장음표시 사용
221쪽
rta LIB. III. CAR,. DARESTIT IONE. . Iv.Primo possessor bonae fidei s ven ii si quis inueniat in littore maris gem-diderit rem qua emit, vel mortuus mas , S lapides praetiosos tenetur fuerit equs durante bona fide non ad restitutionemP. tenetur restituere, at possessor malet ' e v. Si talas gemmae nullius sint aedfidei contra. Secundo possessor ma- proiecti amari in littore, ut pro ijcilae fidei non solum tenetur restitue- tur succinum,&alia huiusmodi, no ἰ Te rem,& damnum,sed fructus,pou tenetur,sed ipse fit verus Dominus. sessor vero bonae fidei, non tenetur. Abul.Math.c. s. q.. a. . Tertio possessor bonae fidei polost ta Qui inuenit thesaurum in agro, tene- Praescribere rem, S usu capere spaia tur ne restituere atio temporis requisito; pollessor ma O Id. Si inuenit in agro proprio,solii mlae fidei nunquam. Quarto possessor debet dare Principi quarta,vel quinhonae fidei potest restituere rem ven tam partem, qua sibi Principes perditori, & recuperare pretiu, & me- suas leges reseruate si vero inve niat liorationes ab ipso factas; possessor in agro alieno, tenetur dare d imi- vero malae fidei debet restituere rem diam partem Domino agri. NaM. in
Domino, vel saltem eum certiorem manu. c. 17. n.I7. i. i. I.
facere, & non recuperat pretium, ia Si quis certo scit in agro alicuius esse neque meliorationes in poenam pec thesaurumi poterit ne emere agrumti. Sylv. verb. restitutio. 3ri γ' illum, absq; π quod monitum fas Quare possessor honae fidei non tens t ciat Dominum agri , de fossionetur restituere fructus 'ia .i thesauri i L ., t. Quia durante hona fide, iusto ti- Ix Lieet ariae sint opiniones: tami.
tulo,&Iabore facit eos suos . Na- S. Tho. a 2. 6. tenet posse uiauar. C. II. & Sylvestri uerb.restitu- e Dominus vendis Ium superficiem tiO. 3. s. . : i. agri, & desola superficie &fructu υ es Quando quis tenetur rem mutuatam, habet scientiam, & alius norithn uel depositatam restituere e : L : turillum aduertere de re, occulta a M. Finito tempore mutui,uel depiv seselo cognita. Isti,uel conducti. Nauanin manual. 14 Si quis inueniat in aliquo agro suo ρ-
io si quis habeat rem mutuatam, deposia nam argenti, uel lapidis pinio i inlatam, uel conduellam,&talis ressu D argentifodinis, vel lapi fodinis ι &retur,uel pereat, uel moriatur trire. cognoscat esse ibi illa mineralia, vehitur ne restituere rem,&ualorem debet facere Θ 1M M sne sua culpa talis res perijr, D. Si ager non est suus emere illatiKnon tenet restituere.:6 uero per sv 1 dc postea manifestare ante iudicem culpa,uel negligentiam, uel quia co se inuenisse uenas illas in argentiso- uertit rem mutuata in alium usum, dinis, & peracta illa manifestatio-ue uel quia non restituit rem tempore ne,petere testimonium authenticia, constituto, di res petrit , tune tene- quod iuste possideat talem agrum , eur rem perditam restituere. Nauar. M praedictas venas ,ut ijs tamquam
222쪽
LIB. m. CAP., D c. II. Paulus Castrensis in I. Papi.
is Intra quod tempus debet fieri dicta manifestatio,& ad quid prodest ληt. Intra viginti dies debet fieri ma- inisestatio , quibus transactis si nonsuerit facta in isto termino legali inuentor perdit ius, quod acquisiuit,& fiscus succedit in illo iure, ratio est, quia patrimonium Regium habet quintam, quartam,tertiam, vel medietatem utilitatis illius veni, sibi reseruatam secundum maiorem, vel minorem illius Decuditatem deductis omnibus expensis: ratio est.
qui a isti de i ure pertinent ad Rege.
Et ipse eam concedit inuenientibus sub dictis conditionibus, ut omnia ad longum habentur lib. ,. titii 3. LI .nouae recopilationis, de de his mineralibus inuenies in l. diuortio,S. si ifundum is solui. matri. de loquitur Paulus Castrens de lason in l. Papinianus, s vir ff. solui. matrim. n. r.e glossa in lege si ex lapidicini j, ilide iure dotium. l6 Meretrices, di mulieres, siue solutae, s. ue uxoratae quando tenentur restituere pecunias,quas in pretium suae turpitudinis recipiunt a vitis, qui occulte, vel publice, eas alunt 'Ist. Quando fingui se esse Virgines ,
Ee sunt corruptae, dc accipiunt a viro maiorem mercedem propter vir iginitatem. Secundo,quando muliere S Concubini, uel meretrices promittunt, de dicunt se seruare fidem tali homini, de se tradunt aliis viris,
tunc tenetur restituere pretium a
ceptum a tali viro ratio est, quia esidecipiant, eos committit peccatum eontra iustitiam, quia si talis vir staret quod illi non seruatur fides, non
sustetaret talem mulierem,neq; dissiparet sua bona, ut tenet Valentiato mo 3 disp. 3. q. 6. puncto. . M lina distinct. 2 q. Mulier meretrix, vel non meretrix, cnrrupta,uel uirgo, uidua, uxorata, uel soluta, si absq; aliquo pacto, uel conditione pro sua rurpitudine acci. piat mille aureos, tenetur ne reui-
tuere pretium,tam magnum R. Non tenetur restituere pretium, siue magnum,sue paruum, dummodo illud accipiat ab homine, qui potest libere sua bona distribueres ratio est,quia honestas mulieris,lt pudicitia est maior omni pretio. Sec do, quia ille homo libere dat muli ii illud magnum pretium, absq; aliqua conditione,vel pacto, ut tenet V alentia loco su p. allegat . Si aliqua mulier vendat alicui homini suam uirginitatem,uel suam pudicitiam in tanto pretio poterit ne petere ante Iudicem, promissionem sibi factam, ob suam turpitudinem R. Poterit, quia uirginitas mulieriste honestas pecunia est aestimabilis,
de sic promissio pecuniarii est quasi
contractus ex utraq; parte obligatorius , ut tenet Molina disci sq. ει Couar.iu Reg. peccatum p. 1. n.q.
contra Nauarrum,qui in man. c. I T. n. 6 . tenet contrarium, Si mulier no paciscatur, sed tamen der e . alleui homini suam uirginitate, u clium pudicitiam, poterit ne petere ante iudice pretiu se et turpitudini pr. Poterit, dc iudex debet illi atagnare dotem considerata qualitate,& honestate mulieris, de honestate uiri, ratio est, quia licet de hac re nosuerit pactu expressum, ςst enim pactum taestum, de obligatorium sup- Di iliam by Cooste
223쪽
i LIB. III. CAP. 1. lposito, quod ipsa mulier petit damnum sibi factum: si vero non petat, vir ad nihil tenetur,quia ipsa per taciturnitatem videtur donasse, tenet Couar. loco allegato. ao Si mulier sponte sua det alicui viro suam virginitatem, & nollit petere aliquid pro ea vir, tenebitur ne restatuere ἐJ. Non tenetur, quia mulier est do. mina sue virginitatis,&sui honoris,& poterit eam libere dare . . cxi Si pauper sit in extrema necessitate,&vir diues. non det illi eleemosynam,&ex dicta causa talis pauper moriatur, aut incidat in magnam infirmi-.tatem, talis tenebitur ne testituere': N. Licet diues conamittat magnum peccatum contra charitatem, non tamen tenetur restituere. ratio est, quia non Committit peccatum contra iustitiam commutatiuam, cum
ille possit dare,vel non dare cieemo synam ι licet in extrema necessitate alterius de pr*cepto charitatis teneatur Tol, lib. 1i C. I9.aa Si quis persuadet alicui, ut relinquat religionem tenetur ne ratione pestitutionis ipse ingredi religionem 1 r. Negative, sed si talis monachus erat vadis conventui testeuinpro illo damno taliquid conuentia dare.
a 3 Siquis suadet alicui, ut in suo testameαxomon relinquatiPetrum haeredem, tenebitur ne restituere haereditat SN . Si talem pensuasio nc m non teait vi,timore,eolo; veImalitia ed consiliando, non tenetur ad resiis O nem. ex reg, iuri nemo excosilio tenetur nisi fuerit fraudulentum . &
si quis alium occidat,& oecidens proin E RESTITUTIONE. 1pter tale homicidium suspeqdatur,
ad quam restitutionem te netur ἐ'. Salon. q. 62. controuersi λ. docet
ad nullam teneri satis enim propria morte alienae satisfacit. sed Naua. c.
II. n. Σ . tenet quod tenetur addamna suorum haeredum. ia, Si quis interficiatur, Sin s aestam
tD, Vel tempore mortis condolet occisori sua mortem, damna, S iniuriam, talis occisor ad quam restitutionem tenebiture
I t. Ad nullam; quia actio, quam Occisus habebat, condonata est iam it. li, licet male faceret occisus si haberet filios pauperer condonando danum , licet codonat ex charitate in , iuriam. Salon. q. 6 I. controuers 2.26 Si quis occulae interficiat aliquem, vel mutilet membrum alicuius tenebi-ῆ, tui ne se manifestare iustitiae, vel ad quam restitutionem obligabitur PBt. Talis homo no tenebitur se prodidere,&manifestare iustitiae, sed so- Iam tenetur ad satisfaciendum damnum ipsi mutilato, uel hqredibus occis , o haec satis factio debet esse se. Icundum qualitatem persons occisse,&secudum quantitate damna iii stac silium prudentis consessalij ,ει docto,uel abesto dbctore ex tra cDnfessione, fatici estQuia nenu bron tur se prodete, Ecponere se, re sua' o i bonain minibus iustitiae, ut tenet
a Filius familias si recepit aliquam remmum O, &eam perdat, vel disssipese tenebi tur qe eam restitueres si ii Nun teneri restituere, neq, in foro exteriori, neq; in interiorian quo Iudex potest eum obligare ad restia tutione; neq; stiper hoc eucam Ti-
224쪽
LIRIII. CAP.1. DE RESTITUTIONE. x8sbus intrudere, licet ipse habeat in R. Si sit possetar malae fidei tene-
sua potestate pecunias aliquas ab- tur restituere rem cum fructibus,stoditas,& occultas cotra voluta- quos secit, vol potuit facere; si sttem sui patris; ratio est,quia non est possessor bonae fidei,sufficit, si resil- in sua potestate, & non habet bona tuat rem sublatam,sc docet S. 4 ho. in sua dispositione, imb illas pecuis a. a. q.76.nias,quas habet sunt sui patris, &s 3 o Sisis abscindit ligna, arbores,influis de ipsis disponat, disponitdere alie venetur,uel in fluminibus piscationa, Sille,qui accommodabit illi re nem exerceat, ad quam restitutio- sibi imputet cum illam dederit per- nem tenebitur φ sonae incapaci. Hoc est de Iure, sed R. Cum distinctione; si montes, vel secundum legem, nobilitatis,& bo- flumina sint alicuius hominis parti-ns indolis in quacunque aetate te- cularis, uel alicuius Principis, quinetur restituere rem stibi accommo- illa emit, vel hqreditauit, sicut agros datam, & parentes eius pro eo. tm uel uineas procul iubio tenetur ad net Abb. cap. fin. de praescriptioni- restitutionem damni facti tali homibus nu. 29. ni: si uero sint alicuius comunitatis, 28 si quis suretur quatuor argentea, vel ciuitatis, uel uniuertitatis, tunc non duos tenebitur ne eos restituere e tenetur ad restitutionem, nisi faciat tacet iurando minimam quanti- magnum damnum, sed tenetur adtatem veluti unius argenti a perso- poenam taxatam a tali comunitate,nadiuste, quis peccet solum venia- ratio est, quia illa bona sunt eomu- . Iiter, tamen semper tenetur ad re- nia,&ad comunem ciuiu utilitate,
stitutionem; ratio est,quia est pecca & ille est unus ex illa communitate, tum cotra iustitiam comutatiuam, & illa ciuitas non posuit in pinam, di nemo potest retinere bona alie- ut compenset omne damnum , sed na contra uoluntatem sui Domini, duos, uel tres argenteos, uerbi gra- siue pauci, siue magni ualoris , & tia, tenetSOtolis . q. T. artiq. silant aliqui, qui consuetudinem ha- 3 a Si quis non accipiatur a Custodibus, bent iurandi minimas quantitates, neq; accusetur ante ludicem, ten & hete consuetudo euitanda est a co bitur restituere talem poenamὸ fessioribus, quinimmo muliu est re- Hoc generaliter obseruandu est
Prehendenda,prscipue in pueris,& inpinis quod non debent nisi post-filijs familias; ratio est,quia ob tale quam fuerint petitae,& facta a ludi-
consuetudinem piaeualebit tandem ce condemnatione. TOlςt. lib. I. c. aliquado vitiu, ita ut ex paruaqua- Σo Sot.lib. .art. q.
titate ad rem magni momenti iura-. 31 si quis potest uitare ut aliquis non fidam seipsos inducant , unde eue- retur, S non uitat, tenebitur ne adniunt,deinde suspensiones, & simi- restitutionem lia. Tol.lib. s. c. 36. N. Si talis persona ex officio tenetis sufficit ne restituere ipsam rem abla- uitare tale danu, ut ludex,&seruusstam , vel etiam tenetur restituere & famulus talis domini tenebit ad fluctus ξ restitutione. si vero in aliqua perso-
225쪽
133 LIB. m. CAP. a. na particularis,cui no copetit ex os scio vitare tale damnu, non tenebitur ad restitu rionem, licet a latrone Pecunias,ut taceat accipiat, quia talis peccat contra charitatem, sed nocontra iustitiam.
33 Actio restituendi rem iuste detentam, vel possessam ad quos transit Ist. Solum ad haeredes legitimos, sed actio restituendi rem iniuste deten. tam si principalis non restituat, tenentur mandans , consilians, consentiens, adiuuans, participans, & cooperans. Valentia disp. 3. qua vi. 6. punct. s. 36 Tenetur nequis restituere pecuniat quas accepit, ut non committat homicidium, vel aliud delictum R. Non tenetur restituere,nisi in tuis dicio ei petatur. l. Vt putat. ff. de condition. ob turpem causam.
3 3 Iudex,qui pecunias accipit, videt sentetiam in fauorem alicuius, tenetur ad restitutionem e in hoc articulo sunt duae opiniones. Prima Sol tib 4 q. 7. ari I. tenet quod talis tenetur ad restituendam rem acceptam a pauperibus, sed noproprio Vomino, qui male dando perdidit actionem talis rei. Secunda opinio. S. Antonini. a. p. tit. 2. c. s. Sylvest. verb. restitutio. 2. Angel. vel b. restitutio. Naua. cap. T. nu. 3 q. tenent quod non tenetur restituere
pecuniam , donec per sententiamst condenatus; sed securius est tales pecunias restituere Philippus III. mandauit expreta in suis legibus, ut talis ludex teneatur ad talem restitutionem, & ad damnum factum per sententiam prolatam virtute ibiarum pecuniarum.
Quid debet restitui eoE RESTITUTIONE.nt. Si fieri potest, rcs ipsa, qu at ab
lata est eodem numero,& specie exceptis tribus casibus. Primo, cum peri j t. Secundo,cum est deteriora. ra. Tertio, cum per restitutionem peccatum restituetis manifestatur, tunc sufficit restituere valorem. N uar. cap. 7, Dum. 26. Sanct. Thom. a. a. q. 76.37 Quis tenetur restituere λL. omnis homo cuiuscunqs status, aut conditionis, retinens rem alienam contra voluntatem Domini. Tol.in sum ib. 3. c. I T.
3 8 In quibus rebus potest quis facere proximo suo damnu, ex quo sequatur restitutionis obligatio pt. In tribus. Primo, in anima, per . 'suadendo ei, vel violentando,Vtre linquat religionem , aut non alat matrem. Secundo in corpore, occidendo, uel mutilando membrum. Τertio,in bonis fortunae furando ei equm, usurpando agrum,& in honore, auferendo illum. Nauaris cap.
3s Si quis suadet aliquem praecibus , Aconsilio, ut faciat furtum, teneturne restituere ρNon tenetur,quia latro mouetur tunc uoluntate propria, & non cinpulsus etiam si ab alio sit suasus. Tolet. in sum .ilbj. c. T.
o Si latro furetur mille aureos,& cum illis lueretur alios mille, ad quid tenebitur R. Restituere solum mille,quos furatus est; & damnum quod fecit alteri, ablatione talis pecuniae, ut si causa furti alter vendidit minoris preri , vel bi gratia, domum, uel accepit pecunias ad usura, totu istud renetur restituere, sed no tenctatur
226쪽
LIRIII. CAP. 1. DE RESTITUTIONE. 18
restituere fructus prouenientes ex sua industria. Sylu.in sum. veIb. r stitutio. 3.&haec restitutio est facie- da vero Domino, vel eius hiredi necessario, veI voluntario; S si non imueniatur, pauperibus, & operibus pijs Sylvest. verb. restitutio. q.
t Fructus rei ablatae in qua differentia sunt fauet. in duplici; aut proueniunt exi Psare, ut fructus agri, & isti debent
restitui: aut ea industria personae, ut negotiatio, venditio, & tunc no tenetur ad restitutione fructuu, quia sicut potest lucrari, potest amittere;
Sylvest. ubi su p. i Potest fieri restitutio ipsi latroni, &non domino H . Male faciam restituendo latroni, N erit peccatum cotra charitatem, sed non contra iustitiam,sed non tonebitur VI tra restituere iterum pro prio domino. Sol. lib. 6 q. T. arr. I. l
3 si quis pauper habet rem alienam, &restituenda. sit pauperibus, poterit ipse applicare eam sibistit. Poterit secundum quantitatem rei,& suae paupertatis qualitate mi, quia cliaritas a se ipso incipit.Caiet. verb. restitutio. Quo tempore est restituendumὸ I t. Statim eum quis commode poterit ,& restitutio non est relinquen
3 Si quis in restituendo habet periculuvitae,vel infamis tenetur ne restituere statim cum illo periculo P . Non tenetur, sed debet quaerere modum,&industiam alterius personae, vel Cosessoris per cuius manus possit restituere,absq; illo periculo.
6 Furtum rei propriae, quae ab alio iniuste possidebatur, obligat ne ad restitutionem e I t. Negative, quia non possidet rem alienam, sed propriam, ut tenet Ab
in c. olim. de restit.*Ol. nu. 2 3. quia paria delicta mutua compensationa
q7 Si quis ad restituendum pluribus debi
tis esset obstrictus, & non haberet quantitatem bonorum ad restitue-dum,quo Ordine debet restituereὸ R. Primo debet restituere res certas, quae specifice habent certum dominu. Secundo debita,quae licite con- traxit. Tertio seruare in reliquis sua anterioritatem, secundu leges illius Regni. Vltimo, restituere debita,
quae contraxit cum usura. Sylvest. verb. restitutio. 6. Nau. IT .47.
8 Quibus ea causis, quis ab obligatione
restituendi excusaturὸ , N. Primo,si debitum liber Enon autem si,timore vel fallatia dimittatur a Domino. Secudo, si debitor in re- compensationem εqui ualentem de-hiti,creditori secerit aliquod ben ficium pecunia appretiabile. Tettio quado quis cedit bonis. Quarto per usucapionem in re mobili, in spatio trium annorum,vel per praescriptio i , , nem in restabili, per jacium deceannorum inter praeientes, & viginti inter absentes: in aliquibus praescriptionibus requiritur tempus triginta, vel quadraginta annoru. Quinto per ignorantiam iuris, vel iacti, quae
non sit crassa. Sexto ex paupertate . t Tolet. in sum lib. s. c. 26.& l. I . ff. de usucapioni b.
49 Si quis cedat bonis ob plurima debita, pol sibi seruare instrumeta artis su ε'
227쪽
183 LIB. III. CAP. 1, DE RESTITUTIONE.
n. Potest,& Iudices non possunt il- ,3t validiora pecuniis:&sicut Pli auferre instrumeta arris suae,quibus laborando vitam sustinet. Tenebitur tamen iste si peruenerit ad meliorem fortunam soluere debit si cum expensi s. l. cum filio, qui bonis cedere possunt.1 o χε co ditiones requiruns, ut sis possit
Iegitim E usucapere,vel prςlcribere D. Primores debet esse praescii ptibilia. Secundo debet habere bonam fidem. Tertio bonum titulum sicut emptionis, donationis, vel hireditatis. l. l. C. de priscriptio a b. y toc. i Quae res de iure praescribi no pollunt, re sic sunt restituendae' R. Primo furto ablatae quamquam possideantur bona fide. Secudores non tenetur restituere maiorε quantitatem quam deber, sic non tenetur restituere in re maioris exstimati nis.Sot q. T.art. 6 Couar,reg. pecca
3 Ludentes tenentur ne restituere pecunias ludo acquisitas P u. l . . Negati se, siue ludus sit prohibitus a lege,liue non; dum sine fraude ludat licet acquirat summa magna tamen qui perdit pecuniam,poterit eam petere coram iudice si perdit id ludo prohibito, & tunc per ultima sententia talis qui vicit pecuniam ,
tenebitur illam dare. auar. in man. c. 2 o. Medi n. q. 2 l .ch resili. Bagne κ
vi, extortae a suo domino. Tertio νύ In quibus cas bus ludentes tenenturres sacrae,& religio' Deo dicati, ut bona Ecclesiaru . Quarto seruus suis sitiuus. Quinto homo liber. Nauar. s. 7 n. 83. Sylu verb. praescriptio. 3 i si quis habeat pecuniam ad restitue nisdum,& fingat se pauperem, & creditor ex copasione dimittat ei debitum, tali, debitor manet securus
in coscientia, vel tenetur restituerc v. Tenetur restituere, quia fecit fig- metum, Sc cautelam qua ei no prodest in conscientia. I l. lib. . c. 26.1 3 Vt quis non teneatur restituere quam paupertatem, aut necessitatem p
ti debet ρ'. Non extremam, sed tenetur seponere in inseriori gradu, di statu,
ut restituat. Medin q. 3. causa. l. Muar. c. 7. n. 87.
FAE Tenetur quis se vendere ad restituendum, uel restituere cum periculo propriae vitae, uel honoris e Negati ueueratio est, quia libertas, uita, & honor sunt bona prεtiosi restituere pecunias in ludo aequis tas sine sententia ludicis 'ν. Primo, si luserunt cum filio familias, vel religioso, vel uxorata, quino sunt sui iuris, tunc uterqι tenentur ad restitutionem. Seeundo, si GIGIust Tertio,si per vim cadentem inconstantem virum facit alium ludeae Quarto, si habet ni anifestum m cessum in arte ludendi in ludis, qui habent plus de icientia quam de forruna, sicut ludus piis, Nahae. Mo.. lin. dilp. 32 D. Couar. p. a. s. q. gul. possessor Si feratur censura, ut reststuatur res ablata, quam de facto habet; in qoibus casibus, quis non ligabitur tali censura
pr. Primo, si quis rerin et talem remptopter compensatione damni h hi ab illo eodem in cuius gratiam datur censura. Secundo, si furtum fuit secretum, no tenctur statim per semetipsum tam mani se state , ledrzr Diqitigod by Coral
228쪽
LIB. III. CAP. . DE RESTITUTIONE HONORIS. 18sper alium, scilieet, vel per consess,rium cum commode illum habere poterit absqi detrimento notabili propriae personae, vel rei, νnde si tε-
pus intercedit in hoc casu, nihil in
terest. cap. 2 O. num P. Nauar.
Lop eZ par. a. cap. 3 l. proposit. 6.
. Vid est detractio honoris, vel famae pAblatio famae, vel hono
ris per verba cum intentione nocedi. Nauar. c. I 8 n.IT.
I t. Est quidam c5ceptus bonus,vel maliis, vel qu dam opinio bona, vel mala quam aliquis habet apud ho
Quid est honorὸ IX. Est quaedam reuerentia, vel aestimatio , quae alicui debetur ratione suae dignitatis, vel officii virtutis, vel personae, generis, vel natiuita
Quot uplicit θr quis detrahit famam alteri, vel honorem e I r. Dupliciter. primo modo circa seipsum solum, ut si quis reputet Petrum castum,&ex aliqua iniusta occasione habeat opinionem de illo, quod sit homo libidinosus,& detractio ista dicitur iudiciu temerari u.'secundo modo, cum qui S verbo, vel Isigno, vel tacedo cum loqui debet, vel scripto sine subscriptione, vel csi subscriptione tollit alteri fama, vel honorem , affirmando de illo deli
s Si quis manifestet crime alterius quod est veru,sed quibus loquitur est occultum, tenetur ne ad restitutione R. Non tenetur, sed peccat mortaliter contra charitatem; verbi gratia aliquis fuit a S. Inquisitione conde. natus in Ciuitate Toleti, sed ignoratur Matriti si hoc dicat in Ciutitate Matriti, vel dicat alteri, qui hoc ignorat dicit verum; & si dicat
mala intentione peccat contra . ritates, sed non tenetur ad restitutionem. v t tenet. S. Tho. a. a. q. T 3 . Soti lib. 3 . q. l .art. 2.
Homo est ne dominus suae famae sicut suarum pecuniarum Ist. Affirmatiuρ, & sic sibi tollit la. mam confitendo de se crimen quod
non secit,non tenetur ad restitutio. nem,licer peccet contra chritatem,& non contra iustitiam, nisi sit persona publica, & infamando se alios
socios condemnet,& qui in tormentis condemnauit aliquem non habentem culpam, tunc tenetur ad reis stitutionem famae,& damni, & iterum pro illo tormenta pati. S. Tho.
Audire murmurantem, & illum noreis prehendere,quod peccatum est PI . Cum distinctione : si qui audiemurmurantem, & delectat ut in illa murmuratione, &cosentit illi propter odium quod habet circa talem personam; tunc audiens peccat e dem murmuratis peccato: sed si audiens delectatur propter curiositatem, tunc peccat venialiter; rursus
229쪽
1ν. LIB. III. CAP.3. DE RESTITUTIONE HONORIS. ,
eonsideranda etia est grauitas mur- riurus, tam ε no tenetur restitu exe/murationis an sit leuis an grauis,& alteri illam fama, quia facit sibi ma- persona contra quem est murmura- ius, damnu faciendo se reum, &de-tio,&veritas, vel salsitas talis mura linquentem. Sylv. verbo restitutio. murationis, nec non funda metum, ii Si delictu quod talis imputauit est ' in quo sundatur. ut tenet S. Thom. tum, sed occultum ad quam restitua. 2. q. 73 art. q. tationem tenebitur
8 Quibus in cassibus aliquis non tenetur R. Tunc non tenebitur dicere sedi- restituere famam, vel honorem, que xisse mendacium,sed solum tenetur alteri abstulit propter suam murinu laudare illum hominem coram illis, rationem , vel propter memoriale ut recuperet aliqua bonam opinio- quia contra ipsum dedit iudici, uel nem. S. Tho. a. a. q. 6 2. art. 2. Principis' i a Si quis dicat se audisse Petru esse adul-1 1. Pluribus: primus est, quando ille terum, etiam si realiter non sit veru, de quo suit murmuratio uere pecca quam restitutionem tenetur facere tum quod imputat commisit quod H. Licet Caiet. 2.2. q. 6 2. art. S. &public si est, unde nihil illi abstulit; Scot. in .sent. dist. 13. existiment Peccauit tamen contra charitatem. non teneri ad ullam restitutionem. Secundus, quado accusatur, aut iu- tamen securius est dicere quod te-dex sentetiando iuste infamant, no netur ad aliquam restitutionem, vi tenentur restituere. Tertius,quado delicet ut apud eosdem fateatur, vepersona infamata uarijs probationi re a Petro non,esse commissum talebus uirtutibus, aut alia uia suam fa- delictum, vel saltem illum laudare, mam recuperauit, au t certe, qui au- Vt eo modo acquirat famam qua in- dierunt, murmuranti nullam fidem iuste perdidit. Sol. lib. q. q 6.art. S. adhibuere. Quartus,si infamatus co Tol. l ib. I. c. 6 9. donauit alteri infamiam in his casi- I3 Tenetur quis restituere fama alterius,hus non tenetur quis restituere fa- cum periculo propriae Dinae ma, nec honore. Sol. lib. q. q. I. n. 3. I t. Si sit restitutio inter persona st si quis scripto,vel verbo manifestauit aequales, tenetur cum periculo pro- aliquod crimen ,vel des ictum alicu- priae famae: si vero persona, quae misius, quod erat falsum, ad quam resti mauit excedit alteri in dignitate, vestutionem tenetur e genere, poterit satisfacere pecunijs, Coram eisde personis dicere con uel alio beneficio cum consilio pru-trarium,&si opus fuerit, affirmare dentis Consessari j. Scol. inq. dist. . iuramento,& si fuerit aliquod dam- 14 Tenetur quis cum periculo propriae vinum, restituere tale damnum, ita ut tae ad restitutionem honoris integrε satis faciat. Scol. in A. dist. Ist. Si infamatus propter talem in f I s. q. qq. Nauar. c. 18. n. 63. miam est in periculo vitae , teneturio Si quis ab alio accusatur de vero deli- alteri cum periculo proprii vitae recto, & negando facit alium menda- stituere honorem; ut si quis occidit cem tenetur ne illi restituere fama Petrum, S confiteatur Ioannem euLicet qui negat peceet,&st pe- occidisse, & Ioannes sit in periculo,
230쪽
LIB. III. CAP.3. DE RESTITUTIONE HONORIS. 1 tvt suspendator, tunc iste tenetur cu si unus uelit restituere, alter nece perieulo proprii famae & viti,inno- sario tenetur restituere. TOlet. lib. centis vitam liberare,secus vero, si F. cap. 69. non ex suo dicto,sed ex alijs testibus is Quod peccatum est detractio famae' constet Ioannem, occidisse tale ho- 't. Est tam magnum,ut dicat D. Berminem, tunc non tenetur iste, cum nard. in lib. de considerat. ad Eug periculo propriae uitae manifestare ni uni . maxima partem homine exi- se, ut tenet Tol.lib. s.c. 69. stentiu in inferno esse propter hocis si duo se infamauerunt ad inuicem, te- peecatu, sia raro, uel nunqua fit renentur ne ad inuice restituere fama stitutio, aliquado propter uerecum p . Si infamatio sit aequali potest fie dia,aliquando propter honore prori commutatio sicut in pecunijs: sed priu,aliquado Propter contemptu.
i vid est ieiunium 3 1 t. Non frangitur,quia parua quan- I R. Abstinentia ciborum ad litas non atteditur.S. Th. 2.2.q. 8 . earnis vitia comprimenda art. 8. ad A. & q. 1 T. Peccatorumque poenas expiandas, G Quid est ieiunium Ecclesiasticum,& aru mentes in Deum excitandas. S. quo est institutum Tho. q. 67.2.2.art. I.COuar.lib. q. R.Abstinentia certorum ciborlicer ariar. resol c. 2 o. iis temporibus,& institutum est abi Quotuplex est ieiunium p Ecclesia,& summis Pontificibus. . Duplex. aliud naturale; aliud Ec- 7 Sunt ne tempora praescripta, in quibus clesi asticum. I. more Romano. ff.de Christiani tenentur ieiunareὸ
3 Quid est ieiunium naturaleὸ ceptis dominicis diebus, quatuor te N. Quod frangitur cuiuscumq; rei pora, vigilia Natiuitatis, Pentec sumptione etia si sumatur loco me- stes, Assumptionis B. Mariae Virgi
de ferijs. tis vigilijs S. Iacobi, & Philippi, icΑ Ad quid requiritur ieiunium naturale, S. Ioannis Euangelistae, vigilia Nare quando incipit talis, S. Ioannis Baptistae,S. Lauren-ν. Ad sumendum Eucharistiam,vel iij,ac omnium Sanctorum. . non li- Celebrandum,&incipit a media no cςat.de consecratione.dist. s.c.qo.cte. d.l. niore Romano. D.Tho. a. a. eod. tit.q. . dist. 76.
q. I QT.art. s. 8 Possunt Episcopi in suis dioeeesibus im Frangitur ne hoe ieiunium sumptione ponere aliqua particularia ieiunia Θsaliuiae, vel deglutione alicuius rag I t. Possunt ob iustat causas, & se menti ex antecedente coena in ore uanda sunt a suis subdius sub poena relicti,vel si quis dum os lauat, gula peccati mortalis S. Tho. 2. 2. q. 47. aliqua vini,cu ipsa saliua deglutiat art. 3. Sylvest. verbo ieiunio.