장음표시 사용
421쪽
quoniam vero secundum naturalem habitum crura extenta sunt, si, quem ij, ie uatis devinxisti extedere ipsa iusseris,cum musculi locu mutent,diducetus fascia ab illis locis a quibus musculi recesserunt, P contrario modo figurentur, atq; ubi curuata erat. si quidem crura eXteta Vinci eda sunt,eoq; modo figurata cotinenda . Hactenus Asclepiades, wXimulam est, Vt ad alia verba trasea niti; . x r Bi vero hiantia coniungenda sint,in caeteris eodem modo, tantum ab vi
. V terioribus aliquia adducedum erit, & paulatim coprimendia. primo qui
. dem minimum, deinde magis,maxima compressio contactu terminetur.
Reducamus in memoria id ,quod summatim Hippocrates a fasciis,quq pritaniae in jciuntur, fieri dixit his verbis, quorum principiu est Fasciae,quae primae ibiniiciuntur,eficiunt, ut abscedentia propellatu tum ea,quae hactenus ab ipso prodita sunt. iupplebimus enim hac via id, quod Ppositet orationi videtur de esse, sic, ut eo adiecto talis fiat Ubi vero hiantia coniungere oportet, in caeteris eade agemus, tantu ab ulterioribus aliquid adducemust& que sequutur. Hi a tia vero nunc ab ipso dici existimandu est, quae, pr terqua V vltra debitu inter
se recedui utraq; etia oram habet in exteriore partem couersam, quod in vulneribus fieri costat vehementi interdia insiainatione accedente ubi cum carne alte admodum vulnerata trasuersus musculus incidatur, deinde n5 glutinetur, iungaturq;, sed magna insamatio sequatur,sub qua extenta cutis utrinq; proxima oram attrahat, ab utraque parte vulnus hiabit. Eiusmodi figuram repre- issentant labra inflamata palpebrae,& cutis, quae glandem tegit: in capite etiam cum aperta cutis est ut locus terebrae sit,adiecta inflamatione hiantiu speciem videmus idq; saepius accidit, potissimu ubi cute coacta jactu, quod in medio est,t in ametis implemus. id quod interdum facimus, ubi,aut musculoru vulnus transuersum alte insederit,aut sanguis eruperit lintea carpta quae vocat, id est linamenta inseretes atque ubi timemus, ne cutis sanescat,utrinque contracti musculi partibus no glutinatis. Postulat sanὸ cucta haec vitia & alia praesidia quae inflamationem submoueat, verum ipse nunc non qualibet cuiusque morbi curatione exequitur,sed eam, quae proprie vocatur chirurgia. Hiatium igitur vinculti idem e1 ,quod abscedetiu,quod ad reliqua spectat, orsum enim 3 oa parte sana paulatim ad cutem venit aperte ulcerata, sed eo distat, i in his ab ulterioribus incipit, si in abscedentibus, quodque copressionem intedit usque ad hiatu. In sinibus igitur vinculu ab imo incipiebatizat in hiantibus non recte inde orditur,vbi quasi radix est,sed logius a parte sana.pr terea cute paulatim adducit ad ulcus, qua copressionem non remittit,sed paulatim intelum primo ambitu cute premit deinde magis. Vocabulu primo nonulli accipiunt in uno vinculo, nonnulli in pluribus. 9, si ad unu referatur,notabit vinculi principita:
sin ad plures primu vinculum uniuersum ostedet. utruque autem vere dicituraliter in aliis affectibus no senere sed magnitudine inter se discrepantibus,si
quidem oras leuius in exteriore partem couersas uno tantum vinculo reducere Aoad naturale habitum conabimur: ubi amplius hient,vi non cogemus,ctim primo deligabimus, tunc enim magis ad rem pertinet insistere inflammationi, dcoponere hiatia. Adijcitur aute postremis verbis smaxima copresso contactu terminetur quonia hiantia magis adduci possunt,si ut se cotingant,sed ubi sic
adducta sunt alterum altero vi getur,& dolet, eoque ipsorum infamatio auge tur.ducenda ergo sunt,quae haant,ut se contingant, sed non vltra 1d. Haec autescriptura dupliciter legitur,in quibusdam exemplaribus maxima compressio
422쪽
i eontactu terminetu qua agnouit Asclepiades: in ali)s autem maior compres sio cotactu terminetur . quae maxima habet, sicut potior est, ita etia vetustior. . I N diducendis iis,quae contracta sunt, si inflammatio est,c5traria ratione uti. 1 oportet: si ea non est, praeparatione eadem, sed vinculo contrario. Contraria ratio est contractionis atq; hiatus,siquide sub hoc labra plurimuinter se in cotrarias sedes recedunt, sic, ut alteru in dextram parte, reliquum in sinistra couertaturicontra ita inter se cocurrunt quae contracta sunt, ut vel unualteri insidat vel inter se duplicetur quodamodo,vel instar eoru, quae inuoluta sunt implicetur, id, quod interdu ob inflamationem accidit, non aliter si conio trarium matu, sub quo hiantis corporis partes plurimu inter se diductae in co-trarias sedes recedunt. necti miru est, si ab eode morbo inflamatione videlicet, hi cotrarij casus ori utur,cum non iisde particulis vehementer inflamatis utruq; accidat,ut hient & cotrahatur. in oculis enim,ubi exteriore palpebram cutem ingens inflamatio male habeat, & intelione quada proximum locum afficiat, palpebra ob inflamatione intenta,in exteriore partem conuersa apertὸ deprehenditur: ubi non cutis,sed interior tunica,quae usque ad nigrii oculi pertinet, valde infametur palpebra tunc in interiorem parte trahitur. quq res,cum ambabus accidit palpebris,morbu facit,que χόαι ip dicunt,sub quo apesere aeger oculum no potest. quod vitii genus labris interdia incidit,tum cuti,quae glanio dem tegit,& ano, quoru causa eadem est, exteriores enim eoru partes inflama tionis vi in interiora vertuntur. eade vitia & in foeminaru naturalibus versantur. simile quodda accidit & vulneribus,& ijs, quae utcunq; ulceratur, interioribus enim partibus inflamatis peruertuntur vi certi labra in interiore parte: sed concidunt etia intro, in quo casu extenuari & emacrescere ac putrescere eadelabra necesse est. na, qui aliter fieri posset,ut prompte introrsum couerteretur
Deficit etia pars interior,vel 9, non subministretur alimetum, quae res ad tabe perducit, velis subiectae carnis scalpelli opera plus iusto excisum fuerit, vel oputrescens absumatur. Ergo huiusmodi affectibus succurrit idoneu vinculum, quod ubi inflamatio accedat,no solum per se non iuuatsed onere etiam laedit.
3o Adhibetur autem comoditate medica1nentoru inflamationem curatium. quo spectas dixit Hippocrates debere nos,quae cotracta sunt diducentes,ubi inflamatio quide est contraria ratione iuuare, lioc est a vinculo cauetes.quonia,nisi magna necessitas urgeat, ut quaeda teneantur inflamatis partibus superiniecta, nullo modo deuincimus, cumq; haec cosidimus posse sine vinculo manere fascias ad continedum non inij cimus. Accipimus aute lintea qtenuissima, & leuissima,ac circuitibus,quantu fieri potest,rarissimis,vel uno latum etia cotenti sumus, qui res plures medicos latuit infamatis partibus,qua tumor esset,super cataplasmata imponetes duros & graues panniculos,multa lana,plures fascias, ρος per se omnia sunt inflamationibus aliena,cum onere potissimu offendan- o tur. Iam vero in iis,quae citra inflamationem contracta sunt,iubet,ut fasciarum
Zaratio eade sit,quae prius: vinculum vero contrariu,atque in hiantibus. si-i-em in illis fascia longe orsa, a parte sana,euoluta ad ipsum hiatu procedebat,paulatimq; compressio eius intendebatur: at in contractis ab affecto loco incipientes fasciam euoluimus super cute, quae iuxta est. Adiungi vero hic debet, quod ab Hippocrate praetermittitur, ux qui non costituerit ipsorum, quos
memorat,affectuum uniuersam curatione docere, sed eam duntaxat quae manu adhibetur. nos vero ut sermo absoluatur,quod restat adscribemus. bi quid
423쪽
eorum,quae cotracta sunt ut dictu est diduxerimus subiectu locis,in que labra iinciderut implere linamentis debemus,vel idoneo medicamelo,donec cotra ctae partes proximς cuti aequentur,tum proposita Vinci edi ratione admouere. - T Irigere item ubi peruersa oporteat,caetera fieri eadem debet. In ijs autem
- L quae reeesserunt,adducendis, vincire opus est per fascias, quae primo ini j
- ciuntur, tum glutinare, atque suspendere,in contrarijs vero contra.
Corpus peruertitur, ubi aliquid sua sede,modo in exteriora corporis, modo intro in spactu quoapiam laxius mouetur,quemadmodum in naso,qui si quid vel ossis,vel cartilaginis in exteriore partem recedat,ab exteriori parte depra uatur: si1 in soramen interius, ab interiori, ad cuius eXemplum reliquae partes ioperuertuntur. Cossat aute & in iis comune cuiusq; curationis consilium prisi dia ostensurii. est autem conrune ubiq; consilium contrarijs contraria curare, quocirca nunc etiam,quae recesserui ,& per alia auxilia de quibus tractari, nite
propositum non est & per eascias coniunge da sunt.docuit aute ipse deligandi modos huc pertinetes, iunctura ut ipse antea scripsit ad ea que abscesserui que hiant,&quae contracta sunt:gluti natione,Vt in opere de articulis ad nassim &maxillam: suspendendi ratione,quemadmodu,ubi in libro de fracturis inquit Quod si utroq; one cominuto vel eo,quod subiectum est tantum, deligatum brachiu mitella suspe datur, eaq; plurima circa fractura detur, partes vero hinc atque hinc suspensae sint, homini necesse est os ad superiora peruerti: sin ossibus Losic fractis mitella manum duntaxat,& cubitu excipiat, reliquii vero brachium suspensum sit,deprauatu spectabit deorsum. debet ergo brachio suspendi per mitella latam molleq; multu brachi j cu prima palmae parte aequaliter sustineten . Haec igitur verba aliena suspedendi ratione, deprauantemque indicantia,
deprauatoru quoq; curatione demonstrat. Demus brachiu cuipia in inferiora peruerti,suspendendia erit mitella angusta ab inferiori parte exceptu: vssu 1um intendes deprauetur,ea utendu erit suspendendi ratione quae in inferiora peruertit, per qua & regione iuxta prima palmae parte,& cubito mitella comprehensis, quod inter haec est,nulla re fulcitur. Cosmili modo,ubi prima palmae pars in superiora conuertatur,iunctura adhibebimus, quae deorsum incli- 3onet, hac complexi,quae in vicinia cubiti sunt,altera extremitate a prima palm parte sine sulctura relinquimus. itidem cubitum in superiorem partem intendentem sic suspedemus,ut ipsum sine fulctura relinquamus. quae suspendendi ratio eficiebat,ut, cum nondu peruersus esset in inferiore partem inclinaretur. Sed visium malim dicam quaecunque deprauare possunt,quae deprauata non sunt,eailem dirigui, quae in contraria partem sunt peruersa. Ad horum autem smilitudinem deprauantur,dirigunturq;,quae in femore,& quae in crure,cum
totum crus iacet. quod enim in brachio essicit sui endendi ratio, id iacendi in crure. sed supplere oportet iacerri ubi Hippocrates inquit suspendereJ . Illud aute in fine sermonis in contrarijs vero contra potest ad praedictos deliganai o
modos referri,intelligemus enim ipsium velle vitia,quq ijs contraria sunt,contrario modo vincta curari, hoc est iis ,quae peruertunt ea, quae praeter naturam recta sunt, quorum in superioribus mentionem feci.
FINIS COMMENTARII SECUNDI GALENI IN HIΡΡOCRATEM DE OFFICINA MEDICI.
424쪽
' Galeni in Hippocratem de ossicina
MEDICI COMMENTARIVS TERTIUS, VIDOVIDIO FLORENTINO INTERPRETE.lN st iuris,quod ad pannoru attinet longitudinem latitudi
nem,crassitudine,numerum logitudo quide,vinculi longitudine aequet latituὰo trium sit, vel quatuor digitoru:quod ue ro attinet ad crassitudine, triplices detur aut quadruplices: tot tute numero,ut neq; plures sint,neq; pauciores, si ut ambiat.
-- Scripsit in opere de officina medici, primo de naturalibus iudicandi potentijs,quibus uniuersi homines & ad tractatione omniu artium,& ad totius vitae ratione utuntur, necessariae siquide fuerunt,no sol iam ad propositam medicinae parte,quae manu medetur,sed ad omnes in medicina morborum notas talia omς graece vocatur quς sane iudicadi potenti js discernutur: proxime in proposito opere docuit, quibus constet medicinae pars, quae manu curat: tertio,quale adhibere vinciendi ratione debeamus,tum ab affectet partis natura, tum ab ipso affectu indicium sumentes. In propositis autem verbis deib fracturis agit,quq spectant ad comune vitium continui soscitione. sic enim ego solitus sum hoc morbi genus appellare: sed Hippocrates corpora, quae huiuia modi malo torquentur,abscedetia dicit,quare & malum non iniuria abscessus nuncupabitur, fietq; abscessus morbi quaeda species,qua graeci inmmii proprie vocant & α-νεια. Haec diximus, ut in memoria redigeremus, quae in superiori expositione narrauimus sed iam pergamus ad reliqua. De fracturis verba faciens,pannos ante omnia proponit, iubens,ut horti longitudo sit qualis vincu lo,quod costat ex fascijs,quq primo iiiij clutur,cum eo nomine illi adhibeatur, ut has fulciat, atque immobiles teneat: latitudo trium,aut quatuor digitorum, hominis videlicet qui deligatutatum quod ad crassitudinem pertinet,triplices, o sint,aut quadruplices. quonia,Vbi fasciae,quae primo inijciatur, fulctura egent firmiori,quadruplices, ubi non tanta opus sit, triplices obij ci abunde putat. Illud autem euidentissimum est,quod quo magis cominuta ossa sunt,eo debent
firmius contineri. Numero autem tot,inquit, esse oporte ut affectu membrum
complectantur.at iugulum fractum,& costa comprehendi in orbem nequeut, sed magnitudo fracturae in quibusdam pannorum numerum indicabit. lugu lo ternos pannos quadruplices pla: ruque imponimus. duos quidem primos ad similitudinem literae. X. ut medium utriusque,qua inter se committuntur, fracturae obi jciatur. tertium extendimus super reliquos duos in logitudinem iuguli,ut ea,quae subiecta sunt,adstringat,& fracturam ipsam adurgeat.b AT quum hi complendi causa ini j ciuntur, longi sint,ut ambiant: latitutu- . I Ldinis & crassitudinis coiectura fiat de eo,quod deest, id autem complea-
Miror Hippocratem non d'cuisse prius usum panorum, deinde viam,qu quis eum possit coparare. Vsus quidem duplex est,ut contineantur fasciae,quae primo inijciuntur,& ut impleantur partes,quq in extremitate tenuantur,quas ipse nominare solet α ansa & ὐ-Iκρα, cuiusmodi brachium est iuxta prima palmae partem,& crus iuxta pedem,quibus iubet pannos in orbem circumdari,ut
425쪽
postquam iniectar illae fasciae fuerint, quae alijs superdantur,iunctura sit aeque icrassa. Ergo, quum panni duplici de causa superdentur, & ad continendum & quod δορθαοis, dixit ad complendum, commonet, ut ita longi adhibean tur,ut corpus quod alligatum est,complecti in orbe possint: lati vero, & efassi pro eo quod complendum est. nam,si longiores sint, quam ut partis ambitum
aequent, necesse erit extremitatum alteram alteri insidentem reddere mem brum tumidum magis ea parte, quam Vtrinque, sic,Vt iunctura inaequalis fiat, . atque idcirco laxiori sin breuiores fuerint,quam,Vt eXtremi se tangant, quum
inter ipso; aliquid inanis spacij relinquatur, iunctura itidem contraria ratione . inaequalis erit. siquidem locus in ijs necessarib reddetur inanis 3c cauus, perinia iude atque ubi longiores erant, gibbus dc eminens. Edicit,ne huiusmodi panni semel subito in ij ciatur sed paulatim,tenuiores quidem a superiori parte, crassiores ab inferiori. quod si unum subito inieceris, locus talem habitum aequi
ret,qualem primo habuit membrum.
- X fascijs quae primo ini j ciuntur duc sunt,prior ab affectu orsa in superiori , C parte desiniti altera ab affectu deorsum procedit,inde sursum finitur. Supra quoque ostendi fascias,quae ante panos affectae parti primo inij cluniatur, .υmingulicis ab Hippocrate nominari. Scripsit autem in libro de fracturiqquorsum utraque imponatur.prior namque ex ipsis non modo prohibet,quod concurrit, sed & eius quod in affecto loco receptum est, sursum aliquid expel- , οlit altera nonnihil sanguinis in vitiata parte superantis ad extremu membrum transmittit. Commune est utrique compositu os sine deprauatione continero. ., A D stringendet autem maxime sunt,qua morbus est,extremis partibus mi-- IInime alibi pro ratione. Horum item ratio in commentarijs de fracturis exposita est. In uniuersum
autem sub omni vinculo, ubi subiecta caro magis adstringitur, humor in ea contentus ad proxima loca Iropellitur: ubi vero lenius, admittitur quod procedit ab iis,quae vehementius comprimuntur. - Omprehendatque vinculum integrae partis quam plurimum. Qua ratione hoc quoque consilium dederit,manifestum est,quia cum so vinculum integrae partis multum complectitur, firmius continetur, & humor ab affecta parte ad ea quae iuxta sunt, magis expellitur, reprimitύR; valentius,
quod a superiori parte descendit.
- Λ quod ad fasciarum numerum, longitudinem,latitudinem spectat. nu-
,, I L mero quidem tot accipiantur, ut a vitio minime superentur, ut ferulas is comprimere non sinant, ut onere non laedant, ut inclinationis causa non sint,
Alij fere omnes sub eodem nomine fascias habent,quae primae iniiciuntur,& quae his superdantur: sed Hippocrates priores appellat. υ aDA Ost, quae pan nis superdantur Miri π. has igitur quot, quam longas, quam latas adhibere Aoconueniat,nunc persequitur. imperat itaque, ut tot sint, quot compositu os fideliter contineant. illud enim ut a vitio minime superentur id sibi vult quod, ubi non superent,in contrarium incident,nempe ut cedant, & a vitio, hoc est vitiata parte superentur.qudd si tunc vincunt, quum compositam partem immob1lem conseruant,si quid haec moueatur iure dicet quis eas superari. Quod autem inquit ut ferulas comprimere non sinantJ nihil amplius notat, quam lserulae ubi falcis iusto pauciores sint, membrum prement,hoc est,cogent atq; urgebun
426쪽
t urgebunt,quae no a Violatam quoque sedem assiciet:quin s tot adhibueri; Vt
laboratem oneres, sic quoque peccaueris,quum modum excedas. quae duo catauentes fasciarum numeru coniiciemus, ea obseruatione adhibita, ut neq; premant, neque oneret. Sed ne fasciarum numerus inquit causa sit inclinationi; quam dixit π verbo inde ducto, g, iunctura tota in alteram partem de xtram vel sinistram π ιρρε , id est,inclinetur id quod accidit ob exuperantem numerum fasciarum. Vsurpat autem verbum es eminare quod dixit, quidam in partibus vitiatis accipi ut, ut quas redditurus sit infirmas & molles superimpositorum linteorum numerus: alij in ipso vinculo, quod imbecillumi, fiet,quum ferulae,sub iniectorum linteorum numero laxius contineantur. Vod vero ad longitudine & latitudinem pertinet, impleant trium qua-- ritor qiainque aiat sex,logitudinem quidem cubitorum: latitudinem ve-- ro digitorum.
Tot igitur digitorum,& cubitoru illius scilicet qui alligatur, perdari vin culum iubet. neque unum statuit longitudinis & latitudinis terminum, eo snullum sit vinculum quod adhiberi omnibus aeque logum debeat, sed numerum, longitudinem,& latitudinem fasciarum pro magnitudine fracturi definit, atque hoc est postremum vinculum, quod in opere de fracturis iiiij ci volo luit,quo tempore inflamatione a sede affecta sublata venie dum est ad ferulag.
.. A Mbitus itaque panniculorum totidem sint,nec urgeant. o Imperat,vt panniculi toties fascias cingant, quoties earum unaquaeque circuierit. Illud autem nec urgeanti ad modum refertur adstringendi. eatenus enim coarctari panniculi super fascias debent, ut firmiter maneant, sed no vrgeant. At quid magis praestat, quam coniuncte hanc partem contexere cum
priori, ut tota oratio sit huiusmodi Ambitus itaque paniculoru totidem sint, ut ne urgeantJ.quandoquide premunt, ubi saepius circumdentur. Expedit fortasse pro ἶσα α, id est totidem, legere m is, id est talia. α. tertia litera scilicet
versa in.i. nam ambitus panniculorum qualitate potius, quam numero vincu-3o lum exhibent moderatum. A Ollia autem adhibeantur,& minime cras a.
1V1 Hate omnia videlicet praecipit mollia adhiberi,& non crassa, cauens, quemadmodum supra de linteis diximus, ita etiam nunc ne subiecta corpo
. Mniaque haec pro longitudine,latitudine crassitudineque sedis affectar Idem quoque iam supra dictum,ubi alia res agebatur,no huic dissimilis. Meminisse autem ubique conuenit ad vitiatae partis longitudinem,latitudinem,& crassitudinem referri, quidquid de longitudine linteorum, tum latitudine crassitudine, numero ve propositum fuerit. - AEterum ferulae,leues,aequales sint,ab extremo res mat, ab utraque parte o vinculo paulo breuiores,crassissimae,qua fractura extat. .
Spectant tam ferulae, quam panni ad stabilitatem vinculi, ac firmitate. panni quide ut fascias tueantur,quae primo ini jciuntur . feruli verb, ut omnia,quae subiecta sunt,muniant,sic ut in uniuersum quatuor sint,quae singula tu usum praestant.In primis enim fasciae, quae primo ini j ciuntur,compositum os conti nent affectum inflammari non sinunt: deinde panni,qui superdantur,delabi ipsas non patiuntur: tum ferulae firmant, quas circumponi Hippocrates iubet leues,& planas.est autem contrariu)eui asperu,in quale aequali,idq; quod,
427쪽
asperum est,omnino inaequale est: at no sequitur, si quid inaequale sit,id proh isus asperum esse,quemadmodu nec via idcirco aspera est, quia inaequalis . po test enim cum ascensu & descensu contineatur non aspero inaequal1s & esse &appellari. quin & ferulas nihil prohibet leues esse,non tamen ςquales,nam ubi in latera vel sursum, aut deorsum spectent, aequales Vtique non erunt, poteruttamen esse leves. Fracturis itaque saluberrimum est ferulas nec asperas esse, nee peruersas, utraque enim de causa comprimunt, praeterqua quod ,quae peruersae sunt vinculum quoque peruertuns,quo deprauato pars etiam,quς comminuta est deprauatur. Monet aute,ut ab extremo resim imponatur. resimas intelli
gere possumus leniter ab inferiori parte derasas,cum,quq ad finem usq; aequa . ioli erassitudine sunt vinculum ibi aeque atq; in cςteris partibus cotineant,quod minime opus est facto . placuit enim ipsi medium arctius adstringi, inde ver sus extrema laxari,extremiuque partibus omnium esse laxissimum: tum ferulaqvinculo ipso breuiores superaccomodari,ne ultra ipsum ulla in parte cute tangant,quae saepius intumescit, eo quod humore admittat sub fascijs depulsum Crassiores item ferulas imponi voluit,qua fractura est,quandoquidem ad hue locum potissimum pertinent. - A Tq; ubi partes gibbς sunt,& natura minimum carnis habet,vereri oporta Ilitet,quae eminent, ut iuxta digitos, aut talos, vel imponendo, vel breuitate. Cavere iubet, ne luxi ossium eminentias ferulae superaccommodentur, id αo quod duplici ratione fit, vel ubi nullo modo ab illa parte ipsius vinculi datur, vel ubi adhibentur breuiores,quam ut ad eminetiam pertineant priusque desinunt, quam illam attingui, quod expeditius est. In quibus autem vitamus ferulas,ne quid laedant, ab illis plane abstinentes, dixit fimponen doJ : at breuitatri cum longitudini aliquid demimus quasi ita dixerit. Cauere debemus, no
ferulae tangant,quod eminet,vel non imponentes, vel breuiores dantes... in Anniculi vero fulcire debent, at non comprimere primo.
1 Paulo supra proxime a fasciis panniculorum mentionem fecit, non tamen expressit panniculos illis superinlici edos esse, sed illud nobis cosequutio ordinis indicaui tmuc autem alti fulcire debent id est firmare ac stabilire,cum 3o eo ut ne premant. idq; ubi primo vinculum iiiij cimus, ita,ut si homo sequetibus diebus rogetur,respodeat se nihil sentire,quod comprimat,cum liceat nobis per panniculos ferulas coarctare. Scripserunt quidam sprimo non in fine propositorum verborum, sed in principio sequentiu ita ut habeant Primis inuoluere oportet ceratum,molle, leueturum :satius autem fuit cerato molli ,leui puro,in sexto casu accipere,ita, ut oratio reddatur. Primo circa fractam pamtem cum ipso circumdare fasciam oportet.
Non enim fasciis ipsis aridis iniectis solam vitiatae partis cutem cerato inungedam censet,sed subinde singulos etiam fastiarum ambitus.nam, si cute 4o tantu illita siccas fascias dederis eo praesidio affectas partes privabis,quod perceratum erant consequuturae,cum lintea ceratum ipsum,quod cutem madefainciat, absorbeant,& eam ob id siccam reddat. Patet autem quam ob causam ceratum esse molle velit, cum eo in vicem perfusionis utatur, quae perficere qui dem hoc ipsum potest, sed tutius id ceratu praestat, praesertim ubi tunc asside-dere usq; medicus non potest,nec ministru nouit hominem laboriosum,quiuo sedulo det opera aegrotanti. Iubet insuper,ut ceratu illi natur non solum molle,
428쪽
i sed & purum, hoc est,cui nihil sit immixtum propolis sordium, aut terreni vel
arenos,praeter ceram. id aute protinus etiam leue erit,nisi propter eas, luς vocantur ἐγ ἡδες, latius pateat leue,quam purum. Leve autem λοκ ab Hippocrate dicitur. quod verbum non sol im inuenitur sic scriptum, sed λω etiam,adiecta litera.Rante.κ.tuncque non leue, sed liquidum significat. Sic autem magis scribendum putant, quicunque significatione verbi purum censent leue quoque contineri. liquidum vero dicunt e regione aridi esse, quod non est tale.. Vod ad aquae calorem pertinet,& copia,calor vehemetior non sit,quam - v t infusa ferri possit a manu: copiam,vbi relaxandu ,extenuandumq; est, io esse conuenit maximam,ubi caro producenda est, aut molliendum modicam. Exigit fracturae curatio ut de aqua nonnihil etiam dicamus. Vbicunque igitur fascie resoluuntur,consuerunt medici omnes fracturas aqua calida perfundere t pote eius opem euidenter experti. Verum in duobus peccare solet, qui
ea utuntur,in modo & qualitate. in hac quide,quod calidiorem infundant,vel frigidiorem, quam opus sit:in modo st logioxi,vel breuiori tepore faciant huiusmodi medicinam. Temperameti igitur in qualitate iudicem constituit maianum ipsius curatis,qui manum suam aqua perfundens,quam insusurus fracturae est,potest pro fractura temperatione iustam coniicere. late aute patet,quam dico temperatio :& ad communem hominum speciem, non ad offensum dun io taxat refertur. ea enim interdum,& ipsi iusta videbitur. Ergo ubi primum fascias solueris,hac perfusa poteris de homine quaerere, nimisne calida, an gelida sibi videatur: atque ita calidiorem vel frigidiorem perfundens pro aegrotante apposite temperabis. Teperatum ergo aquς calore iudicari primo nostra manu . voluit,quem quidem proprie admodum perfectissimeque & omnium optimὸ iudicat sensus aegrotatis. Iam vero quamdiu in perfusione aquae calidae perse ueradum sit,ex eisdem colligitur animaduersionibus,quibus frictio,& quod uis praesidium calefaciens. haec siquidem admota, non modo euocare potiunt ad affectam partem,quod iuxta continetur, sed etiam digerere quocirca aqua calidi,& ob corporis modum,& ob diuturniorem & breuiore usum contrari j3 p esse effectus videtur.quoniam toto corpore inani digerit magis quam euocat: contra repleto,magis euocat quam digerit. tum paruo tepore admota implet
amplius quam detrahat: sed si longior mora in perfusione sit, digerendo plus
potest quam implendo. Iure igitur dixit,ubi relaxandu tenuandumq; est,maximam copiam requiri: modicam,ubi molliedum,& caro producenda. Extenuantur protinus, quae exinaniuturi non tamen ita protinus relaxatur,quae eX-
tenta sunt,sed alijs med ijs interiectis.quicunque enim multitudine distud untur,cuiusmodi sunt omnia,quae inflamatione tenetur,ubi exinanita sunt,rela Xantur:quae vero frigore spissante,ubi calefacta sunt: quae siccitate distendutitur,ubi madefacta, relaxantur. Recte ergo ait aquam calidam laxare,ubi plu--o rima corpori infunditur,cum haec praestare valeat. Mirari vero te nolim, H diximus aquam calidam posse,& superatem humorem detrahere, & solidu corpus madefacere,alibi enim utrumque esse verum demostrauimus. Haec igitur
aquae calidae vis est,qus,ubi pauca sit quid pr stare possit proferre simpliciter non licet. si quis enim iterum vel tertio infudisse,aut per spongiam 'uisse co 'tentus sit,operam penitus luserit: sed, si modice perfusione utatur, Hippocrate auctore carne Educet,mollietq; quibus eiusmodi praesidio opus fuerit. Quorsum vero adiecerim quibus opus fueri cognosce. moderata aquae calidae per-
429쪽
fusio graciliori corpore ac repleto superanti humore calefacta parte implebiti ised, si corpus macrum sit,& minime repletum, carnem simul producet,& mol .liet. creatur enim caro in 1llis partibus,in quibus ali,& crescere debet,quum te peratam naturam inter frigus & calorem habet,& sanguis sincerus iusto mo A due cresi V ad illa; eonssuit. virumque essicit calidae aquae moderata perfusio. quandopes quidem sanguinem concitat ad sedem perfusam:& ibi prius existente carnem
.siri temperat,si frigida prius erat,calefaciendo, si calida,refrigerando, quum calo rem euocat ad exteriora,& Vtili humore madefacit, atque idcirco etiam resti gerat. quemadmodu balnea aquae dulcis, haec siquide eos calefaciut, qui ex iti
nere immodico frigore emori uturi exustos vero non laedunt. Videtur enim te- i operatae aquae solio delectari,& vindicari post balneum a sti. Id etianum valet perfusio aquae calidae,quae si moderate adhibeatur,carne implet, & ob id par
ticula reddit molliore. caro enim nuper coacta mollis est,ut pote, cum sanguis haud ita pride concreuerit,quoniam casei modo,qui reces cogitur,generatur. - N eo quod perfunditur, hac moderatione utendum, ut, dum intumescit, fi-- 1 niatur,priusquam residat.primis enim attollitur,postea extenuatur. Modus eius perfusionis, quae carne producere, dc mollire debet, est,ut desistamus antequam perfusus locus incipiat residere.primo enim attollitur, hoc est in tumorem assurgit naturali maiorem, tum quia funditur sanguis, qui in ipso continetur, tum quia a superioribus partibus eo descendit:post haec exte- 1 onuatum quia multum sanguinis discutitur,tam eius,qui a superiori parte concurrit, quam eius,qui ibi subsistebat.
- Ontineantur autε molliter, aequaliter, & altius excitata quaecunque ex-- tant in corpore, cuiusmodi calx est,& coXa, ita, Vt neque curventur, ne-- quem peruertantur.
Orationem hane alii legunt,quasi totam coniuncte contextam: alij in duas partes seiungunt, & utramque seorsum explanant. Prior itaque pars ita circu- scripta est, ut suum habere absolutum sensum per se possit. Ergo,siue contineri
partes communiter intelligamus, ut sub continendi verbo comprehendantur etiam quae suspenduntur, veluti brachium: siue ad solum crus reseramus,opti- 3omum erit molliter contineri,& aequaliter,& sublimiores. molliter quidem, ne laborans eo loci prematur, dc ob prementiu sensium instainatione periclitetur, neue coactus statum mutare,fractu membru peruertat,quod seruari immobile debuit,& ex toto coquiescere: quae vero inaequaliter continentur dolet simul,& deprauatur, cum alia parte sine fulcro sint, alia urgeantur, non iniuria itaq; censet aequalem habitum esse deligendum: ad haec,ubi altius excitetur, defenduntur a materiae curis,cui, quum opportuna sint, quae in inferiorem parte inclinantur, inflammatione prehendutur. Constat igitur ptioris partis orationis sensum unum esse posse recteque ita explanata esse. Alterius vero partis,siquidem per se legatur,mens haec erit. Ru cunque in corpore extant,ut in calce & ocoxa,recte contineantur,ut neq; curventur, neque peruertantur. Sed quia non
adiectum est recte contineantu idcirco nonulli eam pr cisam existimat,cogunturque cum priori parte ipsam coniungere. Rursus, si coniuncte ambae legantur,oratio non amplius manet communis, sed solum aὸ continendum extantia pertinet. Qui in omnibus haec accipiunt, commune orationem fieri dicunt,eo quod cum extantibus partibus, & reliqua i ntelligantur. quin,&Hip pocratem ostendunt, non in hoc libro tantum, sed & in alijs multis, ex unius,
430쪽
i vel alterius rei exemplo res uniuersas coplecti. quum id,quod proponitur,euidentia antecellat ea quς sunt eiusdem generis, sic,ut ex ipso intelligantur,que
admodum nunc ex calce,& coxa. Etenim, cum omnes eiusmodi partes, quando affectae sunt molliter,& aequaliter iacere,& sublimiores haberi debeant, in extantibus qualis coxa est & calx,id maxime seruandum esse perspicuum est, Si pius autem diximus huiusmodi loquutiones prςbere ansam alijs ad alia traducendi, sic,ut quod cuique visum fuerit,probabile credatur. quare de opinio ne,quae Vera videatur,non conuenit sentetiam proserre. Hoc igitur meminisse nos oportet, illud etiam non ignorantes in discrepantibus expositionibus, ubito in sententia non peccetur,n5 diu esse Insistendum, fatuis enim esse, transire ad id, quod ad artem maxime pertinet,atque in eo immorari, quod nunc facere
praeuat. Ergo , quum conueniat partes omnes molliter collocandas esse, tum aequaliter, dc sublimes potissimum que extat,qualis coxa est,& calx,ad ea,quet restant, veniamus, ubi inquit,ita, ut neque curventur, neque peruertatur. Rursus hoc loci ijs, quae ad artem pertinent,annumerari debet extatis partis collocandae peritia.haec si iusto altius excitetur,mebru curvabituri. si humilior erit, peruertetur ac praesertim, cum is error accidit,ubi primo collocatur. Quae vero praeter medicinalem artem in oratione sunt,longam requirut explanationem.
In commentarijs autem de fracturis,scut perfecte tractatum est de alijs omni-io bus,quae ibi praecipimur,ita etiam de calce continendo,ubi ait Danda potissimum opera est,ut imus calx optime cotineatu . Sed consuerunt nonnulli addere omnia ubique alia'; alibi positas orationes,quibus idem praeceptu cotinetur,adscribere, quod neque biduo perpetuo fieri p0sset. quocirca scripta ita exponetium nemo legit breuiori spacto gannuo. Iam ergo quum in libros de articulis, & de fracturis commetaria scripserimus hic tantum monuisse necςΩse est. Si quis igitur eos libros legerit percurrens celerrime, quod nunc proponitur, ad ulteriora pergat, doctus a nobis,qui periculum fecimus,perfectos fieri artifices lata,plenaq; docendi ratione, non breui & compendiaria, qua alioqui utile esse non inficior,cum paucis conleplationem uniuersam coplectatur.3o Analis vero crus non dimidium,sed totum excipiat. Spectetur aute mor-- bus,&ca tera,quae oriuntur incommoda manifesta.
Agit hic ut quum ijs, qui commentaria de articulis,& de fracturis legerint, id manifestum appellans,quod quiuis unus e populo intelligit, non ulla siquidem ita conspicua sunt,ut uniuersis appareant,qualia sunt,quae proxime prae cedentibus verbis narrauit. Omnes enim intelligunt fractum membrum molliter & aequaliter esse collocadum, incommoda tamen, quae canalis affert, honvidet, nisi qui ab ipso perceperint in opere de fracturis,liis verbis,quoru prin cipium est De canali qui fracto cruri subi jcitur incertus sum quid dem consi iijJ causam vero,cur iure incertus sit,stibijcit. Ac rursus alibi in eodem opere, o ubi incipit. Si quis ipsi femori canalem subijcia tum compluribus ad iociis in extrema oratione adscribit. fCanalis igitur vel totum excipere crus debet, vel nullo modo adhiberi . Voluit autem propositis verbis canalis usum necessaria non esse, si adhibeatur tamen subi j ciendum esse toti cruri inguinibus tenuS, non ad genu duntaxat pertinentem. ex illis ergo manifestum est, quod proponitur hoc loco, neque ipsum per seipsum patet. Quoniam quantum spectat ad Verba non dixitD IJ,ρος vox accipi potest quasi disiungat, sed ea ab ipso usurpari ad negandum scimus. censet enim canalem uniuerso cruri subi j ciendum