장음표시 사용
231쪽
maiorum uirtus partam reliquerit gloriam, dignitatem, clientelas: cetera multitudo pleraque i scia sit fiententia eorum a metu libera. ita occulto
sibi quisque alterius potentia carior erit. libertas iuxta bonis O malis ,strenuis, O ignauis optabilis est . uerum eam plerique metu deserunt. βαἶ-tissimi mortales, quod in certamine dubium est, quosum accidat, id per inertiam in se, quasi ui-bi, recipiunt. igitur duabus rebus confirmari posse senatum puto: si numero au tus per tabellam.
sententiam feret. tabella obtentui erit, quo magis animo libero facere audeat: in multitudine, et
praesidii plus, O usus amplior est. nam fere his tempestatibus, alij iudicijs publicis, alij priuati
suis atque amicorum negotijs implicati, haud sane reip. consiliis adfuerunt: neque eos magis o Cupatio , quam superba imperia distinuere. homines nobiles cum paucis senator's, quos additamenta DItionis habent, quaecunque libuit probare, prehendere, decernere,eaq. uti libido tulit, facere. uerum ubi, numero senatorum aucto, per tabellam
sententiae dicentur, illi superbia uam dimittet, ubi iis obediendum erit, quibus antea crudelissime imperitabant. forsitan imperator perlectis litteris , decernes, gliem numerum senatorum fieri placeat ,' qNU. modo in multa, O uaria oscia distribuatur. O quoniam iudicia primae classis mittenda putem, quae descriptio, qui numerus tu quoque genere futurus sit, ea mihi omnia generatim d scria
232쪽
scribere haud dissicile fastu fuit: sed prius laborandum usum est desumma consilii: idq. tibi probandum uerum esse. si hoc itinere uti decreueris, cetera in promptu erunt. uolo ego consilium meum prudens, maximeq. Uuiessee. nam ubicunque tibi res prospere cedet, ibi mihi bona fama eueniet. Sed me illa magis cupido exercet, ut quocunque modo , O quamprimum resp. adiuuetur. libertatemgloria clariorem habeo. atque ego te oro, hortori. , ne clarissimus imperator, Gallica gente
subacta, populi R. summum, atque inuictum imperium tabesicere uetustate, ac per siummam secordiam dilabi patiaris. profecto ,si id accidat,
neque tibi nox, neque dies curam animi fedau rit: quin in somniis excitus furibundus, atque amens alienata mente feraris. Manque mihi pro vero constat, omnium mortalium uitam diuino numine invisi: neque bonum, neque malum facinus cui quam pro nihilo haberi: sied ex natura diuersa praemia bonos, malosq. siriret. interea forte ea tardius procedunt: suus cuique animus ex conficietia spem praebet. quod si tecum patria, atqae parentes possent loqui, stilicet haec tibi dicerent. οCaesar, nos te genuimus fortissimi uiri in optima
urbe decus, praesidiumq. nobis, hostibus terrore: quae multis laboribus, ct periculis ceperamus, ea tibi nascenti cum anima simul tradidimus, patria maximam in terris, domum familiamq. in patria clarissmam , praetcrea bonas artes, honestas diui
233쪽
tias, postremo omnia honestamenta pacis, et praemia belli. pro bis amplismis beneficiis, non 'agitium d te neque malum facinus petimus , sied uti libertatem euersam restituas. quare patrata, pro 'fecto pergentes omnes fama uirtutis tuae uolitabit. nanque hac tempestate, tametsi domi, mili- tiaeq. praeclara facinora egisti, tamen gloria tua cum multis uiris fortibus aequalis est:se uero urbe amplissimo nomine, oe maximo imperio prope iam ab occasu restitueris, quis te clarior , quis maior in terris fuerit c quippe si morbo iam, aut fato huic imperio secus accidat: cui dubium est,quin
per orbem terrarum uastitas, bella, caedes, orian
tur ζ quod si tibi bona libido fuerit, patriae, paren
tibusgrat candi : postero tempore, rep. restituta, super omnes mortales gloria Multa, tuaq. unius mors uita clarior erit. nam uiuos interdum
fortuna, saepe inuidia fatigat: ubi anima natura cessit, demptis obtrediatoribus, ipsa sie uirtus magis, magisq. extollit. Quae mihi utilissema fastu uisa sunt, quaeq. tibi Gui fore credidi, quam paucissimis potui, perscripsi. ceterum deos immortales obtestor , ut, quocunque modo ages , ea res tiabi , reiq. pub. prostere e eniat. .. 2
234쪽
1 Q I D precibus apud deos immor-S tales, sanctissmi iudices, uobiscum ali- quando ualuissemus, iandudum O pol remur rep. nostra florentissima , O ciues nostros haberemus tum Rudiosos rerum gerendarum,tum patriae simul , ac uirtutis amantissimos: idq. temporis eximia laetitia si ueremur, cum rationes omnes dicendi nostras in laudem summorum, atque optimorum ciuium consumendas esse videremus. nihil enim statuimus animo dignius nec auctoritate maiorum , nec opinione populari, quam in eo genere uersariforensis exercitationis, quae canere laudes egregias summorum hominum posset, at- que animos inflammare noctrae ciuitatis ad imitan idum. uerum dicendi uoluptas olim sapientisimo
uiro M. Catoni plane contigerit, necnon O Ga bae , Scipioni, Gracchis, Porcinae, Crassio, atque Antonio , summis atque ornatissimis oratoribus rquorum tempora ,singulari praestantia uirtutis, ac studio paene incredibili pulcherrimarum artius loruerunt. 2 Ubisci uero siententia nostra bene ageretur ,si modo tantum abessemus ab illa modectia temporum , atque hominum, nec incidissemus in atrocissimos reip.fluctus , ac miserandam
235쪽
temporum calamitatem. Marco siquidem Catoni , ct Scipioni coaetaneo siuo, monumentis immortalibus hujus urbis , O sine dubio clari simis luminibus temporum suorum, de legibus dicendum Grat , de institutis maiorum, de gloria militari, persepe de la uribus, a c uictoriis. nobis uero, qui
deuenimus in hanc truculentam temporum conditionem ,sublata est omnis gratia dicendi, atque interceptus locus omnis aut iucundissim rmonis, aut conciliandae beneuolentiae popularis . nam si quando uox nostra , siue a foro, siue a curia demderatur, dicendum est perpetuo nobis aut de t terrimis huius patriae calamitatibus , aut de nefariis oppressionibui ciuium, aut de perdita ruuentutis nunc impudicitia flagitiosa, nunc ignauia singulari. quare pestium quanta in dies redundatio est, uos estis testimonio iudices, quorum aures calluerunt assiduitate paene quotidiana, copiaque incredibili ciuilium controuersiarum. Diximus equidem paucis ante diebus, ut probe meminisse potestis , de L. Glabrionis immanitate, atque audacia ,furiosissimi hominis, Osine dubio crudelissimi: cuius instratu sica pridie deprehesa est, qua
M. Papirium, lucem omnis patricia dignitatis , extinguere moliebatur. nunc uero dicendum est de L. Catilinae siceleratissimamente, atque inusitataneiuitia, quam nuper, in omnium ciuium pern ciem , ctragemq. redundaturam, dii immortales in auctorem sciteris, tu benignitatesiua,tum con-
236쪽
sulari uigilia, retorserunt. quaeso igitur iudices diligenter attendite , remq. cognosicite barbaram crudelitate, periculo uero O calamitate re lib.
perniciosissimam. Lucius si quidem Catilina non ignobili genere praeditus , neque infima uirtute,si
dotes egregias, tum fortunae , tum corporis ad dignitatem urbis, adperniciem conferrecta tuisset, remp. nuper ex atrocissimis bellorum ciuiliuuulneribus paulisper respirantem nouis insidiis opprimere conatus est . quid exhorruistis, iudices ἐnon modo opprimere conatus G, crudeli Fime. uerare: non uc re tantum, sed inaudito quodam genere feritatis extinguere. manum ad id comparat, diuersiam qui m genere, sed magnitudine sceleris, uitaeq. similitudine paene eadem: quam exacerbatam continua penuria rei familiaris , Oob id desiderio praedae mirabiliter flagrantem , illecebrae sibi facillime conciliauerunt. consilianefarii facinoris in ampli simi ciuis M. Laecae domo decoquebantur: ad eam greges confluebant perditorum adolescentium, quorum hic familiaritate eximiam consiecutus fuerat, conciliatam partim assuetudinestupri , partim genere quodam nefariae largitionis . adhibui sunt O coetus barbarorum hominum, nobilitati non solum magnitud
me, O summa aeris alieni, uerum etiam consuetudine, ac studio turpissimarum rerum . nec alia mutiebres ab eo coetu religiosio, nocturno, prorsus ab
237쪽
PORCII LATRONI sbis, nullae sinitimarum regionum pestes repertae sunt, qua non denotatae siuertissimeper hunc,permagnitudinem inopiae facillime concitatae, repente deuolauerint in areain ipsam nefariae, atque flagitiosae coniurationis. Ratio consiliorum fuit, ut Saturnalibus proxime futuris, uniuersi cum armis
ad ipsius Laecae domu praesto foret: ibiq. dato signo
collaberetur omnes, partim ad diripienda, inflammandamq. urbe, partim ad trucidandum senatu, partim ad eos conficiendos,qui praesidia urbi ferre uoluissent; Catilina interim omnes et ducem,et imperatore appellarent. udistis iudices satis euidenter, ut arbitror, consiliu sceleratisimi hominis Catilinae, reiq. iudignissimae miserabilem ac detestabilem crudelitatem: nunc uero audienda caussa est , agnoscetiq. faces, quibus ille flagrauit ad cupiditate huius oriscelerati facinoris obeunda.quas si plane comprobatas uobis, ut arbitror, planeq. illustratas euidentibus signis attulero: nihil erit impedimento, quin hostem resp. crudelissimum, am
que infesti mum summis suppliciis ,siummis cru
ciatibus multandum, ac mactandum et be iubeatis . Tria iudices, Rutentia mea, sicelerata, crudelia , 'agitiosa, inaudita, qua mentem Catilinae semper immoderatam ,semperq. nouis rebus studentem , ad exitium patris commolierunt, usuc dicenda sunt. primum, ratio quaedam tristis simultatis: qua dunctus, uniuersum sienatum ex memoria repulsae consulatus capitaliter fuit semper
238쪽
infectatus.secundo, rabies quaedam temeraris ambitionis, sinens immodicae gloria , prorsitisq. iν- flammata perpetua quadam, oe singulari cupiditate dominandi. postremo, coetus infames turpis-ymorum hominum, non modo fatigati diuturno malo domesticae neces tatis, verum etiam imbuti flagitiss , ac consiuetudine steterum , siempiterna comite, O genitrice pessimarum cupiditatum. quod genus hominum Catilinam sinum, etiam dormientem, e somno facillime excitare uoluisset. his autem ostentis breuiter, saneq. confutatis , quae
pro defensione flagitiorumsiuorum nosiri aduersaris dicenda esse putauerunt, finem adesse uobis imtelligetis. Bello Mithridatico iudices longissmo quidem omnium , me dubio post Punicum periculosissimo , cum diutius in sinatu de eligendo imperatore dubitatum fuistici, planeq. omnes ambigerent, quis nam sagacisymo regi sagacissimus
noster imperator opponeretur: Catilinam inter omnes competitores, incredibili quadam ambiti nis magnitudine deflagrantem, omnes senatoria sententis reiecerunt. eo telo percussus adeo Catilina fuit, ut postea nullam omisierit neque pertu bandae curiae, neque insectandi senatus occasione . uidebat nanque detestandam cupiditatem suam , illo seuperstite, nunquam in eum locum peruent ram, de qMo illam pridem universa omnium uoces eiiciendam esse putauissent . uoluebat item animo siummas uitae necessitates: quibus exuere fe
239쪽
posse arbitrabatur ,si qua ratione praeclaris magis tibus sirasset . nunc illas uero magis ac magis instauratas quotidie intelligebat: quandoquiadem inspicerent omnes , uitae sius rationes ea fententia iugulatas prorsus extitisse, ac, quidquid increpuisset ulterius, metuendam e se consularem vigiliam, metuendum esse iudicium sienatoriae auctoritatis . hanc uero speciem, ita exanguem, ita consternatam consiuetudo erexit uitae prauissimae
ad omne facinus, neque ollis siri patiens, neque alieni. Qualis eius uita fuerit, etsi praeclare conscientia publica teneatur: huic tamen illustrandae seu patefaciendae testes indubitati uideri possunt is, qui sacrarium illud libidinum colere, atque obstruare consiueuerunt. quae nugae, Di immortalesζquae portenta sceleri ἰ qui libidinum gurgites equae sientinae flagitiosiorum ζ uerum is rumors a pus est de moribus Catilinae, eaq. gentium opinio peruagata , quatenus extimem uoces ipsas publicas non hominum esse , sed oraculi potius nuncupandas .famam uero popularem, a maioribus nostris saepenumero accepimus, neque temere unquam nascituram esse, neque temere occasiuram. decus illud egregium corporis non ad dignitatem nominis , ac gloriae, sicuti par erat homini nobialissima familia nato,sid, uti latro perditissimus, ad omne genus flagitii conferendum fuisse semper
240쪽
te erantia sunt labefactatae. flos pueritiae ue-tinissimae ad intuentium iucunditatem, cui non libidini patuit flagitiose iuuentutis ρ aut quam turpitudinis notam non subeudam ultro, atque accersendam esse cogitauit ἐ lux illa uero praeclari, atque excellentis ingenii, quam omnes diuinam semper, Osingularem, atque in statam penitus esse arbitrabantur, nonne inter foedissmas uoluptatum fordes restincta est ἰ omitto pestis huius impuris imas uoces , mollitiem scenicam , obtuitus impudicos, blanditias muliebres, o omnem dentique copiam non mediocrium uitiorum sub illa stotis erudita simul, atque insigni pulchritudine δε- litescentem . praetereo mentem illius plus quam gladiatoriam , sitim incredibilem humani cruoris, mirum inconstantiaegenus: uultum nunc domi flum, nunc alacrem, nunc anhelantem selus, nunc gratia meretricia florescentem e summum
pecuniae desiderium, summam semul prodigaliatatem : contemptum incredibilem omnium bonorum , itemq. eximiam cum summis, atque ornatismis clitibus familiaritatem . nihil enim fuit icto monstro uersipellius, aut mutabilius hominum memoriae ita ut res diuersissimae sepenumero videantur in eodem ingenio, tanquά in sentina quadam teterrima, simul redundare . quis igitur dubitandum esseputauerit, hominem praeditum bu- iusice institutione uitae, remotissimum ab omni genere humanitatis, perfacile sese teterrimo cuique,