장음표시 사용
11쪽
me quadrare praeuiderit:&ex persona illius praecipue accipi voluerit. In quo etiam illud intellexit, formulam quandam cum Deo agendi, a se in hoc Psalmo praescribi, qua cuncti aminanos, atque miseri, fit in unius Dei praesidio confiderent, communiter uti possc ni Quae res nobis in causa fuit, ut hunc prς-c ue Psalm una interpretari vellemus, 'uod eius pleraque omnia, hoc meo tempore apte a me, & vere
usurpari posse videre. Ab inimicis enim meis,quos non iniuria aliqua ipsis a me illata offenditetae laesit, insidiosissime circunuentus, & calumnijs oppresius: non sol uni pristinis meae vitae bonis, atque Ornamentis careo ,ssed etiam hoc communi spiritu, atque libero excludor. auo in malo, hoc uno solatio me conlolor quo ex cra tam literarum lectione, &meditationediuinae bonitatis afficior Nam cum alia quid benigne, te misericorditer a Deo factum,aut cainnocentem aliquem de inimicorum manibus liberatum in eis literis lego,aut cum Dei prouidentiam atque bonitatem Dauidem ita pleno ore praedicantem in his carminibiis audio,suastiue in Deo omnes spes collocantem ipsum conspicio , diuinae mihi bonitatis atque prout dentiae, in animo. tantum elucet lumen,tantaque excitatur, atque existit in me bona spes: ut minime dubitem, quin nostris ille rebus, id est, veritati, cuius nunquam deserit patrocinium, subuenturus aliquando tandem sit & magnum , atque praesens auxilium allaturus quasi e si e somnes huius mei casus molcstia. facile, &aequo animo Persero
12쪽
persero. nonnunquamque & ipse cum Daui e di co. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmabuntur,& cadent: illudque saepius, quod inhoc ipsos armine scribitur. Insurrexerunt in me testes iniqui, dementita est iniquitas sibi. meque rursus illis verbis confirmo. Quoniam pater meus&mater mea de reliquerunt me , Dominus autem assumpsit me. illisit; maxime. Si consistant aduersis mecastia non timebit cor meum. Si exurgat aduersus me proelium in hoc ego sperab'. Sed de nobis alias nunc Dauidici carminis interpretationeaggrediamur,quod ex persona Dauidis nobiseri arrandum in primis est: sic tamen ut cum visum fuerit ad Christi personam proprie,& admiserorum communem causam uniuerse
tractandam, here digrediamur .lam igitur quid di
D0 I 2 CVS illuminatis mea, sadus mea quom timebo' Dominus; ore Iora, me. a quo trepidabo IV R E tu quidem ista sancte David: nam si Dominus lux tua est,quae tanta malorum nox potest irruere, quae mentem tuam tenebris. errorum inuoti' uat Si idem salus, quis tibia monepotes inserri timori Si robur tibi, atq; vires Deus suppeditat, quem contra, quamuis infestiss. hosteriano consistes imo, quas hostium copias non delebis' Tria bona com-
memora lucem, salutem, robur, quibus animi vita
cotinetur.Etenim totidem infestamur malis. Nam, aut ignorantiae tenebris a vero aberramuhaut animi
limbecillitate A tanquam morbo,a recto deficimus, A 3 aut
13쪽
aut hostili,& externa vi impellimurad malum. Itaq; nostri Theologia,eatae vitae consequendς rationem, ω tostrumentum omne in his rebus positum & collocatum putant. Primum,si Deus nostrae mcnti veritatis lumen piae sera deinde si infusa coelesti iustitia animum languentem sanet. postremis si aduersus hostiles infestationes, it insultus continenter ipse nos protegat,& robur adijciat ad perseuerandum in bono. Atque ut isthsc Dei dona in se agnosceret sanctus Dauia: &eacum laetitia & gratulatione praedicaret,rebus ipsis,quas paulo ante expertus suerat,adducebatur. Nam cuin Ceilae in maximo vitae discrimine versaretur,idque ignora et ipse,Deus illi,& dubitanti lumen oraculo praetulit, S periclitanti salute fuga attulit, & fugienti pro arce naualtissima fuit: quippe qui illum intutissimis locis collocarit. Itaque lumen ad oraculum redditum, salus ad declinationem instatis periculi, protectio ad opportunitate loci editi,atque muniti in que se contulerat esere lassent. Quibus rebus comemorandis cit sibi Dauid gratulari intelligendus est, ut ante dixi:tum etiam co n- firmare & erigere animum suum, ad deinceps intrepide agedum, &si ius adhuc timoris vestigia in eius mente remanserant, ea huius a Deo accepti beneficij recordatione delere, atque obliterare, & cum animo suo quodammodo ita loqui censendus. Quid agis animet quid sic paues quidve causae habes, curiam amplius soliciteret est ne in quo nocere tibi hostes tui possint num dolo te, aut consilio prevertet
14쪽
num viribus auicopijs superabunt Deus tibi lumen prsseri, quid agere,a quo tibi cauere debeas per singula momenta te docet: Deus ponit pedes tuos tanquam ceruorum,&in excelsis, atque munitis locis ab incursu inimicorum te tutum constituit: idem
exhibet se tibi & in itinere ducem , & in fuga comitem,& in exilio socium:idem & in rebus diibus consilio,& in anxijs solatio, Gnsormidolosis ac periculi plenis auxilio te iuuit: scis haec ita esse,expertus i
se es: degenerem ergo,& inanem timorem pone,a
que abi ce. etenim tam longε abesse debes ab eo, quam longe abes a periculo, a quo, luando salus tua Deo curae est,profecto abes longissime. Sed Dauid optimus vir,atque sanctissimus,ut de fauore, & auxi lio Dei istaretur,adducebatur ijs benes chs,qus pauld ante plurima, atque maxima Deus in ipsum contulerat: ut vero speraret, id sibi perpetuum futurum egregia quadam, qua se pollere apud Deum no nesciebat gratia,consequebatur.Nos autem quicumq; eiusmodi sumus , ut cupiditatibus deuicti nostris
Deum nobis iratum, nostra culpa reddiderimus,cumala insurgere&obsidere nos incipiunt, citque incidimus in aduersam aliquam, & acerbam sortunam,
qua spe niti poterimus' ad cuius auxilium consu-giemus cui salutem commendabimus nostram quibus copijs confisi minas , S insultus malorum despiciemus virum nobis peccatoribus,& flagitiosis, & a Dei gratia nostro peccato repulsis , idem quod homini sanctissimo dicere atque iactare lic
15쪽
bit DA; illuminatio mea,& salus mea quem timebo Est ille quidemJux, atque salus proposita omnibus, sed ego miser meis peccatis,me ea luce priuaui,& in densissimas tenebras conieci. Adsert Deus salutem, quod ad se attinet uniuersis: sed ego peccando salutem diuinam a me repuli, & perniciona certam mihi accersui.Quid ergo esti deficiam animo,& aduersis succumbana: me ire inimicis meis vinciendum, Mconstringendum tradam' minime istud quidem, ut cedam atque deficiam. resistam potius atq; hoc ipso
acrius ac ehementius,& precibus, A votis contendam. etsi mihi facultatem mea flagitia ademerunt communiter cum Davide dicendi. Dominus illuminatio,&salus mea quem timebo' at prosecto nulla res obstiterit,quo minus submise&suppliciterdice Domine, esto lux mea: esto salus mea ne timeam. Quare desperet nemo, nec se ab auius orationis communione exclusum quis putet. nam siue gratia apud Deum valet,le potes certe idem quod Dauid vere dicere: si v e gratia Dei priuatus est, & pote st poenitedo
assequi idem ut dicati quandoquidem quam certum est Deum suispro lucem rebusturbidis, & pro salute esse: tam exploratum esse debet eorum,quid erta iniquitate ad hunc numerum bonorum virorum aggregare se velint, neminiaditum intercludi. Nam qui fui, WDeus adbonam mentem redeuntes ab se repellat, sui viae atque virtuti; oblitos,&in peccatis morantes blandissim vocet Vocet dixi. imo hortetur, imo illis, modo ipsum audire velint,
16쪽
non solum delicti venia,sed iustitie,atq; gratiae apud
se magnum gradum,firmumque ad bene vivendum suae prouidentiae praesidium, atque adeo post bene actam vitam opes immensas, & praemia sempiterna polliceatur.Venite,inquit, ad me omnes qui labora- Matritutis,&onerati eittis,S ego rcficiam vos.& per Prophe P - 34 tam, Prope est Dominus omnibtis inuocantibus eu, in veritate. Quare si prope adest,uel certe quoniam semper prope adest ijs,qua ipsu na inuocant,opem pa iis afferre: invocemus audacter ipsum omnes, Acum Davide dicamus alacriteritum illud. Dominus illuminatio mea, & salus mea, quem timebo:Tum hoc quod statim subijcitur. D Vu appropiantsuper me nocentes, Pt edant carnes meas qui tribula ut me inimici mei psit infirmati iunia ce
QN O D Dauid dixerat a Deo salutem, atque praesidium sibi esse paratum, quodque ea de causa imperauerat animo suo,nullos ut hostium conatus metueret, id nequissortasse arbitraretur,ab inani fiducia potius,quam a veritate ipsa prosectum,&arrogantius, quam verius dictum esse iudicaret: argum elo ducto ab ijs rebus,quas expertus ipse in se essct probat, atque confirmat. Cum enim, inquit', aliquando hostes in me mei irruissent, seri, &cruoris auidi quod vel ad illud tempus cum domum ad Dauidem a Saule sunt missi satellites, qui illum cubantem Obtruncarent, vel certe ad hoc , quod dicimus, fuga euasisse periculum,quod ipsi a Ceilanorum per
17쪽
sidia imminebat, est resere lum. Igitur,inquit,cum odio inflammati,d. sangui rus mei hauriendi cupiditate incensii sevi, atque truces hostes instarent, mihique ipsi nulla expediendς salutis commoda ratio videretur csse reliqua, in ipso illorum ad me opprime- dum cursu, stalem plagam inserendi temporis ar-.ticulo, illi spe sua frustrati misere corruerunt: ego autem laetus euas. Quae huius versiculi sententia,etsi satis commode expressa est,in ista,qua vulgo utimur
iure probata, & cunctis Latinis editionibus ante pia editione Psalmorum: tamen mire elucet in Id braico sermone,verbum,si pro verbo reddatur, hoc videlicet, modo. In ipso appulsu nocentium aduer- sus me,ad edendu carne mea. hostes quide & inimici mei in me,at ipsi impegerut SI corruertit Sic enim legimus inimici mei . cuius voculae hocloco magnavis est ad irruentis, ut diximus, &iam plagam penὰ
inserentis hostis incursum declarandum. Quod utem septuaginta interpretes verterunt id est nocetes,&Hieronymus in germana illaPsalmoru ex Hebrso traductione vertit maligni,id, imHebrsum Verbum o v a paruo punctorum vocalium discrimine, vel malefacient significat, vel amicos, so lasse aliquis hoc potius modo,isto loco id veri,si accipiat,nulloque recti sensus periculo vertat.Dum appropiant super me amici mei, ut edat carnes meas:
eos ut homines Dauid simulate appellet amicos,qui cum amici illi esse deberent, quod ab eo multis ac magnis benefici,s affecti essent:nece tamen ei, & interitum
18쪽
teritum moliebantiar, quales erant Ceilani. Nam quos capitis sui periculo ab hostium incursu tutos reddebat ipse, quosque ob recens beneficium fideles suturos arbitrabaturi sibi, eorum perfidia penὰ proditus fuit. Hos igitur, atque his similes alios appellat sodales suos David, amni,scilicet, hoste nocetiores amicos:virosque autem,S hos fallaci specie tectos inimicos, de illos apertos & professos suos hostes,Saulem,Saulisque satellites,quos id est,oppressores suos vocat,in ipso aggressu,& prsdae capie-dae articulo, preda e manibus ipsorum elapsa falsos spe,atque delusos, turpiter corruisse cum gaudio, M .
irrisione commemorat. Atque harum quidem reru,
quae his duobus versiculis continenturi nimirum, Mpericuli amicorum fraude creati, S belli per eos qui se profitebantur hostes illati,&ad opprimendum hominem innocentem coitionis factae ab utrisque: ad haec in ipso pene certaminis conflictu diuinitus oblati praesidi j,cum innocentis salute, & hostium ignominia atque ruina,tanquam vestigia quaedam, atque signa,in ijs rebus,quae Dauidi euenerunt, repertuntur impressa:caeterum vera species eorum omnium,
veraque imago,in Christi Iesu humana, atque mortali vita sic extat, ut minime dubitari debeat, quineam sibi propositam habuerit David cum ista canebat. Nam ut praeteream, quae superiori versu dicuntur,proprias Christi voces videri. Etenim alij,quamuis iusti viri, de diuina luce splendoris aliquid ad se deruia Sc de immesisDei opibus no nullas ad se tranB a serunt
19쪽
ferunt copias, S de illius infinita vita, nonihil quod
tamen ipsis satis,superque sit,hauriunt & accipiunt: sed,ut hoc verum sit, tamen nemini ipsorum datur, ipsa vi met vita, atque luce Dei vivat, atque illustretur. At Christo Iesu, in quo corporaliter, ut Paulus colos ai, scribit, plenitudo diuinitatis inhabitat,communione quadam diurnorum bonorum, &cum Dei verbi persona humanae naturae ineffabili unione,ipseDeus pro salute, pro vita, proque sortitudine est. Itaque ut hoc praetermittam, proprie Christo competere ut dicat.Dominus illuminatio mea, S salus mea quem timebol quis hunc alterum versiculum audit,cuinon statim in mentem veniat illius noctis, in qua Dominus Iesus impia Iudaeorum,&Romanorum milita manu comprehensus, atque vinctus suit Nam,quis unquam amici personae tectus, inimicior, caedisque auidior fuit, cluam proditor Iudas quisve accessus, atque congressus,aut in speciem magis blandus,aut
re ipsa magis hostilis,eo eiusdem Iud ad Christu accessu esse potuit, cum ipsum deosculatus, militibus qui Christum comprehensuri venerant, quibusque se ille ducem praebuerat, ea re signum dedit ad comprehendendum: &quod erat pacis & amoris symbolum, eo pro classico ad ineundum praelium est usus Quidi nonne, & hunc occultumhostem,& alios palam inuadentes inimicos sola voce Christus ita re terresecit, atqueprostrauit: ut quod reliquum est huius versiculi,quodquesequitur Qui periequutisunt me inimici mei, ipli infirmati sunt,&ceciderunt in
20쪽
re gesta dici, non vaticinium defutura esse, iure omnibus videaturi Quamquam non in illa nocte modo atque in illis tenebris hostes in se irruentes Christus deuicit: sed multo verius postera, & in sequenti die, media luce,cum ab eisdem indignissima morte affectus est, ipso illo actu moriendi, ipsoque extremo spiritu debellauit Debellavit,inquam,tum Iudaeos,funestae illius caedis satellites,ic ministros: tum Sathanam,Sathansque addictas aerias potestates,tantiscς Ieris duces,& authores,sicut Paulus scripsit.Spolians oblisi, principatus , & potestates, traduxit confidenter palam triumphans illos in semetipso. A cuius enim vita daemones suae tyrannidi arbitrati sunt, exitium imminere,quemque obeam causam interficere studuerunt,is moriens,domos illorum euertit:regna vastauit:imperium extinxit: hominesq;eos,quos captos illi,& constrictos tenebat,in lucem libertatis asseruit, ipsosque hostes Christus, non quidem illos repellencio,aut seconyra inserendo, sed iustinendo,& telum quodammodo totum corpore recipiendo vicit, &contriuit, ipso, scilicet, illorum incursu, atqueim pe-tu,probe ut naturam illius referret lapidis,quo de scriptum est: Qui autem ceciderit super illum, contere- Mathi tur.Nam & haec illi nequissimo serpenti tanquam fata iam inde ab initio Deus praecinebat, cum ei dixit. Tu insidiaberis calcaneo estis,ipse autem conteret ca Gmς 3put tuu . Coqubri enim in obuiu aliquem impetum
interdumfaciunt,&pedem ei mordenti. nam altiora ore petere nequeunt.id cum accidit,saepe etiam eue-