장음표시 사용
251쪽
statis cupiditatibus, furentem incredibili superbia, spe novandarum rerum mirabiliter inflammatum . quin etiam rem ipsam publicam non modo euentu crudelissmae calamitatis, uerum etiam metu, ac sus icione liberate. Diximus quidem sufficienter de sienatoria simultate L. Catilinae, capite ac fonte sceleratae coniurationis: resq. omnes complexi sumus, quas aluisse furorem illum ac primum excitauisse iudicauimus: nunc uidendum est de ratione ambitionis teterrima, atque exitiabili, qua deflagrauisse perpetuo Catilinam superiori diuisione demonstrauimus. Cupiditates equidem plurimas in illo monstro calamitosas, ac nefarias omnes persepe iudices animaduerti,sibidinemuram perniciosi simam in primis consticere uisus sum temerariae cuiusdam atque inconsideratae ambitionis: qua duce properasse, nec ullo studio umquam conscistendarum opum, nec ullo desiderio dignitatum abstinuisse reputatus est . putabat enim sie frustra nobilissimogenere natum, stora ui tutes eximias corporis, atque animi consecutum fuisse, ni omnia diuina, atque humana truculentissimo genere cupiditatis inquinavisset: quos' cernebat excellere fomae praestantia quadam diagnitatis , beatissimos eos esse, O sene dubio di is aequiparandos fore arbitrabatur. id genus uesanae cogitationis hominem seuapte natura praecipitem, atque inconsideratum compulit in abominadas, ac nefarias uitae cupiditates. isq. nuper comitiis
252쪽
initiis consiularibus, quandoquidem suffragia cu- ris propter impendentem metum Parthici belli, diligenter enucleata seunt, quas non adist senat in uoces ἰ aut quos ciuium consessus, partim pecunia , partim obstruationibus non obeundos suppliciter, ac contaminandos esse iudicauit in nulli tamead dignitatem gradus, neque insanienti, neque anhelanti bono candidato patuerunt. Eadem ratio sceleratae libidinis illum ad maiorem vim scelerum paullo ante concitauerat . Pisonem meministis egregia uirtute adolescentem, nisi O idem cupiditatibus obtemperare consiueuisset, calamitosam sibi, ar multis in urbe sieditionem excitauisse: cuius insigni familiaritate atque amicitia Catilinam usium fuipe, nemo est qui nesciat: nec modo coniunxis* se temerario iuueni, uerum etiaillum de successu rerum suarum non mediocriter trepidantem , in audacia simul, ac siententia confirmassse, cum se illi uigilantissimum socium, ac sistellitem fidelissimum regendae, gubernantiq. coniurationis fore polliceretur. quod si uotis sceleratorum hominum fuccessus 'irasent, qua ta strage ciuium creditis, aut quanto diluuio facultatum urbanarum ruituram fuisse detestab
lemborum, atque execrandam impietatem ψ u rum is taclites, quorum a pic's princeps, up res huius urbis Romulus pulcherrimi imperi mani fundamenta iecit , tristissimam cladem, ac conatus perditos nece adolescentis interceperunt.
253쪽
Pisone mortuo conquieuisse Catilinam dicemus, aut incepti temerar' paenituisse ζ non modo non paenituit, nec requiscenta uisse arbitratus est; sed rursus alio furori accessit. non consseuerat animus, perpetuis cupiditatum flagitiis exercitatus, prima destitutione fortunae refrigesiere, ac consternari :sita uix sepulta memoria Pisionianae coniurationis, L. Sidicinum ad rus est, potentissiamum quidem hominem, ac tunc furentem singulari studio rerum novandarum. uerum ea fax in cendii rursum benignitate deorum immortalium, summaq. uirtute consulum restincta est. non obdormiscit tamen Catilina, bis destitutus euentis uigiliarum suarum;sed rursus saeuit immanior; O quam rem seruitio non potuerat obruere, d strangulandam penitus , ac tollendam cogitauit; sceleratus in omnem urbem , quam toties insidiis appetiuisset; scelerat simus uero in patriam, cuius extant in illum summa, oe commemoranda monimenta beneficiorum . reminiscere quaeso Catilina , reminiscere ferrum illum scelestum, atque illas nefarias faces, quas istis sanctissimis penatibus , atque isti pulcherrimae patriae minitaris, non
ad oppugnandam urbem, neque ad eam concremadam tibi datas fuisse, sed potius ad salutem ciuiu, dignitatem imperis, libertatis q. nostrae defensionem. Per deos immortales oro te Catilina ,sipatria tecum his uocibus uteretur, quid esses illi quaeso restonsurus Ego teparuulum Catilina cum in
254쪽
primis ornatissimo genere gentis nasci uoluissem, deinde summis dotibus exornassem, tum corporis, tum animi: tum duabus rebus instituendum putaui, ferro, ac flamma: quibus esset parata tibi fa. cultas tum amplificandi imperii mei, tum defendendae publicae libertatis. quid eam uim armorum in uisicera nostra torques ἰ aut quid conuertis in exitium ciuium meorum institutam diligentia mea, meisq. rationibus eruditam dimicandi facultate ἐmaiores contra tui summis a me beneficiis, atque honoribus aucti, pro magnitudine se ceptarum dignitatum pulcherrimas in urbe repenumeroteges, pro praestantia beneficiorum clarissimas ex hostibus vi Iorias referre consueuerunt: tu mihi tu tus acerbissimos paras proseumma copia beneficiorum
meorum, tu caedes ciuium, tu domorum incendia, tu uexationes uirginum, tu uastitatem urbis, tu
genus atrocissima feruitutis. O crudelissimum hominum genus , ab omni penitus humanitate derelictum. tu sudio flagras eius urbis euertendae , quam nec Carthaginiensium actutissimi doli, neeruumantinorum eximiae uires, nec Graecorum Grudita, σ praeclara ingenia labefantare, obscurareq. potuerunt δ quod si citentur hi populi rursum diuinitus, atque issae urbes redeant in statum uetusissima dignitatis: certe non ipso scelere tuo qui quam in me crudelius, nec quidquam magis extiamscendum molituras fuisse praedicabunt. sed ad
te redeo. Temperarem ego memet mihi, cursumq. .
255쪽
PORCII LATRONI sistum uiolenta orationis forsitan reuocandum esse iudicarem tum ab odio tuo, tum ab ipsa dicendi acerbitate, si quem in te siensium patriae caritatis asticerem, aut ullo se panto polye arbitrarer sceleratam istam mentem relinquere. sed id genus est cupiditatum tuarum, ut restinguendarum forsan rationem aliquam consequi possis , sanandarum nullam. nec te prius amissiurum peruersitatem ista animi puto, quam uitam amiseris . Vellem reu, uisceres Ahala Seruili: non expectaremussententiam iudicum: neque abuteremur maiestate senatus , atque auctoritatepoputi R. sed magnitudinem tanti flagitii sanguine tuo flatim expiauisses. nam de senatus uoluntate nihil ambigimus. modo non impediretur legibus , repente profecto fueras panas impietatis tua dignόssimas laturus. Vtinam deorum immortalium munere iudices me
tem atque animum huius intros iceremus: ne qua uobis fieret puniendi dubitatio, qui tantum scelerum ingenio conflauisset. videretis enim mentem anhelantem tristissimumgenus minarum , mente debacchantem inaudita feritate , iurentem incredibili uesania , sitientem cruoris urbani , praeda auidissimam , uobis, atque omnibus ferro flammaq. minitantem. Catilinam uobis demonstrauimus iudices irritatum per saepe repulsis comitialibus nullas uocum , auis fragiorum corruptelas fuissee praetergressum: deinde nullis rationibus in- stactum ac perterritum de perseueralitia scele
256쪽
rum s horum destitise . quibus animaduertere sane potestis, quanta si per immanitate laborau rit ambitionis .superest nouissima pars diuisionis, grex ipsi sodalium Catilinae truculentus, atque amens: cuius in manu non exiguam rationem Diffle diximus excitandae coniurationis. Letulus siquidem, O Cethegus, terribilia portenta non ciuitatis , furiaeq. uel certi simae populi R. multa de magnitudine sera in ipsis concionibus, multa de dignitate imperii sui futuri palam praedicare consiseuerunt, tanquam si deorum immortalium concilio interfuisent . primum Lentulus in libris
Sihllinis nescio quid perspexisse β praedicabat,
quod uiri acutissmi, atque peritissimi L. Cornelius , ac Cn. Piso, custodes publicarum caerem niarum, nequaquam prosecere potuerunt. lucem nanqκe ait nescio qsam de domo Cornelia quondam prodituram fore, qua gloria nominis fui δ' manum imperium simulo complexura sit, O illustratura: eoq. genere uaticinis dignitatem suam portendi fataliter putauit: planeq. opinatur fati sui ratione in ipsa latebra Sibulline diuinationis , tanquam in equo Troiano, delitescere. ego uero Si iram sine dubio sapienti mam mulierem fuisse iudico, visamq. idoneam di s immortalibus, cuisngularem quandam uim diuinandi concederent ruerum illam deliram penitus, ac prosus caecam
fuisse afrmarem, si quam lem dignitatis in hae crudelis a peste reposuisbet. si quid tamen ceci
257쪽
nisse uisa est, quod ad Corneliam gentem pertis re uideretur, uim omnem illius diuinationis in i no L. Sylla consumptam fuisse iudicemus , cuius paullo ante rei'.sensit O crudelissimam simul amplissimam potestatem . nec ego deos immortales huic imperio tam infestos ese reor , neque a salute populi Romani tam abhorrentes, ut homini dementissimo r num concederent huius sanctissime, atque optimae ciuitatis. Dilam profecto crudelitas uicit: at ipse maximarum laudem uiri tum, O rei militaris summam , ac segulare gloriam consecutus est. Lentulum uero nullae uictoriae nostrae ciuitati, nullum studium armorum, ulla praestantia uirtutis, aut ingenii commendauit. quae uero non tabernae potius, aut qui non greges infamium hominum Sihilinum istum principem
concelebrarunt 8 nam uitam eius commemorare
non est necesse, uersatam semper in obeundis libidinibus, ac societate turpissimorum hominum nobilitatam. nihil in eoisanguinis auiti, nihil indi friae Romanae, nihil splendoris domestici, nihil a uitae frugalitatis. fingite uobis iudices, fingite diagnitatem huius hominis tum florentem amplis
mo metiratu, tum omnibus populi Mmani muneribus exornatam . quantum, quaesio ,sanguinis ciuilis in foro, in curia redundaturum esse cred tis ψ aut quantam uim libidinis, atque impudiciariae per omnium ciuium cubicula demanaturam lProfecto dignitate fretus ea, quapriuatus concu
258쪽
pluisset, sine dubio consequeretur: ferretur ames
in omnia: nec ullae ratiunci consiliorum, aut pudoris , nec ulla studia humanitatis refraenarent praecipitem, atque incitatum cursium uetusta crudelitatis. Cethegus, inferior nobilitate, atque i genio , uehementia furoris longe immanior, parum a Lentuti somnio discedere uisus est: uerum
insaniam leuissimae opinionis modestiore loquendi
ratione contegere uelle uidetur . genus est idem tamen furoris, eademq. ratio concelebrata diu nationis. tales hi scelerum artifices , amboq. concitati ad euertendam rempub. partim a uesana
spe uaticinis commemorati,partim d nefaria sicelerum a1siduitate, Catilinam offenderunt nouis rebus studentem: cuius praesidio, consilioq. cupiditates suas ita iuuari posse facillime crediderunt, si uiro fociorum copiosissimo sise coniunxissent. est enim in illo monstro ,sicuti paullo ante tetigimus, uis eximia facetiarum , O ratio quaedam adumbrata uirtutum, facilis ad comprehende dum omnium hominum familiaritates. Hunc igitur Catilinam adepti Cethegus, ac Lentulus, O
ipsi lenocini s suis insignes, ad omne genus ben uolentiae subeundum deflagrare coeperunt admirabili quadam cupiditate seu diripiendae urbis, seu potiundae dominationis. Hae sunt iudices huius nefarii facinoris abominandae faces: hi seunt crudeles igniculi, quibus exarsisse Catilina ferocem animum facillime credendum es. talibus initijs consociati
259쪽
PORCII LATRONI ssociati principes nefanda coniurationis, manum exiguam desteratorum hominum, atque obscena iuventutis pedetentim coegerunt: coacta , quid uellent, edocuerunt: edo tam , pari cupiditate pleris inflammaverunt: in lammatam denique pepulerunt , ut in omnium nostrum facultates, ac uitam facillime costrarent. Furias istas audistis iudices, commodissimas, ac paratas non modo adnisos commovendos in omne facinus, uerum etiaad mortuos ex ipso Erebo, mediisq. bustis exci- tandos . repertisunt tamen atrocissimi sicelerispatroni , quiq. immanitatem detestandae rei tum contegere uerbis , tum excusare conatisiunt. L. Hortensius, uir eximia caritate resp. summisse ornamentis praeditus O scientiae, O moderatio- nis, nequaquam omnia crede da esse dicit: iubetq.
grauissmis hominibus facilitatem iudiciorum diligenter esse continendam . primum Uirmat Catilinam in perpetua custodia senatus extitisse: denique nunquam ferme disicessisse d latere P. Caepionis nobilis imi ciuis, atque integerrimi uiri: ita ut lepide dicat, disse arationi eorum neque solem
Orientem unquam, neque occidentem interuentisse. credo equidem sapienti um hominem uomtensium c ut est innocentia sit Atari, summase uirtuto cuncta ipsa, quae grauissime simul, atque ornatis e complexus est, ita uera esse ,sicuti di- xerit, existimare .sed longe graditur ὀ sententia mea. Quaero igitur de te L. Hortensi , teq. obte
260쪽
ctor, atque obsecro per ipsum ius uetustissimae noctra familiaritatis: se L. Catilinam constat dies omnes, omniu ciuium conficientia, siue in foro, siue iuturmis agere ; nunc stipatum catervis exoletorum suom, nunc uero gladiatorjs agminibus per ora
uulgi palam obuolitare : si manifectum est noctes
omnes aut in lustris scortorsi, aut in antris M. Leca ducere, uiri, tuo iudicio, non abhorrentis arrip. caritate: quid est, quod illum obuersatum dicas in perpetua custodia, atque oculis senatorum' nisi forte custodiam senatoriam uocas, uel exigua moram ipsius curiae consili s obeundis. Quod uero
pertinet ad ipsius Caepionis familiaritatem a1s-duam , beneuolentiamq. singularem: nihil est , quod insimulationi nostrae derogandum esse iudicetis. diximus enim superius, ingenis Catilina miros atque occulti s imos es berecessus , nec qui cognosci, stuperlustrari facillime possent. uigent Onim in illa clade res diuersissimae pariter, continentia. O libido , nihil illo persaepe affixius ad colenda bonorum consortia , nihil solertius ad illis in diandum: nihil illius munificentia insignius, nihil
auidius rapacitate nihil acutius consilio, nihil temeritate contemptibilius. quae cum ita sent, Caepionem admirabimur in tantis uiarum ambagibus errauisse ζ me, me, ingram, fateor iudices,
fietustissma quadam familiaritate Catilinae con-runctum , persaepe delirauisse, miris perplexionibus illius, neque unquam certi quidquam in illo