Nicolai Calliachii De ludis scenicis mimorum, & pantomimorum syntagma posthumum, quod e tenebris erutum recensuit ac praefatione auctum Petro Garzonio sentori amplissimo dicavit Marcus Antonius Venetae D.M. Bibliothecae curator

발행: 1713년

분량: 141페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

CAPUT VIII

De Mimis Latin0rum.

X positis speciebus praecipuis Mimorum apud

Graecos, ad Latinos descendimus apud quos re . replicem hujus nominis etymologiam tradit lib. . Diomedes his verbis : Planipes graece dicit. Mimus ideo autem latine planipes , quod diores planis pedibus, idest misis potissimum inproirextu non , si Tragici flores, cum Cothurnis , neque tit Comici, eum occis Sibe quod olim non in suggestu cenae, sed in plano Orchestrae pinitis instrumentis Mimicis ais Liliabant . Hoc testimonium ubi attulit Osinis Poet. Inst. lib. a. cap. 22. Errat , inquit , Diomedes , cum idem plaηipedem fuisse putat , ac imum . Me enim quiυis Mimus planipes Sed pae tamen tua , ossi , parum apte in praetentia censoriam distringis virgulam in Diomedem. Neque enim Mimum idem esse ac Planipedem , navus ille prammaticus unquam asseruit, ut tute ipse supponisci sed solummodo Planipedem a Graecis vocari Mimum , quod hercl&verissimum est . Nam si vel te adstipulatore Mimi omnes fuerunt Planipedes, cur Planipedes Mimi appellari non potuerunt 8 An quia non omnes laniis pedes Mimi Sed o bone , male ne quis homines appellari animalia , eo quod non omnia animalia

lint homines 8 Quid quod Diomedes non docuit Planipedem ismum idem esse , sed soIum asseruit, Planipedem a Graecis vocari Mimum Equidems verbum verbo reddere voluisset, Planipedem Grς-cis coetus μοδια sonare dixisset . Sed cum inter non paucas imorum species , seu formas a Graecisis

censitas , ut superiori capite enucleavimus , nullos ab

82쪽

malui latinorum Planipedes, genetico illiminiorum nomini respo em es -- α enim lurco

Parergo. Λd rem quod attinet mimorum nomen hone

stius uuidem fuit , quam Planipedum quemadm duiri A Comoedorum honestius , quam Histrioniam. Nam herem interiimos erant dc qui Ethologi ait diebant, quod mores hominumJocis, sed honestis, exprimerent, atque sententiis etiam gravioribus co dirent . st vero Planipedes humiliores erantii mi , utpote qui d argumenta vilissima is tenuisisimas personas reserrent. Adeoque Donatus in pro-leg suis mi rentium , -ipedia, inquit, inlisa --nenti se . a vilitatem a iW- non cothurno , Guι μου curule in Sem , sed plana pede . Iano pede, hoc est nudo. prorius excal ceato, si crecendum est Senecae, qui Epist. 8. um D m, inquit, isto simorum versi in nisur Smosjacermam minitati θω - ex ciearis , sea ---iis uenda sunt Ubi pro excalceatis Mimos intelligit. . ed melior fortassis est secunda ejusdem vocis etymologia, quam Diomedes innuit ' probat e iam Donatus his verbis et es ideo quod non ea negotia continet, quae personarum in turribus , aut in caenaca lis habitantum dum , sed in plano is humili Deo Planum enim idem quod Graecis χθ-κὸν , hoc est terrae aequale, vel non multum a terra assurgens: unde dicitur, de viano legere. Atque hinc Vitruvius lib. . cap. XI. edincia plano pede instituta apogaeis is concamerationibus opponit quod sci- Iicet illa sint terrena atque humiliaci adeoque Tu nebus advers. lib. 22. cap. 22. Iam pes , inquit , est mari humili pes si tiras , cujus ineat, issis est &Αu nius in Mosellaci Quin etiam riguis umili pede condita pratis. Planipedes igitur dicebantur Mimi , qui non in.

orchestra, sed alio humiliori loco agebans, vel qui

83쪽

vilium, atque in terrenis aedificiis habitantium dicta cfalia imitabantur . Vilitatem istorum Mimorum illa demonstrant, quod calvo , hoc est raso prodirent capite, vili centunculo essent amicti , atque laparum contumeliis vultum objicerent Calvos prodire solitos imos, testatur Nonius , ad CaIυitur rubi Calcitur, inquit, dictum est frustrata , tractumia eaIυis Mimicis, quia sint omnibus frustratui. Quare notae in Nonium: calυ in Mimis ubique intriaudii, oe semper derisui; ut in palliatis Lenones , e Parasiti. Hinc in piscatoribus Pomponius: suid habes in sirpiculis , calis ΘEt in praecone posteriore: te Dii omnes eum consilio, eaIυ , macta stat tuo.

Adhaeret Arnobius adversus gentes lib. 7. P. 22 ubi deIectatur inquit, B res es, Rupidorum capitι-bus rasis. Atque Artemidorus ὀνειρον πιαῖν lib. I. cap. γυ-mia θεώ δερ i. E γελκν ποιοῖ r saxum ρ. Θια ἀναθis Scilicet, radi sebi videri totum capuli exceptis

Deorum 2EDptiorum sacerdotibus is risus moυendi studiosis , noc est Mimis , ct bis quibus mos es,

di, bonum

De centunculis testis Apuleius in Apologia p. m. 1s ubi, quid enim, inquit, si boragium t melicum

psiderem, num ex eo argumentarere , etiam uti me

consuesse tragoedi Brimat histrionis , roratoque ad Trieteris orgia , aut Mimi centunculo Iam vero alapis pervios nujusmodi imos testatur Martialis lib. a. epig. 72. dum ait ros tibi percisum, quanto non ipse Latinus Vilia Panniculi percutit ora sono. Et Epig. 62. lib. s. O quam dignus eras Iapis , Mariane , Latinii Te successurum credo ego Panniculo. Quo & Iuvenalis respexit, dum Satyr s. vers 17O.

ait: omnia ferre

84쪽

n potes, ct debes pussandum vertis raso Praebebis quaiario capM , ατ davi G1-bis Flagra paIi. Quos secutus Septimius Florens de si ct eap. g. Plaeebis milles, inquit, qui vultus suos novacula 1 iat, infidelis ema faciem nuam , quam non contentus

Saturno S Isidi S Liber proximam facere , Umper contumeliis Haparam se inserit quasi de praecepto

Domiκ Iudat. Sed si hς tamen pro veris habenda sunt, errasse credendus est Festus , qui reciniatos Mimos appeliat. Reeisium, verba imus sunt, erat omne vestranen---o ad tum vi , qui duodeci- Tiandas interpre- sati Ρεης est dixerunt virilem ogam , qua M lieres utebantur , praetextam Iaυ purpureo I unde reciniati Mimi Planipedes . Quod sitim planipedes reciniati , hoc est toga clavo purpureo praetexta induti non erant igitur vili centunculo amicti Se αHi-darodos superiori omite eivlimis veste eliodida oc

ramo aurea indui solitos . non virgo emunciam t. Sed os ndendum est mimos non unam semisper, atque eandem Personam repraesentasse isdeoque non uno, atque eodem semper ornatu usos fulsite . Qui rasi vili centunculo amicti, caput, ac iuueum alapis contumeliis obiis diuit , proprie sonesii , quos stupidos aps adant . Audiamus mraldum in is ad Axii iunx a mnadversionibus ad lib. 7 4 m. 276 ubi is γιλια minis, inquit, quidam stupidorum partes agebant atque hi tarditatem simulabam in rebus omnibus erantque proinde simillimiscurris secundarum partium Comgdiarum nostri te--, qui rusticos vuosdam Beet Hesreferen insulsas , im

Σ , atque --mum M. At ex his .igitur stu pidis erant Ruiniosus. l. quo Martialis di alii las in veteribus Μintis, qui ct calvi, 'asii,

verberibus, atque alapis obnoxii. Sed praeter host me alii etiam esse poterant , qui paulo graviores,

non ita viles monas in Manis, e manipedi

85쪽

reprςsentarent: atque etiam non raro sceminas , quas nil vetat recinia tirocota gestare , di praeci- pu si recinia illa ' crocotae non equidem novae, sed vetustiores essent, ac magis detritae.

CAPUT X.

De Pantomimis , eorumdemque prima

Origine.

MI mos olim quidem Comoediae partes fuisse

sed e Comoediae veluti servitute asserto , assui juris facto , quartam poeseos dramatiaticae formam constituisse , in superioribus stabiliv mus in qua nempe cantu, sono , dc versibus adhibitis, res ut plurimum viles,' obscaenae, vilissimarumaue personarum mores , - affectus refer bantur L Mimis autem istis paulatim exorti sunt Pantomimi, qui omissa voce , cantu, non canem do aut loquendo, sed pedum , atque manuum g Iitate , totiusque corporis variis gesticulationibus facta dictaque hominum, atque integras etiam, si liberet, fabulas repraesentabant. Dilii autem fuerunt Pantomimi, eo quod πάντα imitarentur 'adeoque nonyiles tantum Personas, sed graves etiam ac tragicas

idque non voce , c gestu , quemadmodum Mimi sed solis gesticulationibus . Adeoque Cassiodorus de Pantomimis hisce loquens Iib. I. variarum , epist. 2o. Hanc partem, inquit , Musicae disciplinae mutam n minavere Majores , scilicet quae ore clauso manibus o. quitur 'quibusdam gesticulationibus facit intelligi , quod vix arrante lingua, ax scriptura ext possit gnosci. Quo vergit cillud Simonidis apud Pluta chum ib. . sympos cap. ultimo p. m. 48 qui Poesim quidem loquentem saltationem , hanc vero

86쪽

iacit, poeta nominavit festationem lini pa Gmimicam, prioribus quidem temporibus ignorum , ab Augusto primum in Urbem invectam, opera Pyladis ' Bathylli us , plerique atque ii quidem

λώ. is βαθύ, --- -ἐν M- δε--. Et in r in D . Ac eisdem fere verbis o visimus iadem repetit de Augusti imperio, monaras lib. r. Hisque omnibus authoritate prior Athenaeus lib. T.

p. 7. Pyladem re Bathyllum hujusce saltationis authores agnoscita qui sane Augusti tempore cel herrimi Roma suerunt histriones. His vero non

subscripsit modo ipsius , sed in suis ad Tacituin

Commentariis cap. 4 se nanc rem primum adverti si se gloriatur Rationem hujusce rei politicam comis miniscitur ossius lib. 2. Poet. Inst. c. gr. p. m. 79. nempe ut animos eorum aut libertatem rigidius amarenti emolliret rebus ludicriso adeoque non mor do histriones verborum immunes esse iussit , quod prius aliter fuerat, sed etiam Pantomimorum asea em antea incognitam primus in Urbem induxit.. Uerum ut ab hoc ultimo exordiamur Augustum quidem spectaculorum d assiduitate . di varietate , atque magnificentia omnes antecessisse , cap. 42. t

satur Suetonius, dum ait Suuii spe ai, et, luptate , qua rexeri se neque di πιπινις κα -- , ersaepe ingem preMessus est. Nunquam autem ego dic

rem, Ludos, aut saltationes pantomimicas Augustum invexisse, ut rigidiores libertatis amatores iis ludicris cicuraret, aut populum dulcedine otii ad parendum Iliceret. Nota iam erat omnibus etiam ante Ams sum, Romani Populi 3 v mia, atque nimium an omne genus Ludorum studium . Tacitus sanes, non is hercle malus politicorum consiliorum in te pres, antomimis non persunctoriam operam Augurium dedisse, testatur non ut emolliret populum i

87쪽

sed potius, ut se civilem, ac popularem ostenderet, iisdemque vulgi studiis obnoxium, atque ut Maecae nati gratificaretur Verba ipsius sunt ex I. Annalium Libro cap. s . Indulserat ei Iudicro, nempe Pantomimo. rum , Augusus , dum scaenati obtemperat effuso in amorem arrillici neque ipse abhorrebat taIibaes R. diis , ciυile rebatur misceri OIuptatibus usti . Et licet immunes verberum histriones jusserat , ea sor- ratione id secit c ut suspicatur Marcellus Dona tu in suis ad Suetonium notis ad cap. s. o ut in publicis postaculis, praesertim Scenicis, libere publica, privata malenista redarguere possent, ex quo homines erubescere, pudereque discerent. Quam D nati conjecturam confirmant quae alias adversus p tulantiores histriones severe animadvertit Augustus. Teste namaue eodem vetonio cap. 4s Histrionum lisentiam ae compescuit , ut Stepbanionem togat rium, cui in puerilem habitum circumtonsam Matronam ministrasse compererat, per trina beatra virgis caesum relegaυerit et 'lam pantomimum , querente praetor ,

in atrio domus suae, nemine excluso , flagellis erbera. Derit : Et 'Iadem Urbe , atque Italia subm erit quod spectatorem, a quo exsibilabatur, demonstrasset diagito, conspicuumque 1ecisset. Verum age , illud prius exactiori trutina pensit

mus, an Pantomimica saltatio, Martificium temporibus Augusti primum inventa , atque invecta suerit, vel longe antiquior Augusto extiterit. Et antiquiorem quidem Augusti saeculo extitisse , exinde probat Bulengerus tractatu de Theatro, quod es-hona Mythylenaeus author vetustissimus s ας χειρο risas noverit atque ita illos appellarit, qui manuum agitatione res imitarentur, hoc est Pantomimos nil enim magis proprium Pantomimi , quam

pedire quorum proinde digitos linguosos , aut quaces audivisse scimus . quin imo, isti m ora Mαὐτον, addit Lucianus pag. mihi I 37. ex quo rem

88쪽

''vem est Lesbonax iste Mythylenςus Philo phu temporibus Augusti floruerit, teste Suida , psilist .stimonio vix evincitur , χ --- οβ D: mimicum artificium Augusti aevo antiqvius extitisse Hanc eandem rem clarissimus Salmaciis in suis ad Vopistum notis p. 496. Quintiliam testimonio probari, author est qui Sili redibironoimam an liquissimam fuisse docet Verba Quintiliani sunt ex II cap. I. lib. p. m. 96. atque ita se habent: Gon praesertim Chirino mire haec, quae est, ε πο-- ipsis a tis . os asininnis Graeciae iras , ct ab pso erram o irege probat , a Platone quoque in parI GUtium p fit Airtutum, 're a Chrasippo inrym educatione compositis no . . Veriam cum Chironomia non sit semper cum Hotione coniuncta nam apud Xenophoni ena in symposio quidam taleae. quidem, ait χειρ*νς ιει non autem βχει-z: . Verba ipsius sunt , Ἀθων καδε . ρχουμην. Chironomiam istam antiquissimam asserere is noterit, sed non qua cum sili esse eo';--

-sta legem motus manuum legem gellus appellam

Esso id lex motus manuum fieri antiqu simma atoue ab ipsis heroicis temporibus' usurpata,& radiis non clare dedit ar. paris etiam a 2 I Gi in iei , quaeῬantomimorum erat 2 24 v. sidiu uiopositum demonstrat idem au

89쪽

mlso scismata is manibat mma , prae dicerentur grapbice ostendisse. Namque hunc eundem Telestem adeo praeclarum Saltatorem fuisse , ibidem testatur

Athenaeus, ut cum τὼ πτα Fin desaltaret, φανεραδποιμα τα πράγμ&τα δ' ὀρχμε quae in illo stilicet

Dramate agerentur, omnia gestibus expresserit , ac veluti spectatorum oculis supposuerit mamque ex his ars ista pantomimica , quae res saltibus, ac gestibus, sine voce , exprimebat , tanto antiquior temporibus Augusti deducitur , quanto suit Eachylus Augusto antiquior. Sed rem hane tamen non alius mihi clarius demonstrat Aristotele . Pare namque s. Poet suae mira aegi ρυμ-ου inquit 'FO ἀρικον ια e Mi θη, παθη αγο ει . quae latinis auribus sic sonant: Numero ver j1 seorsim ab harmonia imitantur Sauratores quanaoquidem hi gesticularionis numerosae, Wietate mores , perturbationes , actionesque imitantvir Ergo inde usque ab Aristotelaeis temporibus noti erant Saltatores, atque Histriones, qui lactiones, ct perturbationes mores hominum sola gesticuis Iationis numerosae varietate exprimebant . Quid a tem aliud erant Pantomimi seu quid aliud Pylades unquam , aut Bathyllus praestitit, quam ut mores, actiones, ac perturbationes hominum variis motibus

ac gestibus repraesentarento Quod si hoc artificium jam a temporibus Aristotelis fuit notiss1mum , fal--tur qui temporibus Augusti inventum existi-

90쪽

CAPUT X.

ERuditissimus Salmasius loco supracitato, asse

rens & ipse ore rotundo, ilios tota re falli qui putant, ante Augusti tempora nulla Pan tomimicae saltationis extitisse vestisin , quae scillaec manibus loqueretur , uec omnia emiseret gestibus . ouid, inquit . illis opponemus, quieμι - - remis dem serbiberi statimque respondetri L urpretandi obis sunt, πω resinandi. Nam erum ilIi dixerunt .s recte capiantur . Salsario qualis Amrusti temporibus in cena ersabatur oe quae post illare ora passim υiguis, quaeque ibi amplius commune, aut conjunctum sabebat eum Comsaia , atque λαγῶ , sed seorsim in orchestram veniebat , inventinis

o ars illa, saltandique moduε, quo omnia quae diseis rentur, angus expeaiebaη- , quoque ipse iam PF-

Latinam introduxit. Hactenus Salmasius.

Enim vero quemadmodum hac in re non possum n mentem commendare Sal ii Benigni ivumque semper Lectoris est in meliorem virtem sensum interpretari Auctorum et praesertim vero si veteres fuerint, atque nobilis, non surdae famae ita ejusdem sententiae, atque interpretationi subscribere non valeo quamvis in illam ossius Iosephus Scaliseria suis ad Manilii lib. s. notis, atque alii recentio'

a res

SEARCH

MENU NAVIGATION