장음표시 사용
31쪽
sed ut haec difficultas tollitur, considera dum est multoties obligationem ciuilem,Vactionem. lege introdκ-ci, quamuis naturalis deficiat,quoη iam contractus, qκ tenus extrini eclis apparet rite factus est,σ de aliis, ιεκα ualiditati refragantur, iudici non constat, alit illis renunriatum esse uidetur, ni si oppon Stur. finge enim Titisimhietu impulsum , aut dolo inductum ad promittendκ eum 4 ex stipulatu in ius uocari, certe nisi de dolo, distinetu excipiat, Iudex nullum uitium in ipsa stipulatio-he inueniens eum condennabit , er hunc e lectum habet ciuilis obligatio,quae stricto iure ex civilibus regulis nascitur.Sed si opponatur de dolo, aut metu, qgia apparet eum naturali obligatione non teneri, quoniam illa ex regulis iuris gentium nascitur, puta ex placito conferi-sgstin. l. i de pact. ta ex aequitate, ut in. I 'stichv. g. naturalis. f. de solutio. actio quidem a iudice repelletur, egoniam non usi adeo iuris solentices ciuiles iliciendas*ηt, ut perniciose erretur, litan. l si seruu . , .seqμitur. 1 f. de uerb. oblig. at in his casibus nec aequitas 'dictat ut qui metum pajus est, aut dolum soluere copellatκr,
neq: is presumetur consensissee, si doli ignarus non fuisse
set,aut metu non fuistet impulsus,nihil enim tam contrarium consensui,quam uis,ati metus,ullt error, qui ex dolo prouenit, ut in. I. nihil. g. de reg. iur. l. si per errorem f. de iurisZictio. o m. ivd. proptereas nec constitutam
32쪽
ceditur η bis tactibus gallium erit, κοῆ praecedente n4 turdi dunt xat obligatione subsistitutis. l. ij. G prima .st. de const. pecgnia. idem de litterarum contractu dicendum est,quod de fu perioribui, sit ante biennium numeratione non facta ciuilis obligatio nascatur, o actio competat, ob praedictam rationem, nam cum quis siubste futur namerationis se debitorem constituit, fatetur sibi numeratam pecuniam, Ande, nisi opponat exceptionem non nAmeratae pecuni condemnabitur, sed de
hoc aliquanto latius idem de eo, qui promisiit, ess deinde pactum subsecutum est, ne a se petatur. qisodsii aliquis ad diem promisiit, quoniam toto illo tempore obligatus est ad solgenium, quamuis, nisi eo transccto, compelli
non pol'it, nam diei adiectio pro reo est ut in. l. eumqμi. , , quoties. f. deferb. ob. permittitμr igmen ut conueniatur ita,ut sit soluerit ante diem,repetere non liceat, In diem enim debitor adeo debitor est ut ante diem so-Iutum repetere non post, qgod Paului in . I.x. g. econdic. indebiti adseruit.secus es bet, si bub conditione deberet ut in. l. sub conditione eiusdem tituli. Et ideo in priori casu opus est exceptione,nam reo excipiente non poterit amplius actor petere, G ita nunc commlinem opianionem defendo.quam alias latius examinpbo. In his ergo casibus actio, quae competit, aut ex ciuili, o naturali obligatione simul non nascitur, aut ex natgra promisessonis ante certκm tempus perfectu uires non habet ad
33쪽
istam calleigr. Caeterum in rem scriptas tanqκem ἰ personalibus stecie differentes censendas non esse cum hae ab origine personales βιηt empers contra obligatum competam appellari autem in rem scriptas, quod posset δο- rem seqliantur, idq ex accidenti,quod inhiciendum minime elle arg. l. iij. f. de tutelis, Ego tam ab his dissentio, quίm tueritate abesspe uidentur, quatenu S enim realem credunt actionem necesssario competere contra ea, qui nullo iure obligatus est. eos uehementer decipi non dubito. nam contra haeredem,qui ex testamento obligatus est. actio realis legatario competit. ut ina. i. C. cOm.
de leg. Item Cy domino rei furto subtrastae aduersius furem, qui ex suo delicto obligatκs est, s aduersus deposi
tarium, commodatarium Me nolentes rem restilliere arg.
g . sic itaq discetis. huius tituli. Quidnam igitur impediet ' quominus realis a tio cum personali coniunga turs quid obstabit qua minus resipectu real;um spersonalium praestationum, quas habet, mixta posite appellari s ut est actio familiae herciscundae. communi diuidundo. finium regundorum. cum huiusmodi actiones mixtam causam obtinere uideantur tam in reme in persona, tam ob personales, s ob reales praestationes sub eis contentus es quod autem omnes arbitranturbas tres actiones ex quasi contractu nasci argumento eoru, quae tractatur supra de oblucq ex qua si con. nasEt propterea personales lici, omnino id verum ηο est.
34쪽
mn est eam a ex qgasi contractu oriri, in eo namq inκ-
is duntaxat de alijs duobus iudiciis mentio sit, sed qu nrem ad illa duo puta familiae bercsunde , G communi diuidundo est quod dubitamus, quemadmodum intelligendum sit nasci ex quasi contractu, nam primum illud
conflat bas actiones competere inter cohaeredes, vel dominos, qμidergo si alter partem suam alienaverit a Ii- is poterit ne contra alienantem agi,egasi iam ex contractu quodam esset obligati s s certe ego non uideo, quare non sit licitum alterutri eorum partem suam alienare, alienatione a sitem facta is conueniendus est,. quores peti potest ut in. l. h. g. similiae hercis consequens igitur est, ut bas actiones non indistincte ex quasi coη tractu nasci dicamus, alioqui ἰ principio uterque sel bare- dum uel dominarum ψι adeo obligati esent, ut etiam alienata re ipsi conuenienti essent argu. l. quis ergo fia peculio. dicentur igitur bae actiones, quum de haereditate uel aliqua alia re diuidenda uel finibus regundis egitgr, tam in rem, quam in personam,quoniam in eis licitum est iudici, uni uel partem buam adiudicare, si res commode psit diuidi, vel ei nihil ex refud,sed aestimationem,alteri uero totam rem adiudicare. quod si unus illorum ex re communi fructus percae perit, solus utit ad medietatem fructuum tenebitur uel familiae hercisiun-ο,κti communi diuidundo. qgoniam haec iudicia bona
35쪽
ttsi i sunt ut infra se. g tunc ex gliali cor . tractu obIigatus ese censebitur , siue enim alienet rem, siue non, semper ad portionem fru tu sim obligatus remanebit. π ita intelligo. tem si inter. supra de obliga. quae ex qua si contra ubi de actione finium regundorum mentio non si, quia cum stricti iuris sit. solumai Lnes reguntos principaliter competit ex his concludo reperiri actiones mittas tam m rem, quam in per- sinam, quoniam per illas actor tam quod si sim est, ut per reales actiones, quam quod suum non est, tu per personales consequi potest. Sequitur modo,luideamus de in rem scriptis, in quibus non minor diligentia adhibenda
est quod earum naturam aut obscure, aut perperam do ctores explicauerint,eas nonnulIi,ut inquit Iason in. g. quaedam, personales in rem scriptas appellagerunt,
quod ab Origine π natura sua personales sint, ex quadam tamen aequitate non ex propria naisira cotra omnes
possiesores competere, qκod de realium actionum naturaei L hoc certe rationem non babet secundum Iasi nem, quoniam actio ad exhibendum, quae in rem scripta esse dicitur,ex natura sua contra omnem possessorem competit. Sed id etiam cur non in at s dicemus s siue enim dicas ex aequitate bane naturam huiusmodi actionibus attributam, siue ex accidenti elisee, quod res ad alium transeat ab eo, qui primo obligauit se, utique de natκra erit baram actionAm,ut contra posesbor .cora
36쪽
se dicantur, in rem tamen concepta sie dicuntur. ut
in. prima f. de interdictis. Ex his itas apparet, quare huiusmoὸi actiones personales in rem scriptae appel-Ientur, res tectu enim unius personae, qgae a principio sie obligauit, personales sunt, re lectu a terius quae non obligata mibi est, in rem scriptae dicuntur. O in hoc differunt a mixtis, quae re 'ectu eiusdem tam in rem sunt, quam in personam. Ex his intelligere po*umus actionem ad exhibendum poJe bac ratione personalem in rem scriptam appellari. QAoniam sit egero tecum ad exhibendum, ad quod per litis con inflationem te obligasti, o tu iudicio accepto dolo alienaveris rem, poteris conueniri, perinde ais βι rem possideres argumento. l. qui dolo fecit. f. de regulis iuris. Sedoeg uerseus possensorem experiri potero, ut in .l. tertia. ultimo. f. ad exhibendum. Consiiderari ergo solent: aestiones in quadruplici disserentia, ut quaedam merereales, qμaedam mere personales, quaedam mixtae , quaedam in rem scriptae esse dicamur. Sed de in rem scriptis plara proximo capite dicam, neqge boc au tboris diuisitoni refragatur, ur quidam male cessuerunt. Author enim actiones non diuisiit in mere realeso personales, sed dixit omnia actionu summa duu silo ne in duo genera diduci agi em in re signi aut in persona.
37쪽
nam siue actionibus missis Qamsis, siue In rem script
semper aut in rem aut in perhonam agere nos verum erit.
Cui rei argumento est lex. xiiii g. de iniusto rup. ta irrito fac testamento . ait lex. sit ita sedla fit exhaeretitio. sit filius natus, nataude filia sit, exheres esto. viris
que natis non rumpitur te tamentum . quoniam, si viris nascantur, uerum erit filium , filiamve natum, natamve esse. Licet enim ad ueritatem disiunctim positarum orationu satis sit unam ueram essee, tamen non repugnat naturae disiunἱtillae utraml parte procedere. Quod multae: personales αἱ tiones obligatione non procedant, tripliciteri posintectisiderari. Cap. V LSεὸ eum supra dixerimus actiones millas ex reatibus nempe, G personalibus actionibus ita reperiri, ut necessee non sit eas exqualii contractu natas essee opinari, hoc magnam habet difficultatem. Nam Minianus explicans membrum suae diuisitonis,quod ad perso nates actiones attinet, in hunc modum ait. namque agit unusquisque aut cκm eo, qui ei obligatus est ex contradiu, vel malesicio, quo casu proditae sunt actiones in perso nam,per quas intendit aduersarium ei dare, aut facere oportere,N alijs quibusdam modis. quibus ex verbis a d notant doctores originem ipsius actionis personalis esse se obIigationem,qκueue ex contractu, vel ex maleficio,
uel alijsi quibusdam modis nascitgr . hos egiem modos
38쪽
tertinere uel dJ quasi cotractum , vel quasi maleficiuntiarguendo igitur. sufficienti partium enumeratione ne ce se est, ut personalem a tionem, si non ex contras ouel maleficio, uel qua sit maleficio nata siit x qua sit contra Stu natam esse fatearis. ta ita arguit Accursitus in. Li'. fad exhibendum, Galii uariis in locis. Cons que nuigitur est, ut mistas illas actiones, quatenus tersonales
sunt, eaeqgalii contractκ natas non negemus, quando neque itere contra Stus, neque ullum delicsgni, aut quasi
delietum factum efi. mihi autem non tam Aera haec uidentur, ut ab his, quae supra dixi, recedendum putem, nam Gilla rationem in se habere existimo, pro ut sκ-prd demonstraui, s allas si rursus exemplis, ta rationibus comprobari hic poterunt. N primκm exemplum sileactionis ad exhibendum , quam persionalem elbe, ta ei competere,qui in rem a turus est, inquit Vl planus in. Liq. f. ad exhiben proptereaq: ρο besssorem seqgitur, ut iii. 9 . ultimo eiusdem legis. Finge igitur Titium bona fide rem meam emi fiet Seio, qui illam pol idebat, an contra Titium, qui nullo jure mihi obligatus est, rei uendicatione agere possum G iubiu non est,anta adlidne ad exhibendum illum convenire c7 pol be negabit nemo, quoniam haec a tio maxime propter uendicationes indu Eta est ut in. l. prima ad exhibendum. Stagitur sute ris Titium obligatam et be ex aliquo quasti co trafili, iam
salsum erit rei aeniteatiρnem contra nullo iure obliga -
39쪽
rum competere, quod nullus creti eu Jebit dicere. si ge praeterea hunc Titium abse dolo aliquo rem alienasse, poterit ne actione ad exhibendum conueniris certe non crediderim, cum haec adtio poselliorem sequatur. qga ratione igitur dicere posumus Titium ex qualii co- tractu obligatum fui' nam sit obligatus eset rei alie natione non liberaretur, ut iam saepe dixi a M. I. quis ergo. f. de peculio. Alterum exemplum siti aestionis depeculio, quae copetit contra quecuns peculium possidentem, quicuus sit posse bor. Ante igitur a lis mora sit, qui polἶidet peculium, si illud alienet a see, iam non poterit conueniri. quia si obligatus esseti utis pol bet in ius
uocari. hoc igitur est euidens argumentum aestionem de peculio ex quasi contrastu non nasci, quamuis personalis sit nactio. Caeterum super hoc exemplo plura verba non faciam, quoniam in. q. actiones de peculio hane materiam traftabo. Tertium exemptu in siit actionum in rem scriptarum seeu interdictorum, gitae in rem concepta dicuntur ut in. l. i. f. de interdidiis, nam baec quamuis in rem concepta e be videantκr, ui tamen ipsa personetis
sunt, ut in eadem lege cavetur. Pone rem a me uiolenter
ablatam a Seio, eum quidem ex delicto sevo obligatum esse coη stat, uerum si postea res in alium tran flata fit, utique o contra ipsum competet actio ex interdidioqκοd ui aut clam, quamuis Obligallis non siit, ut nota-
40쪽
sus rem a se alienet iam congeniri non poterit, quonium nAllum negotium mecum gessit, sei possessorem se-qκetur incerdictum, quod in rem conceptum est .seis nihilominus ut ipsa personale escte dicitur. idem de alijs actionib. m rescriptis dici posbet. Et ex his apparet multas inueniri personales actiones, quae ex obligatione nonascuntur, bed ex alia causa. nil his obstant Iustiniani Merba, quoniam cum dicit alijs quibusdamia odis actiones personales competere, non solum comprehendit quasi maleficium,sed uarias figuras causarum, ur manifeste probatur in. l. certi condictio. 1 si certum petatur. ait. Iex .certi codictio copetit ex omni causa; ex omni obligatione, ex qua cert m petitur. Causa enim ab obligatione differt, tonquam genus, lectes. ω ideo copula G.tanquam inter diuersa pol ita est argumento eorsim, qMe traduntur in titulo. f. de iurisins acti ignorantia. Condict io autem personalis, est actio ut in paragrapho Appellamus. Quanam igitur ratione dicentκr huiusimodi actiones persionales sis hoc est animaduertentum libellorum verba quandoque in rem petitam dirigi, quandoque in perso
nam conuentum. Prior enim forma ad reales, secunda ad personales pertinet. Nam sit moueo alicui de aliqua re controgestam, qκήm ipse bisam ese affirmet ;