장음표시 사용
221쪽
CIo ego quam dissiciis , atque a1' S rum sadlupi , colitium dare regi, aut imperatori , postremo cuiquam mortali, cuius opes in excelseo sunt: qκippe cum O illis cosultorum copiae adsint: neque defuturo quissuam satis callidus ,satisq. prudens sit . quinetiam sepe praua magis , quam bona, consilia pro 'ere eueniunt: quia plerasique res fortuna ex libidine sua agitat. Sed mihi studium fuit adolescentulo
rempub. capescere: atque in ea cognoscenda multam , magnamg. curam habui: non ita ut magnsratum modo caperem, quem multi malis ari
bus adepti erant: sed etiam ut rempublicam domi, militiaeq. , quantumq. armis, uiris, opulentia posset, cognitum habuerim. itaque mihi multa cum animo agitanti consilium fuit, famam m destiamq. meam post tuam dignitatem habere , O, cuius rei lubet, periculum facere, dum quid tibi ex eo gloria accederet . idq. non temere , aut ex fortuna tua decreui: bed quia in te praeter ceteras , artem unam egregie mirabilem coperi, semper tibi maiorem in aduersis, quam in fecundis rebus animum esse . sed per ceteros mortales illa
res clarior est, quod prius debes fui it homines
222쪽
laudando , atque admirando munificentiam tua , quam tu faciundo, quae gloria digna es sient. equidem mihi decretum est , nibal tam ex alto reperiri
posse, quod non cogitanti tibi in promptu set . n que ego , qua visa sunt, de republica tibi scripsi ,
quia mihi consilium , atque ingenium meum amplius aequo probaretur :sed inter labores militiae, interq. proelia, uictorias, imperium , statui admonendum te de negotiis urbanis . nanque , tibi si id modo in pectore consilii es , ut te ab inimicor si impetu uindices , quoque modo contra aduersum considem beneficia populi retineas: indigna uirture tua cogites. n in te ille aramus est , qui iam dprincipio nobilitatis factionem dicturbauit, plebem m. ex graui seruitute in libertatem restituit , in praetura inimicorum arma inermis disii cit , domi militiaeq. tanta , O tam praeclara fac nora fecit , ut ne inimici quidem queri quidquam audeant , ns de magnitudine tua: quin accipe tura , quae dicam de summa reipublicae : quae prose ZIoaut tu uera inuenies, aut certe haud procul dsero .sed quoniam Cn. Pompeius aut animi prauitate , aut quia nihil maluit, quam quod tibi ob esset , ita lapsius es , ut hoibus tela in manus iaceret : quibus ille rebus rempublicam conturbauit , eisdem tibi restituenda est. Primum omnium summam potestatem moderandi , de uectigalibus,
sumptibus, iudicijs , senatoribus paucis tradidit plebs Romana, cuius antea summa pote Ias erat:
223쪽
neque his quidem legibus in struitute reliquit iudicia, tametsi sicut antea tribus ordinibus tradita sunt: tamen isdem illi factiosi regunt, dant, ad
munt , quae lubet: innocentes circumueniunt: suos ad honorem extollunt. non facinus, non probris,
aut flagitium obstat, quo minus magistratus ca- piant : quod commodum est, trahunt, rapiunt: postremo tanquam urbe capta, libidine , ac licentia sua pro legibus utuntur. ac me quidem mediocris dolor angeret, si uirtute partam uictoriam more suo per seruitium exercerent. Ad homines' inerti ssimi, quorum omnis uis, uirtusq. in lingua sita est, forte , atque alterius secordia dominationem oblatam insolentes agitaui . nam quae seditio, aut dissensio ciuilis tot tamq. illustres familias ab stirpe euertit e aut quorum unquam uictoria animus rumpraeceps, tamq. immoderatus fuit ζ L. ira, cui omnia in uictoria lege belli licuerunt, tametsi d Sulpicio hostium partes muniri intelligebat, tamen,paucis interfectis, ceteros bene cis , quam metu retinere maluit. at hercule nunc cum Catone, L. Domitis, ceterisq. eiusdem fa-ntionis , quadraginta senatores, multi praeterea culpe bona adolescetes, sicuti hostiae mactati sunt: cum interea importunissima genera oqminum tot mistrorum ciuium sanguine satiari nequiuerint:
non orbi tiberi, non parentes exa Ia setate, uougemitus uirorum, luctus multerum immanem eorum animum inflexit: quin , acerbius in dies ma-
224쪽
Je faciundo, ac dicundo, dignitate alios , alios ciauitate eversum irent. nam quid ego de te dicam , cuius contumeliam homines ignauissimi uita Dacommutare uolunt ψ Scilicet neque illis tantae uoluptati est tametsi ii erantibus accidit 9 dominatio , quasito maerora tua dignitas: qui optatius habent ex tua calamitate periculum libertatis facere , quam per te populi imperium maximum ex magno feri. quo magis tibi etiam atque etiam animo prosticiendum est , quonam modorem sabilias , communiasque: mihi quidem qua mens suppetit, eloqui non dubitabo. ceterum tui erit ingenij probare, quae uera , atque utilia facta putes. in duas partes ego ciuitatem diuisam arbitror , cui ὰ maioribus accepi , in patres, ct plebem . antea in patribus summa auctoritas erat , uis multo maxima in plebe. itaque sepius in ciu
late fecessio fuit: semperq. nobilitatis opes diminutae siunt , ct ius populi amplificatum. βed plebs
eo libere agitabat , quia nullius potentia siuper leges erat: neque diuit is , aut superbia, fied bο- . na fama , factisq. fortibus nobilis ignobilem a teibat : humilimus quisique in armis , aut militia, nullius honestae rei egens , satis sibi , alisq. patriae
erat. sed , ubi eos paullatim exput os agris, ineditia , atque inopia incertas domos habere subegit: coepere alienas opes petere , libertatem suam cum repub. uenalem habere . ita paullatim populus , qui dominus erat cunctis gentibus imp ritabat,
225쪽
ritabat, dilapsus est: pro communi imperio, priuatam sibi quisique struitutem peperit. haec
igitur multitudo primum malis moribus imbuta, deinde in artes, uitasq. uarias dis lata, nullo modo intersie congruens, parum mihi quidem idonea uidetur ad capessendam remp. ceterά, additis nouis ciuibus, magna me spes tenet ,fore , ut omnes expergiscantur ad libertatem: quippe cum illis libertatis retinendae, tum his seruitutis amittenda cura orietur. bos ego censio permissos cum uel ribus nouos in coloniis constituas. ita O res militaris opulentior erit:ς plebs bonis negotiis impedita, malum publicis facere desinet .sed non inscius, neque imprudens sium,et quae mea res agetur: quae saeuitia, quae ue tempestates hominis nobilium futurae sint, cum indignabuntur omnia funditus miseri, antiquis ciuibus hanc struitutem imponi,regnum denique ex libera ciuitate futuris, ubi unius
munere multitudo ingens in ciuitatem peruenerit. equidem ego sic apud animum meum statuo, malum facinus in se committere, qui incommodo rei publicaegratiam ibi conciliet . ubi bonumpubtiacum, etiam priuatim usui es: id uero dubitare aggredi, socordiae, atque ignauiae duco. M. Livio Drusio siemper consilium fuit, in tribunatu seum spe niti pro nobilitate: neque ullam rem in principio agere intendit, nisi illi auctores ferent homunes factiosi , quibus dolus, atque malitia fide cariora erant . ubi intellexerunt, per u um hominε
226쪽
maximum beneficium multis mortalibus dari: uidelicet o sibi quisique conscius, malo atque insedo animo esse: de M. Livio Drusio iuxta , ac deste, existimarunt. itaque metu, ne per tantam gratiam solus rerum potiretur, contra eam nisi ,sua
ipsius consitia disturbauerunt. quo tibi imperator maiore cura Meq. amici, multa praesidia paranda sunt. hostem aduersium deprimere str nuo homini haud discite est : occulta pericula neque facere , neque uitare, bonis in promptu
es. igitur ubi eos in ciuitatem adduxeris, quoniam quidem renouata plebs erit, in ea re maxume animum exercitato, ut colantur boni mores: concordia inter ueteres, . nouos coaleficat. sed multo maximum bonum patriae, civibus, tibi,
liberis, postremo humanae genti pepereris, sistudium pecuniae aut sustuleris, aut, quoad res feret , minueris . aliter neque priuata res, nequepublica, neque domi, neque militiae regi potest. Nam ubi cupido diuitiarum inuasit, neque disic plina, neque artes bonae, neque ingenium ullum satis posset: quin animus magis, aut minus mature , postremo tamen succumbit. saepe iam audiui, qui reges, quae ciuitates, O nationes per opulentiam magna imperia amiseerint, quae per uirtutem inopes ceperant. id adeo haud miran dum est. Nam ubi bonus deteriorem diuitiis magis clarum, magisq. acceptu uidet, primo aestrat,
multaq. in pectore uoluit: sed ubi gloria honore
227쪽
agis in dies , uirtutem opulentia uincit: animus ad uoluptatem d uero deficit. Quippe gloria indu-yria alitur: ubi eam dempsieris , ipsa per se ui tus amara, atque aspera est. poctremo, tibi diuitiae clarae habentur, ibi omnia bona uilia sunt, ydes, probitas, pudor, pudicitia. Igam ad uirtutem una, O ardua uia es: ad pecuniam, qua cuique lubet, nititur: O malis, O bonis rebus ea creatur . ergo in primis auctoritatem pecuniae demito: neque de capite, neque de honore ex co-
p s quisquam magis, aut minus iudicauerit; si neque praeto', neque consul ex opulentia, uerum ex dignitate creetur. βd de magistratu facile populi iudicium sit. iudices d paucis probari regnum est: ex pecunia legi inhonestum . quare omnes prini e classis iudicare placet,sed numero piisres,qua iudicant. neque Modios, neque alias ciuitates unquamsuorum iudiciorum paenituit: ubi promisiue diues, O pauper, ut cuique fors tulit, de maximis rebus iuxta,ac de minimis disiceptat. sied de magistratibus creandis haud mihi quide absurde placet lex, quam C. Gracchus in tribunatu promt gauerat: ut ex confusis quinque classibus forte centuriae uocaretur: ita coaequati dignitate, pecunia, uirtute anteire alius alium properabit. nec ego magna remedia contra diuitias statuo. Mam perinde omnes res laudantur, atque appeto tur, ut earum rerum usus est: malitia praemiis exercetur. ubi ea dempseris, nemo omnium gratuito malas est. c
228쪽
terum auaritia bellua fera, immanis, intoleranda est: quo intendit, oppida, agros, fana,atque dumos vastat: diuina cum humanis permiscet ne-ique exercitus, neque moenia obstant, quo minus
ui sua penetret: fama, plidicitia, liberis, patria, atque parentibus cunnitos mortales si oliat. uerum δε pecuniae decus ademeris: magna illa uis auaritiae facile bonis moribus uincetur. atque haec ita sese habere tametsi omnes aequi, atque iniqui memorent: tamen tibi cum factione nobilitatis haud mediocriter certandum est: cuius si dolum caueris, alia omnia in procliui erunt. nam hi, si uirtute satis valerent, magis aemuli bonorum ,
quam inuidi efflent . quia desidia, ct inertia, Osupor eos, atque torpedo inuasit: strepunt, obtrectant, alienam famam suum dedecus exist mant. sed quid ego plura, quasi de ignotis memorent M. Bibuli fortitudo, atque animi uis in consulatum erupit: hebes lingua,magis malus,quam callidus ingenio. quid ille audeat, cui consulatus maximum imperium maximo dedecori fuit ζ An L. Domitis magna vis est,cuius nullum membrum a 'agitio, aut facinore uacat ζ lingua uana, manss cruentae, pedes fugaces; quae honeste nomin ri nequeunt, inhonestissima. unius tamen M. Ca- . tonis ingenium uesutum, loquax, callidum haud contemno. parantur haec disciplina Graecorum. sed uirtus, uigilantia, labor apud Graecos nulla
sunt. quippe, cum domi libertate uam por inertiam
229쪽
ertiam amiserint: censis ne eorum praeceptis imperium haberi posse ' reliqui de factione sunt ine tismi nobiles: in quibus , siicut instituo , praeter
nomen nihil est additamenti. L. Postumius, O M. Fauonius mihi uidentur, quasi magnae natus
superuacua onera esse , ubi salui peruenire uisi sunt: si quid aduersi coortum est, de illis poti mum iam tura sit: quia pretii minimi sunt. cu
niam nunc , ut mihi uideor , de plebe renouanda , corrigendaq. disserui: de sienatu , quae tibi agenda uidentur , dicam. Postquam mihi aetas , ita niumq. adoleuit , haud ferme armis , atque equis corpus exercui: sed animum in litteris, quod na, tura firmus erat in laboribus , habui. atque ego in ea uita multa legendo , atque audiendo ita comperi , omnia regna , ciuitates , nationer usque eθprosperum imperium habuisse , dum apud eos u ra consilia ualuerunt: ubicunque gratia, timor , uoluptas ea corrupere , post paullo imminutae o pes , deinde ademptum imperium , postremo se uitus imposita est. equidem ego sc apud animum meum statuo , cuicunque in sua ciuitate amplior , illustriorq. locus , quam alijs est, ei magnam curam esse reip. nam ceteris salua urbe tantummodo libertas tuta est: qui per uirtutem sibi diuitias, decus , honorem pepererunt: ubi paullum inclinata restub. agitari coepit , multipliciter animus curis , atque laboribus fatigatur: aut gloriam , aut libertatem, aut rem familiarem defensat: omnibus
230쪽
bus locis ades , festinat: quanto in secundis rebus forentior fuit, tanto in aduersis asperius, magisq. anxie agitat . igitur ubi plebs senatui, sicut corpus animo obedit , eiusq. consilia exequitur: patres consilio ualere decet , populo superuacanea est calliditas. itaque maiores nostri, cum bellis asperrimis premerentur , equis , uiris , pecunia amissa , nunquam defess sunt armati de imperio certare: rion inopia aerarii , non uis hostium, non aduersa res ingetem eorum animum subegit, quinqua uirtute ceperant , smul cum anima retinerent . atque ea magis fortibus consilijs , quam bonis proelijs patrata sunt. quippe apud illos una resp. erat , ei conpulebant , actio contra hostes parabatur : corpus , atque ingenium patriae , non 'ae quisque potentiae exercitabat . at hoc tempore contra homines nobiles , quorum animosseco dia, atque ignauia inuasit,ignari laboris,hostium, militiae, domi factione instructi, per superbiam eundiis gentibus moderantur. itaque patres,quorum consilio antea dubia resp. Rabibebatur, ρο- pre is ex aliena libidine huc,atque illuc fluctuantes agitantur: interdum alia , deinde alia decernunt ruti eorum , qui dominantur, multas, ac arrogantia fert , ita bonum, malumq. publicum existi mant. quod si aut libertas aqua omnium, aut sententia obsturior esset, maioribus opibus rei'. Ominus potens nobilitas esset .sed quoniam coaequa rigratiam omnium, discite en: quippe cum illis