장음표시 사용
101쪽
inaculas vestium, siue puluerem, siue lutum,abstergitae exeutit:& qui aliquam petit ciuitatem Romam, Aut Toletum, si ignorans a recto itinere declinauit, quam primum id intellexerit, ad verum iter reuertitur: si ergo peccator cadit per cul- pam,quare non resurget per poenitentiam' Si ab illo auersus
Ioann. est 'es de seipso dicit: fg sum via .verit viis vita desalibi;
v. t Nemo enit ad patrem nisi per me . quare non statim ad veram viam per peccarorum detestationem reuertetur quod magis mirari debes , non solii non reuertitur, Verum auertitur aueisione contentiosa diuinis vocationibus resistendo.& auxilia gratiae eius, quibus reducere illum conatur, repellendo.
Duabus de causis solent aliqui ab agenda poenitentia retrahi , alij, quia diuinam prouidentiam negant,in iudiciumicis ruturci meis minime credunt de quorum numero ille erat de quo in Psalmo nono dicitur: Nox est Deu in eo 'ectu eius.
rvmnata fiunt usa. 12M in omnι tempore, auseruntur iussiciam s. tua a facι eri η. Contra quos inuehitur Iob decimonono dicens Fugite a fιcie gladu quoniam iter iniquitatum gladiinstitote esse iudicium. Et bene gladiimeminit, quia gladius ad iudicem spectat, iuxta illud: Non enim sine causa gla-μρm is Hum ρογrat. Quod sit iudicium est, ergo prouidentiaci quia non potest iudex de his quae ignorat, iudicare. Alii vero , etsi
credant, tetrahuntur tamen infirmitate carnis, quae crucem
refugit, omnia aspera, poenalia detestatur, longam sibi vitam promittit,in poenitentiam de die in Aiem differtiquos ta- Eccles= men Ecclesi istici, capite quinto alloquitur dicens: N, Hcm iraeorde tuo, peccaui, is quid mihi accidat triri 'iubito emm ve---Petr 3 niet ira situ disperdet te,d secunda Petri tertio dicitur: Non tardit eis pro Isionem uam seu quidam exivi mant, sed patienter agit propter ros molens aliquos perire , sed omnc ad aeui eutiam conuerti. Sed uti umque egregius ille poenitenzia praeiticator Ioannes, exclusit sua praedicatione di Lur.3 cens, Lucae tertio : sturnam ι per ινῶ 'uu ostendit vobis fugere a ventura ira facite ergo stiιotus di vos poenitentia. Iam εmin securu au ra ιcem arboris posita est. Prouident lana 3 iu-- dicium per superuenturam iram telligit, is quis differae poenitentiam hortatur, cum prat focibus vindicta illa diuina appareat: Iam en/m, inquit, ueturis ad radu es posita. Si ergo nos cum Catholici simus, ideles iudicium futurum e se credimus, vindictamque super peccatorcs celeriter peruenturam
non ignoramus quare desidia, mortiferaq; pigritia quasi cona- pedibus
102쪽
titios Ferreis detinemur' Quare peccatorum nostrorum decim satisfactionem non persoluimns' quare oculorum no- rom Iachrymis, macnias mentis non abluimus quid expe-ι o Paeccatori quid cogitas in futurum facere tuo concilio decetcnis apeti oculos mentis,& vide diuinae ultionis securi super caput tuum minitantem. Audi quid Regius Psaltes, acies ad poenitentiam inuitans simul, comminans, dicat:
se conuersi fueritis gladium uum vibraciit areiam suum V , 7 Endi , parauit illum, is in eo parauit vasa mortis sagitas i 0 Graeaentibu effacit. Gladium districtum manu tenet, ar m distentu, ut nemo securitatem sibi promittat.Gladio nam ', Propinquum nobis percutimus,arcu vero, procul existen f Seriet naturaliter morti, wiuditio vicinior esse videtur iu 'me, qui quasi a loge morte ipsam respicit: sed neuter illorum
curias eue poteth: quia,sicut gladio senem, sic arcu iuuenem eias ferire nouit, quare nullus de illius armis est securus. Et quia de poenitentia nobis est sermo, operepraetium erit Poenita eciitentiam distinguere Poenitentiam enim te diei mus, pliori Cuiustibet poenae tolerantiam, prout vulgus dicere solet, Murri tuc aliquem iudicat agere poenitentiam,ctim ieiunat orat, ἐν ε arriem suam flagellis cruciat, aut circa alia aspera se exercet. μη loci enim h1c loquitur de hac poenitentia, Haec enim potius ars integralis poenitentiae est , quam poenitentia ipsa,neque huius laudes in praesenti Psalmo effert Dauid , quia haec non tanti momenti est , quod per se peccata remittere possit. Non enim exterioris poenae tolerantia si interior poenitentia desit culpas remittere .aut peccata delere lassicit. Quia si sola poenae tolerantia esset nullus hominum daemonibus ipsis poenitentior esset, quippe qui perpetuis cruciatibus incessanter affliguntur. Extat namque vera sententia illa Diui Pauli I.Cor. I 3. Si tradidero corpus meum ita Hardeat, charitatem autem non
habuero, nihil prodest. Quam charitatim , qui poenitentiam non egerit,nullatenus habere potest. Quod quidem , manifeste probat locus ille Isa.cap. 8. Vbi cum Iudaei quaererent, ac se . s.
dicerent: Quare ieiunavimus non a Jexista humiliavimus arimas nostra εν nescis ' respondet Deum: Ecce in die ieiunijυostri inuenitur voluntas vestra is omnes debitores vestros νοεtitis.Et post pauca subdit: Nunquid tale est ieiunium quad aleri, per diem affligere hominam animan suam Nunquideontorquere quasi circulum eaput suum saeeum inerem εν recce his verbisDeus omne corporis afflictione , qua animi virtus non c5mita tur,inutilem esse ostendit ad veniam.
103쪽
At quid enim,inquit,vestra ieiunia,Orationes, weleemosynAd quid caput prae macie, quasi hominis cruci affixi contorquere, si inuenitur voluntas vestra' Si adhuc in vestra deprauata voluntate persistitii Si toda dia sus en uestra treαe. Et poenitentiam delictorum non agitis Itaque habemus ex his quod omnes poenalitates exteriores, sine interiori resipiscentia, ad culpam remittendam non tufficiunt. Vera igitur poenitentia quae peccata remittere possit, est animae dolor interior,in vitae anteactae taedium.Certum est enim,quod medicina in loco vulneris apponi debet, sed peccati vulnus existit Mart. v. in anima, iuxta illud quod habetur Matth. II. De corda exeunteogitationes maia , homicidia . adulteria, fornicationes furtabi hemia salsa testimoniassirgo animae,medecina adhibenda erit. Qu9xsum igitur corpus stagellatur,ieiunio ioenitentia affligitur, si vulnus in corde latens derelinquitur,neque illi co- tritionis medela applicatura Scindιte corda ora is no vesi-Del. a. menta vestra, eonuertimini ad Dominum, inquit Ioel c.2.Εsta. Cor. s. enim corpus nil aliud, quam animae vestis , iuxta illud Pauli: Nolumiι stoliari sed super vestri inquit ergo Ioel. Sc Decorda vegra,contritione,3 poenitentia,peccata detestando,non
vestimenta, id est,corpora vestra, laboribus,& vigiliis vexando quia exterior ista paenitentia sine interiori, nullius valoxis est. Vnde fratres charissimi consilium hoc accipite, quod animabus vestris saluberrimum futurum esse non dubito. In hoe quadragesimae tempore, statim absque ulla mora, peccata vestra confitemini,& orda vestra poenitentia conteri teme ieiunia,Orationes , eleemosinae, reliqua omnis virtutis opera in Qua si visus exercemini, inutiliavi infructifera sint vobis. Peccave poe tum namque omne meritum deludit, operum nostrorum
nitentia valorem destruit. Sicut enim solo corde Deus offenditur , sic eo solo placatur. Nil Deum offendit nisi cor , quare ab eo satisfactio debet orit , ut ibi applicetur medicina ubi morbus
Prou. Σο. Viget. Prouerb. 2o dicitur: Livor vulneru absergit mala, is plaga in secretioribu ventris Solet apostem percuti a chirurgo,ut inde omnis eius sanies exeatin effundatur: loc est simile quod dicit liuor υulneris abstergit mala Sic plaga tu secretroribus ventrω. ventris appellatione mentem intelligit, iuxta cuiusdam doctoris interpretationem. Quare sensus est quod sicut apostem percutitur, ut sanetur, sic mens interiori vulnere percutit decet, ut a peccatorum saniel veneno liberetur.
Si nile. QMdo quis magnum aliquod facinus committit, disponunt Nota leges,qubd in eodem loco ubi facinus commisum est,punia-
104쪽
r.Furem quem iudex appraehendit, qui imaginem Deiparar,ronain vestibus spoliauerat in eodem loco , ubi delictum trauit,surca suspendit.Sic nimirum decernit Deus, quod in dem loco iustitiam .supplicium peccator exerceat, quotmen patratu est,i quia corde peccatur,cordis punitionem supplicium, quod per contritionem fit, a peccatore exigit: ιiere Dies que se hara tribunal de corason, que asta alibrear cuchisio,a custosfus ueradita culpa, endo ei peecca- vn voluntario ενδεν es mimo Ctim Rex David ad a. Re ra. cem Nathan,illum de peccato arguentis, de corde protulic illud,s eccaui, statim audiuit ab eodem Propheta Dominus
insulit peccatum tuum a te: at cum ad vocent Samuelisar a.Re.ls.entis Saulem, eo quod praeceptum Domini esset transgres. --ς.p., Idem, peccaui, Saul reipondi et veniam criminis non est Ver , oeptus. Rex etiam Antiochus de coelo diuinitus pereussus, μήρα-rcata sua consenus est, fle quibus amare videbatur dolere: trentia. tamen ei non fuerunt remi Orabat. qim, felesus Donum, quo non esset misericordiam consecuturm. Quid ergo is esse potuit, quod isti remissionem peccatorum non iam a Crunt, quam tamen David,tam cito inuenit3nil aliud certe, i quod Saul & Antiochus, non in loc6 criminis iustitiam &iplicium exercuerunt Crimen enim commissum, fuit intde, ipsi vero poenitentiam solum habuerunt in lingua.Noni in ex corde doluerunt, neque vera fuit eorum poenitentia zontritio,& ideo miserieordiam non sunt adepti. At David ictus,scut eorde peccauerat, sic corde ad Deum est conuer. ἔ. Decorde eius adulterium & homicidium exierat,& in eo loco vindictam facinorum suorum sumere decreuit Sic
nis rugiebam a gemitu cordis mei Domine ante te omne δε- errum meum, gemitu mesias a te non es abfronditus , eorum conturbatum est Ecce quod corde commist, corde sol-: Mideo misericordiam consequutus , peccata eius remissa, ni quitates tectae.Quare dicere nunc potuit Beati quorumnis sunt iniquitates. Et quorum tecta senipeeeaea Magnum est quod hie dici: quia nihil difficilius peccato operitur. Etiamsi mastis a se
gis tegere illud studeatis tamen ipsum sese manifestat, prstit endit Luero pestafiea. Qiud non secit Adam parensi
r, ut peccatum suum absconderer, irae verecundia oculosi inar maiestatis fugeret Ficulneam spoliauit, ut ex folii Ge' s nuditatem suam operiret,sugit a facie Domini,& abscon-du se
105쪽
dit se intra arboris concauum, delictum suum excusauit , in mulierem culpam retorquendo sed omnia haec frustra excogitauit. Erat enim aquam haurire cribro, 3c tempus inaniter conterere. Quia quanto magis se abscondere conabatur , tanto magis denunciabat eum culpa. Ipsum se absconderes, nihil aliud quam euidens peccati sui manifestatio erat, quia ignorantiam fatebatur , quam contraxerat ex peccato. Nisi enim
deliquisse , nunquam insipienter crederet, quod lucidissi-
Eeel as mos Dei oculos effugere posset, quia oculi Domin lucadio rei sunt superflem contemplatur bonosi malos , ut Sal mon inquit Sed ad Cainum filium eius deueniamus, qui cum mortem Abel fratris sui machinaretur saeuando anάaua enhi-iand iamuerte des heνmanes, maxima amciebatur tristitia, Gen. . quem Deus sic est alloquutus saeuare trisImes o quare concidit vultu tum Nonne si bene egeris recipies, si autem male flatim peccatum tuum infribati verebit Apparere praeforibus est seipsum manifestare, ostendere. Peccatum enim nescit latere domi, sed statim ut committitur, ad ianuam vel fenestram apparet,in seipsum manifestates quando ipsum peccatum latere vellet, Deus reuelaret illud ut peccator faltem verecundia confusus resipisceret, poenitentiam ageret. Nah s. Per Nahum enim Prophetu lic inquit Reueiabo pudenda tua
in facie tua is OKendam ingentibin nuditatam tuam , o Rergnu ignominiam tuam. O bone Deus,quanta peccatore committuist eis quod credant, sibique persuadeant occulta fore, nullsque hominum cognita, quae tamen Deus reuelatri prOpalax ut ignominia contumelia pleni, facies eorum confundantur,& poenitentiam amplexi, in meliorem frugem se recipiant. Stat enim verbum quod nullatenus potest defi- Luc. ra cere: Νιhil opertum quod non reveletur occultum quod non sciatur sola enim poenitentiae virtus hoc gaudet munere, quod peccata operire potest, quia poenitentiam chari-δ. Petr. . tas comitaturi, de qua dicitur quod operit multitudiηem pec- ος, Z. carorum. Quare Apocalyp primo habetur: Beatin qui custodit vestimenta sua , ne nudi appareat, o videant turpιtudinem eiu . Quodnam est vestimentum, quod animae turpitudinem tegit, & cooperit nuditatem , nisi charitas, quae vestiS nuptialis appellatur manc Lutem sine poenitentia peccator habere non potest Beatus ergo irpoenitens cur tectasunt
Beatu vir cui nan imputauit Domi M peccatum. Et non P. Ger imputatur peccatum,inquit Diuus Gregorius,qui Deum praeueniens Dissilia πιν Orale
106쪽
niens ipse sibimet peccatum suum imputat. Nese hare prι I.Conrr.
νο eau asi mismo. Si nos ipse iudiearemus, non utique tu Simile.
caremur, inquit Diuus Paulus. Clim religiosus aliquis eui im commisit, let a suo uardiano vel priore petere, ut cul-m illam corrigat, debitam ei poenitentiam iniungat: ne ite cum superior iudex tepore visitationis aduenerit acrio-
supplicio illum puniat, quod si sibi facultas daretur iudi in dii corrigendi seipsum quod in secreto cubiculo de
vindictan; sumeretri maior utique misericordia esset, iam nullatenus rationis compos recusarer In hoc igituri diuina misericordia, qua Deus peccatorem prosequitur:
iod illi facultatem tribuat, de seipso vinductam sumendi. ullum enim malum inultum debet remanere quia cuicum NM umie facinori, supplicium debitum, vel in praesenti, vel in fu mro correspondere debet, alias esset contra rectitudinem di inultum. nae iustitiae sed tamen electio datur peccatori, ad libi-m eius derelinquitur, utrum hic vel in futuro peccata suanire velit. Potest enim diuinam praeuenire iustitiam se- sum iudicando,&de peccatis suis poenitendo. Hoc consi- , usus fuit patientissimus ille Iob. Peccaui, inquit, quid fa- ω .im tibi, o cussos hominum 3 cui quaestioni, quam insolutami quit, alibi respondet, dicens: Dimittam aduersum me elo ἰοσι o.
ιυm meum, loquar, amaritudine anima mea dicam Deo. 'l me condemnare Indie mihi, cur me ita iudices ' Quasitat etsi sciam Domine, & non me lateat, quod iudex vivomin mortuorum sis, memo hominum sit, qui ante tribu-d tuum non teneatur apparere, tamen hic est ordo diuinaeae prouidentiarnquod eadem peccata non nisi semel punian-r, nec multiplicetur cuiusquam supplicium. Si ergo me-etipsum ego semel iudicaui, debitam delictorum vindiam sumpsi Lindiea mihi cur me ita iudices quia hoc contraam rectissimam ordinationem esse videtur. Vsus etiam suit, consilio Dauid , in seipso quae eommiserat vindicando,&ccata sua amare flendo Exiti aquarum, metuiebat, vidia 'Maia, runt oculi mes,quia non cunodierunt legem tuam. Quapro-er Psalm LI 8.confidenter petebat Iudιca iudieium metim, μοια, redime me, id est, vide iudicium meum quo memetipsum dicaui Dredime me. Vbi gloss. Doctor. Incognitus sic ha- ρctsi t. Quia Deus videt quis smeipsum iudices, ideo me redi IncUη-lta peccato. Vbi summopere aduerte, quod huius iudicij praesenti soldm est tempus, non in futuro. De quo iudicio
107쪽
D. u. D.Greg. r.MoIal.cap. 6.illum locum Iob explicat,cap. 34. , a Iobis . quaquam enim ultra in hominis est potestate,ut eniat ad dieιum Uerba eius sic habent. Hi e nimirum, non illud iudi cium designatur, quod per ariernam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conuersionem diluit. Et quod est,.Coν ii illud iudicium misi de quo Apostolus dicit S nometipsos iu-NaLys. dicaremu4,non utique iudicaremur. Et de quo dicit Psalmist. Honorae, iudicium diligit ut videlicet,qui iam Dominum honorat ex fides, solicite consideret quid ei debeat in operatione. Et alibi dicitur: leare oram Domino is expecta eum.
Coram Domino iudicatur, qui corde Dominum conspicit,&actus suos sub eius poenitentia solicita inquisitione discernit, quem tanto securius quisque expectat, quanto quotidie vitam suam solicitus examinat. Qui enim ad extremum iudicium eius venit,nec iam coram illo,sed ab illo iudicatur.Debet er go unius cuiusque mens, causas suas apud Dominum , causas Domini contra se, solicita inquisitione discutere,debet caute pensare, vel quae bona ab co percepit,vel quae mala bonis illis, peruerse vivendo respondit quod electi facere quo-tigie non cessant Aceedunt enim ad secretarium iudicis, intra sinum cordis conliderant, quam diltrici quandoque feriat, qui diu patienter expectat metuunt in his,quae se egisse meminerunt,& puniunt flendo, quod se perpetrasia intelligunt. Adhuc D.Gregor. Qu*d si ita est fratres,hic peccata nostra iudicemus,hic vindicemus quae commisimus crimina,& seuerissimum illud iudicis tribunal non expecteinus, in quo durissima sententia contra peccatores serenda est: sed ipsum iudicem
praeuenientes, peccata nostra vindicemus,4 omnium culparum,quas commisimus,debitam satisfactionem agamus,ne in
posterum nobis imputentur,quin potius per poenitentiam hic dimissis gratiam consequamur & gloriam.
Q niam tacui inueterauerunt ossa mea dum clamarem tota die.
Quoniam die ac nocte grauata est super me manus tua: conuersus sum in aerumna mea,dum configitur 'ina.
EMEDIVM hominis peccatoris poli lapsum in culpae consessione consistit. Quod quidem adeo ne cessarium est,qubd sine illo nemini unquam caeli
108쪽
nu patefactae sunt. Et hinc ortum habet, quod Angeli pecitum irreparabilest,quia nimirum voluntas eius est fiexi Volunta, lis,& quod semel apprehendit,immobiliter amplectitur. Ad Angelieret enim immobiliter , neque in alteram partem flectito in xib st. Quare poenitentia non est capax, ac per consequens,cul a quia uia suam agnoscere,vel confiteri,nescit Significatum fuit, manaret
triticis .c oribus depictum hoc rebelleranseli arbitrium, immobiis verbis Iob,quae habentur capite quadtagesimo primo. Co liter. in indurabitur quasi apu, is quasi maluatoris inem jiri e Iose a. r. Cor Daemonis,per quod voluntatem eius intelligit, durasiano lapidi comparat,neque hoc solum contentus fuit,quia si trities eius lapides n5 excede et, posset a virtute diuini ver- conteri, quia ut inquit Dominus per Ieremiam Verbieims Iere ag ut ignis in quasi malleti; conterens petra3. Quure addit m Simile. di malleatoris esse petii miles Habet hoc peculiare incus, iod quanto magis malleo pereulitur,tanto magis induratur: Daemonis ingenium nullis idtibus persuasionum,nullis co-ssionibus suppliciorum delinitumsed semper in eadem duri- obstinatione perseuerat.Hinc fit quod descendente Deo paradisum,ad puniendam transgressionem culpae, licet ante
a m sententiam, Adam, & Euam interrogauerit, ne cotra inditam partem sententiam proserret: at serpentem nihil introgauit, sed statimcontra eum sentcntiam protulit Ratiolius est quam Richardus, Theodoretus reddunt, quia ni Ritharcirum serpens poenitentiae & cofessionis capax non erat Sem Theodori enim Diabolus inprima obstinatione perseuerat,qui quod udh minem morsu oe apudulium e e tum 6Rit,inqui AH AH imus. Nam sicut post mortem homo de peccatis commissis enitere fructuose non potest, ita neque post peccatum An-:lus.Hoc quoad Angelum verum homo facilius habet arbi-ium,in voluntatem in utramque partem flexibilem. COV dio P ρη δ
,,inquit Salomon,in manu Domini,quocunque.voluerit ver-
illud Cor homini quem Deus regem cunctarum creaturii constituit, in manu, id est, in potestate ipsius Dei est, lare quocunque voluerit vertet illud, non vim inferendo,
i alliciendo in inspirando. Et appositissima est similitudo,
sam ibi Salomon adducit. Sicut diuisiones aquarum, inquit, est , ea facilitate, qua aqua scindi solet. Potest etiam cor, minis verti sicut aqua. Quia sicut aqua, vel ad ex riam, Caietan,
ad sinistram, nulla difficultate duci potest sic cor ho-inis ad utramuis partem. Et buc spectat illud Saluatolis
109쪽
Dan. II. Ioannis undecimo. Nonne duodecιm hora sunt die ' quasi dicat Cor hominis vas est bonii mali capax, nunquam in eidem statu permanens, sed modo ad hanc, modo ad illam par tem declinans: si heri volebant me lapidare, hodie forsitan me
Paeeato recipient,& sententiam mutare decernent. Consistit igitur torum eo ta animae nostrae salus in hoc, quod voluntas eius poenitentiae,
sessio. confessionis est capax, illud quod prius fuerat amplexa, de- Iob, testando. Patient illimus ille Iob aiebat Peccauι Luid faciam Iob o. tib ὀ cuctos hominum 3 cui quaestioni alibi respondere videtur, dicens : Dimittam aduersum me eloquium meum LDquarinamarnudine anima mea.liasi dicat,nullum aliud post culpam mihi suppetit remedium , quam meipsum accus ire Mosea palam peccata mea confiteri. Oscas capite quarto, Israelem alloquens,inquit Conuertere Israel ad Dominum Deum tuum. quoniam corruisti in iniquιtate tua,toctite vobιsicum verba, conuertιmini ad Dominum. Suadet Israeli, ut ad Dominiim
conuertaturin modum conuersionis illi tradit dicens tollite vobiscum verba, ne muti sitis ad confitenda peccata vestra, sed contra vosmetipsos verba sumentes, illa coram Deo con- Figura. fitemini Levitici decimo tertio, praecipiebat Deus , quod si Leuit./s aliquis per ignorantiam peccaret, capram immaculatam L ferret,in eam sacrificaret pro peccato suo in quod tempore sacrificii manum iuper ipsus caprae caput, apponeret Minterim sacerdos sanguine animalis cornua altaris ungebat Itaque, duo notabilia in hoc fiebat, sacrificio alterum quod sanguine sacri licii altare ungebatur, quasi ad placandum Deum offenium Anguine 1llo , alterum, quod peccator super caput hoitia manina suam ponebat, tanquam qui peccatum suum recognosceret,in coram omni populo illud confiteretur. Quo facto sacrosanctum poenitentiae mysterium adumbratur. Requiritur enim, primo sanguis Christi, qui fuit vera hostia, cluper crucis altare sanguinem suum fudit, illumque patri obtulit. Quod quidem remedium, licet quoad sum- cientiam fuerit validissimum sed non quoad emcaciam, nisi peccator super caput hostia manum suam admoueat, peccata sua detestando, confitendo. Peccante enim Adamo pa
ba nullam in Deo ignorantiam significant: sciebat enim optime ubi nam esset sed potius summam misericordiam, desiderium suae conueisionis. Fuit illi occasionem tribuere,
110쪽
peceatum suum confiteretur. Fuein dast et pie para con
spapsu eulpa. Idem in Caino filio eius reperies. Cum enim Genes .atrem suum interfeci uet, Deus ad illum interrogandum ver dicens: Cain bi est stater tuus Abel ' Sciebat enim ibi set, qui vocem sanguinis eius audierat: En sanguis fratris clamabat ad me de terra,dicebat sed interrogauit illum de atre, ut occasionem illi offerret facinus confitendi & quiaud negauit indignum misericordia diuina se fecit, lacri
sui punitus Longe illo prudentior fuit Lamech , primus amo hundi bigamus, qui cum homicidium perpetrasset, palam primu
r,m uxoribus suis illud est consessus. Audite me uxores La Bigam ,-th inquit, quoniam occidi virum in vulnus meum . ado Genos . pentulum in liuorem meu messeptuplιιm vitis dabatur de in , de Lamech vero si inagies septies. Citia hunc locum tunt Hebrari , Lyranus resertiquod Lamech erat caecus, Dranis venationi addictus , quem paruulus manu ducebat, Minnatione ministrabat cum ergo Cain , quas profugus inuis moraretur in quadam die circa arborem latitaret pue-lus Lamech, arcum eius contra ipsum Cain, existimans ali- iam esse feram, direxit. Vnde nolens, illum oceidit. At postam rem faetam aduertit, ad Puerum conuersus, illum etiam excandescens, pugno interfecit. Et hoc est: ' oniam Oeali mirum an vulnus meum, e adolescentulum in liuoremiam at subdit: Quoniam septιes itio daυitur de Cain, qua- liceret: Neque existimetis vellem, charissima uxores, od cuiusquam timore perterritus, ad huiusmodi confessioni faeledam ductus sim Neminem enim timeo,cum Deum otectorem habeam. Quare,si de Cain septies Dominus vin-rabitur, iuxta illud quod ei dictum fuit Eui oeciderit Caintuplum punietur, multo magis de me vindictam sumeret,si is contra me aliquid attentaverit. Non ergo timore alicuius minis, sed Dei, peccata mea confiteor. Itaque, Lamech ineno capite periculum faciens,viden Cainum propter nega-,nem criminis seuere suisse punitum peccatum suum palamnfitetur. Sed, ut ad Dauidem conuertamus sermonem, licetia Hetheum insidiis interfecisset, & cum Bersabe uxor eius alterium commisisset, tam male hoc remedio in principio is fuerat,quod peccata sua neque agnoscebat, neque cofite- ur quin potius pro viribus ocultabat. Quia, inquit Lyra D=am .s, sacrificia quae disponebat lex,ut pro huiusmodi celeribus
te plo offerrentur,caute, ne iudicaretur peccator,omittebat.