장음표시 사용
81쪽
providentiae tribuimus, vere ac proprie ex Dei mandato regio unquam pependisse t 6 17. Nunc audiamus, quonam clariore ar- gumento se demonstrare putet, naturaliter Omnia , etiam ea quae miracula dicuntur, contigisse. Id confirmatuin etiam, inquit p.76. b. c.) ex hoc,
quod tu miraculis plures circumstantia reperiebantκ quamvis tamen no emper narrenitar ἀ-cipue cum stilo poetico canantur, circumstantia, inquam, mira rum ciare seudunt, i a cau-1 naturales requirere. Age proserantur ergo quaedam talia circumstantiarum exempla.
At vero tu homo jam non probas, sed gratis tibi concedi petis, eam sparsionem necessiariam, tum ci quod praecipuum est, eam subsecutae stabici causem suisse. Et potuit fuisse etiam necessaria quidem, ut Pharao, cum suis, Dei potentiam agnosteret : quales in Evangelijs miraculorum circi imstantiae innumerae occurrunt: sed tuum est ostendere, eas vim aliquam habuisse ad ef&ctus illos miraculorum producendos ; alioqui ridicule petis argumentum a circumstantia, quae nihil ad rem facit, de qua quaeritur. 6 19. Locaesta etiam inquit ibidem, ex mandato Dei naturati, Nempe ex vento Ormentati, ru-regro He γ' rite flante, AEgyptiorum regionem petiverunt, vento occidentali forti mo eaκ-dem reliquerunt. His Exod. cap. I O. Vera I , I
Ax quo, jure statuis, mandatum Des aliquos
82쪽
naturale hic fuisse, quod nullum tibi esse posse
ego capio, nisi in solo omnium, aut fallem plu-- rimarum maturalium causarum ab invicem dependentium ordine, cum eum ordinem demonstrare non Valeas, quia nemo eum novit, ut ipse nos doces 8 Ego contentus silm Dei mandato regio, quod i stam molem non requirit. Sed quid stupidius tua argumentatione Z Ipsi illi versus, quos e Scriptura citas, diserte dicunt, Deum Ventos illos commovisse, & locustas per eos tum impulisse tum expulisse ι ω tu, ob id solum quod fingere audes mandatum Dei 'saturale, sine ullo mandato regio,contendis apparere ex nescio qua circumstantia, utrumque illud naturaliter, id est sine Dei regio ullo mandato,ex infinitarum causarum necessaria concatenatione accidisse. I 6 o. Eadem sapientia redicule uteris in ex ponendo υ. 2I. cap. I . Ubi diserte dicitur in xuxtu, quod Deus vento Orientali tota nocte vehementer flante mare dimoverit, & siccum reddiderit,quo scilicet via Israelitis pateret: tu id nos colligere vis per naturalem venti actionem evenisse, ex circumstantia, nempe ex jussu itidem Dei naturali, quem ibi comparere non ostendis,& ipse fateri cogeris te ostendere non posse.
I 6 r. Pergo ad id quod sibidem d. e) sequitur in haec verba: Deinde ut Elisia puerum , qVimortuus credebatur excitaret, aliquoties puero ru'cumbere debuit, donec prius irecaluerit, cy t Uu dem oculos aperueris. Vide Reg. l. a. c. . U. 3 6, 3 S.
Si hic serio voluisset agere accuratum disputato- tam , memini illa debuerat etiam illius alteriu-
83쪽
mortui, qui ex attactu ossium Elisaei revixisse dicitur a. Reg. IS. V. 2I. Sed eum credo etiam aut mortuum tantum visium fuisse, aret a sacrilegis
hominibus eam fabulam sacris litteris insertam suisse diceret. 6 6a. Sed quantumvis illud pueri exemplum suspicionem aliquam a Christi professione alienis quibus dam nam Christianis, puto, eam adimit
auctor ad Hebr.cap. I r .vers 3 s. admittere posse svideretur naturalis tantum virtutis, qua restitutus csiet,nullo tamen modo autorem tam impude rem reddere debebat, nisi depuduisset totus, ut ista verba siubjiceret : Sic etiam in Evangelis
Johannis cap. 9. quaedam narrantur Grcumstantia, quibus Christin usus est ad sanandum carcum p. 7 6 e. quasi, non sine joco, videri velit simulare saltem, quod siuspicetur, lutum illud sputo commixtum vim habere potuisse ad ei qui a natiVitate coecus erat, quam primum se modo aqua abluisset, visium restituendi. Quod non alio spectare potest, nisi ad omnes Novi Testamenti historias miraculosas palam subsannandas, cum hoc factum Christi comparat Elisaeo puerum,qui non fuerat mortuus, nisi juxta filiam quorundam opinionem, excitanti. 6 63. Quare & in progessu orationis, post interposita ingeniose quaedam alia, ad quae videri potest imprudentioribus seriatim deductus, manifeste satis eas falsi insimulat, p. 77.c ) pCk
haec verba. Cum itaque Ser fura narrat,terram
propter hominum peccata Verilem esse hoc omittamus aut quia caeci ex fide harabantur,
84쪽
hoe attendamus dc ijsidem adjungamus omnes alios, qui fide sanationes consecuti siunt, qui in Evangelicis historijs fere utramque faciunt paginam ea nore magis movere nos debent, inqui quam cum narrat doc. per plurima qua vel poetice die sunt, et essecundumscriptoris op/moves
cymajuicia relata. Iudicet, quivis, an hoc aliud sit, quam ipsam historiarum illarum omnium veritatem negare. Ego huic hominis impudentiae oppono plurimos tractatus , qui Molim, dc nostra etiam memoria de religionis, imprimis Christianae veritate, quam momus hic nusquam non per totum librum suum impugnat, tam persipicue dc solide conscripti sunt, ut omnia quae protulit nobis hactenus argumenta, ad eorum lucem si examinentur, sponte sua disparitura sint.
9 64. Is vero sibi plaudit, dc in haec verba orationis hanc tertiam partem concludit p. 7 7. 4 ,
Quare hic absolute conciarimus, omnia, qua in Scripturia vere vararantur contigin se, ea fecundum
leges natura ut omnia necessarao contigi se, cu siquid reperiatur quod aflodictice demonstrari potest, legibus natura repugnare, aut ex iis consequi non sto uisse, plane credenaeum id a sacrilegis ιο-miuibus Sacris litteris aleritam fuisse. Quis tantas hujus impietatis extremam impudentiam detestari non cogitur, quoad proferat noVus magi ster argumentum meridiana luce clarius, unde constet, Deum ne hilum quidem extra ordinarias naturae leges posse. Si enim vel hilum potest,
liquet, in hoc uno verbo, ut dixi, summam
85쪽
impietatem cum summa impudentia conjungi.
6 6s. Qui probat igitur quod dicit 3 Brevi
verbo ,& admodum facile. Quicquid ex ni , inquit , contra naturam est , id contra rationem est, si auod contra rasionem, id abi mrdum est, ac promis etiam refutandum. Resp. NeZo ijs contra rationem este, qui Deum statuunt sitipra naturam , aut natum moderatorem ex libero arbitrio , etsi absurdum sit illis, qui ipsum statuunt, nullam habere potentiam, ni si ipsam potentiam natum, quae ejus ipsissima sit essentia, itemque ipsum quicquid agit ex necessitate naturae suae agere, seu, ut ipsius utar verbis auctoris, rationes natura ea ima Dei essemia confopri pag. 7 quo Verbo indicat, sibi non minus mundum esse aeternum, quam est ipsa Dei essentia. Talia ubi nobis persuaserit, facile item evincet, Christi religionem parvi esse faciendam. 3 66. Posthaec pergit ad quartum punctum miraculorum scilicet interpretationem recte in-- stituendam: quae, cum nulla unquam facta esse velit extra natum limites, non mirum est, eum statuere, quod aliqua, ut secundum erroneas vel vulgi, vel scriptorum ipsorum, opiniones relata tanquam salsa, velit repudiari p. 78. e. alia pro rep sentationibus tantum p.7 8 f. 79.a. quales his aut illis oblatae simi, haberi: sed obliviscitur, cum tota sita Schola in aeternum se non probaturum, eas apparitiones, quas in anterioribus capitibus simulavit se pro veris agnostere, ex naturae legibu3 eyenistic. dunt ergo hae quo
86쪽
que vel invito ipsb vera miracula, tum denique
in omnibus accurate vult observari sp 79. SO Jphrases Jc tropos Hebraicos, ne improprie dicta, quasi proprijs verbis expressa sint, temere arripiamus. s. 67. Et in hac quoque parte, ut in praecedentibus, in quibus nullo argumento probavit usquam, suam sententiam veriorem esse, quam vulgi , statuentis dominium habere Deum in sim quoque naturam , aliquoties malignum prodit animum, nusquam sincerum studiunt ad Scripturae sensium in meliorem partem interpre-' tandum. Quale illud est, quod p. 78. asserit
longe aliter Di uae tempore istud eventum de 1.Lstitio, q-m coutingere potuit, conceptum rear
rarum fuisse, cum tamen illo tempore quo locutus est Iosiua ista verba Jos c. t o. v. ia. Subsiste sol in Gibeon, dc Luna in Aialon, ita concipi denarrari debuerint ut substitisse narrantur: quamvis non eo modo substiterint, quem hic oblocutor contendit per ipsa verba exprimendum
fuisse: Sat est ita substitisse, ut lucem tamdiu, quam narrat historia, in Gibeon dc in Αjalon praeberent. Hoc quis non agnoscit sufficere, ad statuendam sine mendacio Solis & Lunae stationem aliquam t Quid enim ad illos spectabat praevidere; quomodo post aliquot sitia stacula naturae arcana, de quibus ibi non agebatur, dc de quibus adhuc sub judice lis est , penitius intelligenda essentὶ Maligne ergo carpit ista. 6 6 8. Sic etiam, ex eo quod Elias ad cariam igneo curru es eum eluu escenderit p. 7 9. .b . quam,
87쪽
quam ait meram fuisse tantum repraesentationem, perquam malitiose in eundem censum tra
hii Jesu Christi ascensionem , his verbis , etsi nescio sub qua distimulationis specie, quam sa-eillime quivis deprehendat , non seriam esse ;quae sane omnia inquit no uisi repraeseκtation
fuerunt, an tara opinionibu eorum, qui eas πο- bis , ut 's repraejentataesuin, neope ut res a fuales, tradiderunt. Omnes enim qui aliquantulum
fura vulginsapiunt, sciuηt. Nota verbum quod sequitur, quod non alio, quam ad ascensionis Christi veritatem convellendam,spectare potest, per quam ab omnibus Christianis creditur adeptus promissam sibi a patre exaltationem 3 Deum non habere dextram neques stram, aeriue moveri, neque quiescere, neque in loco ined abj - lure infinitum esse.
69. Unde & mox simul eos perstringit, qui folium ipsi supra sto ου in caeli convexitare fetu . Verisimile est, δc hoc non alio pertinere, quam ad irridendos, cum ipso Christo, . Christianos omnes, qui ex ejus mandato Deum ut patrem, qui in coelis est, invocant; quasi non possent talia dicta ullum admittere sanum ac Verum sensum. 6 7 o. Ex eodem malitiae sonte manasse videtur ibidem etiam hoc , quod cum D. Paulus Rom 9.diserte dicat,misereri Deum cujus vult, dc quem vult indurare, hic oblocutor pro auctoritate pronunciet sp. SO.e.) cum dicitur Deus cor
Pharaonis indurasse, nihil aliud sigrescari,qα metuo Pharao fuit contumaa: quati nempe nihilia aliuἐ
88쪽
aliud ibi cogitare liceat, quam phrasin Judaeis usitatam, quibus in more sit, ut alibi dixit, omissis
causis secundis, omnia ad Deum, ut causam primam, reserre. At si licet ipsi huic philosopho omnia omnino, sine ulla exceptione, Deo tribuere,
quicquid enim fit id ex stola xi decreti divini fieritum paulo ante tum & alibi prosessus est, liceat
fine seripturae divinae amanuensibus, Deo tribuere etiam justa, etsi nonnunquam occulta, quae in homines exercet, judicia.
67 I. Hactenus,quid habuerit in hoc sexto capite propositum, & quibus id rationibus, ut gloriatur,demonstraverit audivimus audienda porro est etiam conclusio, in qua mentem suam paulo benignius videtur velle explicare. Sic enim stribit p. 8 a .c. Euamvis dicam Scripturam hac docere, non tamen inte lao,hac ab eadem doceri, tanquam documenta ad salutem necessaria, sed tantum, qμod propheta hac eadem uti nos amplex unt: quare de his inicuique prout sibi melius esse feraiecia ei ciarum γ' religionem interro animo suscipimaeum, liberium est existimare. Scilicet, nihil referre,an vera sint Theologiae axiomata, an lalsa: regnum veritatis Philosophiam esse, religionis vero,id est, devotionis erga Deum Theologiam,cui cum veritate nihil admodum sit commune,quod alibi diserte profitetur: cum sentiant alii contra, doctrinam veritatis solam esse eam, quae nos Vere Iiberos reddat: cujus si ta multae tamque insignes partes, quae perspicue in Evangelii historia tanquam fundamenta fidei commemorantur, pro
salsis habendae sunt , quis monstrabit ullum solio dum
89쪽
VINDICIAE dum a religionis fiundamentum 3 Restat nihil
aliud, quam ut tota ipsa tollatur.3 7 a. Vidit Philosophus, sententiam hanc suam tam paradoxam re,ut omnibus facile displiceret, nisi aliquid ei saltem coloris induceret. Quare, ut minuat invidiam, in extremo fine capitis ad Flavium Iosephum provocat , secum
nempe sentientem, unum sortasse ex omnibus mortalabus.. Is enim in conclusione lib. 2. Antiq. de transitu Israelitarum per mare juncosium, disimili fere quodam alio transitu militum Alexandri Magni per mare Pamphylium, Iocutus, postquam significasset, ea miracula considerari sic posse, ut evenerint aquis vel Dei justii vel sponte sitia cedentibus, haec subjicit, De his itaqκ cur placuerit cultibet, existimet. Quibus applaudens noster boni ominis causa acclamat. Hac furer verba Dyephi, ejusque des de miraculorum judi-ctrem. Ego fraudem subesse puto, in eo quod quae Josephus non dicit, nisi de transitu Issaelitarum per rubrum mare, collato cum alio quodam non plane dissimili transitu Macedonum per mare Pamphylium, ad omnia miracula eYtendit Philosophus, etiam ad illa de quibus nulla plane unquam sitsipicio cuiquam , qui historiae modo veritatem admisit, potuit seboriri, quod naturaliter evenerint. Altera fraus accedit, quod Josephum videri vult indicare, ad Dei cultum vecte tenendum utramvis de transitu Israelitarum sententiam perinde esse utilem. Quod quidem si sensit ille, et ii non est credibile, absit, ut ipsius, qui nihil minus coi di habuisse videtur, quam
90쪽
quam Deo ex animo adhaerere, sententiam approbemus : quae procul omni dubio est impia, si cum hoc disputatore voluit, eam sententivum diversitatem etiam inter illos fuisse, qui ex ani-
mo libros Mosis pro divinis se profitebantur ha
9 73. Sublestae fidei apud me est ille auctor,
non eo tantum quod &a Veteris & Novi Testamenti narrationibus aliquoties palam dissentit, & tam audacter asserit, apud omnes Alexandri Magni historicos legi,quod apud nullos extat, sed & eo quod summus fuit adulator, quem non puduit, quae de Messia praedicta ab Judaeis ex-hyectabantur, ad Titum Vespasianum, cujus favorem per adulationem captabat, detorquere.
Quis pius id ausus fuisset 3 dc quid Veri ab adula tore exsipectes, nisi in ijs fortasse, quae nec ipsi, nec ipsius amicis obesse , sed prodesse tantum queant i Adde quod, cum historias sui temporis scripserit, pessimo studio, pessimaque fide Christi,& Apostolorum, S: Christianorum omnium, qui illo tempore innumerabiles erant, mentionem praeterierit. Nam praeter unicum illum locum supposititium, qui Deminum nostrum Jesum sitapra mortales omnes extollit, nihil usquam memorat de re omnibus sui temporis hominibus nota. Christianos, inquam,ne nominat quidem; tantum abest ut vel iplorum sectae subscribat, vel si stibscribere vere non poterat , eos tanquam seductores, seductosque, ac Reip. turbatores saltem damnet. Concedant igitur qui fidem ejus