장음표시 사용
31쪽
silenti partibus, materia. UVAESTI I.
Poenitentia , ius 1 DOENITENTIA dicta est a nomine, poena, verbo 'eiseo. ut idem sit poenitere, aci
poenam tenere poenitens , poenam tenens, ac paenitentia, oenae tenentia seu ut loquitur D.
Isidorus l. 6. Ethymolog. c. ult Poenitentia in homose puniat paenitendo, ad male admisit Ita omnes Catholici. contra haereticos nostri temporis, qui delicatum hominum ge- nus, ab omni poena abhorrentes, fingunt Ethymologiam paenitentiae, non a nomine poenis; sed propositione pone , id est, post, quasi di- Catur, pone tenere; id est postea sapere: adeoq; volunt poenitentiam nihil aliud esse, quam resipiscentiam peccatis commissis, consistentem in agnitione peccatorum commistarum,&proposito non amplius committendi. Sed
32쪽
raperecte nerverse Nam ut homo pet Aum virtutis poenitentia animi mutatione d meliorem vitam se convertat, necesse est,t non solum agnoscens male facta sua, novae tae propositum arripiat,seu resipiscat, sed etilii vitam veterem, seu peccata commisi &anita tanquam malum abolendum detesteture de eo doleat ut passim significant Scriptu-e IS. Patres significationem huius vocis , itentia, ubique Sprimentes per dolorem, poenam seu affictionem aliquam Iob ulti-io. Idcirco ipse me reprehendo, Mago poeniten--m infavilla e cistere . oel et Converti-
uni ad me in toto corde vestro, injejunio ct fletu ulairitu, oescindite corda vestrasc. Et Chri- usis et Matth. II. Si in Trro ct Sidonefactae en artutes, quaefactasunt in vobis in cilicio ct nere poenitentiam egissent omni δ' artant poenam aliquam lanimi dolorem est laris ρος D. Augustinus lib. Io homiliarum omitia ultimari Non sufficit ores in melius minuta , ct afactis malis recedere, nisi etiam his, quae fa Pa sunt , satisfaciat Deo per poeni
inriae Morem, per humilitatisgemitum, per conis it cordis crificium,cooperantibus eleemos nis. t notis limum est illud D Ambr. relatum cap. d. 3. de Poenitent.Poenitentia est mala praeterita Mngere, plangenda iterum non committere iis
illiter loquuntur alii Patres passim ad Ion-.
33쪽
s. II. poenitentia, quot modis aerepta '
Dupliciter accipitur Poenitentia, . Ut Virtus: Ut Τ' Τα- nitentia ut Virtus dicitur, quatenus consis m astu paenitentis detestantis ac punientis pec- cata sua. Et est in re ipsa contritio, pars materialis Sacramenti Poenitentiae. Poen 'la
Sacramentum dicitur, quatenus consistit in actu Sacerdotis peccatorem vere poenitentem,
seu de peeeatis suis dolentem ac confestum ab-Ωlventis adeo ut Poenitentia in Sacramen tum non tantum praesupponat, sed etiam ut partem materialem correquirat, ac velut includat poenitentiam ut irraetem. De poenitentia virtute absolute sumpta, dc sine ordine ad Sacramentum, quatenus scilicet olim , ante Sacramentum poenitentiae institutum require- ' batur ad remissio oem peccatorum. peccatoris justificatio em late speculantur scholasti ei. mos breviter aliquid.
US hibitus inesinans hominem addere uisa a dum indicandum peccatum a se comis
misum, quatenus Ostiensa, injuri. DEI M
34쪽
' omnii ex Scoto inη. d. Id Hiatur' virtutis actus, seu paenitentia actua Iis est: De restatio ac dolor animi depeccato, quatenus es o fessa ct i uria Dei, intentione eam delandi ac vindicandi, seu compens indis Ex D. Thom. Layman. lib. I. ra9.6. c. I. num. 2. Estque in re ipsa contritio genera cim sumpta, de qua
copiose dicemia, cap. De Poenitentia virtute seu habituali, qualis virtus sit, quae eius ratio formalis, obieelum formale, sinis c. de quo, ut modo dixi, late disceptant Scholasti-ctyres tota speculativa est, ad praxin parum utilis, minusseipessaria ruanthim enim abest ut Tyronem dirigatis promoveat ad practicam Cognitionem contritionis, quin potius distrahat&confundat. id solum nota Huius vir' tutis&actus pinnitentiae objectum materiale detestandum& vindicandum esse peccatum. Objectum vero formalem rationem formalem, ob quam detes an dumis vindicandui peccatum, este injuriam&offensam Dei. Vos terminos juvat explicare pro fundamento p eniori intelle studicendorum.
Quatenus Uensa es injuria Dei es.
Isserunt haec duo offensa injuria, sicut
magis& minus late patens omnis eis
, im injuria offensam continet Non econis omnis offens injuriam. N.
35쪽
c Irocinii Sacramentali , Rars III. . ,
I. 'FENs generatim eli si seu irria
setatio veluntatis alteriusci qua nimirum ali uis alteri contra voluntatem suam molestiam infert, sicque eum movet, eique motivum seu ustribuit ad displicentiam, indignati Ohem, versionem ae iram advers s offendentective loquendo. Nath pallive & fortia aliter ostensa est ipsa displice hila, aversio indignatio, ac quidam animi amarord cordolium offensi
adversus offendentem. Atque haec offensa
potest esse Taepe fit absque omni iniuria proprie dicta , seu Iaesione juris alterius offensi. Ex. gr. Amico petenti a te lib.um commodato, quo is valde indigeret, & tu facile carere posses, negas tamen non vis dare: procul dubio offendis Amicum, & das ei lassiciens 'motivum ad displicentiam, aversionem,&in dignationem adversi, te non tamen facis ei injuriam, quia nullum eius jus laedis, neque ul- Io jure tenebaris ei librum commodare , sed tantum voluntati eius infers molestiam ideoque est offensa pura contra pacemis amicitiam humanam,&ad summum contra virtutem charitatis, minime contra justitiam. Atque pro hac offensa pura debetur satisfamio amica, non ex justitia aliqua, cum nullum jus alterius laesum sit, sed ex charitate , fitque, satisfactio per amicam petitionem veniae, pelio AEquia alia specialia &similia homini o
fenso exhibita pro quantitate ori se ad eius
36쪽
,nimum, affectumque reconciliandum: prout latius tractatur in materia de charitate.
I INLu 1 A est issi iniusta juris alteritu τationabiliter ideoque eo ipso etiam offensa, b qua nimirum fit aliquid contra verum jus alterius, v. g. eontumeliam inferendo e. potest injuria etiam esse absque omni damno illato, ut si soli, hemine praesente contumeliam inferas: si adulterium committas omnino occultum manens, nulla inde prole sust piades Et pro tali iniuria mera non dammosa, debetur aliqua vindicta, seu satisfactio ex justitia vindicativa. Satisfacti enim proprie
est conqpensatio inlauiae alteri iratae i in hoc consistens, quod sicut alterum injuriando dc laedendo contra usis voluntatem ei ir molesta vimus ita nos vicissim in eius gratiam aliquid molestum nobis contra voluntatem nostram agendo vel patiendo v. g. ad minimum humiliter ωconfusibiliter deprecandose. injuriam illatam compensemus, aboleamus, ct ve Iut vindicemus qui est actu, proprius justitiae vindicativae,& respectu gi, virtutis poenitentiae inclinantis hominem ad detestandum vindicandum peccatum, quatenus vfensa S iniuria DE sci qua ratione, dicam statim se Quod si porro iniuria etiam damnosast iniustum damnum inferens proximo in suis
bonis fortunae,famae,vitae, animae,V.g.furando,
detrahendo, occidendo c. iam pro illo dam-
37쪽
no eompensando debetur restitutio proprie dicta ex justitia commutativa. Restitutio enim .es compensatio damni iniuste illati alteri in bonis Dis , fit aliquid de nostro ipsi damnificato conferendo ad aequalitaten damni illati, seu dati aecepti. F. Hicineidenter bene nota differentiam satisfactionisin restitutionis ex descriptionibus datis: simul ad propositum
Observa rationem, cur Deo offenso aliquo modo satisfacere, non autem restituere possimus. Nimirum, quia, sicut pro dolor i possumus ui offenderes injuriare, aliquid contra voluntatem eius sanctissimam, jus ac leges agendo vel omittendo a vero damnum ei in bonis suis inferre pon possumus cita in eius gratiam ac compensationern ae vindictam offensa S iniuriae ipsi illatae,aliquid nobis molestum agere dc pati possiimus & debemus nihil autem ipsi de nostro ante non uti ix conferre possum iis Bene, inquam, haec nota, simul disce, qua intentione opera tua satisfactoria, seu poenitentias peragas meo offeras Iam
consequenter videamus qua ratione omne peccatum ut
II IN Iusti A&oriis, sin Di I. Omne PecCatum, ex eo ipso,quod sit transgressio legis divinae, seu uti desinit S. Augustinma Pictum, fandum , vel concupitarmcorura Mem Dei aternam consequenter necessario docontra ipsum
Deum, adeoque offensain injuria Dei: idque
38쪽
varia multiplici ratione. I. Generalissime peccatum repugnat Deo ob infinitam suam sanctitatem summe abhorrenti, abominanti,ac detestanti peccatum,prout poenis aeternis ac temporalibus nimium manifesta tis siepeccatum generaliter continet offensam Dei, provocans nimirum Deum ad iustissiniam,gra vissimam,infinitam displicentiam,aversionem, indignationem c adversus peceatorem; nisi poeniteat. Estque haec offensa contra virtutem pacis cum Deo, ut pulchre declarat Cardinalis
Lugo' p. a. de Poenit.secta di significare videtur Apostolus Rom. s. Iustifcati V ex fri,
pacem habem Deum aer Dominum nostrum Iesum Chrsum. II. Generaliter peccatum repugnat Deo, ut supremo Principi ac Domitismo, cui summum ius disponendi de omnibus Prout vult, absque unius Creaturae contradictione vel repugnantia. Et hae ratione gene-xaliter omne peccatum continet iniuriam Dei Proprie dictam contra iustitiam ac ius divinis strictissimum, quod Deus habet in nos,&Omnes actiones nostras, multo magis quam Dominus in servum, Dux in militem c. pro qua in uria merito detestanda, omnis raricta Deo fatissa isti debetur. Atque hanc iniuriam
offensam adversus Deum detestandam, compensandam,abolendam,ac velut vindicandam
debita satisfactione, dicimus obieelum forma te ac proprium munus poenitentiae virtutis.
39쪽
' o D cinis Sacramentalis , mura III.
III. Iam particularius Peccatum suprem δrepugnat Deo, ut summo bono,& fini nostio ultimo, quippe super omnia amando proseis
quendo, tum amore Concupiscentiae, ut sumini nium bonum nostrum,& ulti imis finis CVIVS est: tum maxime amore amicitiae, ut summum bonum in se, illimus finis CV est a quo summo ones ultimo fine totaliter avertit peccatum misi tale, saltem retardat peccatum ven lati οἱά ensa, iniuria, malitia peccati suprema, atque directe opposita charitati divinae IV. Repugnat Deo, ut sis premo Legislatori simpliciter prohibentis peccata: sicq;
omne peccatum generalem inobedientiam involvit, contra obedientiam Deo debitam, alia specialis offensa, iniuria Dei. Repuis gnat Deo ut primo principio ac supremo Domino vitae ac mortis, cui proinde supremus eui in Latriae debetur ex virtute Religionis: seque omne peccatum generatim inhonorationem Dei, adeoque ostensam, iniuriam gravissimam involvit, contra eandem virtutem Religionis: ut proinde poenitentiam, quatenus eo respectuin ratione peccatum detesta tur, recte Caietanu apud Laymanciis. n. idixerit esse quandam speciem virtutis Religionis. VI Repugnat Deo, ut sis premo nOstio benefactori,omniumque bonorum authOri4 laroitori sicque tandem omite peccatum generalem ac atrocem erga Deum ingratitu-
40쪽
dinem continet adversus gratitudinem ipsi summo si re debitam, alia rursus specialis offensa ciniuria. Quae omnia latein terribiliter exaggeriata reperies in Scripturis, Patribus, Doctoribus. IV. Vides ergo dc nonne contremiscis,
lam nunc elicito vehementi poenitentia virtutis actu, super omnia detestaris,&compensare, abolere, ac vindicare est crvescis omni debita satis faetione sane multiplicem offensam&injuriam Deia Vides inquam, omne peccatum, praeter propriam malitiani specificam ex obiecto. g. blasphemiae, ad ulteri j, furti c. insuper continere generaliter o flensam Dei, contra eius infinite sanctam voluntatem deinde iniuriam contra summum ac strictum eius jus
in te & omnes actiones tuas ulteritis speciales offensas, injurias ac malitias infandas contra charitatem, religionem, obedientiam gratitudinem, omni jure Deo debitas i Sed tamen ne apprehendas j omnibus constitui pluralitatem specificam peccatorum, seu diversas malitias specificas in Confessione explicandas
enumerandas per modum circumstantiarum
spei em mutantium minime: quia sunt malitiae transcendentes generaliter imbibita in omni peccato incipi peccato in sua specie exisplicato , sufficienter intellectae ideo non multiplicant peccata moraliter, nisi formali ...ter directe intenderentur a peccatore, ut si