장음표시 사용
111쪽
las eloquentissime repraesentarint . Rem hanc Neronis temporibus potissimum obtinuis. author est nobis Lucianus his verbis, quae latina tantum,.quia paulo plura sunt, afferam. SaliaIor, inquit, Nero uis tempestate eximius celebris, nec, serebatur. imprudens sed si quis etiam alius historiarum memoria moυendi elagani artificio praecellens plurimum: precatus est Demetrium sapientisῖmis , ut mihi idetur, precibus os Demetrius Gnicus Philosophus Orchesticen uni Uam flocci faciebat , dicens Jaltationem tibiae fistularum, atque strepituum esse supcrvacaneum quoddam , et anum additamentum is se saltantem spectare vellet deinde si ideretur , reprehenderet saltationem acerbissime accusatam Ubilare , is exploderet Pollicebatur ad haec , se nullis tibiis 'eanti-Genis adhibitissaltaturum suemadmodum S fecit. Etenim strepitibus is tibiis , o choro imposito Alentio ipse per se saltavit Veneris, Martis adulterium
Solem iuniυ concubitus proditorem Vulcanum mscban. libus insidias machinantem is inculis utrumque Martem , Venerem illaqueantem Deos spectaculo
sisentes Venerem suffuso pudore pudefa ram , sub-Cerentem, S meticulosus Hartem supplicanIem praeia terea quascumque alias baec fabula partes complerit iis adeo ut Demetrius ipsa artificiosa saltatione e hilaratus, maxima Iaude 1 altatorem extulerit mel .mabat enim oce quam potuit acuIissima , in bae is
homo , quae facis , neque ideo tantum : ideris enim mihi ipsis manibus loqui. Ex his igitur manifestissimum est , licet commi nius Pantomimi, quas fabulas,' actiones chorus, cantores praecinerent , motibus , ac gestibus spectatorum oculis repraesentarent attamen cum ars.
illa ad ultimum fastigium , ac veluti persectionis c Iophona evecta est, nullis canticis , aut musicis instrumentis praecinentibus , solis ipsos sestibus Lbu-. OOste
112쪽
ras repraesentasse ac quidem tanta dexteritate, I ,ritate,' evidentia, ut ab spectatoribus optime intelligerentur Id autem Neronis potissimum tempore evenisse , legimus neque id hercle mirum , si citharoedo Principe, Nimi, o Pantomimi adeo ex-
Exponitu Pantomimicus Ap ratus
SCenarum tria genera , ut superius quoque m nuimus, recenset nobis Vitruvius lib. s. cap. 8. Tramam eme misam is atque Satyricam. ---um, Duxisse, ratus sum irier se diis similes , dispariaue ratione : φω Traguae deformanis tur colamnii fas iis , ct Haiis , reliquisque regalitas rebus Comisaeisroadi rio m priυatorum S menim norum habent speciem , pro piatusque fenestris diapo ros imitatione comm raetim aedificiorem rationatas e muris mero Orminis inar nisus , pelamis , momimis, retinuisque Vestibus res rapiarii operis Decum aes istis. Verum, inquam ego ira uam ritum mimica saltatio se sola ludum scenicum ab aliis triabus Tragoedia, Comoedia, atque Satyra distinctum constituit , atque se sola in Scenam prodiit, dubio procul apparatum' ipsa Scenteum ίbi propium atque is lari ratione sibi convenientem Moeredebuit sanε illain habuisse, luculentissim est nobis author Apulatus, qui lib. metam Io supracitat , ant quam judicium illud Paridis pantomimice desaltatum exponeret, cenae apparatum primo omnium deser
113쪽
eatis Sipariis, Paridis cena disponitur . Erat moηι Iliseus , adinsur nobi montis illius , quem ates m merus Idaeium cecinit , sublimi instructus fabrica, comsitus iretis , S ivis arboribus , summo caeumine de,manibus fabri fonte manante, subiales aquas eliquans. Capellae pauculae tondebant herbulas &c. En scenicum illius fabulae apparatum . Cur igitur tribus cenaiarum generibus non addit quartum, Pantomimicum nempe, Vitruvius Arbitror , hujus rei rationem illam fuisse, quod cum fabulae, quas saltarent antomimi, aut Tragicae essent, aut Comicae, aut Satyricae, convenientem fabulis apparatum adhibebant vel tragicum nempe, vel comicum , vel satyricum. Adeoque haec tantum tria genera recensere satis habuit VitruviuS.
Ad vestitum quod attinet , non videntur Pantomimi usi Togari adeoque Μartialis epist. lib. a. ad Decianum. Noli, inquit , Σ , si tibi videtur, rem facere ridiculam , S rogam Jaltanti inducere personae In quem locum Musam bertius, Noluerunt , inquir, suirites togam suam gravitatis cultum , notam proia priam ciυitatis , actionibus Scenicis dehonestari Pallatamen , tunica usos legimus apud Suetonium in Calig. cap. 4. his verbis . Saltabat autem nonnumquam etiam noctu is quondam tres consulares secum a vigilia in palatium accitos, multaque , S extrema dimetuentes super pulpitum collocavit e deinde repente magno tibiarum is scabellorum crepitu , cum a
IQ, tunicaque talari prosiluit is desaltato cantico
Atque huc respicit' illud Plauti in Menaechmis.
Ibi enim Scen. g. act. I. cum enaechmus pallium Peniculo traderet , quod aliae occultandae superi duxerat , quam Erotio destinatam uxori subripuerat Peniculus recepto pallio , cum enaechmum in palla conspexisset, orat , ut in illa , priusquam deponat , aliquantulum saltet . alloquens igitur Peniaculum Menaeclunus, tradensque illi pallium, ait:
114쪽
cui respondens Peniculus, subdit:
sea. : Quoniam, ut advertit Turnebus lib. a Uip. 28 qui saltabant olim in Scena, cantabant, aut cithariun pulsabant, palla ornati erant. Erat autem palla genus vestimenti proprie muliebris , deducta usiue ad talos . ita Servius ad illud Virgilii, i . Pra longae tegmine piussae. Confirmaturis ex Horat Satyri lib. I. sat et iuba Matronarum habitum describens, ait rAd talos floIa demissa , o circumdara palla. Subscribit c vid. lib. 3 amorum, et . 13. dum ait: Virginei crines miro Φemmaque prem--; E i. a. tW rei superba pedes.
Mirum autem videbitur fortassis alicui, qui saItatores longis atque fluentibus velati tunica ,- palla desaltarent cum expeditiores essent suturi succimti, & tunicati tantum Sane cum antiquitus vel iis lites essent togati , cinctus galanus inventus est, uepromptiores essent ad contirendas manus : potiori livi iure cinctus aliquis erat saltatoribus necessa istius, qui manibus es pedibus , atque corporis i lius varia gesticulatione fabulas reprae1entabant. Sub olfecit difficultatem hanc errarius de re vestiaria lib. a. cap. 18 sed contentus illam tetigisse, non e
Feliciter autem hane mure, sibi stulassis a ius amvideri posset dicendo pallam, qua Saltatores ut rentur, fuisse gallicam . quae scilicet ad nates usque Pertingebat. Docet id, tulis relatus a Bufio deae vest cap. i. dum ait:
115쪽
nicatas gestant ad Uerenda usque , naresque medias pertingentes. Atque his gallicis igitur pallis optime uti poterant altatores, atque ad saltum etiam esse succincti, expediti. Sed gallicas tamen non fuisse hujusmodi pallas , Suetonii testimonium superius allain
tum convincit ait enim Caligulam cum tunica , palla talaribus desaltasse longioribus igitur utebantur pallis Saltatores, non autem iis gallicis brevioribus. Dicerem ego Saltatores pallis ad talum usque missis optime fabulas referre potuisse ad quas nemo desaltandas manibus potius, quam pedibus utebantur adeoque χειμοφοι , manibus scilicet eruditi appellabantur. Sane capitis, Oculorum, manuum satque totius corporis variis, sed numerosis' comis positis gesticulationibus omnia referebant , potiusquam saltibus in altum sublatis illorum enim motus non tam ἀλm erat , quam ορχη adeoque ad
varias illas gesticulationes cum palla , ad talos licet demissa , impedimento non esset, illa indui pol rant . Atque id tum vel maxime ita fuisse , credi potest , quod mulieres saltatione pantomimica celebres inseritis aster usu quarum erat vestis propria palla illa talaris. Sed haec quoque everti videcur responsio ab iis , quae refert Nonnus lib. I9. Dionys ubi Pantomimicam saliationem describens, corporis vibrationes, saltus. que ingentes recenset ait enim e me corniger si
nus manu erudita rexeris, dexteram quidem cessares cit multum autem saltante pede, ex terra tollebatur oe in aera mittebat oculos interdum pedes pedibus innectens , interdum separans, altem an vibrabatur
Interdum multum volabilis solo insultans, rectus in psectus , arabatur volubiliter . Pes dexter firmusis bat, neque flectebatur, alterius pedis summum digitum
rexens, aut genu sectens, coliaris manitas, ut femo
116쪽
Latmo humero euvans olutim. Sed responderi potest, Pantomimos, mi init Si lenos referrent , aut Satyros , aut alias reprisentarent furentes praesertim personas, saltus hujusmodi inconditos cum multa oc pernicitate , di volubilita te edere consuevisse. Sed non, credo tunc tunica,
aut palla utebantur; sed alio ootius Mi iis c-- venienti, cqui motibus illis oc Litibus impedimemto non esset. Λ vero in aliis saltationibus, in in bus honestiores, neque ita volubiIes reserebant peris
sonac in hic tunica , s palla talar optime uti
Sed antequam hanc pallam deponamus, non in ille fuerit paullitum digredi. Quin Ferrarius loco mox citato, MPmn mi videtur , inquit , eum palia vestitas exterire muIiebris esset, eamque Menaec ius Parasito per oeum facieia Med e , AM. Hemnantem aicere acto. I. scen. Σ. Summmis me olfactare παrte vesimentum maliebre
vino ex istoc ora Dinuatur, is domo illinibili. Nam si de tunica , aut buculi loqueretur, ere sibilius id esset. Sed hoc tamen mirum , senari non est. Illud heret mirum, quod alias navus, cdiligens, non adverterii, Menschmum palla pro tunica usum fuisse . nam Hiperinduxerat pallium , ut superius retulimus: Quo deposito cum in palla stetisset, ut e 1 ubi sali re a Paratio admonesvitur Quod si pallam i itur surreptant inori pro tunica
induerat , utque illam occultaret, Mihi suderim. duxerat nil mirum, si olfacere detrectavῖ Farasitus, metuens ortassis, ne stda esset odore illo ill tibili, qui scilicet lavando elui vix posset . Quod si minus no in Plauto advertisti, errari, as erela meminisse tabudias, quae lib. . pare. i. cap. 13. iv bes. Inibi namque doces, unicam etiam aliqua do pallam suisse dictam probasque ex auth. lib. ad
117쪽
iurea coloribus variis intertexta Nam quae hic dicitur palla, pallium esse non potuit quale ut plurimum erat feminea palla quomodo enim chlamys supra pallium sumeretur Sed si palla igitur pro tunica aliquando usurpatur, ut 'tute doces an mirari deinde potes, quod pallam amen limo oblatam olfacere detre-Aet Parasitus, cum si de tunica , aut subucula se m esset, nil mirum fuisse fatearis . Redeo nunc ad vestitum Pantomimorum, qui non palla tantum' tunica, sed aliis etiam vestibus usi sunt Helladium chlamydem Hectoream indutum camticum quoddam Hectoris desaltasse, legimus Anthol.
Iib. 4. cap. 23- ' . . Igitur Pantomimi quamcumque personam repraesen tarent, in quam scriptum esset ab aliquo Poeta canticum, seu ,-χ- non manu tantum ac gestu,
sed veste etiam di habitu illam ad vivum reserre studebant. In Deorum judicio, quam fabulam desaltatam destribit Apulejus superius citatus lib. IO ita Paridem indutum describi e In modum Paridis Phragiique pastoris , barbaricis amiculis humeris δε- suentibus, pulchro indusiatus adolescens , aurea Fara conte, capit , pecuarium simulabat magisterium . mox describens Mercurium, uest, inquit, IucuIen arus pner nudus , nisi quod ephebica chlama snsrum regebat tamerum , facis crinibus usquequaque conspicuus: inter comas ejus aureae pinnul cognatione mmili sociatae prominebant quem caduceum , S irgula Mercurium indicabant . Is saltatorie procurrens , a Iumque bracteis inauratum extera gerens, ei, qui Paris idebatur, porrigit, quid mandaret Iupiter, utusignificans protinus gradus scitule referens , e conspersu facessιυit. tque simili ratione Deas quoque diaversmode indutas , ac diverso instructas comitatu describit inibi Apiarius: quibus clarissime ostendi-
118쪽
tur , habitu personae, quam reserebant , accomm iuitistimo uti Pantomimos consuevisse. Transeamus ad Chorum . nam hunc quoque adhibuisse, atque ejus carmina apta totius corporis Fe--ulatione expressisse , ariun est inminit limus ori innilius lib. s. supraeuato dum ait: Omnis fortunc ius per membra reducet ,
Equavitque choros gestu. Subscribit, Cassiodorus lib. 4 var epist. I. ubi Pantomimo , inquit , cum primum in cenam adυenerit, assislum consoη chori iυers organis eruditi. Sed hic tamen chorus recentimidus Pant simis
introductus est. Namque antiquiores ipsi insimul occanebant, di saltabant verum quia moruscorporis ex anhelitu vocem interturbabat, atque vox ipsa multum gesticulationi adimebat introductum est ut alii quidem canerent , alii tibiis occinerent , atque histriones, seu Pantomimi gesticulationem tantum adhiberent. Remita fuisse, testatur nobis. Di cianus, dum ait: παλαι - ν ωτον, ἔδον , ε ρ ,re
ἔδοξα αλλου αἰτοῖ υπάδειν . Liuius autem lib. 7. Dec. I. non rem tantum, sed tempus etiam tro primum
usurpata est, nobis exponit ait enim Liυius post aliquot ismos, id quoi metes iis eras et , si ,-- ----- - , dicitur, cum saepius revocatus vocem obtudisse , oia petita , puerum ad eanendi ast tibicianem cum flatuisset, canticum egisse hoc est gesticulationem' aliquanto magis vigente motu, uia bilis eis usus impediebat. Inde ad manum saltari histrioniabus e tam Ex uJus igitur Andronici Livii tempore Pantomimi' puerum vi caneret in tibicinem qui sibi saltantibus occineret , adhibuerunt Hic autem Tibicen δαυ appellabaturo eo quod
neret . Primus autem Pylades pro una tibia plures adhibuit nec plures tantum tibias, verum etiam fistulas plures, atque chorum etiam sibi praecinerei P cit,
119쪽
-, cum Choraule adeoque interrogatus a vi τι- sto , ut pernis diximus , quid saltationi contulisset homerico illo versu , non unam tantum , sed plures tibias , ac fistulas , hominumque multitudinem , hoc est horum , respondit et quem ιδόνωνιμ φήη Ac appellat Lucianus qui pantomimicum istum lorum , repraesentatori, vocem concinnam, d canem.
tium concentum consonum , di continuum recen set . Et per concentum quidem consonum cane nistium , -δον δεθρώπων. Chorum scilicet intelligo per
repraetentatoris vocem , illum Qui canticum aliquosa -- compositum recitabati A , ulula Ny - , , atque Cymbala , musca synt instrumenta nidus nota. Sed quid sibi vult ille ποδὼν κτυπω , peὸum scilicet strepitus, cujus adeo stipe in illo suo libello memini Lucianus Libet id curatius perqui
Perquiritur, quid esset ποδῶν κτύπο- sta πολλιτυπια in Tantomimicis Ludi CLarissimus Salmasius loco supraestat , DIA
120쪽
perpetuo quodam renore cantici iamationem temper Dant moderabantur. Hoc idem hodieque se ma , fit in musicis sm oniacorum cantibus , ab eo , qui reliquis mea canentisas modum dat , e t mmaque manu mea fam , iam mῬσ- mensimini,
sueυerant , quae προπεζια , sub arietis appellabantur . . Quis imm ad majorem crepitum, strepitumque non li- eas sodum , sed etiam ferreas soleas adbibebant. Ha--nus vir magniis.
In ciuitas tamen plura Meurrunt . quibus subscribere minimes leo Et primo quidem hic quoque displieet, quod nullo veterum testimonio pronae
Salmasius, apud veteres, qui cantum moderabantur, non manu, ut nunc temporis, sed pedum sum plosone mensuram percutere consuevisse Citat auidem Lucianum, sed vereor an invitum squi
tum, tibiam inflando , ac pede obstrependo pu ris saltantibus accinere aliud vero , cantus moderatorem dum supplosione menturam percutere eonsuevisse. SunESaltantibus non alia ratione, quam seno Tibicines moderari queunt . Cum enim illi modo huc, modo illuc vertantur, ac saepius etiam altius constitutos Tibicines ne respiciant quidem ad sonum tantum advertunt, quo motus suos temperant a non autem ad pedum rupplosionem, quamvis aene vix piidem in illo muticorum instrumem torum, atque motuum strepitu audire possent. Fortassis igitur ille Luciani inieen, ut ore tibiam , ta pede musicum aliquod aliud instrumentum pulsabat, atque id erat ρπ-τλων de quociarius infra. Σ Ru