장음표시 사용
101쪽
um R OG R. AP caciores influxus impendetre in produbione quorundam fontium, quam diurnos planetas : sic etiam hi fontes noctis magis sequuntux naturam et motum.
quam talis , quibus solet planetae diurni
Concludamus ergo fontes qui se-M:Intur 'aturam istis et motum et qui diu virtutes suas manifestant, noctu verti Occultant, piritu vitae solarisollere ac MVigere , qui interdiu vigere solet; noctu v ro silere, et sic eius virtutes interdiu etiam florent, et hoctu marcescunt,et omninobescunt.
i ' nonnulli noctu igeant , intc sileant. CAPUT XXIIII. . RA R V M est, ac valde mirum Deum
authorem naturae, non voluisse virtutes omnes &proprietarςs naturales in-i No, sis terdiu sol elucescere 3 noctemque etiam,as habet voluisse suis dotari virtutibus, & miris irtutes naturae donis, Die ola totas non excludit re expadit naturae dotes, nox suas particu' lares hahei ac retinet phoprietates: ut luminibiqueculuribus illustratur , sic etiam:
102쪽
particulari condonatur naturae dote, Rixta naturalia possidet qu noctu solumttutes suas dc proprietates ostendunt, αanifestant. Nd si nox etiam sua ha-at peculiaria animalia,quae noctu solum aS Peculiares exercent actiones, sic αantas dc albores habere debet, quae no- a plus virtutis 4c actionis, quὶm inter-u possideant,ut animalibus nocturnis imrutant.Fotes etiam nocturni esse debent, at plus virtutis noctu,quam interdiu ob-aent, noctemque mirandam constituunt.
praegrandis est numerus florum qui pularitudinem suam noctu ostendunt,inte .u vero occultri.Et arbores quam multa:
int quae noctu fructus excludunx,& quod retiosius habent nocti consecrant, & de-
Lumen etiam illud ustae 'quod est ream omnium principium, nunquam et aentis vera unione=ermiscetur; nisi notis tempore: unde Philosophi Spagyrici, :nigmatice, dum cloquuntur de mixtio-ie illius luminis cum corpore elemento-um, asserunt' noctem praebere vestimena lumini visibilia, ac palpabilia, vocant-lue lumen illud a natura ira praepararium, diem noctis humiditate circumse .
Hinc vera r tio: poeti. potest , cur sinysontes nisnnuli, qui noctu virtutes suavorindant, nifestent 3 non enim Val-lde mirum est , cum lumen illud vitae, re-
103쪽
rum omnium principium vniatur & misi .ceatur elementis tempore noctis, reperiri mixta, plantas, arbores, & fontes qui spiritum iIlum vitae in iis stanti suae mixtionis cum elementis attrahant & sugant, inalbmentum'conseruationem sui ipsius ι deinde plus virtutis habeant cum & principium virtutis actionis tunc temporis plus fugant, re attrahant, suasque actiones tunc temporis magis manifestant, cum a principio actionis dc virtutis suscitetur intimus calor ad actionem, ut recipiat alimentum & fotum naturalem suum quem illi competit.' Vnaquaeque etiam res naturali instinctu ac propensione fertur in amorem rei sibi similli tum substantia, tum qualit late. At ea Omnia quae noctu vigent similem liabent naturam cum Luna, di constellationibus nocturnis siquidem vi tutes coelestes ea omnia quae noctu vigent, Compingunt ac componunt, dc eatenus illis omnibus4imilem infundut naturam. Cum autem Luna & reliquae constellationes nocturnae noctu vigeant & polleat, rationi consonum est, Vt illa omnia quae nocturnarum constellationum sequuntur essentiam, sequantur etiam qualitates Be irtute carum : Cum autem constellationes nocturnae una cum Luna jpsa plus virtutis habeant noctis tempore, quam luce diei, sequitur hinc ea omnia quae nocturnarum constellationum sequuntur essentiam
104쪽
- SPAGΥRICUM. - 9 Ieritiam & naturam, plus habere virtu-: ri cita, quam diu: fontes autem multi nocturiarit quihus Luna & aliae constellationes ni unde tacturna peculiares re pr4rios instillaint influxus,& essentiam propriani l axem: de nisu valentem c.mmunica-arit , Vnde ipsi noctu vigent, diu
Sicut Sol, Solares habet su*s fontes qui .liu vigent, multaque alia inixta quae solis
atura imitatur; iustum etiam & aequum, et rationi naturali consonum Lunam Luna sua nabere sua peculiaria mixta, quibus adeo peculia- Praedominetur , ut tempore in*ctis quo magis lunae virtutes & proprietates elu- 4: Cent, elucescant etiam horum. mixtorum' bua do Proprietates. Noctis siquidem tempore in minatur quo Lunς, aliaeque nocturnae coelestes vi tutes vigent ac florent, fontes qui cum his 'virtutibus ac potentijs coelestibus concordant, suscipiunt plus virtutis & energi , concepto in se spiritu illo vivifico rerum qui ab astris nocturnis tanquam a quibusdam venatoribus, humiditate noctis tanquam rete mirabili captiuus incarceratur, & rerum omnium mixtis sic captus includitur, nec ab hoc carcere potest liberari ullo modo, quin a suo simili puro, et nondum vilibi locorum incluso liberetur. d si tunc temporis spiritus hic re- Vnde iarum omnium virtus copiosita includa- tes noc- .dὲtur mixtis, non mirum est si reperiatur
105쪽
pi vir- fontes nonnulli, qui noctis tempore plus uxi h virtutis habeant, quam plena diei luce, Eoa. cana noctis tempore caula virtutum e quam rum sontium sirprriens, sole autem praedia. sente peregrinetur. '
Vnde nonaulli fluunt tota nocte , die verbsiccantud cis spiritus vitae fontium. pater noctis tempore aqua fiat, vagatur ψ in lucem, dc radios tempore diurnae im
i Concludamus igitur fontes omnes quorum vitius & energia noctu viget, &quorum utida fluit tempore noctis , de- pendere ex Luna, & nocturnis constellationibus , quae quidem virtutem habent humectandi lumen, dc ipsum corporibus
elementorum immiscendi. Lumen ' Lumen autem istud , corporibus 'eIest aqua mentorupermixtum, est scaturigo& causa noctv- emciens. & materialis fontium om- Dium: cum autem causa materialis & essiciens fontium omnium aqua fiat tempore noctis, hinc clarum est, fontes nonnullos vigere & florere magis eo tempo- re quo nascuntur& oriuntur, quam alio 'quovis, clim astra nocturna quae fontes 'hos producunt,tepore productionis, plus 'infundant virtutis , quam alio tempore: agens enim dum agit, suam virtutem in- fundit in materiam patientem,& haec tunc temporis recipit: sic fontes hi ab astris nocturnis producti, virtutem.horum astrorum recipiunti maiorem tempore noctis μ
106쪽
quo pro ucuntur,eimque virtutem manifestant eficaciore & potentiorem,quini alio quovis tempore.
- ω odorex mar θ insontibus proueniant.
SAPORES & odores omnes qui in sapores
fontibus reperiri possunt ex spiritu mundi , fontium caula efficienti proue' soti iba,niunt : harum qualitatum varietas ex unde varia cocti'ne elementorum quae fonti- sint. hiis instat originem habeti cium enim miscentur elementa ab ipso spiritu dumtascentur concoqui videntur ab ipso coelesti calore ipsius spiritus , & in ipsa coqctione gradum saporis εc odoris acquirunt qui competit mixtioni & coctioni. horum elementorum: id experientia quotidiana certunt & manifestum habemus,infructibus eiusde speciei apud Italos, apud Gallos, apud Anglos, Germanos, dc alios eiust nodi populos. Gi fructus etsi sint eiusde speciei, tamen sunt diuersae qualitatis, nec uno & eodem sapore & odore donantur, sed penitus vario ac diueris, Pr
107쪽
pter diueris climata, in quibus enascur fur hi fructus; quia in his diuersis terrae
regionibus, calor externus λlis varius ac diuersus est, & planetarum aliorum influxus etiam varius est, qui coctionem de pepasmum horum filatauum variar ; dc perinde humidum radicate. eorum variat
ac distinguit, quod diuersis qualitatibus ipsum condonet unde varius in his omnibus fontibus sapor & odor. Vt se habent fructus in diuersis terraest artibus, sic se habent. fontes in diuersis'
terrae antris ac cauernis : in his enim cum
sint inter se diuersiae & variae , variatur humidum radi cale fontium Sol, enim Mastra reliqua,varijs suis aspectibus,in diu: in iis terrae partibus dispositiones varias producunt in terrae cauernis,ufide fontes qui hic producuntur varijsuhr, cum sol&astra lumine & iniluxu varia ibi sint: & proinde cum ' varia sint influxu, effectibus etiam & productionibus variari oportet; hinc etiam qualitates sontium variari necesse est, olim & substantia varia sit. Aciditate donantur nonnulli, amaritudine alij, dulcedine multi, insipidi quamplurimi, vinosi nonnulli,s aliti, acres, & morda-'ces quidam. At potabiles insipidi, & sine odore ullo esse debetit, ex puro solis influ-
au & radio volatili, cum puro elementorum humido,hoc cst cum pura elemento- trum omnium substantia . cui humidum
aeris,& aquae praeualeat uehoc est mercviij
108쪽
vitat praedominetur substantia: hinc enim tantum potabiles & alimentithisiunt in re
. Omnes hi varii sontium sapores, qui in Yarsis per totum orbem fontibi,s creperiuntur, non ex alio scaturiunt , quam ex humidό, seu mercurio fontiu m,qui varius factus est ac diuersus, ex vario & diuersolumioe dolis & astrorum, quae mercurium hunc constituunt, & secundum varietatem aspectuum solis & astrorum , Variatur hic sontium mercurius, qui diuersis qualitatibus primis & secundis hinc donatur : haeque qualitates magis ac magi perficiuntur dum interno suo sole, hoc est calido naturali & innato, ad maturitast tem & coctionem perducuntur. Qui sciunt calido congelare aquam, experientia sciunt & intelligunt quid velim, & qua ratione Vnum idem cinctione lacontinua, varijs in temporibus Variatur , ac diuersis donatur qualitatibulex sola continua coctione, quae a tem id, ternu rei suscitat, & sua occulta dona Vproprietates manifestas & visibiles reddi . Negare tamen non postum quin alii quando in fontibus portio quaedam vir trioli, aut alterius alicuius mineralis adfimisceatur & ex horum mineralium Hix tione adueniat solitibus pς- uiatis qui dam uapor qui quid*m sit poc cum non
naturalj s. scd. aduentitius ex mixtionecidentali, sicut negotio per
109쪽
sapores ac odores insontibus ex calo re interno de pendant.
stillationem ex aqua sontis separari potest i alii verb sapores cum sint insiti & ninturales, nullo artificio humano a fontibus separari possunt,sed una semper persistunt,&vn cum ipsis aquis commoriuntur pereunt,nisii mutetur & alteretur ipsemet aqua fontis per coctionem internam solis terreni, hoc est caloris naturalis ipsius terrae, qui omnia terrena, εc fontes. ipsos alterat &. varijs qualitatibus ornat,ex varia coctione interna quam recipiut fontes ex interno suo sole, seu calido innato. Ut infructibus apparet, qui ex coctione Varia, quam suscipiunt ex interno suo sole, donec omnino intereant & consumantu semper variis, ac diuersis dotantur qualitatibus primis ac secundis. His itaque constitutis concludere possumus sapores omnes qui in fontibus varij reperiuntur , dependere ex interno suo calore, seu sole ac sulphure, quod essentialiter fontes constituit quodque sulphurasendo in humidum suum radicate quod oc mercurium nos dicimus, dum varie coquit illud, variae hinc exsurgunt qualitates & perinde sapores,qui in sentibus reperiuntur vij; ex varietate coctionis humidi radicalis eorum seu mercurij , seu
ssiritus mundi in ipsis λntibus indiuiduati originem habent. Etsi in nonnullis
ex mixtione mineralium nonnullorum,
uti vitrali,sulphuris, Salis,& similium e pendeant ,qi tmen mixtio accidentalis
110쪽
sp AG TRICVM. IO3 non essentialis, estisque causa inda- atu facilis est , cum ex occursu mineralium horum dependeat.
ba, communi omnium consensu, aD ristasisserit, aquam fontis vulgaris & potabilis μ' aestate frigere magis, quam alio quouis tempore ; imb & hyeme lescere propter antiperistasin.Est autem inter philosophos antiperistasis c pressio undique circumfusa frigoris vulcaloris, hoc est actio caloris pellentis & comprimentis undique calorem. Ut verbi gratia dum aestate calor in superficie terrae viget: calor ille vigens Comprimit undiique ipium
in intimisacpisfundis serrae cauemis: Unde cauernae tunc t*mporis se em dc quicquid in ipsis reperitur friget etiam: au Inverb hyernis tempore viget frig is in sa- perficie terrae, frigus illud ,rigens, calore mpellit ac c0mprimit in ivtunis terrae ani- ρtris, & sic interiora icrrae calent hyemri tempore. Reciproca autem haec actio ca-