장음표시 사용
241쪽
atque immanissimo facinori fuisse accommodatu
rum Fontem aperuimus, iudices , omnium Catilinae morum, atque omnis consuetudinis, unde illi demanauisse uim istam praeclaram consiliorum facillime intelligendum es: nunc uidendum est , stem atrocissimisiceleris unde illa subministratam fuisse iudicemus. Cum hic itaque sicum repeteret memoria miserandam ignominiam comitiorum , turpesq. angustias afflictae rei familiaris, utpintueretur , uel sibi uiuendum, ac moriendum fore cum turpitudine summa, vel senatum nullum esse oportere: de ratione tollendi ipsius primum cogitare coepit. nam illo deleto, sine dubio intelligebat, uiam latissimam libidinibus suis continuo patere. uertit itaque oculos ad innumerabilem copiam iuventutis , qua dies , ac noctes stipabatur in exercenda consuetudine suarum cupiditatum. cum putauit manum ipsam hominΗm, tanquam
hastam ualidissimam furoris sui facillime sibi a
commodari posse , quam contorqueret in omnium nostrum ruinam, atque interemptionem: ut qua cognouerat educatam uitae praui mae institutis , . imbutam epenumerosanguine miserorum ciuiu, ardentem incredibili desiderio praedae, sibi uero mira familiaritate conciliatam. genus est hominum uehementer exercitatum ferro, atque inopia,duabus rebus ad omne genus facinoris paratissimum: quod quidem ego ciuitati nostrae, maxime debilia latae bellis ciuilibus, atque afflicta magnitudine
242쪽
calamitatum, magnopere pertimessendum esse iudico. mihi enim illis praeter stem, atque animam fortuna resieruauit: atteram ad disserendam uita necessitatem, alteram ad liuorem suum magnisce accommodatum . nihil illis contemptibilius equos siquidem rudimenta uitae tradu Ia, in hac tenuissimare deposita nunc ingladiatoriis muneribus , nunc alia facinoris atrocitate partim ad omne scelus, partim ad omnem patientiam er dierunt . uerum hae pestes, sententia mea quo fuerint abie Iiores, eo magis extimescendas esse reor, tanquam perpetuo seditionum ciuilium, ac rerum novandarum areidissimas: siue quia uoluptatem capiant ex maerore fociae calamitatis: siue quia ciuitatum uersutiam, mutabilitatem rerum suarum portendi quodammodo arbitrantur. hi sunt quidem, quos in foro quotidie in oculis ciuium calamistratos, ac uestibus collucentes passim obuol tare cernimus, fortunas omnium popularium, atque otium ciuitatis luminibus consignantes: qui non modo arrecti permanent ad oportunitatem cuius iam praesentis commodi, uerumetiam gestiune ad opinionem steratae utilitatis. Si feras quidem omnis generis, qreo magis attenuata fuerint penuria edendi, eo magis praecipites, atque natas ruere in perniciem uidemus: quid hanc desterato- rum colluuiem ieiunam, sitientem facstitatum nosrarum, quo impetu, qua ue strage ruituram esse creditis, aut debacchaturam, si se carceribus
243쪽
emiserite cum illa ratione careant, atque intellia gentia : hi uero non absint penitus ab ipsa facultate intelligendi. Grauissimi quidem seunt morsus irritatae necessitatis. dis immortales, quae clades ab illa feritate hominum : quae genera flagitiorum emanauissent, si nocturnus iste imperator quasi quasidam rapidissimas beluas in urbis 'nates immittere potuisset j horret animus iudices, ea cogitatione complecti, quae milieri pertulissemus, si sopor oculos consitares detinuisset. restinguendas itaque Jamma nobis steterata, O atrox: dis adhuc utiata cineribus, ac sopita, facultas resinguendi leui ime data est: ne, cum omnia comprehenderit quod immortales dis penitus auertans nos si ustra postmodum furibundam, atque exul- .
tantem rectinguere cupiamus. neque rectorem nauis audiendum prorsus extimo, tuino maerore calamitosae tempestatis, quam illi fugere facili me licuisset , consurgentem primo, sibi. , ac rebus Dis naufragium minitantem neque item gubernatorem urbis in imo excidio, oe calamitate ciuitatis, quam impendentem prius ipse consilio suo, si q. prudentia pustinere quodam modo , ac proput are potui siet. Serae sunt bominum lamentationes, prorsus f. uituperatidae , qlias occupatas in iis lugendis cernimus, quae uitio suo, de diag. contigerunt. Callicratidi Lacedaemoniorum duci, cum ornatismam, cui praeerat, classem
funditus amisisset propter immoderatam gloriae
244쪽
cupiditatem, nihil ad eam restituendam nouissima consilii ratio suffragata est; quam ita struare poterat , si modo in statione continuisset. Terentio Varroni sempiternum dedecus , atque immortale monumentum erui flagitiose turpitudinis deleta ad Cannas temeritate sua pulcherrima Αρ- manorum legiones: quae struata periculosissimo tempore reip. sine dubio fuissent, O robur eximisi pulcherrimae urbis, perpetuum decus consularis prudentiae , disciplinaeq. militaris. re Ie itaque maiores nostri summis laudibus esserendi sunt,qui . Melium, qui Gracchos, qui Manlium Capitolinum , qui Drusum , qui Saturninum ,forti F- mos homines , O reip. saepenumero non mediocriter opitulatos , quod deuenissent in assectata Irannidis suspicionem, morte multandos esse puta nerunt. nec Sp. Melio fauor amplisimus ciuitatis, nec Gracchis aut sui Scipionis clarisimi uiri memoria , nec Manlio celeberrima gloria Capit ἰη liberati , nec Drusio san tissimi sui penates, nec Saturnino iussacrosanctae dignitatis auxiliata est. quid ita ἐ quia necem paucorum , aut unius hominis , calamitati publica maiores nostri semper anteponendam esse putauerunt. quid ingenus crudelitatis eximium non sunt arbitrati , ciues eos perimere , summisq. affligere supplicijs, quorum in remp. persepe clar Uma beneficiorum genera e
titissent f minime. quid ita Φ quia nullum satis dignum supplici, genus in eos consumi posse opina
245쪽
bantur, qui patriae suae libertatem opprime ectatuissent: nec illos ciues esse iudicauerui, quos abiecisse rationem patriae caritatis intuereutur . at contra, eos, qui tales interemissent, non modo dici, atque appellari ciues, ut essent , statuebat,sed assciendos fore immortalibus donis, acfempite na hominum memoriae consecrandos. Quid enim
potest indignius dici, quam uitam d patria fusice
ptam ad illius perniciem calamitatemq. consei res quid singi siceleratius, quam eorum paenas,ac crudelisimam seruitutem excogitare, quos iisdem moenibus , ac tectis confli tutos eaedem leges, a que eadem uiuendi ratio continuisset ζ quid denuque potest intolerabilius existimari, quam infe re delubris deorum immortalium, ac facultatibus nostris, illininceleratas faces, hinc acerbissimas expilationes ' haec qui curauerunt,iudices,aut qui tentaverunt, nunquam ego alienos ab hostiabus , aut dissimiles feritati bestiarum exictimabo. Vidimus de le perficiendi nefaris, facinoris: videndum es de loco, quam latebram commodissimam O tuissimam egregiis artifex delegit , cum
contegendae costrationi sua, tum armis Omnibus eius artifici, comprehendendis: ne forsan to mere domum nobili se i ciuis, atque opulentisi mi M. Laecae delectam esse iudicetis . primum homo delectus est huiusmodi nefanis cupiditatibus finis, quo participe siemper usus fuerat:consiliorusuorum, adiutore teterrimarum libidinum , socio
246쪽
maximorum periculorum: cui ste lato frequenter in dissicissimis rebus,siummam huiusmodi atrocise
smi mali tuto committi posse, facillime sibi polliacebatur . praeterea domum sibi diligenda esse iudiacabat,solitudine locorum desieriam, ab omni stequentia populi remoti mam, Pae scilicet uoces coiurationis tutissime continereposset. contulit igi- tur est in ipsam M. Laecae domum,remotam ab omni celebritate,constipatam multitudine arbuscularum , O ab omni sui'icione prodendi facinoris
non mediocriter abhorrentem. quos vero tetenderit ibi coniurationis laqueos, aut quas catenas sicelerum conflauerit nobis, ac facultatibus nostris, Saturnalium dies patefas tura fuerat, nsprimis benignitate deorum immortalium, deinde uigilantia consulari, nefaria sicae de manibus latrona. excidissent. nullas amplius tendiculas pertimesiamus ab execrabili monstro, nullas insidias ab ho-
se teterrimo. tenetur ferat nec, si uiri estis, declinatura est telum ipsum sacrosandia uestrae auIIoritatis. Ne ue Catilina nestias, uigilanti mos cosules habere rempub. te, quocunque ueneris, qu cunque abieris, diligentia nostra circunsiptum teneri: quid hesterna nocte conciunculis tuis agitatust, licet mecum recognosias. Cum ad M. Luecam uenisses, cum uno ex fidelisimis commilitonibus tuis ad multam noctem; teq. in interiorem una cum illo cubiculi partem recepisses, tanquam in sacrarium memorabile cupiditatum uectrarum trepente
247쪽
repente de Laeca scissitari coepisti , num quis ex coiuratis aduenisseet: cum subito Lentulus, ac C thegus , teterrima capita maleficiorum omnium, furibundi, atque alacres irruerunt , moxq. iu-gre o uocistrare coeperunt: quid agis Catilina ἐcur uoluptates nostras diutius remoraris ἰ praestoseunt Saturnalia nobis otiosis, atque oscitantibus, quem unum diem sepenumero nuncupare solitures euersorem siuperbi mi ordinis, fugatorem aerumnarum nostrarum, lucem ac principem uniuersὰ nostrae dignitatis . num ingeredis negotuis ignoras stequendas esse temporum oportunitates ζ Oin occasione rerum desidiam, ac tarditatem omnem quamdiligentissime fugiendam ρ mutabilissimae quidem hunt deorum uoluntates: O fortunam, cum abire permisieris, stustra postmodum
discedentem , ac fugientem sis imploraturus. ω- tia uero conquerentem tu pascis pro re subsiecu tus', Aquilam argenteam proferri continuo ius mi ,praeclaram aulicem, ac gubernatricem furoris tui futuram. testor noctem ipsam, impiarum molitionum tuarum conficiam ac testem, nihil ex iis me fugisse, quae clandestini uestri conatus agitauerunt. perpauca satis attigisse fuerit,nesiolitudine in ipsi latibulorum tuorum, cu Ora
vulgi plane deuitauissees, fefellisse te crederes diligentiam pariter, atque industriam conctularem. Linquo telorum innumerabilem, atque inexcogitatam copiam, quam in udem furialibus antris
248쪽
constipandam, atque occultandam fore curauisti: mitto litteras manu tua scriptas, diuersis munis pse reddendas, quo furori tuo succurrere, atque opitulari uellent: transeo rem illam smillimam prodigio, cum mane, isto iam coacto feratu, redundantibusq. subsessiis , strius in senatum praeter
consuetudinem venisses: quod nulli non oculi test- natoru statim consignarunt ingredientem, demisso uultu , passore terribili, luminibus errantibus, ac facie praefecterente nescio quid inusitatae crudelitatis . praeterea Saturnalibus proxime futuris rem adoriri placuit, quo die ciuitas omnis feriata publico et to conferre sese in montem Aventinum, ac rusticari quodam modo solita est: cum tu manum furoris tui diligenter armatam, atque instrudiam primum ad Gedem senatus, ac consulum ,
deinde ad occupandam Capitolii arcem munitissimam fueras immissurus: atque his perfectis, daturus operam cum direptioni publicae, tum infamandis adibus, atque his trucidandis, qui remp. defendere uoluissent. Videtis iudices lucem clarifismam rationum, quam ego pro tento censio nullis inuolucris tenebrarum suarum obruturos esse, nec M. Laecam praeclaram sedem,atque officina teterrimae coniurationis, nec ipsum detestabile caput,
atque obscenum artificem Catilinam. cumq. Hee Omnia constent , animaduertendum es pariter mno maleficis genere Catilinam non modo deos, ac Patriam, uerum etiam mores, leges, consuetudi-Z nem
249쪽
nem urbis, atque instituta maiorum uiolasse .primum xI I tabulis cautum esse cognoscimus , nequis in urbe coetus nocturnos agitaret: deinde lege Gabinia promulgatum, qui coitiones ullas cladestinas in urbe conflauisset, more maIorum , campitali supplicio multaretur. de te itaque Catilina scistitor , tuUcoetus istos commilitonum tuorum contra praecepta x II tabulis contra leges noctras, contra uero sienatus, ac plebis auctoritatem no tu
cogendos esseputavisi ἰ deinde quaero , si quando in lucemstepulcrales ista conciunculae tuae prodidissent, quid restonsurus fuisses stratui ζ quid consulibus Z aut quid uiris optimis, atque amantis mis patriae ξ quid leges igitur nostras uiolas Catilina ζ quid senatus auctoritati contradicisZ aequum enim est instituta maiorum, atque edicta grauissimi, san itissimiq. ordinis, quia perstringere uesania tua non es ueritus , ea restituas, ac sarcias
supplicij tui memorabili animaduersione. Ma lius Torquatus filium siuum summa O singulari
uirtute adolescentem, quod is in hostem contra mandatum patrium dimicasset, uidiorem acriter percuti securi iussit: nos uero te tam temerario ausis tendentem contra mandata senatus, contra uniuerse Romanae resp. maiestatem Catilina pers
remus ' maiores olim nostri, sapientissimi homines , O sine dubiograuissimi, num leges ὸ Graecia per legatos suos accersiendas esse putauerunt, quibus hane imperii magnitudinem perpetuo flabili
250쪽
rent, ut tu homo recens ,stueritate illarum cum
barbatulis tuis abutereris j non ita usum Carthaginiensibus accepimus, in Hannone suo morti condemnando , fortissimo, ac triumphali uiro, quod is edictos enatus minus obtemperauisse putaretur. non ita placuit Atheniensibus , urbi sine dubio doctissimae, atque eruditissmae, cum e Sicilia, be kq. grauissimo reuocandum esse Alcibiadem statuerunt,summum O singularem imperatorem, quem iuberent expiare supplicio suo leges uiolatae religionis . non ita denique a maioribus nostris iudicatum est , cobortibus exoletorum tuorum sententia mea longe anteponendis , cum L. Sulpicisi,
consulari familia siummoq. ingenio uirum ,propter exiguam notam libidinose suspicionis censuerunt remouendum essenatu, multosq. dies in uinculis habendum esse putauerunt. uos uero , ludiaces, Catilinam non modo leges nostras, atque auctoritatem senatus crudeliter labefactantem, v rum etiam uniuersios ciues ad perniciem ferro, ' mq. deuocantem, impune perferetis e Iacet ho- .moprostratus euentu maximarum molitionum:
ut qui conatussuos conficientia uestra patefactos atque illustratos cernat, neque contentos fuisse seu superstitione cruenti sacramenti ,seu tenebris nocturnis su solitudine locorum maxima, O singulari. Contundite igitur, contundite iudices genusinud inauditi furoris: comprimite hominem g sientem ess nata temeritate, flagrantem inm