장음표시 사용
91쪽
VINDICI AEquod ipsius temporibus Chi stiani aliqui extite
rint, sadversius Romanae etiam historiae script res, ipsi Josepho coaevos, Tacitum, inquam, &uetonium, qui eos sub Nerone flammatos &toti mundo invisos commemorant) aut si id concedere nolunt. quia inaniseste falsium est, do-fe'nt neri potuisse, ut verus & sincerus nec malitio/us sivi temporis aistoriae sicriptor, tam memorabilia, atque omnibus nota ignoraverit. p . Puto ex ijs, quae ad hoc caput sextum d Miraculis a me prolata fiunt,apparere, hoc praemcipuum este axioma , quo nititur adversetius quod legitur spag. 72. lim pera. G quid ru tu/a stra et, quod ex jsim legibus non sequeretur,
quod id necessario or c, quem Dem in afernum per seges naturae universaias m natura hutuit, repugnarer, cui siententiae adversantes ut orationis quadam larVa perterrefaciat, audi quam tra-etu breviter declamet, cum p. 7 3. - mOX addit haec verba adeoque ia contra naturam, usque lege esset, o que s des nos de omui dubitare faceret , ω ad Athesmum duceret. I, cicio equadem , an hic quantumvis perinatus, cum ina scriberet, risiim potuerit cohibere 1i vere sentit utramvis sententiam ad Dei cultum& religionem integro animo suscipiendam perinde utilem esse Z Vs 7 s. Sed hoc transeat: attendat modo Lector, an noVus Magister, quamvis per totum hoc caput siextum videri voluit uno tantum uti arπumento, quod intellectus & voluntas in Deo per Omma conveniant, eo omisso non solo usius sit illo,
92쪽
illo secundo, quod naturae potentia sit ipsa divina potentia, ac proinde ipsissima essentia Dei:
supra quam naturae potentiam, non mirandumen eorum cogitationes ascendere non posse, qui solis niti volunt principiis ac notionibus natura notis, atque ex ijs ilis de rebus omnibus iudicare, etiam ijs ad quas principia illa sine divina revelatione nos perducere non possunt. Nostrum est hic meminisse Apostolicam admonitionem Colosi a. v. s. Videte ne quis sit,qui vos philosophia fallaciaque vana praedetur ex hominum institutione ac mundi rudimentis, non ex Christo, in ipso enim habitat tota Deitatis plenitudo corporaliter. 6 7 6. Hoc de adversarii argumentationibus monendum hic duxi: de meis aperte dicam,praecipuum quo nitor axioma hoc esse, Deum, ut ut naturae leges universales praescripserit, ejus tamen sibi moderamen servare., &, ut de jure illo suo hominibus constaret, in naturae quibusdam partibus specimina quaedam potuisse ostendere, ac voluisse aliquando , ut docent nos sacrae litterae, ob graves admodum causas,quas humani generis scire interest; verbi gratia ad Israelis olim rempublicam constituendam, ex qua suo tempore proditurus esset Messias, qui quidem talis agnosci non potuit, ut doctrina ejus pro divina reciperetur, ni simiraculis, quae non modo Vulgi captum, sed & ipsius naturae ordinarios limites excedunt, commendatus fuisset.
6 77. Quod ego statuo, novus hic doctorvuli omnium absurdorum esse absin dissimum; quia
93쪽
quia nempe nullam Deo, ac ne minimam quia dem , quantum usquam videre positim tribuit libertatem , et si de ejus decretis subinde aliquid nugetur, in circulum disputans: nam decreta Dei sent huic viro i a leges natura, V ue oris , ut diserte repetit p: 8 2.a:) in quibus mera dominatur necessitas. Ego nihil absurdi dico statui, etsi vel totam, dicatur Deus naturam posse abolere, nedum si aliquando in ejus nonnullis particulis aliquid extraordinarium evenire voluit. 9 7 8. Hic ergo status est nobis: in cujus tractatione ita ego processi. Scio philosophicis rationibus demonstrari non posse, quod miracula ta- Ita unquam fieri potuerint,cum ipsa supponantur
extra naturae potentiam, seu constretum naturae
ordinem suisse. Nihil igitur seperest,ut per se appareat vi divina ea fieri potuisse, nisi ut testimoniis eorum qui fide digni sunt, lacta esse ostendantur : consistunt enim omnia in rebus singu-
Iaribus , quae ad historias Blas pertinent, & quarum philosophica nulla scientia a priori datur.
Quocirca cum plura ac certiora testimonia peti non possint, quam ea quae nobis & sacrae litterae, item & alia quaedam veterum scripta siuppeditant, puto me Veritatem amantibus satisfecisse:& ridiculum ostendisse adversarium,qui cum incipere eum oporteret ab iis, quae sinit evidentissima, ut per ea lectorem ad ejus, quod obscurius est, cognitionem sincere deduceret, eo primario argumento uti se dicit, quod intellectus 5c voluntas in Deo non distinguantur. Quod mihi quidem, aliis item, credo, multis non modo
94쪽
perob curum videbitur ab obscuris autem non peti debent argumenta) sed dc absurdum omnino ct falsum esse Qui potest enim fieri ut intellectus& voluntatis actiones vere eaedem esse dicantur, quae, natura ipsa duce, ut civersae concipiuntur ab omnibus homnibus, praeter eos selos,qui propositum habent theses modo suas contrarias quacunque ratione tueri 3
9 9. At hi philosophi sibi videntur spiritua
lem Dei naturam, etsi nescio an propriae animae suae essentiam perspectam habeant, multo accuratius intus 5c in cute noVisse, quam corporis ullius naturam, vel per summum ocium quis- . quam anatomicus unquam perscrutari potuit.
Quod ipsis perquam facile fuit,nisi falluntur,quia Dei estentia simplex est: ergo si quicquam de eo
vel minimum noverunt, noverunt omnia : dc ex
uno v. g.ex intellectu,quanquam dubito, an vel intellectum proprie dictum Deo,qui ipsa naturae potentia est tribuant) ἰicet ipsis colligere quicquid volunt. Fateor fiant dc Theologi quidam in eadem hac, in qua ipse est, sententia, intellectum Dei ab ejus voluntate non diversum esse quanquam ego eos optarem ex Dei potius scriptura, quam ex inani philosophia, sapere; Icnec scio, nec curo scire quomodo ipsi eam sententiam accipi, dc quousque extendi velinto Sed certum est tamen, ab his quoque omnibus novi philosophi istam consequentiam exsibilari, ac nullis ipsorum, quod sciri possit, de miraculorum veritate tollenda, ob eam thesin ullam unquam cogitationem incidisse.
95쪽
9 8 o. Inane ergo est primum argumentum
nec minus etiam alterum,ut jam vidimus adversa
rii ipsius judicio nunc potius omittendum, quos scilicet potentia naturae sit ipsa divina potentia det Virtus,divina autem potentia sit ipsissima Dei essentia. De quo tantum haec duo jam dicam: primum quod consistat in speculatione nimis subtili. tali nempe quae ipsa siua subtilitate evanescat.Quis enim capiat,eum qui ipse dicit, quod Deus pag. 7 3. . I. Ordinem per leges naturae universales in natura statuat, & p.7 .b.) quod Dc naturam dirigat,ullo sano sensis asserere posse,quod potentia naturae, in qua ordo a Deo statuitur, & quae ab ipso dirigitur, sit ipsissima Dei statuentis Ec dirigentis essentia i Quis non videt ergo Sophistam verba dare lectori suo, cum ei obtrudit ex argumento isto facile confici quod nullum unquam miraculum evenerit Z 6 81. Fatendum tamen est ipsem recte ita colligere,si Dei essentia nihil est aliud, quam ipsa naturae potentia, nihil unquam tale quid esse factum: esset enim a Deo factum praeter,aut supra, aut contra naturam ipsius Dei. Id ego concedo, quia liquido verum est. Concedat mihi vicissimille, quod itidem non minus liquido verum est; si vere unquam contigit ullum proprie dictum
miraculum, vel minimum, quod naturae vires excessit, qualia infinita Johannes Evangelista facta scribit a Christo, in extrema Evangelii sui clausiu-la; ut S. B. Lucas in Acti, Apostolorum, ab iis qui Dei spiritu donati fuerunt:) evidentissime
salsium esse, quod naturae potentia sit ipsa essentia Dei
96쪽
Dei, sed necessario verum esse, ut alius sit Deus extra istam naturae potentiam, & necessario falsa esse plurima eorum, quae per totum ejus librum auctor persiladere intendit; falsium quoque totum , quem sibi in eo scribendo propositum habuit, scopum. De quo verbo meo judicent qiu- cunque eum vel cum minima attentione perle
Sa. Miracula vero talia, an fieri unquam potuerint an non, insanum est nos investigare velle per naturalia,quae nobis venditant hi recentiores, argumenta, neglectis historiis omnium
antiquorum, qui si falsa suerant, & facillime dccum ingenti totius sere mundi applausu, ea refellere non modo potuissent ac debuissent, sed Scinfiniti voluissent. Stultissimum autem nos talibus,qualia hactenus protulitTheologo politicus, moveri, ut credamus potius omnes Apostolos' E vangelistas, Martyres & alios Lanctos primitivae Ecclesiae Doctores, aut fungos fuisse ,aut nebulones insignes in asserendis miraculis, quam ut putemus hujus philosophi rationes pro demonstrationibus admitti non posse, quamvis tam infirmas eas esse judicemus, ut vix admitti possit vel ipsium vel quenquam alium iis serio assenserum nisi cui jam ante sit constitutum, Dei praeceptΓ nolle auscultare. Si serio Dei colendi affectu ab eo ipsius salutarem cognitionem petiisset unquam , facile rationibus illis renunciasset. Sed sat habuit philosophice tantum inquirere, imo concedere,quod aliquis Deus esset; qualis autem esset porro inquirere non secundum naturalis luminis
97쪽
eciuitatem, sed secundum imaginariae demo strationis ex solis principiis naturalibus evidentiam , quae supra naturam ascendere non rotest. Hoc primum erat quod annotare vole-' s3. Alterum est, videri non injuria pose alicui, auctorem hunc eo ipso, quod statuit, naturae potentiam ac Virtutem esse ipsiissimam Dei essentiam, non Obscure indicare, quod ea naturai so Deo prior siit: si ipse enim est potentia natu- cur non videatur natura prior ipsiὶ Aliis videbitur Deum nihil nisii merum figmentum facere. Ricut enim figmentum merum est, statuere ali- od ens singulare, quod sit uniVersialis natura, i est, hominis, equi, arboris, fluvii & omnium denique rerum, cum natura nulla alia existere ossit quam in ipsis singularibus, aure etiam fig- Ventum est stingulare ens aliquod, puta Deus Theolo rico-politicus , qui sit naturae eorum mnium, quae extra ipsum sunt universalia illa Dotentia. Universalia quatenus universalia nulla uni nisi in sola cogitantis mente: extra eam ergo -ἰl, i Cunt: quod nec negat puto hic philosophus, rara κώ est prater' poteritam omni tem
Mividuo: unis M. Quid Deus qui ipssissi- 'sest natu e potentia 3 In singulis rebus creas imo ut ad philosophi nostri mentem loquar re silioulis rebus existentibus, est id quod ipsis sunt , in sole sol, in luna luna, &c. in Igne, aqua, ere terra, ipse ignis,aqua,aer, terra, nullum nec intellectum nec Voluntatem habens , at si extra
98쪽
ea consideretur nihil est: Huc tendit istius Maj-fri philosophia ; nisi quis tamen excipiat, eum ibi p. 17 s. e. nihil dicere aliud, quam id ex quo
sequitur, Deum qui totalis universi natura est, omnes singulares naturas, tanquam sui partes
complecti.Sed quis intelligat vel hoc etiam ipsius principiis contentaneum elleὶ Denique mira philosophiae novae dogmata, certe longe minus, si bene attendantur, credibilia, quam i pia miracula quantacunque proponi aut fingi pollini. 6 84. Est quod Deo gratias agamus, ejus miraculosa opera negari non posse, nisi ab iis qui ad tam pudenda ac detestanda figmenta delabuntur: quorum insania ex eo potest omnibus, qui sanctam ullam de Deo cogitationem habent, palescere, quod non modo negant, homines ex natura jure divino teneri pag. Is .e.9Sed & religionem in eo sitam esse volunt, ut quidvis, qualecunque id sit, pro justo atque injusto, pio atque impio habeatur, quod iis luber, qui silmmam in quaque terrarium regione seu jure seu injuria potestatem obtinent adeo ut; illisi strio quidvis mandantibus, quaevis etiam siumma stetera in siimmas virtutes, & in summa, horresco. Teferre, ergo Deum quoque ipsum pietatis ossicia mutentur: Pi opterea quod Deus jure suo, quod in singulos homines habebat, eo in terrarum
principes ac turannos translato, se plane abdica-
99쪽
bus se ipsis offerat doctor, a quo discant Tneologicam reipublicae administiationem. In praefatione spag. 8' versa.ὶ sic is loquitur, ac si serio optet, ut vulgus hunc suum librum potius negligat,quam legat: solis enim scribere philosophis putandus est, quo scilicet respublica his solis ad ejus gubernacula accedentibus beata fiat. At si
Vere haec ei mens erat, non oportebat eum tale scriptum in vulgus edere,certe non eo titulo quo nullus alius magis invitare omnes etiam plebeiosi ad legendum pollit. Paucissimos enim eile extra dubium ipse novit,qui non putent se de Theol gia ac Politia aliquid saltem intelligere. Quicunque inter Theologos tales fiunt, iis necessitatem sui scripti examinandi imponit, non eo tantumi quod aliquando eos oporteat etiam Magi stratus de officio ipsorum monere; sed & quod passim provocet auctor ad Hebraicos textus, quos Vix alii praeter ipsos recte intelligere posse videntur.
Qui autem rerum-publicarum gubernacula tenent, an non etiam magis videntur ab ipso ad hoc idem omnes constringi, quamVis non magni sint philo phi, ne fortaste aliter suo munere fungantur, quam Theologia praescribit ὶ Simulator ergo est hac in re. Sed, in altera, quam ibi- dem subiicit, cum Lectorem monet, sie nihil scri- .l bere, quod non libentissime examini, & judicio summatum potestatum Patriae suae siubiiciat; nam Fqκ horum, inquit, qua dico, redicabunt patriis
Urbata repregnare,vel commuae aluti obesse id ego
is icium volo. Haec dicant illi, de quibus confidere
100쪽
dere possitiit superiores, quod revocaturi libentet sint, si quid tale in ipBrum scriptis inveniatur, non illi, qui ut ipsis illudant, quibus sciunt summo jure in scriptis suis plurima displicere non
modo a nonymi prodeunt, ut non possint a nosci, sed & fingunt in extera regione sua scripti excuse esse, ut appareat eos patriam nullam velle ognoscere, & omnes homines habere ludibrio Interim si Amstelodamensem se ferre velit hic Scriptor, quomaonnullis locis subindicat; & -- prinars illo quo per speciem laudationis, palpabili mendacio, eos traducit quasi licentiae blasphemandi, quam palam ipse assectat, fautores, sane
malus esit civis, & ingratus ; cui ostendam ego brevi verbo, scriptum ipsius totum communi Ealuti obesse. Nam cum fundamentum, quo tota nititur reipublicae nostrae administratio, situm sit in juramenti ictagione, sole clarius est, eum qui1tatuit,e c decretis Dei non minus perjuria, quam quasv:s alias hominum actiones necessario profuere , ipsiumque hominum peccatis non irasci, aut moveri, ut ea punire velit, reipublicae totius nostrae fundamentum convellere.