장음표시 사용
281쪽
& altera pars distribuitur in altera praemissa, ilic cauedii, estne illa pars quae distribuebatur in priore praemiIra , maneat confuse in altera praemissa e spectu distributionis alterius partis. Sed profecto haec eautela in propolitionibus de vita
lato modo loquendi superflua est. Non enim poterit talis defectius inueniri,verbi gratia in hoc syllogismo,omnis homo & eouus sunt animalia homo S omnis equus sunt alba, ergo alba sunt animalia, Optime concluditur in Dara- Pti. Suniliter in Barbara, si in mi ori dicas omnia alba sunt homo & omnis equus,ergo omnia alba sunt animalia: bonus syllogismus est, non obstante quod prior pars complexi in minoti supponat confuse respectu minoris extremitatis: quia illa confussit, non il respectu alterius partis cople Ri. Si autem licitum qit in mis ori permutare parte S copulati , In hac fosma, omnia alba sunt omnis equus & homo ue Tunc esset defectus intrinsecus reddens ii habiles praemissas. Et instaretur consequentiae ita simili lorma, ver bi gratia omnis homo dc album est animal , omnia risibilia sunt omne album Cc homo , ergo Omnia risibiliant animal , antecedens erit verum & consequens fautum in easu in quo sint tantum duo homines S uterque a L. bus. Iam maior est vera omnis homo Sc album est animal a sngulares termini dis ibuti
nuenies veram. Nam in si Ilis manet alis, quam licta resolutio
bet singulbum determa te, Se poteris ostendereri dem suppositum ho. gulariZatum,siam iter & minor vera est, nam singularigatoe subiecto poteris rursus singulari Zare partem
distributam copulati; scili t, omne album, &mueries omnes sit nougares veras. Nair tunc manebit determinate homo
dc ostendes alterUmmo Hem distinctum a suppUsici albi iam singularizoto. Consequens aurem latiε saltum appar Et in eodem casu instabitur paralogismus constitutus secunssum apparentiam in Celarent, verbi gratia omnis homo Zealbum noti sunt animalia omnia risibidia, in t omne albu &homo ergo omnia risibilia non funiar ismalia, ubi vides conesusionem aperte falsam: praemissas aurem probabis veras, si
oro cesseris iuxta regulas induinionis lingulari Zando singulas Partes copulati. Ex bH non alia ratione nisi quia peritia
282쪽
tatione Partium copulati,efficitur ut par scit striburi δ' P Iori maneat conmie in ordine ad alterani partem Giltribu tam in minori. Quod si in minori non fieret talis Permuta tio partium sed cliceres,omnia risibilia sunt homo & omne album, esset Iegitimus syllogismus. Et in casu polito minorcii et talia ut coperies miniiterio inducitionis aut descensus. Quarca concilio etiam est intruiseca ad debriam os .po I tionean harae in i ita ruid ,videlicet,quod medium non acci Psa : ubi non diutribuitur, quam ubi aistribuitur magrs ampletur, Vesol gratia omne album est equus omnis homo possibi L ter est albus ergo homo possibi I iter est equus. Paralogis 1isus ei quia in eclium , ubi non distribuitur, tenetur magisam Ple. Et ratio huius conditionis est, quoniam alias mediuiua dii tribu Licine non attingit ad suppotita pro quibus acci-Pl cur in XDinori,& perinde est, ac si non distribueretur. Et aduerte hanc Coditionem extendi ad minorem restri monem: ci, mi corem Appellationem , vel formalitatem v b L mediurion distribuitur quam ubi distribuitur. Semper enim cauerudum est ne meatum ubi non distribuitur, euacat dist tabui nem quam habet in altera praemisia . Tunc enim frustra est da stributio quia non atthngit unionem alterius extremitatis Cum medio. Et haec aduertentia etiam ei L -essa ad folida io phalaiata, quae fiunt in materia de mysinainta conditio etiam intrinseca est.vt Gedium non teneatur, magis ample aut minus restricte aut iter in praeiarissa articiliatiua, quam in Nogativa, veIUI Rr
bum possibiliter ea nigrum,niallus homo est niger,llus homo est albus,vel nullus horno possidiliter est
ergo Dullus noua alnus, ubi antecedes est veru & consemens falliam in casu inuo omnes homines sint albi, vel non sint honunes in mun- regulae e M . Ratio huius coditionis eader re es quae illius Putis negatiuis nihil sequitur, etenim conclusio debet sequieX coneXione medio salte cuna altera extremitate ut inde mletatur conclusio negat tua , in qua utraque e X tremit zSab altera leparatiar propterea quod aItera fuit leparata a medio quod cum altera amrmatione coniungebatur. oi 2utem erutremitas quae coniugebatur cu medio in amrmazma, connectebatur cum illo secundum eius maiore ampliatione,
283쪽
non inde colligitur , quod ea eκtremitas negetur de alter 'e X tremitare, De qua medium negabatur cum maiore restrictione, ut patet in eXemplo posito. Sed Quia pote si aliquis distribuitur : dc propterea dari antecedens verum S consequens falsum. Respondetur, utrumque defectum illic concurrere. Nihilominus afferanius aliud e Xemplum, ubi solus defectus quintae conditionis nocet, verbi gratia in Bocardo, creans non est Deus, omne creans possibiliter est Deus sunt inhabiles praemis nam conclusio erit impossibilis, siue inferas ergo Deus non est Deus,siue inferas ergo Deus possibiliter non est Deus, laior autem nunc est vera quia Deus modo non creat ergo vera est illa negativa de subiecto non
supponente, creans non est Deus. MInor autem Illa uniueris
salis vera est,na creans supponit pro possibili creante, quod non solum possibiliter sed etiam necessario est Deus. Haetenus de generalibus conditionibus dicta sussiciant, in quibus teris omnes defectus intrinsecos intueri ne decipiatis so-1isticis paralogismis.Simul etiam intelliges illa requisita, quae initio huius capitis quasi in epilogo flammarie ut me
moriae comma. darentur , proposita sunt. Nahil enim mus quam ea requisita examinare& eorum rationem
284쪽
p. Ixde Defectibus extrinsecis . a1 Fc aput nonum, In quo notantur Q se rus ex
tria sici qui solent conti n ere CIrca con
memorare Qui non contingunt circa canne- Aionem medij cum eXtrem statibus in prae
missis.Sed quia non infertur Iegitima. Conclusio ex praemissis bene dispositis, sed altera sophistice duasi adulterina substituitur. Et illi defectus merito appellantur extrinseci, quia non habent Originem in praemissis , sed eX ignorantia aut malitia sophistice concludenti S. . Sunt autem huiusmodi defectus plures quam requisita in praemissis. Nam deficere Pluribus modis contingit, quam regulae conformari. Quocirca non opus erit commemorare δμfectus illos, qui in alijs locis argumentancti solent contingre. Sed eorum duntaxat mentionem faciemus qui proprij sunt in materia sullogismorum. Primus eliqua praemis
sarum e X istente negativa, conclusio ut arsi rivativa. Secucius
e Nistente utraque praemissa aftarmat tu Toncluno sit negativa. Tertius si medium intret conclusio hia et iuest contra artem sullo gigandi, quae tunciatur in 11io noti in no principio. Quaecuq: sunt eade una tertio,sunt ea cie rater se. Unde super flue inculcatur me diu in coclusione, quo cita suu munus impleuit in praemissis. Hic tam e cie fectuS Ho destistit veritate cJclusionis,sed efficit inutile repetitione. V erum est tamen aliquos curiosos Dialectico S atrerre instantiam contra ponentes medium in conclusione, quia loco 1llius potest substitui alius terminus dia paratuS. Contendunt Onim per hoc non destrui neque variar1 n lituoInem ror-m quia ars syllogistica non postula imo Vetat medium Intrare conclusionem. Uncle quia illic non ponitur me citum ut medium est,sed ut aliqui A superfluum , pari ratione Poteras adiicere Ioco illius alium terminum extraneum ς X quo red-
285쪽
ditur falsa conclusio. Sunt & alii defectus speciales sinoula
rum figuratum iuxta proprias conditiones unius ciaiulitis figurae. QSorum commemoratio nili id utilitatis tibi affert. Nam omnes illae facile reducuntur ad defectus eorum ouae requisitarunt, quae supra retulimus, vel ad comunes defectius aliarum consequentiarum. v. g. qcita medium non distribuitur complo te vel quia fit argumentatio a 1aon distributo ad u i stributu m, vel ab amplo ad non amplum, aut vice veru
non iuxta regulas de ampliatione supra positas: Vel quia variatur appellatio,vel quia sit discurtus a suppositione personali ad simplicem aut vice vella, vel a sensu diuiso ad compositum es vel denique erit mala consequentia propter aliquem defeetum, cui poteris occurrere documentis S re ociis lis in alijs materiis a nobis datis. Neque timeas sophi isticas fallacias si frequeter in requisitis ad legitimum syllogismum meditatus & exercitatus fueris. Tandem in hoc capi re nono ad compIementum doctrinae de arte syllogizandi, etiam de syllogismo expositorio aliqua aduertere necesse est. In primis quid sit syllo is- us e X positorius dica: rius:& qua ob causam nos retus f ametio in distinctione figurarum S modorum. Syllogis nus-ν positorius e MuloPlinus habens medium singulare. V nertias curri in Petrus est animal, ergo animal currit. Hic. homo est hic homo es t magister ergo maretilem est Iicitur autem eX positorius syllogismus, v ιion, pusculo 47.qura est quaedam lansibilis retolutio eorum quae in communi dicuntur Nam ouanis sullo rei stamus de medio communi innititur diffinitioni propoliti nis uniuersalis: si quidem omnis ille syllogismus reguIatuc mediate vel immediate per illud principium Dici de oti vel, Dici de nullo, Propositio vero uniuersalis explicatur per singularia quae sensu percipiuntur. Q uana obrem syllo sismus de medio singulari merito e X positorius appellatur.
kxponite tum distincte quod in usu er fati continetur. Pra terea cum omnis syllogi 1ilius CX Connexione medij cum evi remitatibus Uel laltem e X conneAione me dij cum altera extremitate inferat ioniaeAionem CX tremitatum inter se
vel separationem; fundetur in illo Principio , Qua cunque sunt
286쪽
op. IX.HDefectibus extrinsecis. a s
sunt eadem uni tertio, sunt eadem inter se, vel quaecunque quorum unum est idem uni tertio cui alterum est diuersum,lunt diuersa interse; hoc aurem principium multo distin- Etitis ex rcetur quando medium est singulare, quam cum est commune , idcirco merito syllogismus expositorius dici turmam eo mediante e XPoaritur magis ad sensum ii Iu l principium , quam in syllogismode medio conirnuni quantun libet distributo, nanc S i psa distributio confusio quaedam multorum ess : Quae singulatim dic a apertius intelliguntur,& Cb hanc causam non fuit necessariurn inter distulinionem ligularum Sc inodorum s)llogismi expositor ij mentionen agere , in quo nulla specialis difficultas syllogi Eanti Poterat Occurrere Praeter eas dissicultates quae in alijs syllogit mis regulis &documentis comprehensae sunt. At syllogismus expositorius necessitatem cΘΙligendi per se notam M perspicuam habet ac Proinde ma Sime perfectus est: quia constat medio aerarino singulari Sc proXime exercet id quod illa principia per se euidentia continent. Nota secildo omnes conditiones essentiales Sc generales seruanda se si in syllogismo expositorio praetereas quae concernunt distributionem dc uniuersalitatem me dij: quoniam huiusmodi nsi habet locu in termino singulari civist incapax d stributionis aut confusionis. Neque pus Liaa requi sita
quae supra numerauimus ad legitimum scensere. Hoc tamen unum Obseruandum eseκ positorium magis commode constitui inIertirquam in prima vel lacunda, de ratio est, quia termino singulari proprium est ut de illo alia praedicentur , ut aduertimus supra eκ Aristotele) ipse vero in directe & inusitate locu praedicati tenet. Sed quia indirecta Praedicatio non ipso essicit saliam propositione, poterit permitti vi syllogismus eXpositorius fiat in qualibet figura. v. g. Omnis homo est Petrus,nullus equus est Petrus , ergo nullus equus
est homo est in secuda figura, imo S in Camestres. Similite in prima figura Petrus non est equus omne albu est Petrus ergo nulla album en equus, est in prima figura dc reducitur ad Cesaret,sicut etia potest reduci ad Barbara , Petrusc est albus, omnishoin' est Petri ergo omnis hosno est albus,
287쪽
si .maror in utroque syllogis io quanuis non sit unier alis tamen est quali de omni, vel quasi de nullo. Nam praedic:xtum de omni supposito subiecti affirmator vel negatur. Noenim subiectum habet nisi uni curri suppositum. Sed cotra hoc arguitur. Hic sullogismus est e X positorius hoc animal est homo & hoc animal est equus, ergo equment homo, & tamen antecedens est verum si in maiore demonstretur Petrus S in minore Brun et Ius & roiaeques euicient er falsum.Ad hoc argumentum mirabilia decunt Moderni, quidam aiunt subiectum utriusque praemis ae esse dunta
Xat animai,neque enim pronomen, hoc, demon Ibat mu arbitrantur esse partem subiecti sicut neque signit distributiuu, omnis,est Pars subrecti, cum dicimus, omnis homo carrit. Alij vero aiunt ilIud pronomen e1 se partem subiecti, feci nihilominus univoce Sc communiter potest demonstrare d Uersa supposita. Unde neque isti dieque illi assignant defectum aequi uocationis medij:& nihilominus negant esse legitimum syllogismum expositorium, quia medium accipitur,ro diuersis suppostis. Sed iudicio meo utrique falluntur.
Mam,hoc animal terminus singularis est non comunis, alias capaX esset distributionis,& liceret dicere nullum hoc ani-ὶal currit Ec omne hoc animal est sensibile. Nos igitur negamus esses io imum e X positorium quia revera medium terim quinoce. Quanuis enim , animal, termi-nυς sit comae nis ; tamen restringitur a pronomine de
cuius virtute concestus communis anima
lis determinatur ad phantasma sing 1lare Petri , ita ut secundum illam acceptionem singulariter supponat non minus quam in ista, a sarmat Petrus. Neque etiam proba, bile existimo, reperiri in mente aliquem conceptum communem , vel aliquod syncathegorem a mentale commim demons ratiuum singularis suppositi. Et probatur: nam si conceptus ille vel modus syncathegorematicus communis esset omnibus singularibus demonstrabilibus: non haberet per quid determinaretur magis ad demonstrandii Petruquam Bruta ellua aut certe Ille actuS de nostrandi Petrum, esset syncta hegorem a superuenie Us ct eXercens de inolitationem , ac proinde aliud syncathegorema commune suis
288쪽
Cay. IX. de Defectibus extrinsecis. a ς'
perfluum esset.Dicendum igitur est, quod qua nuis prono 'mina demonstrativa secundo in vocem semel sint imposita, Vt VtaaIὶur eis quotiescunque voluerimus delagnare rem au quam singularem siue sit substantia siue accidcris siue totum siue pars, ut hic homo, haec albedo, haec manus; tamen nulla Xatione potest dari conceptus vel notitia communis ad de monstrandum singula: ia. Confirmatur quia in hoc differt signum particulari Zatiuuna, Ut cum dicimus , aliquis homo eit albus: quia tale signum communitatem habet induo modo significandi. De notat enim praedicatum conuenire lubseeto vel negari a Iubiecto pro aliquo suppositio indigere ter. Vt cuna dicimus aliquis horno currit cintinuamUs actionem currendi non solum indefinite homini in communi, sed urp- Polito humano conuenire, S cum dicimus, aliquis homo noest species,conuertimus suppositionem simplicem , quaesine illo signo conueniret stabiecto , in personalem. At Vero Pronomen demonstrativum Omnino singulari Zat communem terminum cui adiutagitur. Quapropter non potest esse aliqua notitia vel actu intellectus communis ad singulariZandum conceptum communem cathegor ematIcum:
sed necesse erit intellenum in huiusmodi lingularizatione reflecti super singulare phantasma, ut inglier agnoscat. Sed hoc eXcedit Summuta tem. Sufficiet autem eis negare illum syllogrtorium , Quia committitur defectus intrIniec -- tio1iis me dij quod e si torum illud, hoc animal, cui voci non respondet in mente idem conceptus sed duplex conceptus Vterque singularis. Multiplicant praeterea 1 ophistae argu
menta contra syllogis nium e X potiror turn , nUUc accipiente tedium materialiter in una praemissa dc per naliter inita, nunc adiungeotes termino singulari alios terminos communes vel habentes aequi uocationem veI diuerentem
appellationem; sed omnia illa sophismata ridicula sunt &nihil utilitatis a erunt,& idcirco a nobis praetermittuntur. quς Vrinam in eis quae diximus praeceptores minoris Dialecticae diicipulorum ingenia diligenter eNer Ceacti. Quae Verro deinceps sequuntur in gratiam Theologoru lcribere non modicum operaeprecium crit. caput sequens
289쪽
Caput decimum De artes sio candi in ter
ΙVM ossicium aliqui Theologoriarn,qui de
Dialecticis institutionibu S scripterurit, te prae stitisse sunt arbitratu dum specialia documenta caute syllogizandi In terminis diuinis ad mysterium Trinitatis pertinentibus, radideriant. Quamobrem nos etiam hoc in loco illorum zelum imitantes potius quam illorum documenta,tentabimus Dei auxi ialio ostendere,cornmunia praecepta de syllogismis data facile accommodari posse ad legitime svuogi Zondunt S ad contraria sophismata circa myi eri uiri Trinitatis dissoluenda. Id quo i vi facilius ol endam sequentem quallionuni Pt Pouore S dii cutere libet.
Vaero igitur Vtrum sintne cssaria ad syIlogigandum' interminis diuini, incomprehensibilis myue ii, iati. - cti diri ' finitaris, notia S specialia docti manta praeter ea naturali lumine a Philoloi ho laadita SaPlisosophis ceptata fiant. Π Miffici natina arguiti r primo. Haec consequentia omnis essentia diuina est pater,filius est sientia dιuatia. ergo filius est Pater, iuX a commune, leges sUprapositas vi-d tus sv Ilogis imus in Dari j dc tamen antecedens est veritas catholica 3c coissequens est haeresis ergo necessaria sunt 1pecialia documenta artis ivllog: Zandi in mysterio Trinita si Arguitur secundo. Haec COsequentia , Pater generat filium, Et pater est essentia diuina ergo essetitia diuina generat fi lium, secundum communes rcgulas videtur 1 vllogismus eae positor tu nam lyrct linus, Pater, in diuinas est singulare nomen personae ct Lamen a Diccedens en catolicum S consequens haeretuum S eNPrς sic damnatum ergo, Sc. Argiat tui tectio. Haec consequc M-- Hic Deus est generatis oc
290쪽
hic Deus est genitus, ergo genitus est generans, videlin pyra iuXta communem aricin tyllogizandi e X positorius
giimus,nam medium, hic Deus , singulari sterminus cii , icut & ipse Deus est unisus singular11simus, ct tamen ia x OIici antecedens confitemur Ec consequens ut haereticum Gete itamur ergo, Sc. Arguitur quarto.Na hec cosequetiqno generat, ct salvis est Deus: ergo Deus no generat,
ter & haec, Pater noes genitus & Pater est Deus ergo Ovus non est genitus, simit ter& haec, Spiritus sanctus no spirat; SPisitus sanctus est Deus ergo Deus, non spisat, similii r ochaec hic Deus spirat; dc hic Deus est spiratus, ergo spis ius spirat, Sc plures aliae similes postulant specialein modum rcs
Pondendi ultra communes leges iupra positas ergo specia lis ars syllogizadi in diuitiis necessaria est Sed in opposituest nam mysteria fidei catholicae non debent repugnare Principiis cognitis lumine naturali, sed ars syllogiκansi iuridatur in principi uim mediate cognitis lumine naturali, qualia sunt dici de omni & dici de nullo, Si quacunque iunt ea, dem uni tertio sunt eadem interse, dc quaecunque ita se haribent , quod vi miti est idem uni tertio, a quo alterum diuerinficatur, etiam iunt diuersa interte, ergo documenta di I eLulae lyllogigandi etiam in diuinis teriti iris octam haben z. Pro intelligentia huius difficultatis ari dat primo Christianus Dialecticus ad Theolog in pertiniere si non 'uidem demo si rare mysteri vim Trinitatis ellia Phoci ostenderetur et1am demonii radetur hoc mγ sterium ita
emcificut fides docet. uia in perpetuis iaciti est esse αPo. Se implicat co tradictione hoc oris eri u demo strati,nam
scietia Sc udes no possunt esse de eode in eo te subiecto. Cusiars sit credere quod novi des. Sed munus propriu Theologi est disi luere getiliu & haereticoruar quieta que obiicititur adue sus fidei mysteria. Argumeta .ro quae corra fide obiici utur, necesse est esse solubilia si Qui de corra veritatem nulla ratio efficaX afferri potesti tametsi imperitus the do.
gus aliquando nesciat contrariorum obieci Iones disi luere.
Nota iecundo huiusinodi argumenta aliqua do Proeedere ex mala intelligentia scientiae phy sicae Vel δ' claPhyCc -- aut alterius sciencia quae agit de elate reali. Aliquan 6 ve-