quod iniectu est, ubi decore ait iniectum esse, si simplex sit,si distinistum . simplex est, bi linteum non implicitum
est,non duplicatum,non rugosum, sed eque ab omni parte extendi tuta distinctum, ubi iterum aut tertio circa idem conuenienter datur . ex duobus autem
in quibus consistit iniecti vinculi decor, alterum,nempe simpliciter, tanquam clarum, mihi videtur sine expositione praetermittes in enodatione verbi dis tincte sequentia omnia adiecisse,ad qui animum adiungas oportet,non oblitus me dixisse dudia distincte,idem significare,quod conuenienter. Siquidem propositum est, ut alter fasciae circuitus primo interdum aequalis ad ungue sit,ae nullo modo impar interdum inaequalis. fit autem aequalis, ubi extremae fa- 4oseiae partes in latitudinem eodem loco ita finiantur,ut neque exuperent,neque exuperentur, sed in utroque circuitu desinat non aliter, ac si iniecta sit ima fastia duplicata: eademque ratio sit tertij circuitus & quarti, si hoc quoque opussi. Ergo & in eo,qui rhobus,& in eo qui semirhombus dicitur,exquisita haec obseruatio adhibenda est :sed vinculi fracturis accomodati,quum ad brachiu, humerum,aut femur datur,item distincta ratio est in quo priorem fasciam iubet sursum serti,secudam vero prius deorsum, deinde sursum ducta, qua prior
402쪽
C O M M E N T. I I. 3 77i desinit finiri quod fieri no potest, nisi quod spectat ad latitudinem lintei, oratum altera alteram eXcedat. haec igitur aequalis erit, si totir aeque in ea inclina tione perseueret, qua a circuitu in orbem recedens orsa est. Vocatur autem orbicularis, quae affectam partem ex toto in orbem sinein sinatione complectitur, in quo ors fasciae secundo & tertio circumactar alijs insident, sic,ut neque excedant, neque exuperentur: at in eo,qui declinat, necesse est fasciam vel ferri
ad vitiatς partis regionem superiorem vel ad inferiorem dimitti,quὁd,si ubique similem inclinationem habeat distinctu vinculum praestabit. Quare,si ea, quae dicta sunt, diligenter consideraueris, plane intelliges circuitus in orbemio unam duntaxat esse ratione,ubi nihil plus est aut minus: at non unam eius qui declinat,quum alter altero declinare plus possit aut minus. Hic tamen translatione usus illum,qui paulum inclinat, asciam,qui multum,nuncupauit simum. asciam fabri dicunt instrumentum quoddam extrema parte, qua ligna inci dunt,modice incuruum,& labrosum in speciem labri: simum graeci appellant locum,ubi planities cum colle coniugitur,qua enim committuntur, simu efficiunt, quum neutru per se simust .cum planities ipsa recta sit,& aequalis: collis, acclivis, & altus. at ubi inter se coeunt smam figura representant, eade figura fit, qua decliuis via cum acclivi committitur, eo de modo in naso sima pars illa dicitur,quae utrinq; sublimioribus partibus terminatur,tamq; ab hac parte toto ius nasus nuncupatur simus. Costat enim plura vocabula in totis usurpari corporibus a nonnullis ducta, quae partibus accidunt quo modo simus homo dicitur. siquidem non eo de modo vocatur simus, quo plenus,ac tenuis,aut albus, aut niger, sed sicut glaucus, caesius,vel gibbus. nasus igitur, vel via proprie simi nominantur: vinculum vero simum ab Hippocrate appellatur eade ratione,qua viis spathae capitulum rotundum & leniter cauum,& με re νοis,id est ascia,genus quoddam circuitus ipsorum linteoru. namq;,ubi praecipit, ut panni in asciet figuram imponatur, diducit ab orbiculari circuitu eum, qui fabroruasciar modo declinat. non enim censet pannos ita oblique circumponedos, ut ab orbiculari circuitu nimium absint,sed paulum declinent,sic,ut fideliter co 3 o minuta os contineant. Patet autem in utroque horum circuituum maiorem& minorem esse inclinationem,cum neuter simplex sit & unius formae,cuius
modi est orbicularis, quem cum simplici coniunxit: sed asciam verb,& simum seorsum per se quasi distinctos subiecit. Distinct aute significat,ut sit,quasi discretum,& minime implicitu. fit autem ut dixi cum quilibet fasciae circuitus eosdem habet latitudinis fines, ves inclinationem ordinatam. voco ordinatam inclinationem, quum,quq ex latitudine vinculi conspiciuntur, aeque inter se distant, quod utiq; fiet, ubi, qui deligat, quam ab initio instituit,aequale
ubique inclinationem seruet. Artemidorus aute & Dioscorides sic,ut alibi antiquam scripturam nouant,transponuntque, ita h1c casum mutant, nempe di- o ctionem simplex orbicularis, simplex in orbem scribentes. bene aute rem in telligunt,sed audacter scripturam immutant,plurima tamen,quae non satis intellexerunt,ausi sunt immutare,atque ea de causa eoru nunc mentionem facio, quavis sexcenties hactenus, ubi scriptura immutarunt, siletio prsterierim. cum hoc recte intellexisse,& clarius mutatione reddidisse mihi videatur,quaquam in paruis,non eo modo accipientes,quo auctor voluit, decipiuntur. sed de his
satis est semel dixisse. Praefatus autem Hippocrates decore quidem, Ut simpliciter, ut distincte, deinde subij ciens aut similibus, & aequalibus,aequaliter, α
403쪽
similiter aut inaequalibus & dissimilibus,inaequaliter & dissimiliter,quasi eo imuniter docuit quo consilio distincte vinculum adhibeatur. aequalia enim &similia corporis membra fasciam uniuersam aequaliter, & similiter per omne, partes circumactam requirunt:inaequalia & dissimilia inaequaliter & dissimi liter. Hec autem verba in vetustis exemplaribus, & in libris expositorum pre
cise leguntur non adiectis inaequaliter & dissimiliter,sed, clim solum seriptum sit autἰnaequalibus & dissimilibus,intelligi etiam volunt inaequaliter & dissi militer,idq; ab Hippocrate praetermissum fuisse,quod manifestum videretur
eo quod propositis conseques esset. Verum haec ratio scribendi non breuitate, sed errorem manifestum prae se fert. Satius ergo fuerit, si ita scriptum inueniata tomus,existimare haec veluti complura primorum exemplariu esse corrupta id taque propterea fieri,quod librarius ea praeterierit,atque error hucusque manse rit. Ergo super humerum similiter & qualiter circuire fascia potest,minus auiatem super femur & brachium, sed paulo magis super crus : at in capite humeri,& in coxa contrarijs partibus indigemus,quemadmodum & ubi caput a lata tere vinciendum est. frons quidem & nasus similem & aequalem amat orbicuta
larem fasciae circuitum,non secus ac vertex,qui etsi in orbem circumdatam si
seiam non postulet, aequaliter tamen & similiter procedentem requirit. de his autem diligentius in sequentibus tractabitur, nunc ad verba, quae restant pergamus. Hippocrates positis tribus simpliciu vinculorum formis, nempe orbi 1 oculari,ascia, sima, deinceps trium compositoru meminit, oculi rhombi & dimidiati dimidiatum semirhombum etiam appellant,quibus adiungit aptetur vero species speciei ac morbo illius,qui deuincituri. commones,Vt accommodetur,& vitiatae partis formς,& vitio,quo detinetur. species enim vinculi, qui oculum appellamus, ad oculum adhibetur,ubi vel periculum est, ne procidat: vel contineri quippiam volumus ipsi superimpositum. rhombus vero,ubi vel capitis suturas diductas adducere in unum oportet, vel hians ulcus interdum
contrahere,& valde resolutam cutem adducere atque agglutinare.no absimi
lem effectum praestat semirhombi usus. Verum enimuero haec scripta sunt ab Hippocrate tanquam exempla, ad quorum similitudinem inuenie dum nobis 36 est,uel ab his,qui compererut discendum, quod vinculum ad quamuis corporis partem atq; valetuatnem accommodetur. expedit aute doctorem non 1mperare simpliciter, sed viam exponere, qua ipse vinculu inuenerit. eo enim fit, ut discipulus, siquando obliviscatur,in memoria redeat, & quae ab altero non didicit,possit cogitare.quocirca non ab re fortasse fuerit, si librum coficiamus, ubi de fascijs & corporis parti & vitio accommodatis pertractemus.. D Ecte iniecti vinculi auae species, firmitas in pressu, & linteorum multitu- 1 dine consistit.
Dictum est in superioribus cosuesse Hippocratem se a hi, id est,species appellare δων,ρας id est differentias. praebuit autem maxima quaestionem dissen- osionis causam inter huius libri expositores, quum duas species nominatim noposuerit, quod ante in alijs fecit . una quidem in vinculi modo sita est, quam ipse firmitatem dicit eam explanavit,quum inquit, Firmitas in pressu, vel linteorum multitudine consistiq. est enim moderatio quaedam in vinculi firmitate,quam si partes comprimens excedat, dolorem aegrotantibus affert: sed laxius continet,si ad eam no perueniat. Alteram vero speciem recte iniecti vinculi non posuit,sed us, quae de robore loquutus est,subijcit.
404쪽
36si is x Inculorum aliud per se remedio est, aliud ijs quae remedio sunt,subseruit. V Haec prosecto non sunt altera species recte iniecti vinculi, ut pote, quae comune usum cuiuslibet vinculi coprehendant. quin & post hqc de omni vinculi moderatione agit, qua ratione seruetur deinceps de nodo, tu quod subiectum est doces sic incipit licet qui de bene sciente ad partes decliues,& quq in
extremitate tenuatur, labi fascia omne,ut in capite, sursum, in crure deorsum,& quae sequunturi. Ab iis trasit ad qualitatem vinculi,cuius item quum partes sint nosse, unde incipere fascia in singulis vitiis ac partibus debeat, & qua nouissime finiri,tum qua via, dum circuit, circvagi,& obuolui singulis partibus, io haec quoq; indicauit. nam, ubi inquit, Quς mouetur,ut articuli, qua curuatu obuoluede fascit ratione exequitur,post haec adscribit, quomodo extremς fastiae fideliter in ijs c5tineantur, inde pergit ad fasciaru usus exponedos, sic,ut recte iniecti vinculi altera species, que firmitati opponitur,totius vinculi quali
late cotineatur. Fortasse aut e s dissicile sit comuni uno vocabulo coplecti singulares differetias,eius speciei, quae e regione firmitatis est,ea no tentauit uno verbo notare. Rem aute ita habere verba ipsa testatur, quibus ostedit, quae varietas insit in singulis capitibus a me comemoratis. sed, ut rem clariore magis
ac bretitorem faciamus, vocetur totu ipsum genus qualitas vinculi. Firmitas in presta & linteorum multitudine consstit . quemadmodum potentiae nomenio interdit imbecillitati contrariu dicunt, interdum ad id significadum quod roboris & imbecillitatis commune est, usurpant, sic & magnitudinis vocabulo utuntur,& alijs siplurimis,partes & totu comuni nomine appellantes,ita nunc quoq; usurpat firmitatis vocabulu.debet enim affectς partes fasciis, neq; vale ter adstringi neq; ita leuiter,ut homo iniectu vinculu non sentiat,quin & linteorum multitudo pro numero accipi eda est,at non ita intelligeda multitudo quasi e regione sit paucitatis, siquide moderatio rectum vinculu praestat.rectu appellat,quod confert,iuuatq;. At dum coparantur inter se duo vincula, ut ea, quae ex comparatione spectantur,quod adstrictius est, validius, reliquum infirmius dicemus .neque absurdum est,si vinculum habita ratione subiecti viiij
3o moderatum sit,sed comparatum,cum altero validum dicatur,aut imbecillum. Quando autem soluere, aut arctare vinculum expediat, vel fasciaru numerum augere,aut minuere, ipse in opere de fracturis demonstrauit... IT E quibus lex quidem est.
Lex in ciuitate ratio est,quq iubet ea,quq facteda sunt,phibetq; cotraria. his legibus similia dicit quς nuc proponutur,cu coiecturale nihil cotineat, aut ambiguu, ut qu da alia ad medicina pertinetia. Ide quoq; dixit in opere defracturis,libera oratione moderatus. non eni scripsit simpliciter de quibus lex quide estJ sicut nuc sed oratio lD c veluti lex iusta sertur de curatione fracturae.
v I N ijs autem maxime ad vinculum pertinet,ut arctetur,quide, sic,Vt quae in- 6 1iecta sunt,neque recedant, neque comprimant,sed fulciatur, non tamen co-- gantur,sdque minus quidem in extremis partibus,minimum in medijs. In his inquit,quae traduntur de ea specie, quae ad firmitatem attinet,potissi ma vinculi praecepta sunt,ut quae vitiatae parti ini j ciuntur, hoc est lintea, neq; a corpore diducantur, neq; ipsum premant,sed fulciatur,hoc est firmiter insidant,at non cogant. dicitur autem vinculu cogere, quod ita arcte affectis partibus circumdatur,ut dolorem afferat. Haec aute praecepta de modo premen-di,qua vitium est,minime omnium conuenit praeterire.quod & in extremita-
405쪽
tibus quoq; prorsus est attendendum,sed minus ci in medio. siquide optimum iest artem culpa vacare: si quid tamen peccet, id in illis partibus ac viti js euenitare, ubi detrimenti minus affertur, minime vero errare,Vbi noxa ingens est.
IO dii; & filum non ferantur deorsum,sed sursum, in porrectione n pri
I paratione,in vinciendo,inhabitu,quo postea continetur.
Cur haee sine ordine adijciat ijs,quae de vinciendi ratione pertractat, pautalo post persequemur munc id primum studedum,ut quod propositum est, in telligamus. Dissentium expositores inter se,cum deorsum & sursumJalij sin plieiter ad longitudinis jacium referant, alij ad affectu, sed neutri dictionein ferantur nec quod ad nodum,nec quod ad filum spectat,explanant. Constat lo autem omnibus id appellari αρμι, id est nodum, quod fit in fasciis cum ambo
capita implicata inter se vinciuntur,vel alterum scinditur,vel tertio,quum ex trinsecus ad continendu adijcitur id,quod grece Ἀπώ μ' Vocatur: vetaro id est filum id vocari quod in acum comicitur, vel ut incisae corporis partes inter se coniungantur, vel ut extrema pars fasciae inferioribus assuatur,quin &nunc loquitur de filo ad hunc usum parato iubet qui de sursum hoc ferri,quod ipse aixit Hia resilis die QS. quid autem appellet νομta ab ipso discere oportet,qui eo verbo sepius utitur ad fascias,quum. a principio ad finem serutur. Itaque infractitris iussit, ut virtusque fasciae caput super fracturam ini j ceretur, sed prior
fascia sursum ferretur,altera vero ante deorsum, postea sursum,xομωὶ vocas quaia Σοsi iter quod fasciae tunc faciunt, cum a principio ad extremum laborantis cor poris obuoluuntur. simile est id, quod significat in flo,nam,cum liceat acua superiori parte deorsum,& cotra ab inferiori sursum trasmittere,& praeterea in neutram partem inclinatam,sed sine inclinatione,aut a dextra in sinistram, aut a sinistra in dextra demittere, praecipit omnino,ut sursum feratur. Quod si extrema pars fasciae dutaxat inserioribus assuenda sit, in eo quide vinculo, ubi contrariis partibus no indigemus,ut in brachio,hum cro, femore,crure,in quibus etiam necesse est vel a sinistra parte in dextra acum immittere, vel contra, utrobiq; nobis enite dum est, ut sursum tendetes extrema fasciam hac ratione cum inferioribus partibus colungamus: ubi cotraria parte opus est, ut in capite solium eri,& in coxa,dada opera est,ut fascia,dum sursium fertur,finiatur ibique acu ab inferiori parte sursum traiecta hoc modo assuatur, neq; debet superior vinculi pars deorsium attrahi,sed inferior sursum,utruq; enim fieri potest,dum fascia suitur. Ergo trasmissa acu filum ducete inserior pars fili sursum adduce da, non tam e superior deorsum, costio ad id directo,ut inferiores vinculi par tes a superioribus trahantur,quod facere ab ipso iubemur,& quo tepore homo affectam partem videndam medicis porrigit,& quo manus curatio paratur, ac tertio, quo vinculum iniicitur, quod & ipsum ad manus curationem pertinet;& quarto,quo postea membru continetur. vocavit primum ia πωλέIa, id est in porrectione,alieru M id est in pniparatione, tertiu ia id est in vin- ociendo,quartu ω τῆ ἔ-- vi, id est in habitu quo cotineri postea debet. quanquam alij ia mi , id est in compressione scribat, sed priorem scripturam magis probo nam in superioribus dixit id temporis ia Ut,id est in habitu. Neq; dubiuest,quin, sicut eandem figuram partium,quae vinclutur, iis omnibus temporibus seruari iubet,sic & filum & nodum quum feruntur semper sursum attrahi velit, in pri mis quidem extremitate fasciae sursum firmiter attracta,& contenta,atque ob ipsam fascia tota.Illud vero animaduersione dignum ab exposito-9 ribus
406쪽
i toribus Hippocratis intactum relinquitur, quod nodum & slum ad silperiora affectae partis ferri voluit,dum aegrotates seipsos megicis tradui, no secus atq; in aliis teporibus. pro suo enim arbitratu, quidam ad medicum pedibus eunt, quidam gestantur,modo affecta parte suspensa, aut deuincta, modb utroq; facto. Nodus igitur & filum in eoru potestate est,no medicorum a quibus inspieiendi sunt,aut curandi. censet fortasse tunc quoque interdum laborantes medicis uti. nam in itinere & ruri nonnunqua tenuioris fortunae homines,plagas accipiunt,vulneraturq;,vel ossa ipsis suo loco mouetur in quo casu ad curationem pluriumedicoru conuentu opus est,tum diligenti inspectione, machina-6 mentis quibusdam,aut instrumentis,aut linteis,aut etia laqueis quae ruri vel in rc apte efficienda esse. Quo facto in ciuitate rursus gerto, medicos adhibebit primum ut diligenter vitiu cognoscat: deinde ut pro lapsum articulum restituant,vel fractum os componant,aut plagam sitant, auteollisis recte opem ferant: post haec medici idoneum vinculum admouent postremo, quod devinxerui, prouident,ut eodem modo figuratum contineatur. - Rincipia & nodus inij cienda sunt, non qua vicus,sed hinc, vel hinc.1 Quid nunc vocet iis ι,id est nodum in ij cere, ostensum est,in prioribusio enim verbis e regione ρώμμαῖς, id est, fili ponebatur, nuc alterius latum meminit, s possit & filum desinere in nodum. nam in quavis sutura in hunc finitur, cum acu non sola, sed sequente filo traij ciantur, quae suuntur, & nodo inter se adstringantur. S pe quide euenit,ut inter se proxima sint fili capita, & nodus, sicut,ubi cutem suimus: interdum distat, quod Lepe in vinculis aecidit,ubi fili
partes longe adducutur, ut comunem nodu accipiat.Verisimile ergo est nunc
ipsum edicere, ne fili principia, qua ulcus est,ini j ciantur. quo praecepto illud
quoque intelligitur, i neque nodus super ulcus collocetur, urgeretur enim nosolum nodo,sed fascia a nodo fortiter pressa, eo q, vehementius esset coarctandus, ut fasciam cotineret. Eode modo si citra flum fasciae extremitates inter se 3o complicat nodu accipiant, vel aliquid extrinsecus ulceri superdetur,no debet nodus super ulcus imponi impositus enim ipsum coprimeret, praesertim si fascia ante obuoluta tenuis esset,&absque lana circudata. Nunc lane mihi vide
tur Hippocrates de filis agere, siue habenulis,quae inter se coplicat in nodum finiuntur:sed censent alij velle ipsum principia fasciarum super ulcus non imponi .ex quibus nonulli variarut scriptura,vere quidem, sed proposit orationi parum conuenienter,cum non de fasciis, sed de filo tractare nunc propositumst quam quidem scripturam veram & artificiosam esse non inficior. sic autem
habet fasciaru principia iniicienda sunt non qua vicus,sed hinc vel hilari hoc
est, ab utraque parte eius,vel dextra vel sinistra. sic autem fiet, ut id verum sit, o quod ab ipso traditur in opere de fracturis,& huic loco minime repugnet.Imperat enim ibi ut fasciarum capita assectae parti superimponantur, siue fractura,sive ulcere laborent,non tamen supra aut infra. in eo enim libro de dimensione in lonsitudinem loquitur: nunc quum non ad hanc sed ad latitudinem respiciat, principia iniici dixit, non qua ulcus, sed hinc vel hinc, hoc est, ab Utraque parte eius, cui non aduersatur, quod neque supra neque infra inij ci debent quod tamen latet expositores huius libri. M erito igitur dubitant, quum
Hippocrates inquit princlyta & nodus inijcienda sunt, no qua vicus,sed hinc
407쪽
vel hineJ Placuit etiam quibusdam principia fasciaru intelligi τὶ - ,quaui, i
getia At nomen latius pateat, s, id est,si principi j,quod & Plato nos do cuit asserens τὰ πιρα- principium esse & finem. Ergo, si liceat latiori voeabulo pro eo quod angustius est, rem appellare,licebit nobis tam principium, quam
finem nominare isos, non tame finem nuncupare principium.Iam vero prinia
eipia ad nullum aliud referri possunt,quam ad fascias fila & habenulas .cum :nullo' modo fieri possit,ut h1c de fascijs loquatur, necesse est principium in filiuaecipi,& habenulis,& si placet etiam in panniculis quandoquidem hi quoque
eomprehendere vinculum possunt,non secus atque habenulae, quarum extrema inter se complicata vinculi vicem exhibent. 16ώ Iodus non ea parte sit,cui innitimur,non ςa,qua agimus, non qua inanis . l esset, ne inanis collocetur. Quum proxime in praecedentibus iusserit, ut qui suturam adhibet, princi pia super ulcus no ponat, sed alia parte, qua nodus etiam collocandus est,nunc
docet,quibus locis ponere nodu oporteat.DOcemur autem res interdu per ea, quae ipsis non accidunt, sic enim appellatur,quae, cum accidere possint,non tamen accidui. Vis aute orationis huiusmodi est. Nodu non couenit ponere qua parte ulcus est, sed qua ferri possit versus superiore regione, cum eo,ut caueatur pars,cui innitimur, qua agimus,& tertio, quae inanis est. Vocat autem qua agimus eam parte,qua utimur, cum extendimus,curuamus,vel ad latera porri- Logimus. pars vero cui innitimur, in ambulando quide est planta pedis, in cuba cio totu dorsum, atq; eius pars potissimu,quq in eo extat,pr terea capitis partes posteriores, in sedendo ima pars natium . si quis aute deligatis brach ijs aliquid agere debeat considera quidna illud sit,& circa quς externa,in ea actione po teris partem,cui innititur,inuenire.agunt qui de articuli,quamobrem ubiq; vitandi sunt,atq; illi praecipue, quibus agere vinctis aegrotantibus couenit. Constat autem recte ipsum edicere,ne nodus,qui continere totu vinculu debet, super eam partem ponatur,quς in motu figura mutat. necesse enim erit nodum, ubi super articulos collocetur,modo iusto laxiore fieri modo coarctari. Quod in fine orationis dixit o. ν id est, inanis omnes accipiunt pro superuacuo, per- 3oinde ac si dixissiet nullu ad usum. grici enim dicunt eos,qui a primo natali die surdi sunt,& voce citra verboru conformatione obstrepunt.queadmodum igitur hi ad vitae actiones prorsus inutiles sunt, sic aiunt ab Hippocrate appellari Utola,quod nihil ad vinculum conducit. Potuit id verbi ab ipso scribi per.κ.m εοψ, corrupi vero ab initio protinus atq; ita seruari. sed quod ad sentetia pertinet, ide lite scriptura significat, siquide rixas, est,quod a nobis dicitur hoc est inutile. sed quia multos videmus vel ob inscitiam, vel f velint diligetes videri,nodos adhibere fascijs inutiles idcirco Hippocrates nuc prς- capit, ne ponantur M vladii, hoc est inanes,quod videlicet inutiles significat,&superuacuos. Putauit quidam ex ijs,qui hunc libru explanarunt, Hippocratem o
intellexime inane,locum inanem,ut puta alam,poplite,inguen, ex aduerso capitis humeri, genti,coxae, ea diduces. inhaerere enim dixit oportere nodu corpori, at no perinde collocari,quasi suspensus sit, quod eueniret in ala atque inguine. Si quis aute & hoc probabile iudicabit,ipsum poterit accipere. Nam in obscuris vel eo quod mediocriter probabile est,conuenit acquiescere.
IN Hic rursus, sicut principio duo vocabula proponit,cum & res inter se diductae
408쪽
i diductae sint,quibus illa indita esse videnturi δμα, id est, tum vocatur, quod una cum acu traiicitur, cuius materia linum est, siue lana, siue quid aliud eius generis: αμμα, id est nodus, qui ex habenulis, vel scissis fasciae extremitatibus implicitis inicitur. Patet aute utrunque molle conuenire, si futurum est, ut non comprimat. quod vero non magnum esse expediat,indicio est celeritas, quam ipse in agendo laudat,eam prohibet logitudo vel fili, vel separatim etiam habenularum scissae extremitatis,aut eorum,quae continedi vinculi causa super- iniiciuntur. Pendebunt igitur haec a nodo frustra, praeterquam quod taedium
afferent, quum nonnunquam vulnera contingant,dum complicantur . exqui-io sitius autem scripsit non magnum quum potuisset scribere paruum ,Verum sicut magnum Vitari oportet propter ea, quae retuli, incomoda, sic & paruum, quum in agendo prehendentes digitos elugiat atque ob id remorans tempus producat,tum in vinculo propter breuitate saepius ab eo, cum quo deuinctum est,elabatur, atq; idcirco nos cogat in eodem iterum versari. Adde quod cum opinionem aliquando faciat rei deligatae, nodus exiguus postea soluitur, ubi contineri debet. Merito igitur cauendum est, tam quod omnino paruum est, quam quod masnum: & hic perinde atque in alijs, quod modicum est elige dum.id alterius extremi negatione non unquam appellat quemadmodu nunc Hippocrates no magnu qui si non paruum dixisset. idem utiq; significasset. xo T Icet qui de bene scientem ad partes decliues,& quae in extremitate tenua-- tur, labi fasciam omnem,ut in capite sursum,in crure deorsum. Si pro sciente scriberetur scire perfecta foret oratio,at nunc pendere videtur,& cum alia coniungi, eoque fit,ut nonnulli copulent,quae sequuntur, sic vi tota sit huiusmodi. Licet quidem bene scientemad partes decliues, & quae in extremitate tenuatur labi fasciam omnem, ut in capite sursum in crure deorsum . deligare dextram partem ad sinistram, sinistram ad dextram, praeterquam in capitri sed nullo modo continuari videtur,quum non propterea de ligare eo modo conueniat, quia nodus consueuerit aci partes labi decliues, &quae in extremitate tenuantur. alia enim de causa iussit ut in sequetibus oste 3 o demus dextram partem ad sinistram,sinistram ad dextra deuinciri. quoniam cum bis picet quidem bene scientem ad partes decliues, & quae in extremitate tenuantur labi fasciam omnem connectuntur ea, quae sic tradit squae autem ad ijciuntur ad continendum quidem,quae circa haec sunt: ad suspendendum vero fasciam omne,qua corpus quiescit,& magis cauum est,superimponenda, re quae sequunturJ qu se paulo post exponemus hoc ipsum clatius demostrantes munc quae interiecta sine ordine sunt,per se consideremus.. T Eligare dextram partem ad sinistram,sinistram ad dextram, pr terquam - 1 in capite. hoc enim e regione. Praeceptum hoc potissimum ad fracturas spectat. perpetuo enim in contra- o riam partem inclinandu est. ubi ulcus ab altera fuerit ut si dextra pars laesa sit, in sinistram,si haec,in contrariam, sicut ubi totum os transuersum fractum est, vinculum in neutram partem inclinadum, Quum panni in orbem superimpOnentur. Huiusmodi igitur est, quod proponitur. Quum deligamus, si dextra pars affecta est,in sinistra inclinare debemus, & contra si sinistra,in dextram. quod fit, ubi caput fasciae super affectam partem ponimus, non exquisite quidem super fractura,aut ulcus, sed utrobique hinc vel hinc: reliqua Vero fascia, quod affectum est, in contrariam partem attrahimus,& simul etiam adstringi-
409쪽
mus. At quum hanc ad contrariam partem adduXimus, ibi non amplius aeque i adstringimus & multo minus etiam inclinamus, donec in orbem circumacta ad suum principium reuertatur. ibi enim id manu prius tenebamus,cui rursu, fascit partem, quae ipsum contingat,superposita Valeter continemus sic, ut ite rum incipiat circuire super partem prius inuoluta similiter adstricta,& in eon trariam partem inclinata,tum eodem modo circumdata, ubi rursus ad prinei
pium redierit,atque fasciam altera manu continemus,altera coarctamus,atque in eontraria vitiatς sedis attrahimus. No solum autem hoc modo membra de
uincimus,sed & latera. nam,si affecta sit pars dextra, orsi ab ipsa fascia eo mo
do quo dictum est ducimus ad sinistram: si vitium sit in sinistra ab hae fastia ibincipientes,quasi iter facimus versus dextram. sed caput non licet ita in orbem comprehendere,quod non patiantur id ceruices, qua cum ipso committuntur.
Quamobrem siue dextram, siue sinistram partem occupet vitium, quod vinculum postulat, fasciam e regione, hoc est, rectam ducimus per summum quidem caput porrectam,inde ad extremam maxilla demissam, post haec iterum ad affectum locu similiter datam, siue iterum, siue tertio ipsam circuire ab ude
putamus,& dum finiatur, circumacta. finiatur aute in vertice prorsus, is enim locus maxime idoneus est,qui fideliter contineat.
SEd in contrarijs fascia in utramque partem attrahatur, quod si ab uno capite incipiat,similiter qua firmiter cotineatur, ut in medio capite, & siquid Lot. aliud est huiusmodi. Duplex em potest huius loci sententia, ut vel ad omnes corporis partes,vel
ad caput tantum reseratur. quia, quum dixerit praeterquam in capite dextram partem ad sinistram, hoc autem e regione deligadum esseJcaeteras eius partes, quae inter se contrariae sunt,quarum quidem haec posterior est,& in occipitio, illa vero prior,& in fronte deuinciri iubet,fascia in utraque partem ducta. ducitur autem in utramque partem,ubi media affect sedi iniecta, utruque caput aequaliter ad cotrariam attrahitur. Ergo fasciarum, quae sic volutae sunt, extremitates valentius continentur, si in fronte,quam si in occipitio collocetur.Verum, si de omnibus corporis partibus loqui Hippocratem statuamus,cotrarias 3οdicemus partes, quarum utriusque structura est similis, nempe dextram & sinistram,priorem & posteriorem,quq ubi pariter vitiatae sint, sicut in transuersa fractura euenit, fascia in utramque partem attrahenda est, quemadmodum
faciendum diximus in pannis,qui in figuram asciat superdantur. Quod s sin-qu1t ab uno capite incipiat, perinde ac si in utramque partem duceretur, circumagenda est, sicq;, qua firmiter contineatur, adducenda,ut ibi finiatur. pro exemplo autem loci,ubi firmiter contineatur,attulit medium caput, colentus nunc eo solo, quum paulo post, perfecte uniuersam orationem sit explanaturus,docens qua parte desinere fasciam conueniat, ut iuncturam totam fideliter tueatur. Particula autem fsimilite in utroque accipi potest, & in toto fa- ostiae circuitu, & in fine. Vae mouentur, ut articuli, qua curuantur, minimis, & maxime collectis, veluti poples: qua extenduntur, simplicibus, delatis, veluti patella circumdari debent. Minima lintea danda eme docet circa poplitem, caeteraque eius generis, α
maxime collecta a oc est,cotracta in angustum:partem vero popliti cotrariam scilicet patellam,contraria via. est autem contraria via,ubi lata sunt,&, quantu
410쪽
COMMENT. II. 37si minime potest,cotractoa quod omnibus articulis couenit, qua curuantur, que admodum popliti: qua extenduntur,quemadmodum patellae, quam nonnulli vocant tala xlisti,sicut alij ἐ-γουαῖ o. super hanc igitur dixit latam fascia extentadendam esse, sic,ut ipsam uniuersam coplectatur. nam, quq non sic obuoluatur, sursum vel deorsum facile feretur. ad utramq; enim partem labetur, propterea
quod patella gibba est. At poplitem contracta fascia, inuoluedum censet. nam neq; admittere,neque seruare eam potest, quae in latitudinem explicatur. ώ Vae autem adiiciuntur ad continendum quidem,quae circa haec sunt: adis disjendendum vero fasciam omnem, qua corpus quiescit, & qua magis io cauum est,superimponenda,ut supra vel infra genu. Laudare eiusmodi breuitate decet, quae uno vocabulo aperte id notare potest quod oratio. Quemadmodum & nunc, ubi ad continendui tomois ιο dixit,quo verbo significatur oratio, qua Proferre sic possemus,vinculoru, quae ad articulos adhibentur, extremitas firmiter teneda est extra articulum aliquo
insuper vinculo addito: ad suspendendumJ Vexo , quo monemur, ut magnopere luideamus,ne fascia ad partes decliuiores delabat ur, neue sursum tedat ad gibbas,quas ipse supra dixit α Is,id est in extremitate tenuatas, quum inquit, licet quidem bene scientem ad partes decliues, & quae in extremitate tenuantur labi J. plane aute constat ex verbis ipsius, recte id a nobis di-το ctum esse, quod quae nunc proponuntur, continuata illis sunt, quibus ait, flicet quidem bene sciente ad partes decliues,& quae in extremitate tenuantur labit. quin & breuissime sedes commemorauit idoneas, quibus fascia finiatur, duobus vocabulis eas comprehendes,quum inquit, quiescit,&cauum est . Quiescunt quaecunque extra articulum lunt,in utroque ossium,quae inter se comit- tuntur,vi,quod ad genu pertinet, quae in femore sunt aut crure ,haec siquidem magis caua sunt. Caua autem, λοπα -οι di Xit,partes significans,quarum contrarius habitus est, atque extantiu,hoc est,quae depressae sunt ac desidui.omne enim, quod cauum est,desidit. Proprie autem vox λ Orωλὸν,inane significat, sicut λα-fia,exinanire. nam illud ἰλη, ηαλ-IM AZ ψαο νωοὶ 'ολίεθροιο, exinanire 3o urbem Troiae frequentem significat. λ αυλα item dicunt illas corporis partes, quae inter costas nothas positae sunt,& ossa, quae ad ilia pertinent. Iam vero omne quod desidit,λια ιυλον appellant,translato vocabulo ab eo quod communiter accidit. si quidem omne,quod vacuum est, necessarib desidit. - Onsentit autem cum capite humeri, fascia ad alteram alam demissa: cumis inguine,ad alterum ilium: cum crure, super partem huius posteriore, quae,, carnosa prominet. Quibus autem sursum lasitur,ab inferiori parte suspeden-- da est quibus deorsum a superiori. Vbi vinculum non eorum commoditate quae laboranti particulae superim ponuntur,sed propter se adhibetur, eo consilio primum potissimumq; inijci- o tur,ut affectam partem,& quo modo composita est,seruet, & ab inflamatione tueatur, quod plene ostensum est in opere de fracturis. sed quia praestare haec vinculum nequit, nisi contineatur, ne ad superiora vel inferiora corporis prOcedat, idcirco necesse est fascias dare ad partes integras : & ubi verisimile est vinculum totum sursum serendum esse, a contraria parte suspensum deorsum attrahere. In quibusdam igitur partibus a contrarijs suspendimus utilius, sicut in capite humeri,& in inguine.exquisitius vero ait in capite humeri,no ad alterum humeri caput, sed ad alam: in inguine ad alterum ilium ducendam esse