장음표시 사용
901쪽
sed etiam daemones ad tormentum:quos adeo exagitabat Oc perurgebat, dc quasi qui -.h I busdam vinculis implicatos ad se pertrahebat, ut precum eius flammis es incedio ad
ipsam venire compellerentur, modo dentib= frendentes in illam, modo ululantes cde illa conquerentes, interdum etiam ceu supplicantes. Quod si quispiam ex eius s miliaribus aliqua tentatione esset infestatus,non cessabat preciosa illa Christi mam rita,spiritu commiserationiseam perurgente, lonec orationum suarum pondere authorem nequitiae obrueret,Ec de manu tortiorum pauperem dc inopem liberaret Quidam ex amicis eius praecipuis, a daemonio meridiano perambulante in ten
ii - .c bythes quai dotanto periculosius,quanto subtilius insessabatur. Callidus enim is L. .c a: transfigurans sic in anget uni lucis, sub specie pietatis ei familiariter in somnis ap-nionis. parebat, nonnunquam quaedam eius vitia repraehendens, ad quaedam etiam facien bona eum fraudulenter adhortans, ut prius tanquam antidoti cuiusdam falcaspccie oblata postea occultius venenum instillaret: dc mellita lingua blanditer exerta, postmodum detem infigeret,&ad extremi caudam suam quasi cedrum stringeret. Cum enim iam illi fides ceu veraci haberetur tum instar sophistae cicina postoris, veri, qui busdam proditor ille falsa permiscebat.bonorum intermixtione falsis quandam Vmbram instidiose praetexens.Tandem suis machinis eo perduxit fratrem illum, ut res e ius pcissimum fuerint exitum habiturae sino ancilla Christi reuelante spiritu sancto, callidi veteratoris fraudes didicisset Cum aute diceret homini, reuelationes illas non cite a Deo, sed maligni daemonis illusiones est dc ille ediverso non sancto, sed suo spiritu obi j cerct: Cum tot mihi beneficia praestiterit spiritus ille,tot vera dcti itura predixerit nullo pacto mihi vult imponere: illa ad solita orationum arma consuram , p des Domini rigat lachrymis, caelum precibus instanter pulsat, nec facit sinem , donec A. Ad, ii impius ille imposto cum multo gemitu dc pudore, ipsi nocte in cellula sua orati rariae ii anc staret:quem illa commentitio praeditum splendore intuens : Qui iam es tui inquit, fgui x se aut quis vocaris3 Ille sit perbo,ut erat, vultu eam toruis oculis vicissim adspiciens, nsum,ait, quem tu maledicta precibus tuis compulisti venire ad te, quae meum mi ni amicum per vim auferre conaris. Somnium autem ego vocor. Multis enim, prς- sertim religiosis in somnis instar Luciferi appareo mihiqueobediunt illi, dc ex meis consolationibus animis efferuntur,dignosque se putant,qui diuinisoc angelicis frutatur colloquijs. Amicum illum meum quem pro tua voluntate mihi abibilisthabo no proposito iam eram retracturus. Et id sane rci euentus docuit: sedoua aspidum rupta sunt, dc maligni illius fraudulenta consilia in lucem prolata. puella quaedam in monasterio Cistertiensis Ordinis inter sanctimoniales sub ha bitu monastico Domino seruiebat. Inuidit vero illi tanto acerbius antiquus scr-mino Ui pens, quod in sexu se iii de aetate iuuenili tam arduae viae institutum eam comple-
ta alia Videret itaque cernens illam simplicem formidolosam dc humilem, ut perpu-
Ahathita' sillanimitatem dc immodicum timorem, min desperationem adducere blasphe niali. mis dc sordidis cogitationibus eius animum vexavit. Illa vero ut erat meticulosa dc talium tentationum rudis ae imperita, in ipso eiusmodi cogitationum primo a . . cestu putabat se fidem amisisse: dc diu quidem multo cum dolore restitit, sed tandem virulenti sierpentis sibilum amplitus serre non sustinens, nec interim pectoris sui vi tationὰ sui nus, ut medicinam acciperet, aperiens, prae pusillanimitate in desperationem prolapi est .iamque adeo eius mentem malignus hostis deoresserat, ut nec orationem Dominicam, nec Symboliun Apostolicum dicere pollet. Nec voluit confiteripe cata sua: dc sit nonnunquam vel blanditiis adducta, vel minis compulsa quaedam confiteretur,nulla ratione permoveri potuit, ut veniam peteret. Non potuit interesse sacramentis Ecclesiae, non C hristi corpus percipere: nec raro prae animi perturbati ne sibi ipsi manus adserre conata est: verbum Dei oc salutares admonitiones sperne bat: omnis boni odio laborabat: multas peros eius diabolus blasphemias euomes a Fiebant quidem a piis sbroribus eius multae ad Dominum preces pro illa, sed colum. bam suam e faucibus tartarei accipitris extorquere, dc illud genus daemonii precibus dc ieiuniis eiicere nequib ant: non qubd clemens sponsus tot sanctarum virginum rationes spernere sed quod daemonium atrocissimum singulari ancillae suae vincen dum dc profligandum seruaret, quae precum suarum enicacia maxillas Leviatha Mari, haec perforaret &ab eius ore pridam illam vi extraheret.Adducta est itaq; puella ad eam: illa vero ut erat spiritu commiserationis&melle spiritalis dulcedinis affluens, eam, libesia benigne suscepit, non modo in cellulam suam studio hospitalitatis sed etiam in corem. suum charitatis spiritu dc beneuolentia cumque multum pro ea rogaret Dominum, nequam
902쪽
Monam spiritiis, qiram se sortiter tenere existimabat relinquere noluit.Tum illa seipsam Domino pri ixius immolans,quadraginta diebris in lachrymas, preces&ieruiua incubuit sed ita tamen, et bis vel ter hebdomadibus singulis cibum acciperet. Eonio absoluto teterrimus ille spiritus relicta puella ad Christi cum dolore M inominia venit coactus Sc ab Angelo Domini mirabiliter vinctus & tortus ita t vireretur quasi reiectis per vomitum visceribus, omnia intestina sua ad collum gest: Fe Ouod enim inuisibilitet Dominus in spiritu operatur id quandoque per signa quς
damzxteriora visibiliter ostendit. Rogauit autem gemebundus Christi amicam, Vt lini uita ipsius miseretur,& mulctam ipsit irrogaret. aiebatque qiiicquid ipsa necessario faciendum incumbere. Illa vero, ut quae nunquam quicquam sibi arroga.ret nec aliquid vellet sine consilio facere accivit ad se magistrum quendam ipsitus miliarem amicum cui bene confidebat.Illo consulente ut eum iuberet ire in desertulocum ubi nulli unquam usq; ad supremi iudicii diem nocere posset, ali' quidam iup uenit utrique satis familiaris: qui cum rem cognouisset pro maiori spiritus vehemei: tia&seruore, Nequaquam, inquit,sic euadet ille furcifer, sed iubeas illum con stimabire in prosanda in scrorum .illa ergo id pracipiente,&daemone cum ululatu descridente, tantus tartareorum spirituu clamor excitatus est, ipsa in spiritu audiente, quod
magnus & potens quidam e suis princG ad ipsos veniret, ut multum illa obstupesteret dc Domino gratias ageret. Porro puella eadem hora liberata, se a consessione peccatorum suorum, Christi corpus accepit,&Deo gratias agens, adsitum monast
''No nunquam Christi ancilla post multas vigilias& preces in lectulo suo non
hil duiesceme,sub diuersis formis apparebat ei diaboliis frendens in cam, eique m ledicens: Malo tuo, inquiens,quiescas nobiscum in gehenna sit requies tua. Non munus enim torqueor quiete tua, qui in labore & precibus tuis. At illa subridens , edito Crucis signo,cum discedere compellebat.
Auem dc intolerabilem temporis ociose traducti iacturam sortis illa
dens mulier censebat . Dies enim praeterlabuntur,sed non redeunt nec reuoca ei possunt.Itaque temporis amissi damnum irrecuperabile est. caeterae autem restem
porariae, si sint amissae, restaurari pollunt. Qiamobrem Quam unquam noctis vel di i horam, quantum fieri poterat, i Noctibus raro dormiebat, sciens homini somnum non ad metitum , sed ad humanet: atis recreationem abeo clementer attributum. Non enim meremur dor mientes,cum nulla tunc nobis sit liberi arbitrij sura. Vnde quantum potuit, a m
mno abstinens, nocturnis vigiliis tanto deuotius, quanio Teunstrepentium sonitu, Domino vacabat. Abstinentia cnim, qua corpus sirum con sciebat&exiccabat, dc ignis diuini amoris intus ardens, omnem ab ea somnolentiam prostigabant: suaves etiam angelorum cantus, cum quibus non raro . mnes duccba omnem ab eius oculis somnum absque ulla corporis molestia abigebant.Separatae enim ab hominum frequentia nocturnis horis, aderat beatorum spi . i st; lituum exercitus, quorum sonus mirabilis, tanquam castrorum, dulci quadam harmonia mulcebat aures,torporem omnem repellebat recreabat caput. mira suauita te assiciebat mentem,excitabat deuotionem inflammabat allectum.&ad laudent stratiar uactionem suo invitabat exemplo, cum saepius repeteret Sanctus sanctu'Lanctus Dominus.Attendant haec,& lugeant miserabitus& stultae foeminae, quae lascuus cantionibus ignem libidinis in seipsis excitant Ocanhelitu suo prunas ardere rauunt: sed ue i cantu Angelorum alienae, pereunt in sua vanitate, earumque risius in luctum, Haudium in moetorem sempiternum cantus mululatum mutabitur: habebunt lut xt Dominus ait per Esaiam,pro zona su niculum,pro suavi odore foetorem, Procris sis. 1 ik' At nostra Maria choreas vanitatis& omnes tant pompas Christi amme proc'
ean felicius & suauius iucundi nimis Angelorum choreis meruit interesse . Et quia preciosas sanctorum reliquias quibus cepiose munita dc ornata est ecclesia Oegnia Onsiis . nocturnis custodiebat excubijs, lancti quorum erant eae reliquiae, Ici liquiὶ nam cum ea ducentes, & cuiludi suae tanquam applaudentes, mirabili consolati me
'i,titum exhilarabant. In extrema quoque eius: tudine commicrantis ala
903쪽
Lectui eam consolantes, patrocinium ei apud Deum & mercedem pro labore atque cii sodia pollicebatur. Habebat vero lectum in cellula sua, in quo non nisi parum stra minis inerat. Et dormiebat quidem in illo,sed raromam frequetius sedens in ecclesia, capite ad murum inclinato,exiguo se stomno recreabat & ita ad iucundos vigiliarum labores reuertebatur.Sicut enim sitiens, dum dormit sontes aquarum somniat: dc e suriens sercula sibi apponi imaginatur: sic illa eum, quem concupiscebat dc sileba per noctiirnam etiam quietem semper ob mulos habebat. Vbi enim amor, illic R Iohaa. ra. lus: ubi thesaurus eius, ibi etiam cor illius erat. Inde est, quod Dominus ait : Vbi sum, illic & minister meus erit. Nec raro eam Dominus, perinde ut sanctum Ioseph
MM &alios sanctos per somnum admonuit: inimci multa ei dormienti ostendit, multis reuelationibus, ne vel somnus ociosus esset, eam visitauit, sicut erat per Prophetam suum pollicitus: Senes, inquit,vestri somnia somniabunt, &iuuenes vestri visiones videbunt.
Permittebatur interdum somnum capere in cellula sua nonnunquam vero, cliniri. Ehi iri ina Vae imminerent solennii ates,non nisi intra ecclesiam in Christi praesemia potuit cicisti in obtinere requiem:&ttanc noctes atq; dies illic permanere cogebatur. Angelo enim Fuci ratistia suo ipsius custodiae deputato tanquam Abbati suo cam oportebat obedire, isque eam c' interdum nimi consectain ieiuniis ut quieti sedaret,admonebat cumque paululum
sciua M. quicuisset,excitabat eam,&adccesesiam reuocabat. Eoipso vehementer eam inci-
tante,& virtutem suppeditante, quodam tempore a ferijs S. Martini usq; ad Quadra gessimam adeo eccletiae pauimento adhaesit anima eius ut siue sedcret, sitie iaceret in ter sedc nudam terra nihil penitiis,ne sestucam quidem exiguam ferre posset: cum e ante altare dormiret non nisi meram humum vel lignum ad altaris basim traiic uersim positum, pro puluinari haberet. Et tamen ea hyeme tanta erat frigoris imma nitas ut etiam sub acrificio in sancto calice,vinum repente, quod equidem memiui. congelaret:cum interim illancc frigus sentiret, nec caput, sancto Angelo manum suam humanissime interponente, vellcnuiter doleret. Vae vobis,qui dormitis&la sciuitis in stratis vestris, de in lectis eburneis. qui mollibus delectamini, in vestris vo
luptatibus mortui &sepulti: qui ducitis in bonis dies vestros, sed in puncto ad inferni
nouissima descendetis ubi subter vos sterneturtinea.& operimentum vestrum erunt vermes. Ecce famulae Christi, dum suo Domino religiose seruit, humus obsequinar, ne eius duritia attcratur: parci thycnis, ne frigore crucietur: sancti ministrant angeli, ne ulla ex parte laedatur. Contra vos aut cm insensatos pugnabit orbis terrarum pro Domino armabitur creatura Dei ad ultionem inimicorum eius, quae suo authori in serui cras,aduersum vos excandescet,de vobis supplicium sumptura.
De eius assessibus G habitu corporis. Cap. q.
Vae vellere agni immaculati vestiebatur, quae veste nuptiali iotrinsecus ornatae aQ. 2' Christum intus induera cultum vel ornatum externum habebat neste Tisordo et civi. interim tamen meaioci totis Utebatur Vestibus:&neque affecta sordes, ncque., exquisitae munditiae unquam ei placuere.ltaq; ornatum & sordes ςque fugiebat quod mi in esti alterum delicias alterum Vanam gloriam redoleat. Sciens autem beatissimum Ioha bu . - nem ab asperitate vestium a Domino commendatum, dc dictum esse a Christo. qui in domibus regum sunt,mollibias Vestilli tur: subucula ad carnem uti noluit sed a pe Vitini elli ro sacco cilicino.Tunicam habuit lania coloris albi, & eiusdem coloris pallium sim plex absque ulla vel pellium vel alterius panni subductione: non ignorans primos parentes nostros post ruinam a Domino,cum nudi essent, non vestibus prcciosis, vel multa arte tinctis, sed tunicis pelliceis indutos suisse. Harum ergo vetitum simplicita
te contenta, cum intrinsecus serueret, nullum externum metuebat frigus, nec opus
habebat igne quo frigus hyemis depelleret: immo miradum in modum cum hyenis asperior glaciali frigore aquas constringeret,uti fetuebat intus spiritu, sic soris corpo
rc priescrtim inter orandum, calebat.idque adeo,ut ex sudore eius aromatico nonna qui etiam vestes redolerent. Et crat plerunq; sane odor vestimentorum eius, sicut o dor thuris, cum ex cordis thuribulo preces Domino osterret. Quid hic dictura estis vanae & fastuos mulieres, quae multa indumentorum Varietate oneratis cadaueravestra.dc vestibus longas caudas trahentibus, degeneres vos & bellulnas declaratis citcumornatae templorum instarξVestra vestimenta comeduntur a tineis dc putent sanctae huius mulieris vestes in reliqui js habentur,& suauiter redolent.Sunt haenimirum
904쪽
1 teciosae vestes quas licet adminium tenues. nulluin potuit penetrare Ligus, atq; ideo Iropter frigus sanctificatae sunt: propter satiuificationem autem, post eius bit uni abominibus piis & diligenter at seruantur,& pietatis affectu, honore afficiuntur:
De eius labore manuario. cap. 12. Sciebat prudens mulier primis parentibus generis nostri post peccatum admissum,& in iis omni posteritati eorum hanc Dominum irrogasse mulctam, ut in sudoreo vultus sui vescerentur pane suo. Quamobrem manibus ritis,quadiu potuit, ut corpus per poetiitentiam amigere ut indigentibus necessaria dc sibi victum dc vestes, quae mmnia Christi amore reliquerat acquireret, laborauit.Tantam autem operandi virtutem ei Dominus connil erat, ut socias suas longo post se interuallo relinquens, dc se dc aliam sere suo labore sui tentare potuerit diligenter attendens illud Apostolicum: Qui 1.Thesti non laborat. no manducet. Ducebat autem omne laboris exercitium iucudissimum, cum attenderet unigenitum excelsi regis fi lium qui aperit manum ibant,dc implet o-nine animal benedictione.laboribus sancti Ioseph dc pauperculae Virginis enutritum. Itaque in quiete dc silentio, iuxta Apostoli consilium manibus operando, panem se hri, uni manducabat. lnulentio enim oc spe erat sortitudo eius, atq; in tantum turbam dc strepitum fugiebat quietem dc silentium diligebat, ut quodam tempore a seito S. Crusis usq; ad Pascha Domini ne unum quidem Verbum locuta sit:quod quidem Vsque. s i hi uiri adeo gratum fuit Domino, ut ex Spiritus sancti reuelatione didicerit,eo vel maxime diu, quanta se id impetrasse,qubd citra Purgatorii poenas, migraret ad caelos Potest inde haud ob P p -- scure animaduerti, quam sit graue loquacitatis vitium, cum tam gratum sit Domino silentium. Vir linguosus. ait Propheta, nodirigetur in terra viventium Tandem auteialentum sibi creditu in dies solerti negociatione multiplicans , dc semper de virtute in virtute per scalam, quam vidit lacob patriarcha ai Icendens cum iam in excelso co Gemitistituta dc tanquam in supremo gradu sita Othnia sub pedibus sensibilia reliquisset, ad eo ab ubertate spiritus absorpta est eius portio sensitiva ut iam non nisi cibum illum, qui non petit, Christo tota eam occupante, operari posset. Atque ita ceu emerita de ab omni manuario opere immunis, deinceps ibit Domino vacavit: qua libertate Ch nus donauit ancillam suam.
INteriorem metis eius constitutionem gestus exterior, corporis totius composito
ne declarabat, cordisque eius gaudium vultus serenitas latere non sinebat. Miroau tem moderamine cordis gravamen vutas hilaritate temperabat, dc mentis iucunditatem verecundae faciei sim plicitate nonni hil celabat: inq; Velit Apostolus, ut mu- i. Corin. Iteres velato capite orent, velamen candidum,quo caput tegebat, ad oculos eius su missum erat sicci; demisso in terram vultu, tardo maturoq; incessit humiliter ingrediebatur. Adeo autem de plenitudine cordis in faciem eius spiritus sancti gratia redii dabat,ut multi solo eius adspectui piritaliter resecti ad pietatem dc lachrymasprqum' carentur: atq; in eius vultu. tanquam in codice vianionem spiritus sancti l vetes, vir tutem ab eo proficisci sentitent. Quodam die Guido, ecclesiae Cameracensis quondaCantor vir humanus Echominum religiosorum studiosus&amicus, ut eam posset inuisere, a suscepto itinere deflexit.Quidam autem ex socijs eius qui fortassis necdum cxpertus erat,quantum hominibus piis conserat congressus&familiaritas bonorum. eius pium laborem deridens, ait: Quid isthuc rei est, mine Cantor 3 oir ab itinere frustra diuertistVisne muscas 5c papiliones instar puerorum persequi dccon praehendereri lle vero,ut erat mitis dc patiens, nihilo minus in silio permansit proposito, Christiq; ancillam ex cuius praesentia non exiguam antea consolationem perceperat reli nose inuisit.Cum autem cum illa misceret sermones, socius eius, ut solent homines mundo dediti,eos parui pendens interim cum alijs de rebus variis di infrugiferis cola loquebatur. Sed clim iam longa expectatio taedium illi adferret, venit ad Cantorem, moniturus ut finem faceret: dc ecce dium forte in ancillae Christi vultum oculos def- iii ausi subito mirabiliter mutatus animo tantam profudit lachrymarum vim, ut etiam M post longum temporis interuallum ab eo loco dc eius praesentia Gre potuerit ammis ueriTum Cantor, licet ille prae verecundia latere vellet,animaduertens quid ei acci
disset, exhilaratus animo, mi vicissim irridens: Eamus,inquit: quid hic si1bsistimus3
905쪽
sortassis papiliones abigere vis At ille cum post multa si spiriati lachrymas Vix
auulitis esset ita ait: ignosce mihi: nesciui enim antea.quid dicerem: at nunc in hic sod. mina omnipotentis Dei virtutem ex perientia cognoui. Quodam temporς, cum corpusculium eius feruorem spiritus diutius tolerare non post et, in magnam incidit agritudinem, piusq; pater filiam quam diligebat adeo disciplinae stagello castigauit ut membra corporis eius mirabiliter torquerentur. N1 velut in orbem brachia et iis prae dolore agitabantur. pectu si , manibus tundere cogebatur. Paululum autem ad tempus vi morbi se remittente,illa ad se reuersa, tantociam gai dio Domino gratias agebat qui flagellat omnem filium . quem recipit, ut illud Apostoli in ea impletum cerneretur: Cum infirmor tunc potens stim. Postquam autem tala quam in fornace hac infirmitate electam suam probauerat Dominus exc0 ta iam ad purum &prorsus expolita tatas deinde a Domino in vigilijs ieiuniis& laboribus per hi gna*, serendis accepit vires,ut etiam sortes homines tertiam laborum eius parte aegre sint in M. hi -xamen accidit nonnunquam,ut si quis ex amicis eius aliqua molestia la boraret,uci tentationi succumberet, tunc illa qtioque cum infirmo infirmaretur, &cum scandali Zato vehementi dolore ureretur: dc plerunt etiam cum, quem iam di ximus, morbum in aliquo membro suo speciatim sentiret. Mox autem nouo quodamiraculi genere, accito ad se sacerdote, illoque digito signum Crucis ad locum a mota viis G bo infestatum exprimente,tanquam sanctae Crucis vim reformidans morbus ad loca alium se transferebat: rurissis autem edito Crucis signo,& ad singula loca repetito, va gus& profugus morbus sanctae Crucis pondus ferre amplius non sustinens, tandem mirabili & inaudito venationis genere exagitatus, a corpore ancillae Crucifixi penitus recedcbat. Illa autem intuens oculis fidei in serpen tem aeneum a serpentini morbi li Essita iis iberata morsibus, Deo&sancte Cruci multiplices agebat gratias. Non sollini autem
monu eius. ex contemplatione vultus eius multi deuotionis gratiam hauriebant,sed etiam ex mutuo colloquio quibusdam dulcedinem stillabat:idque adeo ut non modo spiritaliter inanimo, sed sensibiliter etiam ceu mellis quendam gustium in ore perciperent. Sed haec audient duri dc tardi ad credendum,& murmurabunt: qui vero clusinodi diuinas consolationes experti sunt,facile sibi persuaderi sinunt, memores illius in Canticis canticonina: Fauus distillans labia tua sponsa: mel & lac sub lingua tua: Vnde cum vitquidam eximius, licet suo ipsius iudicio exiguus, qui pro singulari modestia & humi
litate atque insigni charitate ex longinqua regione ad eam inuisendam venerat, quandoque cum illa loqueretur, ex eius conspectu tantam percepit consblationem, ex se mone vero tantam dulcedinem,ut toto illo die mellitum gustum,quem in.ore sentierui onm bat,nullus cibi corporei capor abolere possiet. Eius autem an ii viri nomen dein tu et olosanu stria stibiicemus, quod sui praedicatione mirabiliter crucietur,& velut aurum in sor nace,laudantium ore probetur. At inde tamen id consecutus est quod pilis animarum, aiau. 'consolator scruisiui, sua causa exilium paticiatis, vel maxime releuauit amaritudine. Sed quaeso te,cur verecundia allicerisὶCur mihi irascerist Quis vero nomen expressit tuum t Num tu solus exul ZAn non multi ante te fuere exiisest non multi Epis copi, multi Tolosani ante te suere,& post te esse poterunt 3 An vero propter tuam vere aediam ancillae Christi laudes ego reticere debui 3 mid isthuc ad te attinet 8 Quid habes quod non accepistiξNon tua naee,sed Christi gloria est. Neque enim qui plantat citati
quid,neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus. Non tua sunt, sed Domini, quae dixi quanquam & Dei sunt dantis,& ma, humiliter ea accipientis &ancillae Chri isti cuius meritis Dominus peregrinationis tuae molestias releuauit. Sed iam primo huic tabello finem imponamus, in quo de iis,quae ad exteriorem hominem pertinensire sensibiliter extrinsecus exercentur, diximus: ut quasi dimidii itineris consectis spatiis, priusquam ad interiora & subtiliorai transeamus paulisperr spiremus.
906쪽
A M porro, quanta suerit filiae regis gloria intrinsecus,
qualique virtutum varietate circundata& ornata sita patre luminum,videamus. Multae quidem filiae in diebus nostris congregauerunt diuitias: sed haec sola, ut pie crediamus iupergressa est uniuersas cui pater eius caelestis tuni cam talarem polymitam, Omia cnis virtutibus pictam, omni uariis hortorum Domini floribus decoratam con texuit. Clim sit autem impossibile nobis, omnes splen didi firmamenti huius stellas, cunctos amoeni prati huius stores, & uniuersas virtutum eius varietates singulatim - commemorare,ad ipsas causas originarias, E quibus ceu sontibus quibusdam bona cuncta manarunt puta ad septem sancti spiritus dona nos vertemus. Impleuit enim eam Dominus spiritu sapientiae & intellectus, spiritu consi Ili& sortitudinis, spiritu scientiae & pietatis,& spiritu timoris Domini. Spiritus sapien FTHM'. tiae delici spiritalibus affluentem&charitate sementcna: spiritus intellectus, rerum caelestium contemplatricem: spiritus con silii prouidam spiritus sortitudinis, patiente μα longanimem: spiritus scientiae,circunspectam & moderatam siue discretam: spiritus pietatis misericordiae visceribus abundantem: spiritus timoris Domini,cautam dc
- Destiritu timoris Domini. Cap. z.
DE spiritu timoris Domini primo loco agemus qui non solum principium est sa- Nil uo.
pientiae, sed etiam bonorum omnium custos.Etsi autem persecta charitastimo. Pio. de νοῦ rem omnem id est timoris poenam & angores soras misit & cxclusit a filia regis: at nihilo miniis prae amoris abundantia adeo erat solicita 3c religiosa sime timorata,tanatamq; cautionem cunctis suis nedum operibus,sed citam verbis Jc cogitationibus ad hibebat,ut nulla etiam exigua negligeret.Crebro enim attendebat cani scripturae sententiam Qui spernit modica. paulatim decidit.Vercbatur omnia opera sua, prouides Dominum in conspectu suo semper. atque in omnibus vijs suis cogitans illum ne sonte in aliquo ei displiceret Sciebat cnim,etiamsi quis vitet grandia, poste ramen arena paulatim obrui. Multi capilli Absoloni ab arbore pendenti cxitium attul ere dc multa ,.R r. a. peccata venialia dum cx contemptu placent vel negligunti ir, ad aeternum interitum Periculosa perducunt. Erat igitur ei timor castus in corde tanquam fascia pectoralis, quaecogita. tiones costringeret: tanqua frenu in ore,u, lingua coerceret: in opere ceu stimulus. ne' '''desidia torperet: denique velut norma dc regula in omnibus,ne unquam modum exicderet. Timor hic instar scoparum purgabat cor dc animum ii duplicitate, os a falsitate,opera ab omni vanitate. Ita illa,tanqua hortus conclusus dc sons sigi rus, nihil praeter Christum&ea quae ad Christum attinerent, facile recipiebat. Citiistus erat meditatio eius in corde,sermo in ore exemplum in opere. Nunquam ego verbum si culare, siue quod mundum resipere ab cius ore audiuisse me memini: porro vix periodum unam inter loquendum abs bluebat,quin Christum crebro intermisceret.Vsqucadeo timor Domini sanctus mentem eius occuparat, ut cum csset apud Ville broc prope Nivellam, herbas duntaxat, quae non seminantur,& alia sponte nascen non raro colligi voluerit,ut inde sibi pulmentum coqueret: ne sorte captum a bestia, id est eleemosynas quas raptores &sceneratores domibus leprosorum conferre so. lent manducaret. Abstinebat enim non sol iam ab illicitis,sed a licitis etiam, ne quadam nimiaque libertate aliquo modo ad illicita deflecteret. Ex eodem timoris spiritu tantum coceperat paupertatis amorem, ut etiam res necessarias vix retinere vcl-ylet. Quandoque iugere constituerat, ut inter extraneos ignota dc contempta, ostia
tim sibi victam emendicaret sicque nuda nudum Christum sequeretur, relicto pallio
omnium rerum temporalium cum Ioseph,hydria cum Samari rana,sindone cum Iin Gene ..hanne. Saepe enim apud se considerans Christi paupertatem, ut ei nato non lacrit lo i h n. .
907쪽
cus in diuersorio ut non habuerit,ubi caput reclinaret, ut pecunia desierit, undetri. tum solueret ut denique ex elcemosynis victitare & alienis hospiti'. excipi volue 2tinuo aliquando paupertatis desiderio incensa fuit,via Mammosacculo, in quo
petas, nisi poneret &paruo scypho. nde aquam bibere
sis pulnientum, sit mendiciati daretur,acciperet vetustis induta pannis, adeo prorsus discedere voluerit ut multis amicorum lachrymis aegre tandem post et retineri Cum
vellet arripere tantus dolor, tanta lachry marum vis amicos eius, qui tuam diligebant btinuit ut ea quippe visceribus charitatis amuens, id et arctata ergo utrinque, cium flagraret desiderio fugiendi &sto. tius tamen eo inclinauit, ut maneret propter fratres & sorores, quibus a sentia intolerabilis videbatur .Fecit igitur quod potuit. Irapertatis amor in ea perseuerauit, ut interdum mappam, de qua panem edebat, Vel a linteamina sciderit, partem sibi retinens, partem dans pauperibus. vae Vobi qui coniungitis domum ad domum.&agrum agro Di cui impleri non potestis pecunia , nec fructum ex illa cap
vobi: in terra, ubi aerugo & tinea demolitur, ubi fures cstodiunt& surantur:
semper cons regantes, dc semper inopia tabescentes . . id unquam huic Christipa nercula: deLit quae diuitias semper respuit, dc tamen semper, quod aliis largiretur, ha itisemper paupertatis studiosa fuit, & tanto copiosius res necessarias ei Dominus his i ''Nee tamen hoe spiritu timoris diuitias di in taxat conlcmpsit, sed prae pau-st se'. pertate adeo erat exigua in oculis suis,adeoque se dei Niebat, ut non alio iere, am hili loco se haberet:& ctim omnia bene & recte fecisset, non solum
sed etiam animo sentiebat, inutilem se esse: cunctisque inferiorem se unquam de se praesumebat, sed omnes se superiores arbitrabatur. Cumq: aliquid a Domino beneficii acciperet, aliorum metitis id adscribebat,nunquam suam quarens oriam sed omnia reserens ad eum, quo bova cuncta procedunt: im mo ipsis Dei benes ijs indignam se putans Nullum quantunuis abiectum aut IN aris-nens, se sola in despiciebat atque ab aliis se despici pro nihilo ducebat. Per&bonam famam,1 dextris&1simistris scuto veritatis circundata, cum essent teno citis, sicut & luiue eius, ncc vituperijs deprimcbatur,nec laudibus efferebatur. Prae mς- ' ta autem humilitatis abundantia quantum in ipsa crat,semper latere appetebat. Vinde cum praecordis iubilo&gratiae plenitudine intra se occultare se non posset, quandoque ad vicina rura vel dumeta confugiebat, ut humanos vitans oculos, secretum suum Deo&ssibi intra purae conscientiae arcam conseruaret. Interdum tamen, preci bus amicorum compulsa,vel 1 Domino ad aliquem specialiter missa, siue reiam commiserationis aifectu ut pusillanimes consolaretur, incitata ex multis, quae sentiebat pauca humiliter & verecude reserebat. O quoties dixit ad amicos: Quid de his ex me quaeritis: Non sum ego dignatalia sentire,qualia vos sciscitamini mec raro clam murmure quodam Domino respondit: dist huc ad me attinet Domine 3 Mitte queo, missurus mon sum digna,vt eam,& consilia tua aliis nunciem. Nec tamen sancti spi ritiis instinctui potuit resistere, quin, ut aliorum consulero infirmitati, quaedam nun claret. Quot illa familiares suos ab impendentibus periculis praemonuit ac praemuni
Mi Guit Quoties occultos malignorum spirituum laqueos amicis suis detexitὶ Poti Niei siillanimes dc in fide vacillantes diuinae reuelationis miraculis confirmauiti infimtur,o mcticulosa erubescis Cur indigentibus tot bona,o auara, iubtrahis, ta minia humilitate a proximorum Glificatione te subducensi Num tua causa.quae Deo einseparabiliter adhaerebas,nec eiusmodi reuelationibus indigebas, tot & tanta tibi istendit Deus:ac non pro illorum potius commodo dc utilitate, qui tibi credebant, α auxilio tuo habebant opusὶ Sed eheu quam multa & magna intra silentium conti iasti,quibus & firmi magi vic magis roborar dc pigri urgeri, & vado illuminari
sentanam bipse etiam Dominus in sanctis suis mirabilis declararit Cur ita talentum abscondisὶ Cur Christu tuum non indicas mundo, qui tibi in nullo erit minor,it eu a liis communices Aut non quandoque, rege introducta in cellam rinariam, ita prae, spiritus ebrietate clamasti Z Cur te Domine abscondis: Cur te qualis sis, non declarasrcis , Prosecto si mundus te cognosceret, decstero non peccaret,scd quamprimum curre rei post te in odore unguentorum tuoru Sed benedictus Deus, qui tenacitatem tuam retudit liberalitate sua,& latebras tuas,velis nolis,in lucem produxit. Nam cum inta
Coritur di vinitus rite alii, Deo
908쪽
uentis spiritus aestuantenrusto, nisi spiraculum haberes,iam rumpi te oporteret, & ID nis ardorem absq; spira in cnto ferre diu tius no sustineres: tum demum a puero. quod
dicis let &ebrio extorquebatur veritas: tunc mira& inaudita de interiori pleni in dine eructans, e libro vitae modo nos capaces fuissemus multas & mirabiles praelectiones nobis secisti ediscipula in magistram repente mutata. Cum autem, anqi iam potens crapulatust vino. post somnii in expergefacta ad te redires, tum vel oblita, quid dixisses, silebas alit si qua fortassis memoriae redderentur. prae verecundia pudefacta. fatuam, loquacem & garrulam te censebas, admirasque quidnam passa esses,a Domino veniam precabaris. Percontantibus nobis quandoque num cx laudibus humanis vel diuinis euelatio. hibus vana gloria vel leuiter titillari se sentire ita respondit: Comparatione verae it prori ius gloriae, quam ego expeto, nihil prorsus est vel existimari potest omnis humana gloria&praedicatio. Erat illa Lanein Domino tanta Veritate standata, tanta grauitate gloriam. solidata adeo veris bonis plena, adeo spiritalibus epulis saginata &exuberans,ut om nem humanam gloriam,omnem humanae laudationis Vanitatem, prae bonorum ae rnorum dulcedine non solium non admitteret, sed etiam cum quadam animi abo minatione respue ictac fastidiret perinde atque varijs deliciarum ferculis exaltatus, si ei insulsium euec in lipidum aliquid offeratur auersari solet. Sicut autem non potest illi Christus dulcesicere cui adhuc dulcis est mundus: ita Christi dulcedo totam eius men tem adeo occupauerat,ut nihil illi saperet extra Christum.
Porro autem non solum ab omni specie mala cauebat sibi spiritu timoris sed etiapietatis spiritu ad bona omnia prona ct propensa erat. Exercitationem corporis pro paruo ducebat comparatione pietatis,quae, iuxta Apostolia, ad Omnia Valet, pro i mriniissionem habens vitae,quae nunc est,&futurae. In lampade cordis sui ignem charita iis oleo in isericordiae iugiter fovebat, ne sorte cum fatuis vi rginibus absque oleo de MMe. a praehensa a nuptiis aeternae iucunditatis repulsa excluderetur. Satagebat itaq; pro vi ribus cuncta misericordiae opera ex abundanti cordis pietate foris exercere:& vel maxime adesse&opitulari aegrotis,&defunctorum sepultu interesse: ubi cane multa ei h. um at cana canestia sepissime a Domino reuelata sunt.Cum soror fratrum de Oegnies sin ii ordiα premum traheret spiritum illa intra cellulam suam persensit multitudinem frementium & rugientium daemonum ad eius aegrotae lectulum adesse, cum iam pro ea fieret commendatio.putabant enim iam defunctam.Tum illa solitae grauitatis 5c innatae verecundiae quasi oblita.adlectulum illius accurrit, tetrisque illis spiritibus se opponens, non sistit ira precibus cos oppugnabat, sed etiam pallio laquam muscas abiscbat. Cum autem scelesti illi terribiliter resisterent, sororiJ; animam,ut suam, sibi vellicare vel lent: tum illa amplius non serens clamabat ad Christum suum, eiusq; crucifixi sanguidiem & mortem continenter implorabat: cumq; rugientes illi, praeparati ad escam, multis calumniis animam illam exagitarent illa tandem a spiritu fancto fidutiam eoncipiens, ubi enim spiritiis Domini, ibi libertas in haec verba prorupit: Domine, ego, pro hac anima fidei ubeo. Nam tametsi peccauit.at consessa est peccata sua. Quod si fortassis negligentia aut ignorantia quippiam in ea haesit, licet loqui non possit, manet nem talia tamen adhuc illi tua benignitate contritionis spatium. Fratres interim voces tantum N M. α gestus eius aduersias daemones percipiebant,& Domino pro anima sororis stiae de uotas preces fiandebant.Tandem victis& pudore aisectis daemonibus, sanctisq; angolis aduentantibus,illa Deo laudes gratesque agens,ad se reuersia, quieuit: receptoq; pallio suo qliod in illo conflictu abiecerat, ad cellulam suam cum verecundia recurrens,
clauso ostio delitescebat. Non diu pbst .cum in seriis Apostolorum i 'ecti & Pauli pro eadem anima deuote supplicaret & de eius stati quippe pro qua fideiussisset, solicita esset beatissimus Petrus Apostolus ostendit ei animam illam diris Purgatorii s Cnis alia iis,
assectam, simul li&poenas ipsas,& poenarum caucasei indicauit. Magno cruciabatur in Pulgato ardore quod mundum & seculi voluptates nimis ardenter amasset. Interdum etiam
acerrimo amigebatur frigore,quod pigra & des fuisset ad bona agenda, tum vel maxime qubd liberos & familiam suam admodummegligenter correxiiset. Siti etiam miserandum in modum torquebatur, quod plias fatis tulisset potationi dedita. Nuditate quoque .quod vestes superfluas habuisset valde affigebatur At pia Chri ili ancilla, ut visceribus pietatis tota amuebat,erga illospraesertim, qui in Purgatorio torquebatur,
909쪽
non suit contenta precibiisset edi lia illi etiam ab aliis preciam & Acrifici in
Religiosa quaedam vidua quae in sancta viduitate dili seruierat Domino,&filiasvίρ. s.;iis in sancta Virginitate sponso coelesti integras seruabat in Villenbroe prope Ni-MMil. uellam in extremis laborabat.Vidit autem haec nostra Maria beatam Virginem sariuctae viduae assistentem dc quasi flabello quodam caloris aestum, quo torquebatur, hu manissime temperantem. Cum autem anima illius iam esset egressura e corpore, turba daemonum insidiantium nulli orationum instantiae cedere voluit, donec clauiger aethereus Crucifixi vexillo eos turpiter pudefactos profligaret. Postquam aute d functa est vidit Christi ancilla beatam Virginem cum multitudine caelestium puellarum psallentium & Deum laudantium.& velut in duos choros distributarum, circacius corpus versari:cumq; sacerdos pro more exequias celebraret, summi istacerdos Christus cum sanctorum frequentia ossicium ut videbatur, etiam complebat, dc mitirandum in modsi Ecclesia triumphans militanti respondebat. Post humatum corpus eius,vidit Christi famula anima eius,quod in hoc seculo ad purum purgata no fuisset,
'ς xv in Purgatorijs locis enas luere. Habuerat enim maritum mercatorem,qui non nul ''' .is ' bla,vissilent mercatores mala fide acquisierat: quosdam etiam ex familia Ducis L .latum testi- uaniensis hospitio acceperat,qui multa de rebus male partis in eius aedibus expende- rant quaecum necduesssent rcstituta, aiebat se eorum cauta in Purgatorio retineri. Id
vero ubi resciuit filia eius virgo Deo deuota, Margarcta de Villenbroc, & sorores eius multas pro ea preces fieri curarun r,& pro viribus restituerunt male possessa. Nec diu post anima illius viduae vitro purior, nive candidior sole splendidior apparuit a cillae Christi ad aeternas epulas gaudens & gratulabunda proficiscens, &quasi librum vitae,ut videbatur,tenens manu,& in illo summi magistri facta discipula lectitans. i. ,hh;. Sanctus quidam re beatus senex, qui a puero in innocen t ia & virginitate perseuera Diniare sis uerat,iam morti propinquabat. dicebatur is Iohannes Duniacensis,cognomine Hortulanus,cunctaq; pro Christi amore reliquerat,& tum exemplis, tum sanctis adhor- - - tationibus suis niuitas Domino animas lucratus fuerat. Aderati j li agrotanti Christi famula, viditq; frequentes angelos seni hilariter assistere simul4 sensit odores grati csimos. itaq; prae gaudii immensitate capere&continere se non potuit. valde enim αmabat virum,&ceu patris loco eum habebat. Reuelatum aute ei est a spiritu sancto. senem illum qui in vita sua tantam egisset poenitentiam, tot opprobria dc persecuti nes Christi causa aequo animo tolerasset,iam iuste& religiose vixisset, tot Christo animas lucri seciiset,citra ullam Purgatorii molcstiam libere ad Dominum euolare.Itam quoties sepulcrum eius,quod est apud O nies, praeteriret,semper humiliter inclina. bat caput. Postea vero,cum extrema laboraret aegritudine, anima sancti senis huius cum alio amico eius defuncto, stat re Richardo de Monesar Capella, causa visitatio nis de consolationis specialiter ad eam missa est a Domino. Miriae hu- Erat Christi ancilla multa commiseratione praedita,& erga agrotos piissiima,adeo ut apud illos etiam interdum noctes duceret insomnes. Mater fratrum Oegniacensisi grauissimo coque diuturno laborabat morbo. Et nonnunquam aderat Christi fami la,ut eam consolaretur: sed cum esset iam prope centenaria anus illa, dc tenderet ad extreina eius anhelitus admodum foetebat,ita ut nocte quadam ei assistens sancta mulier, sine magno cordis dolore vix ferre illum posset. At nihilo minus h rebat apud illam,&quasi per vim a seipsa extorquebar, ut illic permaneret. Sed cum iam ampluis serre non posset ac prope deficeret, respexit Dominus humilitatem ancillae suae, de in os eius immisit gustum quendam vini aromatit dc in eo gustu odorem suauissimum tanquam accensi thuri isque sere triduo mansit illi,ita ut nullius cibi saporeum in
pu aromaticu ab ea posset excludere. Multis vero agrotis ex eius praesentia consolationcm dc patientiam praestitit Deus, saepe etiam corporis sanitatem eius meritis restiti
positioκα tu:t. Oblati sunt ei quandoque pueri rupti, dc illa manus eis imponens, sinos a se dimisit. Puer quidam prope Oegnies periculose laborabat, ab eius auricula sanguine E ca pite perpetuo manante. Nihil arte ulla medicorum curari potuit, tandem medicina precum ancillae Christi dc admotione manus eius integerrime restitutus est, cumque mater eius ad ecclesam attulit,& Deo ancilisque eius gratias egit. Quaeda in mulier ad tactum eius a gutturis apostemate siue anginae morbo, quo periculosissime laborabat, se sensit liberatam:itidem&clericus quidam apud omnies, eode affectus incomodo.Audiui ego ex sacerdote Nivellensi, Guerrico nomine, ipsuaduersa
910쪽
duersa valetudine usque ad medicorum omnium desperationem laborantem, cum Item alimum nemo esset qui ei auderet sanitate promittere, venisse ad Christi ancillam, mul. tisque precibus ab ea oblitauit se,ut ipsi manum imponeret: porro eadem nocte visiim ipsi esse in somnis beatissimam Virginem Mariam venire ad eum,illaque recedente, ipsum reualuit se. Alius sacerdos, vir plus dc humilis,eiusque spiritalis pater Guido Nivellanus tumorem gutturis patiebatur : quem ubi sua manu Christi ancilla teli
Alius quidam cuius vitam omnes desperauerant,quique medicis multis frustra adahibitis iam nihil nisi mortem expectabat contactu capillorum eius sanatus est. Sed quid ego in paruis commemorandis haereo,cum multa & magna & admirada super sint 3 Etsi enim pium est morbis corporum mederi, longe tamen praestantius est ani mabus adferre lanitatem. Nullum enim sacrificium tam placet Deo,quam Zelus animarum. Semper illa laeta,sena per hilaris.semper cordis iubilo perivia erat, nisi cum doloris nubem qu1dam periculum vel ruina animarum eius animo adserret.In hoc solo,ut pace eius loquar, modum non habuit. Lugebat anxia, incerobat desolata, cibum non capiebat,somnum ab oculis repellebat, dc plerunque clamabat instar par
turientis Quanto, putas,dolore sauciata est,cum rugientes oc frementes daemones ca tum
teruatim incurrerent in congregationem illam sanctarum virginum , Deo religiose seruientium in pago, quem Manni vocant &cum tandem voti compotes impij dcinuidi illi prae gaudio tripudiarent, cum sanctae Reminae inde expellerenturὶ Certe clamans illa & eiulans, prae dolore seipsam ferre vix potuit. Vidit quandoque m*ximum damnatorum spirituum exercitum, qui veluti a prς-lio adhuc cruenti, cum superbo dc fastuoso strepitu 1 vastato Leodio reuertentes multo atrociora clato vultu minarentur. Paulo post venerunt nuncii in Oegni es, qui Leodium euersum,ecclesias prophanatas, mulieres vi oppressas.ciues iugulatos, res omnes totius urbis ab hostibus direptas referrent. Erat tum forte apud O nimvir sanctus inculpati, moribus, & bona etiam apud improbos existimatione , totius Leodiensis dioecesiis lumen,doctor & pater spiritalis,magister Iohanncs Nivellanus. Iohandi Is ubi infaustos hos percepit rumores, mente consternatus, incredibili dolore alia eius est, veritus pro paterna solicitudine. ne sorte sanctae virgines, quas ille suis con cionibus & exemplo Domino lucratus erat vi oppressς essensiquemadmoduin falso quidam sparserant. Non multum doluit direptione rerum temporalium, quassem per luti instar habuit: sed ecclesiarum prophanationem et animarum perditione vix sanctus, cunctis virtutibus egregie & insigniter ornatus acerbissime deplorabat: tu gebat pater filios, pauonus ccelesias, amicus sponsit virgines, quas castissimo spon A castas exhibere cupiebat. At vero Christi ancilla, ijsdem auditis rumoribus, non admodum turbata est, ita ut mirarentur. qui non erant nescij, quantopcrd amaret pudicas virgines, Leodij Christo deuote famulantes. Sed praeuenerat dc praemunie rateam Dominus, quippe qui non ignoraret, quam atrocem eius animo dolorem allaturi ei sent rumores eiusmodi, ni praemuniretur. Cumque fratres Oegniacenses, vi solent Clerici, non mediocriter sibi timerent, quod fama sparserat hostes eo ven. turos illa interim nihil perturbabatur nihil formidabat, sanctiis Angelis eam conso lantibus,dc in terra pacem hominibus bonae voluntatis nunciantibus. Porr5quda ad idomum Oegniacentem attiner mi illa pace & tranquillitate fruebatur; n spiritu certior effecta dc de pace suorum,dc de sanctarum,quas diximus, virginum minimE cota irumpenda integritate. Attamen videbatur ipsi terra tremere & quasi conquer qubdiis hominibus alimcnta suppeditaret, qui in creatorem suum tam immani scelere in
Miles quidam cius regionis.vnde ipsa traxerat originem, genere nobilis, militia strenuus & seculi vanitatibus deditus.inanis scilicet re vanus, diuinitus permotus ocsanctae mulieris admonitionibus dc precibus adiutus relicto mundo,ad Dominu con--ι uersius est.Tum vero daemon effrenis d. mirabiliter pudefactus,apparuit ancillae Chri buridui, sti queribundus,dc minaci vultu,instar canis praegrandis saeuiens in eam,&dicens: O te proteruain, dc nobis inimicam atque aduersiam, quae ingens damnum nuper dedisti mihi, quando unum e praecipuis ministris meis abstulisti . lam aliquandiu milite illo in bono proposito perseuerante accidit ut quodam die ederet apud hospitem dccre ditorem suum,ciuem Nivellanum opulentum cuius in aedibus,cum esset secularis,sspe admodum dissolute vixerat,dcut solent milites ,res suas prodige dilapidarat . Necatasacuo ab eius iamiliaritate subducere se poterat, quod etiamnum illi esset o ratus.