Procès de condamnation et de réhabilitation de Jeanne d'Arc dite la Pucelle publié pour la première fois d'après les manuscrits de la bibliothèque royale, suivis de tous les documents historiques qu'on a pu réunir et accompagnés de notes et d'éclairc

발행: 1844년

분량: 489페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

346 PROCES Super V. articulo, dicit quod non fuit in processu , et ideo nihil scit, nec de sequenti articulo.

Super VII., dicit quod credit quod nullus suisset

ausus eidem Johannae consilium dare, aut eam deseridere seu dirigere. Super VIII. articulo, dicit quod articulus veritatem continet, prout vidit loquens, qui in favorem magistri Johannis Son, tunc magistri operum dicti castri, bina vice intravit carcerem dictae Iobniariae , ct Cum calocutus suit, advertitque eam quod DPudenter loqueretur, et quod agebatur de morte ipsius. Et subdit quod fuit facta una gal, a servi ad detinendum eam evectam; quam ipse vidit ponit 'rari in domo sua; non lamen vidit ipsam Iohannam in ea inclusam. Super IX. articulo, dicit quod ipsa Iohanna erat iuvenis, aetatis XX annorum , vel circa, et quod bene prudenter loquebatur; sed credit quod orat ignara

juris . et non sussciens ad respondeiadum tantis clOctoribus.

Super X., dicit quod nihil scit.

Super X l. , dicit quod non suit praesens in processu, sed sema orat de contentis in articulo: et quod totis viribus laborabant ad capio dum eam iri sermone, quia suerat secuta guerram Contra Ariglicos. Supor XII., dicit quod crodit articulum essP Verram. . Supor XIII., dicit quod verba contenta in articulo audi, it ah ore dictae Iohannae , in pleno sermone sacto apud Sanctum Α udo Num.

Super XIV. articulo, dicit quod audivit diei quod

dicta Johanna ita di xprat, sicut articulus continet. Super XV. et XVI. articulis, se refert ad Pro-

362쪽

34 DE REI AMMΤΑTION. Super XVII. articulo, se refert ad jus et intentionem dictae Iohann Be. Super XVIII., nihil scit , imo se refert ad pro

Super XIX., dicit quod credit quod magis proced batur saxove Aia glicorum , quam gelo fidei et justitiae,

et de hoc erat vox communis in hac ci, ita te Bothomagensi. Super XX., se refert ad pro cSSum. Super XXI. et XX li., se resert ad jus et processum. Super XXΙll. articulo. dicit quod nota fuit praesens in ultima praedicatione, condemnatione et exsecutione dictae dolinianae , ex eo quod cor suum noti Potuisset pati aut tolerare, prae pietate dictae Iohannae; sed bone audivit quod dicta Iohanna receperat corpus dominicum niate ejus condemnation m.

Super XX lV. . articulo, dicit quod audivit quod

nulla fuit data sententia per judicem Saecularem. Super XXV. urticulo, dicit quod audivit articulum esse Verum iri forma, quodque magistor Iohanues Tres- dari, Secretarius regis Angliae, rediens de loco supplicii ipsius Johantiae, moestus et gemens, lamen labiliter plangehat ca quae viderat in dicto loco, dicens in effectu : u Nos sumus ornu es perditi, quia bona sancta persona fuit combusta; n et quod credebat animam ejus esse in mari u Dei, quodque, Cum esset in mediis flammis, S mper acclama erat nomen Domini Ihrsu. Super XXVI. articulo, dicit quod credit totum articulum esse verum; et fama publica talis erat in civitate ROthomagensi. Super XXVlI.. articulo, dicit quod, de depositis per eum, suit et psi publica vox et tam a. Diuilirco by Coosla

363쪽

Religiosus et honestus vir, si ator Vsam baritus de Petra, presbyter, in theologia baccalarius, aetatis Lx atinorum. et circa, ordinis Fratrum Praedicatorum , juratus et ex amitantus die martis praedicta. Super Ι. articulo , dicit quod ipse loquens fuit praesens in toto examine et procossu dictae Johannae, cum syntro Johanno Magistri, sub inquisitore , quodque articulus ipse continet veritatem. Super i I. articulo, dicit simpliciter ipsum articulum continere veritatem ; et fama erat, in hac civitate R thom agensi, quod Anglici non erant ausi obsidere villam de Loco vovis quamdiu vivovet ipsa JOhuritia, et

donec mortua ESSet.

Super II l. articulo, dicit qnod aliqui de assistentibus in processus doductione procod Phant, videlicet episcopus Helvii censis, ex favore; quidam vero, ut puta nonnulli doctores Anglici, livore vindictae; et alii doctores de Parisius, mercede conducti; alii vero timore ducti , ut praesutus Subinquisitor, et nonnulli alii, de quibus non recolit. Et hoc fuit ad procurati Dem regis Angliae, cardinalis Vintoniensis, comitis de Wamia et aliorum Anglicorum . qui solverunt expensas ratione processus hujusmodi factos. Caetera contenta in articulo dicit loqueris fore vera. Supor IV. articulo, dicit quod honae memoriae dominus Iohannos i , tunc Abi incensis episcopus, quia recusavit dare opinionem suam in materia hujusmodi, fuit comminatus per magistrum Johannum Benedicite,

364쪽

349 DE RE HABILII AI ION. tuti e promotorem causae; et, ad id, magister Nico

laus de Ilouppevilla, i luia noluit adesse processui De suam Opi Dionem dare, fuit iti periculo exsilii. Dicit ulterius quod, post primam praedicationem, in qua

dicta Johanna revocaverat, ipses loqueris et magister Iollantios de Fonte, magister Guillo imus I alide, ordinis Fratrum Praedicatorum, et alii ex ordine iudicum iverunt ad castrum , ad dandum consilium eidem Johannae quod sempor perseveraret in bono proposito. Quod videntes Anglici, cum impe in et furia eje- Cerunt eos de castro, cum gladiis ci sustibus; cujus Occasione, praedictus magister JOlinianes de Fonte aufugit, ct recessit ab hac civitate, nec inde rediit. Et ipsemet loquens perpessus est multas minas a comite

de LVarus, ex eo quod ipse loquens antea dixerat dictar Iolinianae quod se submitteret Concilio generali. Super V. articulo, dicit quod dicta Iohantia interrogata. an vellet se sui, mittere domitio nostro Papae, respondit quod sic, dum tamen miti votur et duceretur ad ipsum; sed nolebat se submittore illis praes n-tihus, saltem dicio opiscopo Bel ucensi, Cum essent

inimici ejus cupitales; et, cum ipsi' loquens perSUaderet si hi quod se submitteret Concilio gunerali tunc congregato, in quo aderant multi praelati set doctores de parte regis Franciae, hoc audito, ipsa Iohanna dixit quod eidem Concilio se submittotiat. Tunc opiscopus Bolva censis nspere increpavit loquentem, dicendo: u Taceatis, in Domine diabolit ,, qui Lus sic auditis, dominus Guillelmus Manchon, Dotarius dictae causae, quaesivit ob ipso episcopi, nil scriberct hujusmodi submissionem; qui quidem episcopus respondit quod non,

et quod non erat necesse, dicta Joharina dicente Diuitiaco by Corale

365쪽

contra me, et non vultis scribere quae laciunt prome n. Et credit quod non fuit scriptum; unde subsecutum est in consilio illo magnum murmur.

Super VI. articulo, deposuit immodio te supra quidquid scit. Super VII., deponit prout supra deposuit. Super VIII., deponit, de certa scientia , prout Cave

tur in eodem arti Culo.

Super IX., dicit quod dicta dolianua erat juvenis

aetatis XIX annorum vel quasi, habens tamen bonum intellectum, et herae prudentor respondebat; sed Donerat sussciens respondere dissicilibus interrogationibus quae sibi sichant. Super X., deponit, solum ex auditu a nonnullis dicentibus , quod aliqui in dissimulato habitu de nocte

thant ad carceres dictae Iohannae, suadendo ei Contenta in articulo. Si sit verum nescit. Super XI., dicit quod articulus continet veritatem, quamvis ad aliqua interrogatoria daret sussiciens res ponsum, prout Constare PoteSt PCP processum.

Super XII. . dicit quod aliquando examen dictae Johatanae durabat per tres horas de mane; et aliquando fiebat examen tam de mane, quam post prandium. Audivit etiam eam pluries conqueri quod fiebant sibi nimiae quaestiones. Super XIII. et XIV. articulis, dicit quod continent ipsi articuli veritatem, quia ab ipsa Iohanna haec audivit loquens. Super XV. ct XVI. articulis, dicit quod nihil scit super his deponere, et se refert ad pro eSsum. Super XVII., dicit quod per magnum spatium Pro-Diuili ed by Cooste

366쪽

DE R HABILITATION. 35 Cessus, quando interrogabatur ipsa Iohanna de submittendo se Ecclesiae, ipsa intelligebat de illa congregatione judicum et asSessorum tunc praesentium et assistentium, donec per magistrum Petrum Mauricii fuit edocta quid esset; et, Postquam cogi OVit, Semper se submisit Pupae, dummodo duceretur ad ipsum. Et credit qui ii praemissa ignorantia do Ecclesia erat causa quare aliquando distulit se sui, miliore Ecclosiae.

Super XVllΙ. et XX., nihil dicit fiat siJ quod,

judicio loquentis, dictus Manchon si deliter scripsit et

vetulit, et se refert pro cossui.

Super XlX. articulo, dicit. quod credit, ut praedixit, quod sententia suit magis lata contra eam livore vindictae quam Zelo justitiae. Super XX l. , dicit quod satis observabant judices ordinem juris, judicio loquentis: sed de affectu eorum jam superius deposuit, videlicet quod livore vindictae

procedebant.

Super XXII., dicit quod in aliquibus partibus processus fuerunt eidem Iohannae dati consiliarii. Quam tum autem ad nullitatem sententiae, supra deposuit; et nddit loquetis quod in prima praedicatione credebat ipse loquens, attento moto procedendi, quod cremaretur, quia disserebat revocationem sacere; et fuerat adducta ira quadriga usque ad coemeterium sancti Audoetii ROthomagensis. Supor XXIII. articulo, dicit contenta iri eodem articulo sore VPPR.

Super XXIV. articulo, dicit quod scit quod Donsuit lata aliqua sententia per judicem saecularem, quia ibidem praesens erat; sed post praedicatio Ne m. longa exspectatione ibi sacta, suit per clericos regios ad sum Disilired by Corale

367쪽

352 PROCESplicium ducta; iluam secuti sunt loquens et frater Mavtinus Laduenti, usque in finem. Super XXV. articulo, dicit articulum in tolo oon. tinere veritatem ; addens etiam quod episcopus Bel vacensis, alter judicum, ea occasione suevit. Et subdit

quod quidam Anglicus, vir armorum, qui mirabilitei' eam odiebat, et qui iuraverat quod fasciculum

propria manu poneret in crematione dictae JOlinianae . cum hoc fecisset et audivisset ipsam Johannam Domi DJhesu acclamantem in fine dierum suorum, essectusebi totus nitorii tus, et quasi in extasi, ductusque suit ad quamdam tabernam, prope Vetus Mercatum, ut, media rite potu, vires resumeret. El, post prandium cum quodam fratre ordinis Fratrum Praedicatorum,

ipse Anglicus si), audiente loquente, consessus est, per organum illius fratris, Anglici, se graviter errasso, et quod poenitebat de hoc quod fecerat contra dictam

Johatanam, ut praesertur, quam reputabat horiam mulier m; nam, ut ei videbatur, viderat ipso Anglicus. in emissione spiritus dictae Iohannae, quamdam Columbam atham, exeuntem de Francia su . Dicit ei iam quod lictor, post prandium, eadem dio, venit ad con- vetitum dictorum Fratrum Praedicatorum, eidemque loquenti et fratri Marti DO Lia loenu dixit quod valde tim Phat quin esset damDatus, quia Combusserat unam

sanctam mulierem.

si Ainsi dans io manuserit de Duria. Los ani ros donnont Instiiris. J M. do i a voedy. qui a ri tu iduli eoliu depositi an Notice des Hunuaeritide tu sis iothique uti Boi. t. Ill. p. 4 si n imprimo eaeuntem de summa. rependant iis manuscriis portent hion listhi wnt de Franeia , eo qui signi-liora it a la H eur, dia edi/ de la France. clana ia direetion uti missi. La leton deflamma so monire pour la premiure solis dans la eomailiation do Paul Pona

368쪽

DE RE HABILITAΤION. 353 Super XXVI. articulo, dicit contenta in articulo fore vera. Et ulterius dicit quod credit principaliorem causam, quare suit processus Sic factus contra stam,ffuisseJ ut infamarent regem Fraiaciae; et tendebatur ad illum finem judicio suo; quodque magister Guillelmus Erardi satis hoc declaravit in uno passu, in praedicta causa, ubi dixit in effectu : u Sola Francia solebat olim

Carere monstris; nunc Vero ecce terribile monstrum, ut per unam mulierem schismaticam, haereticam et

sortilegam, ille qui se dicit regem Franciae, velit recuperare regnum suum n. Cui LGuillelmoJ Erardi ipsa Iohanna respondit: uo praedicator, male dicitis : non loquamini de persona domini regis Karoli, quia honus catholicus est, et in me non credidit. nSuper XXVII., dicit quod ea quae deposuit sunt

vera. N. ANDREAS HAIiGUERI R.

Venerabilis et circumspectus vir, magister Andreas Margueris, archidiaconus Parvi-Caleli, in ecclesia Rothomogensi, aetatis Lxxvi si) annorum, Vel circa, juratus et examinatus dicta die, nona mali. Super I. articulo, dicit quod Anglici armati odiebant eamdem Iohannam, et mortem ejus sitiebant, ut credit.

Super II., dicit quod crodit quod plures erant qui

quaerebant eam morti tradere, ne posset eis nocere.

Super III. articulo, dicit quod audivit ipsam Iohannam fuisse captam prope Complemne, in dioecesi Belvaeensi; et suit adducta ad hanc civitatem Rotho

369쪽

na agensem, et detraua in castro Rothomagensi, finJ quo fuit deductus processus sidei contra eam, per epis pum Bel vacensem et Sub inquisitorem, ad procurati nem Anglicorum; sed si per impressionem, nescit. Super IV. articulo, deponit quod audivit aliquos redargutos fuisse, quia non ita bene loquebantur ad intentionem Anglicorum, sicut volebant; sed nescit aliquem propter hoc suisse in periculo, quamvis audiverit magistrum Nicolaum de Houppe illa non dedisse

opinionem Suam.

Super V. articulo, dicit quod nescit deponere super ipso articulo, quia parum fuit in examine i , neque super sequenti articulo. Super VII. articulo, nihil scit. Super VI1I., dicit quod non vidit eam in carcere; sed credit quod custodita suit per Anglicos, quia habe hant custodiam castri in quo erat incarcerata dicta Johanna.

Super IX. articulo, dicit quod, judicio loquentis, ipsa Iohanna erat in aliqui hus T PODSis cauta. Super X., nihil scit. Super XI., dicit quod credit verisimiliter articulum

continere veritatem.

Super XII. et XIII. articulis, nihil scit. Super XIV. , dicit quod Credit potius contrarium , vi dolicet quod audivit quandoque ab eadem Iohantia quod de quibusdam non crederet, Neque praelato suo, neque Papae, neque cuicumque, quia hoc habebat a Deo. Et credit quod suit una de causis quare proces

sum est contra eam ad revocationem.

370쪽

355 DE RE HABILITΑΤΙON. Super XV. et XVI. , se resert ad processum. Super XVII. articulo, nihil scit, nec super articulo

Sequenti.

Super XIX., dicit quod prima pars articuli est vera; sed de residuo articuli nihil scit. Super XX., dicit quod se resert ad jus. Super XXI. et XXII. articulis, dicit quod nihil

scit super eisdem.

Super XXIlI., dicit quod de his quae sunt facti, nihil

scit; nec si fuerit injusto cotidem nata, nec si fuerit aliqua injustitia facta in deductione processus. Super XXlV. articulo, dicit quod, licet fuerit in ultima praedicatione, attamen non fuit praesens in exsecutione, prae pietate ipsius secti; nec de residuo articuli aliquid scit, nisi quod plures de adstantibus, etiam dominus Cardinalis de Luxem burgo, tunc episcopus Morinensis, neverunt. Super XXV. articulo, dicit quod nescit de devotione eius; sed satis apparebat turbata, quia dicebat :

Super XXVI. , dicit quod satis credit quod aliqui

Anglicorum, Don valentes, procedebant ex odio et timore; sed de notabilibus viris ecclesiasticis, non credit. Dicit insuper quod, cum quidam cappellanus Cardinalis Angliae, praesens in prima praedicatione, dixisset episcopo Bel vacensi quod nimis savebat eidem Iohannae, respondit ipse episcopus : u Vos menti mini, quia nollem alicui in tali causa savore. n Et tunc suit ipse cappellanus per dictum Cardinalem Angliae vc-prehensus, dicendo quod tacerct.

Super XXVII., dicit quod , de his quae dixit, est

publica vox et fama. Disiligod by Go le

SEARCH

MENU NAVIGATION