장음표시 사용
211쪽
bituri. equidem, cum mihi ob ipsorum interna mala dilata proelia magis, quam pacem datam intelligerem; abnuente Tigrane, qui mea dictastro probat, te remoto procul, omnias albis obnoxiis, rusus tamen bellum cepit: Marcumq. Cotta Romanu ducem apud Chalcedona terra fudi, mari exui classepulcherrima: apud Cynicum magno cum exercitu in obsidione moranti Irumetum d fuit , nullo circi; adnitente: simul hiems mari prohibebat . ita sine ui hostim regredi coaditus in patrium regnum, naufragiis apud Parum, O HGracleam militum optimos cum classibus amisi. resituto deinde apud Cabira exercitu , O uaruis inter me, atque Lucullum praeluis, inopia rursus ambo ince si . illi stuberat regnum Ariobar anis bello inta tum: ego , uastatis circum omnibus locis, in Armeniam concessi:sicutiq. Romani non me , sed morem suum omnia regna subuertendi, quia multitudinem arctis locis pugna probibuere, imprudentiam Tigrani ζ pro uictoria ostentant. nunc quaeso considera, nobis oppress, utrum firmiorem te ad resistendum, an finem belli futurum putes ζ Scio equidem, tibi magnas Ues uirorum, armorum, O auri esse: Oea reὰ nobis ad soci tatem , ab illis adpraeda m peteris . ceterum conflium est, Tigranis regno integro, meis militibus, belli prudentibus, procul ab domo,paruo labore per nostra corpora bellum conficere: quando neque uincere, neque uinci sine tuo periculo posi-
212쪽
mss. an ignoras Romanos ,poctquam ad Occidentem pergentibus finem Oceanus fecit, arma huc .
conuertisse in neque quicquam a principio, nisi partum habere, domum, coniuges, agros, imperia, convenas , olim sine patria, sine parentibus , pe-fle conditos orbis terrarum: quibus non humana ulla, neque diuina obstant, quin socios, amicos , procul iuxtaq. sitos inopes, potentesq. trahant , excidantq. , omniaq. , O maxime regna hostilia ducant. nanque pauci libertatem, pars magna iustos dominos uolunt: nos sius ecti sumus amub , O in tempore uindices assuturi. Tu uero, cui Seleucia maxima urbium , regnumq. Persidis inclytis diuitiis est, quid ab illis, nisi dolum in praesens , O postea bellum expectas ζ mani armat in omnes habent, acerrima in eos, quibus uictis spolia maxima sunt: audendo , O fallendo, bella ex bellis serendo magni facti. per hunc morem extinguent omnia, aut occident: quod discite non est, si tu Mesopotamia, nos Armenia circungredimur: exercitus sene stumento, sine auxillis: fortuna autem nostris uiijs adhuc incolumis. teq. illa fama sequetur, auxilio profectum magnis regibus, latrones gentium oppressisse. quod uti facias moneo, hortorq., neu malis pernicie nostra tuum imperiumprolatare, quam ocietate
213쪽
o Pu Lus R. antea obtinebat regna, P atque imperia , fortunam dono dare , item alia , quae per mortales avide cupiatur: quia O apud indignos sepe erant quasi per libidinem data: neque cuiquam incorrupta permansierant. sed res docuit id uerum esse, quod tu , carminibus Appius ait, Fabrum es e suae quenqβe fortunae: atque tu te maxime, quι tantum alios, praetergressus es , ut prius defessi sint homines laudando fanta tua , quam tu laude digna faciendo . . ceterum ut fabricata , sic uirtute parta , quam magna industria haberi decet: ne incuria deformentur, aut corruant infirmata. nemo enim a
teri imperium uolens concedit: O quamuis nouus , atque clemens sit , qui plus potest, tamen , quia malo esse licet, formidatur . id euenit, quia plerique rerum potentes peruersie consulunt: eo sie munitiores putant, quo illi, quibus imperitant, nequiores fuere . at contra id eniti decet: cum ipse bonus,atquestrenuussis, uti quamoptimis imperites. nam pessimus qui ue asterrime rectorem . sed tibi hocgrauius esse, quam ante Omnibus te armis parta componere. bellum aliorum pace mollivsgessisti: ad hoc uidiores praeda petunt, uicti ciues sunt . inter has disscultates
214쪽
euadendum est tibi, atque in posterum firmandaret'. non armis modo, neque aduersum hostes sed, quod multo maius multoq. asperius est, bonis pacis artibus. ergo omnes magna mediocriq. sapientia res blic uocat: quae quisque optima potest , uti dicat . ac mihi hc uidetur: qualicunque modo tu uictoriam composeueris , ita alia omnia Iutura . sed iam quo melius, faciliusq. conii tuas , paucis, qua me animus monet, accipe. Bellum tibi fuit Imperator cum homine claro, magnis opibus , auido potentiae, maiore fortuna,
quam sapientia : quem secuti sunt pauci, per suam iniuriam tibi inimici: item quos affinitas, aut alia necessitudo traxit. nam particeps dominationis neque fuit quisiquam: neque,si pati potuisset, orbis terrarum bella concussus foret. cetera multitudo uulgi more magis, quam iudicio post alius alium, quasi prudentiorem secuti. Peridem tempus maledictis iniquorum occupandae reipub. in spem adducti homines, quibus omnia probro, ac luxuria polluta erant, concurrere inca-sra tua : O aperte quietis mortem, rapinas , posremo omnia , qμα corruptus animus iubebat, minitari. ex queis magna pars, ubi neque crediatum condonare , neque te ciuibus ,sicuti hostibus, uti uident, defluxere. pauci restitere, quibus maius otium in castris, quam Romae futurum erat: tanta uis creditorum impendebat . sed ob eassedem caussas immane dictu es , quanti, O quam
215쪽
multi mortales postea ad Pompeium disicesserint: eoq. per omne tempus belli quoslcro, atque in- stoliato fano debitores usi. Igitur quoniam tibi uictori de bello, atque pace agitandum est: hoc uti ciuiliter deponas, illa ut quamiustissima, Odiuturna sit: de te imo primum , quia composit rus es, quod optimum D tu est, existima. equidem ego cuncta imperia crudelia, magis acerba, quam diuturna arbitror: neque quenquam dmultis metuendum esse, quin ad eum ex multis formido recidat: ea uitam bellum aeternum, et anceps gerere: quoniam neque aduersius, neque
ab tergo, aut lateribus tutus sis , semper in periculo, aut metu agites. contra, qui benignitate, O clementia imperium temperauere, his Letao candida omnia uisa, etiam hostes aequiores, vim aliis ciues. an qui me his dictis corruptorem uictoriae tua, nimis q. in uictos bona voluntate praedicent Ucilicet quod ea, qua externis nationibus, natura hostibus, nosq. maioreri. nosti sepe tribuere, ea ciuibus danda arbitror: neque barbaro ritu caede caedem, O sanguine sanguinem expiandum. an illa, quae paullo ante hoc bellum in Cn. Pompeium uictoriamq. Syllanam increpabantur , obliuio abstulit f interfecit Domitium, Carbonem, Brutum, alios item non armatos , neque in proelio belli iure , sita pollea supplices per si mmum scelus interfectos: plebem ii manam in uilla publica pecoris modo conficissim.
216쪽
heu quam illa occulta ciuium funera, O repenti- λχus caedes, in parentum, aut liberorum sinum fuga , mulierum o puerorum, uastatio domorum: ante partam d te uictoriam omnia seua, atque crudelia erant. ad quate illi ijdem hortantur: O sicilicet id certatum esse utriusique uestrum arbitrio , iniuriae ut ferent: neque receptam, sed captam diere . Oea causse exercitus Ripendiis confectis optimos, O ueterrimos omnium, a uersium fratres , parentesq. alii liberos armis contendere: ut ex alienis malis deterrimi mortales ventri, atque profundae libidini sumptus quaerorant: atque essent opprobria uictoria, quorum flagitijs commacularetur bonorum laus. neque nim te praeterire puto , quali quisque eorum more , aut modestia , etiam tum dubia uictoria, sese
gesserit: quoq. modo in belli administratione scorta , aut conuiuia exercuerint nonnulli: quorumatas ne per otium quidem tales voluptates sine dedecore attigerit. de bello satis dictum. de pace firmanda, quoniam tuq. , O omnes tui agitatis: primum id quaesio considera, quale id set de quo constultas : ita bonis , malisq. dimotis, patenti uia ad uerum perges . ago sic existimo,
quoniam orta omnia intereunt, qua tempestate urbi I omanae fatum excidii aduentarit , cives cum ciuibus manus confierturos , ita defessos, O exangues regi , aut nationipraedae futuros. aliter non orbis terrarum, neque cundia gentes conglo
217쪽
bata mouere , aut contundere qseunt hoc imp rium . firmanda igitur sunt concordiae bona, Odisicordiae mala expellenda. id ita eueniet,s sumptuum, oe rapinarum licentiam dempsieris; non ad uetera inflituta reuocans, quae iampridem corruptis moribus ludibrio sunt; sed se siuam cuique rem familiarem, O sinem sumptuum statueris.
quoniam is incest mos, ut homines adolescentuli sua, atque aliena consiumere, nihil libidini, a que aliis rogantibus denegare, pulcherrimum putent: eam uirtutem, O magnitudinem animi , pudorem, atque modestiam pro secordia aestimet. ergo animus feroxpraua uia ingressus, ubi consueta non seuppetunt, fertur accensus in Aocios modo, modo in ciues : mouet composita, o res nouas ueteribus acquirit. quare tollendus foenerator in posterum , uti suas quisque res curemus. ea uera, atque simplex uia est, magistratum populo, non creditori gerere: O magnitudinem animi in addendo, non demendo reip. ostendere.
atque ego scio, quam aspera haec res in principio futura sit , praesertim ijs, qui se in uictoria licentius , liberiusq. , qMam aestius futuros credebat: quorum sisaluti potius, quam libidini consules, illosq. nosq. O socios in pace firma constitues .se eadem studia, artesq. iuuentuti erunt: nae ista egregia tua fama simul cum urbe Roma breui concidet. postremo sapientes pacis caussa bellum gerunt: laborem ste otii sustentant. nisi illam si
218쪽
DE RE P. ORDINANDA . 98mam escis, vinci, an uicisse quid retulit 8 quare capesse per deos remp. omnia aspera, uti Ν-les, persuade . nanque aut tu mederi potes, aut omittenda est cura omnibus . neque quisquam te ad crudeles paenas , aut acerba iudicia inuocat, quibus ciuitas uastatur magis, quam corrigitur; sed ut prauas artes , malasq. libidines ab iuuentute prohibeas. ea uero clementia erit, consuluisese, ne immerito ciues patria expellerentur, retinuisse ab stultitia , ct falsis uoluptatibus; pace, concordiamq. stabiliuisse: non, si flagiti s obsecutus , delicta perpessus , praesens gaudium cu mox futuro malo concesseris. ac mihi animus, quibus rebus alii timent, maxime erectus est , negotii magnitudine: O quia tibi terrae, O maria simul omnia componenda sunt, quippe res paruas tantum ingenium attingere nequit 2 agnae mcurae magna merces est. igitur prouideas oportet, ut plebs, largitionibus , O publico frumento corrupta, habeat negotia sya, quibus ab malo publico detineatur: iuuentus probitati, o industriae, non sumptibus, neque diuit s studeat. id ita eveniet, si pecunia, quae maxima omnium pernicies est, usum atque dedecus dempseris . nam saepe ego cum animo meo reputans, quibus quisique rebus claris smi uiri magnitudinem inuenisset, quar res populos nationes ue magnis audioribus auxissent,ac d inde quibus caussis amplissma regna, ct imperia corruissent: eadem siemper bona atque mala repeo 2 riebam,
219쪽
riebam, omnes q. uictores diuitias contempsisse , ef uictos cupiuise . neque aliter quisquam extollere sese, O diuina mortalis attingere potes, nisi, omisis pecuniae, ct corporisgaudiis, animo indulgens , non assentando, neque concupita praebenda peruersam gratiam gratificans, sied in labore, patientia, bonisq. praeceptis, O factis fortibus exercitando. nam domum, aut uitam extruere, eamq. signis , a*lsis, at sq. operibus exornare,
O omnia potius, quam stemet uisiendum escere: id est , non diuitias decori habere, sied imum illis flagitio esse . porro ii, quibus bis die uentrem onerare , nullam noctem sine scorto quiescere mos est; ubi animum , quem dominari decebat , seruitio oppressere, nequaquam eo posea hebeti, atque
claudo pro exercitio uti uolunt. nam imprudentia pleraque o se praecipitant. uerum haec, O omnia mala pariter cum honore pecuniae desinent, si neque magistratus, neque alia uulgo cupienda uenalia erunt. ad hoc prouidendum est, quonam modo Italia , atque prouinciae tutiores sint: id quod factu haud obscurum est. nam ijdem omnia uastant, suas desierendo domos , O per iniuriam alienas occupando. item ne, uti adhuc, militia
iniusta, aut inaequalis sit: cum alii triginta, pars nullum stipendium faciet: O frumentum i quod
antea praemium ignauiaefuit, per municipia, O colonias illis dare conueniet, cumstipendiis em ritis domos reuerterint. Quae reip. necessaria, tia
220쪽
biq. gloriosa ratus sum , quam pauci mis ab Diani. non peius uidetur pauca nunc defanto meo disserere . plerisque mortales ad iudicandum satis in genii habent; aut stimulant: ueruntamen ad reprehendenda aliena facta, aut dicta ardet omniabus animus. uix satis apertu os, aut lingua prompta videtur , quae dicta pes lore euoluat: quibus me subiectum haud paenitet , magis reticui e prigeret . nam siue hac ,stu moliore alia uia perget: a me quidem pro uirili parte dictum, O adiutum fuerit. Abeliquum es, optare , uti quae tibiplacuerint, ea dii immortales approbent , beneq. eu nire sinant.