장음표시 사용
101쪽
pie talibus votibus vim ita significandi impertiri
nisi nutibus, ac gestibus , ac demonstratione rebus obiter occurrentibus applicata, internos suos sensus, cogitationes sibi mutuo aperuissent . Ergo indόusque a prima linguarum institutione , prima hujusce pantomimicae saltationis fundamenta apparere debuissent.' Ingeniosius multo hujus saltationis primus author dici potest ille fabulis decantatus Proteus Nam eius illa fabula , inquit Lucianus, lib. jam saepius citato de Sal t. p. m. IO6. Proteum Dpmem, nihil aliud quam saltatorem eximium , ibi plahe o,- firmare idetaer, hominem e gendi, imitandique per tum quique semet in arias rerum facies murare, ac transformare potuerit ut modo in aquas tenues' dilapsus Miret, imitando I mox ignis celeritatem, S ebementiam agilitate corpori mox Leonis immanitatem . ac Pardalis impetum deinde arboris motum flexibilem postrem quidquid collibuisset, exprimeret. Caeterum fabula eas Protei proprietates ad inusitatiorem opinionem detorquens, eam ejus naturam commenta est , quasi ea quoque fieret , quaecumque saltandi artificio imitaretur. Sane si haec pro veris haberi possent, atque propter hanc saltandi excellentiam in omnium rerum foris mas abire Proteus dictus est haberemus antomimorum omnium Protocoryphςum Proteum. Verum cum haec fabularum ludibria oleantu ut ad verum propius prima theatricae saltationis origo eruatur, ad naturam potius humanam , aut ego fallor , recurrendum est
Igitur egregius vir ingenio Aristoteles lib. suo de
ώτον hoc est tum sit nobis naturalis imitatio , harmonia is r thmus Ometra enim particulas esse risibinorum, manifestum est Dinitio qui maxime natu
102쪽
ra ad ea facti erant , praemiarido paulatim , mem
dimentis illis Poeticen genuerunt orbitror igitur , qua ratione, cimitandi naturali studio, atque ex naturali itidem propensione ad harmoniam , c a tum , extemporalia quaedam modulamina , atque ἀμερ , potius , quam ἔμμεατοι cantica exorta sunt
quibus paulatim ad limatos . atque politos versus
perventum est, atque arcipis Poetica orta, exculuta, atque persecta ita ex non absimili naturali proclivitate ad rhythmum , homines, inconditos primum quosdam saltus edidisse, atque paulatim ad choreast numerosa varietate concinnas fuisse progress Nia mirum homines onmes, impulsu naturio , cum lia adversi, tum etiam in secundis rebus M animo e corpore commoveri apti nati sunt , atque varios motus & gestus edere. Hos autem naturales motus di gestus ex peculiari propensione ad rhythmum curiosius observando , artificiosus quidam numerus
paulatim iis tributus est , ex quibus choreae , aequa Lltationes fuerunt exortae . Et quemadmodum in Poetica sectum est, advertente Philosepho Put quinati ad graviora & augustiora erant, graves, atquct praeclaras talium quoque hominum imitarentur acti ines qui vero ad humiliora, vilium Mimproborum ex quo duo potissimum Meseos genera exorta
sunt; unum quidem totum grave ac serium, quoa Deorrum humos , atque Heroum laudes complectebatur alterum vero soculare, ridiculum, quoa Mimos, Satyros, Phallica sub se continebat ita in saltatoria, suo singuli genio obsequentes, ubserit magis erant, graves , ad Hormos Pyrinhicas, martiales scilicet quasdam saltationςs abierunt rati vero, qui sequiori erant ingenio, atque ad tur, pitudines, clasciviam propensi , ad Ionicas ' Sucinnides, obscenas scilicet , atque ridiculas choreas converterunt Iesse. ε πάλιν quemadmodum in Poe- si Deorum hymni,in carmina in eorumdem laudem
103쪽
su unt antiquiorau adeoque Poesis ipsa inter alta
ri atque Deorum sacra exorta est ita quoque primi saltus , atque choreae cire fumantes De tum aras visae sunt. Prisci enim illi homines, Agris colae nempe institutis in honorem eorum diebus sestii eorum encomta musicis modulationibus esterebant ita circa eorumdem aras , cum ab ortu ad occasum, vel ab occasu ad ortum ultro citroque in chori formam moverentur , choros produxerunt
Mox in Dionysiacis sacris astoliis , fecibus peruncti, in utres insiliebant, vel per ignes trajici bant. Atque hinc Tibul. lib. 2. eleg I. p. m. VI Igricola assiduo primum satiatus aratro Cantavit certo rustica erba pede: Et satur arenti primum est modulatus me
Carmen, ut ornatos duceret me Deos.
Agricola es minio suffusus, Bacobe , rubenti
Primus inexperta duxit ab arte inoros. Et Eleg. s. pag. 3 I. Ille Imis stipuis Memnes potur acerυ S. Accendet , sammas transilietque sacras. Ex quibus jure merito deducere quis potest dem initiis , eodemque tempore 3 si , et saltationem veluti gemellas fuisse exortas . tque i circo saltatio poesis quaedam , sed muta, appellataen, ut superius notabamus. Caeterum ubi einde
εα rcis scilicet, paulatim animus ad scenicam, Sobeatralem curam deserit , vae oluptatem prorsus mbet infatiabilem quemadmodum varie poesis fuit exculta, atque satyri, Tragoediae, Comoediae dc Mimi exorti sunt ita varia quoque fuerunt saltationum genera. Namque aliud erat genus tragicum vocabatur ἐμμελεια aliud comicum, quod Καρδαξ atque athid Satyricum, quod Sicinnis dicebatur. latitationes omnes licetis mores is perturbationes , actiones exprimerent id tamen s1bi potissimum
vindicavit illa , quae Pantomimica appellata est , a
104쪽
que postmoelum Italicii eo quia in Italia maximor progressus fecisset. Nimirum cum , pario an toti orbis imperio, artes omnes in Urbem confluere , es vitiis A virtutibus magna pretia ponentem . pretio illecti Mimi quoque ita in arte sua excellere conati
sunt, ut non mores tantum 6 actines , ut antea,
sed fabulas etiam integras motibus, atque gesticul xionibus repraesentarent. Hoc autem Mesar Ἀ-set Pant timidum istud artificium ex fide divis mittunium, Gribis, rapitibus M. Virili mili
SAltationem mimerosa motus, ac gestus variet te occinores, actiones, di pertinis nes minum rem litare suapte natura mam esse, mulimus sumnas ex Aristotele Atque tunc Luci nus 6c aliarum iidem disciplinarum plurium sed
Rhetorices potitumum participem esse , contendit libello defati καθ' Isari, -ra μι- Au, ἄν ἐρ- in Hiram quatenus nempe mom alvo
affectus denumstrat , quoium iudicandoriam eum sunt etiam Rhetores Hormum deinde ipse tradie P. m. Io3. I conicae sistationis genus filisse, a pu ris, litellis ita concinne altematim saltari solitum , ut ex temperantia , di fortitudine compositus videretur . thenaeus vero lib. I. Pyrrhicham belli imaginem prae se tulisse ait, o in aua impetus, α ardor adorientium, dc fugientium celeruas esse omspicua . Proinde quantum saltationis studium cre- a rum
105쪽
rum tantum & studium crevit Wartiscium numerosis fallibus , ac totius corporis gestibus exprimendi mores,' affectus,' actiones ; non singulares tantum ' simplices, sed multijuges , atque implicatas,' complexas, quales in integris fa-Dulis occurrunt. Porro hujulmodi absolutae persectionis culmen, ac veluti apicem temporibus Romanorum Caesarum videtur saltatio consecuta ratque de his temporibus loquens Lucianus ubi supra p. m. III. Priores, inquit, illae perinde ut radices , es saltationis fundamenta fuere: Ius autem florida enm
fas is ructus absolutissimus nune omnium perfectissm cunctis augmentis emanaυit . Nimirum iis temporibus , ut testatur Sidonius Apollinaris in Nar-
Clausis faucibus , eloquente gestu
Nutu, crure, genu, manu , rotatu:
hoc est nutando modo , modo nutum capite dan do, modo oculos ipsos rotando , tibias, crura, genua , totum denique corpus varie circumflectendo non loquebantur modo manibus , ac gestibus oe-Tum quamcumque personam, atque integras' Ω- tyricas is comicas is tragicas fabulas ad vivum exprimebant . Atque ideo vere dixit apud Xenophontem Socrates in Symposiori ἐδεν ἀργον τοῦ σου που ἐγυριναζονrii Scilicet, Nulla pars corporis in Saliati ne otiosa sed insimul cerυis , crura , oe manus exercebantur . Atque Nonnus Panopolit lib. 2. Dionys. de Pantomimo loquens, ait: Scilicet, Nutum babens pro sermone , manum pro re, digitos pro voce. Et fusius lib. I9. Saltabat , inquit, 'ro planta Olubili , dextrum ex nisu ad nam pedem Iternans , Alantium varie Ioquari, manu muta Agnans ocuIos ter rotabat vagos , imaginem verbo-zm , nutu artificioso intelligentem isthmum exens
106쪽
Graphice eosdem describit etiam anilius lib. s.
Nunc sat rogestu, referetque affectibus ora, Ei ,---uo faciet sol, que per omnes Ibitie, sinas e barbam reddet in n. . Aut ni nos Heroas aget, Scenisque Togatas.
omnis fortunae Itum per membra reducet. Eleganter eorumdem artificium exponit etiam Α-ristenetus lib. I. Epist. ΣΤ dum inquit: ε ρα ἐνιακωδε μαρχει - . a. o a' -- , . γλώττης, σολο -ορχημιντων ων Quae postrema Aristeneti verba indicant unam, illamque sippius usurpatam a Pantomimis rationem, res atque assiones reterendi.
Nimirum sive canticum illud esse , ac μι ρχ- nobilem aliquam Personam ab aliquo Poeta scriptum sive fabula aliqua Deorum aut Heroumr ferens actionem , Cantor quidem , sive Poeta is esset, sive Chorus, aut histrio , fabulam illam praecinebat Pantomimus vero gestibus , atque nutibus filiani, auscumque auribus Chorus , virulis ipse iuuiis Hibus resembat Rem hanc ita fieri consuevisse . incerti aut ris epigramma , quod est lib. Anth. . sub hoc lemmate , ramo mimus, nobiscurissim testatur ait enim Egressus cenam populum Saltator adorat, Seserti spondens prodere Uerba manu. Nam G. graia Crimus diffundi cantis diaris, uuae resonat Canitor, motibus ipse probat. . Pugnat, ludit, amat, bacchaim , viniti V, adflat: BIGrat erum, cuncta decore replet. Tot inguae, quot membra viro mirabilis est ars,su facit articulos , oee silente Goqui. Atum 1 consenti Calliodorus lib. q. p. I.
107쪽
TO dum inquit Pantomimo igitur , cui a multifaria imitatione nomen es , cum primum in cenam plausibus inυiIatus adυenerι , asidiunt consoni ebori diserjis Nganis eruditi, dum illa ensuum manus oculis canorum carmen expuat , S per Hη composita , quasi qui, --dam iteris edocet intuentis 1pestum: In illaque leguntur apices rerum , O non cribendo facit quod scriptura declaraυit . Idem corpus Herculem esignat re Venerem feminam reproentat o marem Negem facit S illum Senem reddit suυenem: ut in Mno credas esse multos tam aria imitatione discretos De his quoque loquens Manilius lib. 5. Astron. haec habet: Omnis fortunae vultum per membra reducet; uabit ite boros gestu offerqne videre Praefeniem Trojam, Priamumq ante ora cadentem Huodque aget, id credes stupefiatus imagine veri Iudicium quoque Paridis nutibus, ac gestibus ad Tibiarum sonum in cantum desaliatum , pulcherrime δε fuse describit nobis Apulejus Metamorph. lib. Io propε finem p. m. 235. Omitto ejus verba referre, cum paulo sint longiora. Atque hinc orta contentio illa inter Pyladem .Hylam discipulum , quam nobis tradit Macrobius Saturn lib. 2. cap. 7. p. m. 346. Ubi loci hic
legimus 'lades bifrio clarus in opere suo fuit temporibus Augusti, molam di scipulum sque ad aequa-ιitatis conteηtionem erudisione proυexit . Populus dein
de inter sirius ii suffragia diυisus est cum cantia cum quod iam altaret 'las , cujus ela uia erat:
m. μέγαν ἐγαμιέμνονα sublimem , ingeniemove 'las elut metiebatur . Non ulit 3lades , sed exclamavit e cavea σὐ us κρῖν. . μέγαν ποιμs. Tunc Populus eum coogit idem saltare amicum eumque ad locum enisset, quem reprehenderat , expressi cogitantem : ibi magis ratus magno Duci conisnire , quam pro omnibus cogia
Ex quibus omnibus luce clarius deducitur , Pan-
108쪽
inminus sestos traxinere histriones , aut choros eis tamen, ut quae cantica , aut fabulas illi retullia sent, motu atque gesticulatione explicarent atquσimitarentur Pantomimi Atque idcirco Lucianus p. m. I 31. Saliasio, inquit, molibus insisnIaiuinibus , quae canina cur fratre expressuram pollicetur.
Sed ammirata ulterius sirogrediar , illud obitera vertere opem pretium duco , aut mendum illepsis. se, aut lapsum sertassis fuisse Macrobium , qui ioco supracitato bis terque Hylam memorat cum Bathyllus potius fuerit , in quem historiae illae quadrant . Sed Macrobius tamen constanter pol supra eslatani historiam, Salii Errat, inquit, miri Edi podem, 'FIudes bac oce securitatem saltantis eastigami r --π- . Et mox idem , uiquit , scilicet Pylades , cum propter Populi seditionem pro eomenis ne inter se , 'tamqne habita concitatam indignati nem excepisset clusis respondi, ε ιαχαμῶ . iam εοῦς--αυτὸς - ημῶ ς αρμ. c. Postrem isthaec histo . - er relix vix excusandum detegit, Tam seni enim reserens Dio si s . Dim 33. σωνπερ, inquit -
tacilicet , Proinde sapientc admodum 'lades ab eo, insurgatus, quoi cum Bathsta amiam 4 non exercemu , B in istis familiari rixaretur se respini fel aur: Expedit tibi, C arisso in nobis isterium rem pius
consumere . Subolfecit hunc eundem errorem ante me Isaacus di Pontanus induis ad Macrobium notis
109쪽
ob rationem Bathyllus Hylas appellari debuit, quam
quod Pyladae domino delicium fuerit , quemadmodum Hylas Alcidae. Nam etsi mollicies Bathylli aliquid de illo secutus judicare permitteret hercle non Pyladis, sed Mςcenatis servus, aut libertus fuit Bathyllus. Servum facit Lipsius in suis ad cap. 4. I. Annal. Taciti notis . Adducitque Senecam Patrem id reserentem his verbis: Recitabat re criptum mbieni pro Bat Ilo scenatis, in quo suspicietis adolescentis animum illos dentes ad mordendum proυocaniis. Et cecenatem ipsum effusum in ejus amorem testatur ibidem Tacitus isdeoque si Bathyllus sedas appellari debuit, Hylas oecenati domino fuit, non Pyladi , qui dominus numquam fuit . Sed Libertum mavult Casaubonus in suis ad vers 113. Ω- tyr s. Persi P ubi, suis, inquit , at Ilus Chiron mus Pantomimus is Saltator gesticulatione utens, fuit poenalis Libertus . Sed utrumque facile esse
potuit Servus primo, mox ob insignem industriam atque χειρονομισυς Xcellentiam libertate donatus ΓΜ cenate , adeoque ejusdem libertus . Quamquam si verba Dionis nuper allata perpendamus , honestus admodum fuit Μςcenatis amor erga Bathyllum cujus ποσμον που tantum appellat Dio, hoc est, familiarem aut necessarium, qualem esse decebat se vum aut libertum . Sed quacumque tandem ratione Bathyllus Hylas nuncupari quiverit illum quo-3ue perperam a firmavit Μacrobius Pyladis fuissedi cipulum . Quippe Bathyllus fuit quidem' μοτεχ-ν , Ἀδεπτεχν Pyladis cum illo in Scena pro principatu variantibus vulgi studiis decertavit: sed
ciscipulus numquam fuit cum X aequo antomi micae saltationis inventores passim perhibeantur. Imo Athenaeus lib. I. cap. 7. p. m. O. diserte BathyIIo vel principatum inventionis desert . ait enim rotis ὀρχήσεώς τὰ παγικῆς καλουμ*η --τη ει ηγητη γεγm a1--λω ο λεξ δρὰ σε hoc est, saltationem tragicam appeia
110쪽
7 et mox ex Aristonico, in partem inv ctionis etiam Py
Iuni, S 3Iadem, inquis Aristonicus , italicam 1 altationem constitui1se ex comica , quae vocabatur Ordax ex tragica, auae audiebat emmelia ς atque Saurica , cluae Sicinnis appellabatur . Si igitur Bathyllus aut ipse primus, aut una cum Pylade Italicae aliationis inventor extitit, yladis discipulus esse non potuit . Proinde si quis haec hariolando conciliare vellet, dicere possct praeter Bathyllum ,στεχνον , seu αντ τε τον Hylam quoque temporibus Pyladis floruisse e)uia dem Pyladis dilat puluinu sed ad aequalitatis conteniationem eruditione, atque deXteritate pro ectum t-que hunc Hylam Pyladis discipulum, illum fuisse , quem refert Suetonius cap. 45. vii Augusto in atrio domus sum, nemine excluso , flagellis fuisse verberatum Non enim hanc contumeliam fecisset unquam Bathyllo Augustus, quem noverat corculum , atque
ocellulum scenatisci in cujus gratiam eidem ipse quoque prolixius favebat . Igitur haec potius Hylae tui conveniunt, quem Pyladis discipulum tradit Macrobius . Ceterum cum eodem tempore' hic Hylas cum Pylade, lathyllo floruerit, vel cum praeceptore certare non dubitaverit nil mirum, si ρο-
κυ i subrepere potuit , atque aliqua referri a Macrobio, tamquam clim hoc Hyla gesta, quae soli Bathyllo convenire possunt. Verum haec obiter. Redeamus ad Pantomimos nostros, qui, ut relerebamus, fabulas, quas praecinebant Cantores , ais iis Vesticulationibus referebant . Hoc autem licet ita frequentissime usurpatum sit Pantomimorum
tamen industria magis, magisquς in φς ς ς . . 'ς
evidentiam, atque ε ναργειλ' adepti sunt , Vpsi soli nullis praecinentibus tibiis , aut sonis ' cantibus, mutis gesticulationibus tantum, integras fabu-