장음표시 사용
81쪽
ascendas, nihil quod praeheas aures, facilis diui . natio, scito eum pessime dicere , qui laudabitur lmaxime.Ex anani illo plano,Orator ad Tribunal, τώ phisis d. Vbi surrexistet dicturus, sese conuertebat, ut i
clamantium. tum corpus Visendum ostentaret, neque enim i
ex pulpito, ut Philosophi, aut sacri nostri Eccle.. lsiastae,& olim Poetae,Historici,& qui recitabant, dicebat. Iuvenal.Vij. Haud tamen inuideas vati,quem pulpita pascunt. Suetonius in libello de Illustribus Grammaticisi Me quidem. ait) adolescentulo,repeto quendam principem nomine,alternis diebus declamare,alterniti disputare , nonnullis verb disserere, post' ' meridieni, remoto pulpito, declamare, solitum. Hoc ergo Rhetores iaciebant,vi,quia in scholis suis , haberent quaedam Fori seminaria, ea compararent ad Vsam moremque forensium. Hinc eorum praecepta de incessu pedum, aut crurum proiectione, reliquique corporis decenti motu, ut stent recto trunco, paulum diductis tibiis, ne se flectant in latus alterum, inclinent pron0s in anticam,reclinent supinos in posticam,quod Cicculatorum est. Fabius libro vj. capit .de risu: Aser venuste Manlium Suram, multum in agendo disia cursantem, salientem, manus iactantem, togam deiicientem,reponentem,non agere dixit,sed sata*ere. Et cum aliua inter agendum par areolam
dit cursaret, quaesitum est ab eo, quot millia pas-1uum declamasset. Causidicis vero.nostri saeculii η' , quasi belluis indomitis & furenti-
obieeta ripa- bus repagula,ne credo pauperiem Iaciantrita exs: a. copiosiore & faciliore bile,pugnos paratiores habent, sed cohibentur lignis illas transuersis, quibus
82쪽
bus innixi,obtegunt plurima peduis, cria tam n- cellus vitia,quae remoto pulpito foediissime appa- - - . rerent. Caeterum Oratorum hist tria latius enar rabitur suo loco : tantum necessitatem standi, quam elegerunt, ut dicit i.quisquis. C. de postu Explicata cland perstringamus: quam miror illic vocari ne cessitatem,cum aliquando qui agerent,sederent, maxime in minoribus Iudiciis apud Tribunalia Qiuntilianus libro xj. capit.iij. Multa lex his,quae oratores quan praecepimus, mutari ab iis necesse est,qui dicunt sequesiden:ra . apud Tribunalia : nam & vultus erectior,ut eum apud quem dicitur, spectet: & gestus,ut ad eun- . dem tendens elatior sit, nec elle est , & alia, quis
occurrere etiam me tacente, omnibus pollunt .
Itemque ab iis qui sedentes agunt: Nam fere fit hoc in rebus minoribus:& iidem impetus Actio
nis elle non possunt,&quaedam vitia fiunt ne- cellaria. Nam & dexter pes a leva Iudicis seden- i. :
ti proferendus est , dc ex altera paris' multi ge- stiri neceste est in sinistrum eant , ut ad Iudicem spectent. Equidem plerosque, & ad singum , . . . las clausulas Hententiarum video ali urgentes s . . O .l bi, & nonnullos ibbinde etiam aliquid spatian-- tes, quod.an deceat ; ipsi viderint : cum id faciunt non sedentes agunt. nactenus ille. Item Fab.capit .libr.xj. Rideatur merith,qui apud Disceptatorem de re leuissima sedenis . utatuo illa
Ciceronis confessione, non modi, se commoue .
ri . sed etiam corpore ipso: perhorrescere. Ast in grauiorib causis quia tanta vis est Actionis dex- Vis V intre,&aptς, ut ei quondam Demosthenes primas secundas,tertias. vi ctoriς partes 'concederet eius commodum contemnendum non est , ne dolo
83쪽
praeuaricatus,luchum in reatu constituto Clienti Patronus afferat.Etenim cum Hypocrisis sit quaedam corporis eloquentia, non omnes egisse eloquentiae partes videtur, qui eam aspernatus est.
Plinius lib.q.ad Cer lem: unde accidit,ut ij qui
sedentes agunt,quamuis illis maxime ex parte iupersint eadem illa,quae statibus, tamen hoc qnod sedent, debilitentur, & quas seprimantur: M uet enim dicentis gestus,incessus, discursus,omnibusque motibus animi consentaneus vigor corporis.Haec Plinius. Quae ed pertinent,ut si sedeat inter agendum Advocatus, non statim exhibitandus, explodendus, mulctandus, aut causa deturbandus sit a Iudice, quod in bonos mores peccatum sit,aut in iuris praescriptum: Eam enim necessitatem mores,non ius introduxerunt,ad diluendam praeuaricationis suspicionem. Atque in ea lege Valens &Valentin. Imperat ores non dicunt, sed publici &recepti moris,oratores admonent, ut qui agat stent recti,qui cognoscunt,& disceptant,sedeant:Hinc vulgatum discrimen inter mores Oratorum &Iudicum ut hi sedeant,
illi stent. i Plautus in Mostellaria.
'Sine me icthue iudicare surge,ego imis assedero Maxime, accipiam hanc ad me litem. Quo in loco Plauti, Orator surgit; & Iudex consideta Vnde dictae sunt in iure nostro,Sessiones Iudicum, de quibus in l.2.ff.quis ordo in bono possiser.& apud Cicer .tertio de natur.Deo Exeamus inquit) a Theatro, veniamus in Forum, sessumite,precor. Quidὶvt iudicetur,qui tabularium in
cenderit: ubi cotta Academicus Velleium, M
84쪽
Balbum sedere sacit iudicaturos.Stare autem Oratorum proprie est. Cornelius Tacitus in dialoso de Oratoribus:Quod gaudium assurgendi, as
sistendique inter tacentes , in unum conuerso' coire populum, & circunsundi coronam,& acci pere affectum,quacunque Orator induxerit .Ratio cur stent Oratores, superius allegata est, ad maiorem emphasim Actionis, & Pronuntiatio . nis.Cur autem sedeant Iudices,est apud plautum curri neu
in Mostellaria quaedaris ratio, quod sedendo plus se μ'
sapiamus,quo in loco seruus Tranio in ara sed est ad quam confugerat, cum sollicitaretur, ut sura, geret,iimens dorso suo,& olfaciens dolum Teu-ropidae,surgere non vult,haec verba Plauti sunt: TEUR.bSurge dum huc est consulere igitur
quiddam quod recum volo. T R A. Sic tamen hinc consitium dedero, nimio plus spio sedens Recto autem rarus, modicus, & modestus inces- orii fissus concedebatur, ut,cum area Tribunali aduer- incessio.
sa esset,quasi eade linea media decu Cata es et,diceti pr terire,& ex suis Subselliis in aduersa concedere,turpe,& stultum videretur.Fab.li. xj.c.iij. Transire in diuersaSubsellia parum verecundum est. nam Sc Cassius Seuerus urbanh aduersus hoc facientes,lineam poposcit:Et si aliquando concitate itur,nuquam non frigide reditur.Diametrus ergb hqc descripta est, quasi finibus utriusq; par tis regundis, intra quos se inter agendum contineat Orator. Dicuntur tum oratores dicere ex Diere. plano,quia area illa plana aequique est. Tranq.in Esem Tyber Et si quemReorum elabi gratia rumor es.
set, subitus aderat, iudicEsque aut E plano, aut E
85쪽
quaestoris tribunali legum,& religioni iti& no, de ova cognosceret, admonebat. Ex quibus sane verbis coniici potest,inab certissime deprehendi, quid si de plano cognoscere, ut in famosa illa Clement.Sarpe. de ver b.sgn. cum Iudic; mandatur , ut causam aliquam simpliciter de plano sinec noscere figura,& strepitu Iudici j cognoscat.Nain de pla- 4rri ''- cognoscit, cum ex tribunali Iudex in planum,&aream descendit,atque ibi obiter ve-. ' stigio litem dirimit , ut ista aduersa si ni cognos cun fere cere de tribunali, & de plano. Huc pertinet. l. S Tri ρομα procedente.C.de dilatio. ubi dilationes dantur anon Irocedente, & ambulante Iudice, & de plano, sed pro Tribunali supra planum sedente 'o
Rabularum lent enim aliquando Rabulae, ut sunt importuni, in Eor; is . Iudices descendentes de Tribun ali retinere in rea,planoque, Ut quod volunt, obiter obtineant. cm A cas, Idem auctor in Claudio: Illud quoque a maiori- vispatientia. bus natu audiebam, a sed Causidicos stolitos eius patientia abuti , ut descendentem e Tribunali, non solum voce reuocarent, sed lacinia togae rotenta, interdum pede apprehenso retinerent. Idem pausi post de Equite: cum scorta meritoria citari aduersus se , 5 audiri pro testimonio videret,graphium, & libellos, quos renebat in manu, ita cum magna stultitiae, & saeuitiae exprobratione, ieci ite in faciem eius constat, ut genam non cognossere leuiter perstrinxerit. Qu e patientia summa erat
sin eriti . in eo, qui quicquid volebat, poterat, sed ille non faciendo nocens, 3 sed patiendo fuit.Sed ex his quis non videt crassum discrimen esse, inter cogno .cere de plano, & sine strepitu Θ sit enim hic non modo strepitus, sed impotentisana di noli ferenda
86쪽
LIU EN PRIM V b. 39 da Causidicorum importunitas.
i. Vt hi sedeant illi stent in Da
ii, si hae iis parte fuerunt, ut i ut sentcntiam la- iesia Aia uintain astante ut non sedente Iudice,nullius esse pla-- ,uis ne momenti: pro quibus facit c.υθ 02desint.b steiud.in 6. iuncta gl. versedendo. d non obtinet in causis summariis , in quibus proceditur de plano it dicitur in cum epe.de versig.circa si Cicero autem sepissime usurpat sedere pro iudicare. a. Aduersa sunt cognoscere de tribunali)dere est ex LL*.abolitio.adS.C. Turp.La. f.dies.quis ordo in bon. pog r. n.autem Honorio Theodosin Lpen.de naufri libr.D. Cero summaria cognitione, leuato velo Lxerunt. Vbi,ni fallor,alludunt ad cam Leriam Nicbasi nauium , quum desιbmersis naui us loquuntur,aut forte res exerunt ad vela,quibus δliquando inumbratum fuit Forum Rom. ut alias adnotauimus,quae Sessionum tempore expansa, post Cognitio
nem reducebantur,licet depriuaris agant. M .
3. Non iaciendo nocens) Versus est Ausis rixq. Caesaribus. Exemplum autem hoc dea vite ponitur,ut nimi tolerantiam Claudu demon Aret.
bunali,Subselliis Iudicum,Litigantium,Patronorum,Subscriptorum Cognitorum,Custodum,Laudatoritat, Pragmaticorum,Testium.
87쪽
xeliquorumque Advocatorum , & abacis Not Ryia caesa, riorum,& Scribarum,quae tamen veluti ruta casSubsellia iras sa, opusue quoddam intestinum I , loco moueri se ipος - - Doterant,& ex Basilica in aream apertam, & rur-4 1us inde, in Basilicam transferri. Fab. de Portio Latrone: Impense petiit a Iudicibus,ut subsellia in Basilicam transferrentur.Suet. de funere Iuth: , Lectum pro Rostris in Forum Magistratus,& honore functi detulerant, quem cum pars in Capitolini Iouis ςelli cremare, pars in Curia Pompei destinaret,repente duo quidam gladiis succinyi,
ac bina iacula gestantes, ardentibus caereis succenderunt, confessimque circunstantium turba,
virgulta arida,& cum Subselliis Tribunalia,quicquid praeterea ad manum aderat, congessit. Fuit Tabulari . de in Fori instrumento Tabularium, quod & blinum,Graecis Grammatophilacion,& Chario, phylicion: Vbi Aetorum Forensium Continetarii velut in Armario asseruarentur.Verg.in Georg. Insi numi Forum O populi Tabularia vidit. Capitolinus in vita Mar. Philosophi:Per prouin-κ cias Tabularioru publicorii usum instituit, apud quos idem de originibus feret,qubd Romet apud Praesectos AEr ij, ut si forte aliquis in prouinciai .natus,causam liberalem diceret,iestationes inde ferret, atque hanc totam legem de assertionibus firmauit. aquam aliter capiat Tabularia,nimirum pro ii iis & pulpitis,Tac. in dies.vbi coparat veteres cum sui saeculi Oratoribus:Quantuni inquit virium detraxisse Orationi Auditoria αTabularia credimus, in quibus iam fere plurimae causet explicantur:ubi significatur more scholarula pulpito recitatas Orationes.Asconius in argu.
88쪽
Milonianae: Populus duce S. Clodio Scriba,corpus P.Clodii in Curiam intulit, cremauitq; subselliis, de trinunalibus, mensis, de codicibus Librariorum.Tribunal autem eius erat,qui iudicio, praesidebat, eminebatque inter subsellia minoiarum Iudicum , ut Praetoris maiestas in Trabea &Praetexta magis conspicua appareret.Liuius li.ii. de Consulibus militem conscripturis: Dimis lo Senatu Const in Tribunal ascendunt, citant nominatim iuniores .Et pauid post .Redeunt in Tribunal,citari nominatim unum ex iis,qui in conspectu erant,dedita opera iubendi Cum staret tacitus , & circa eum aliquot hominum, ne fortEviolaretur,constitisset globus, Lictorem ad eum Consules mittunt, quo repuli tum vero indignum facinus clamitantes , qui Patrum Conil aderant,deuolant de Tribunali, ut Lictori auxilio essent.Ex quibus verbis satis significatur,non in solam causarum cognitionem, Forensiumque operam comparatum esse Tribunal. Porro quod duo Consi sedebant in Tribunali,& in eodem illis aliquot Senatores aderant, coniectare licet,
capax fuisse admodum Tribunal, quod planum fiet ex eo,quod a Vitruvio describitur li.1. Quod
cum esset in arcum efformatum, chorda erat pedum quadraginta sex, sagitta autem a chorda ad arcus curuaturam pedum quindecim. Valer. de Lucio Crassis agete in Gallia:Cum in eam Cneus Carbo,cuius patrem damnauerat, ad speculanda acta sua veninet, non tum eum inde non submouit, sed insuper locum ei in Tribunali assignauit. Et fortassis credendum est a , in Tribunalisbille Curulem collocatam,in qua Prqtores con-
89쪽
siderent Micero iiij in Verrem de Verre Pr tore: In Sicilia properans de sella exiliuit , hominem innocentem a Sacerdote absolutum indicta causa,de sententia Scribae,Medici,& Aruspicis condemnauit. Ibidem:Palam de sella atque tribunali pronuntiauit, si quis absentem Sthenium rei capitalis reum facere vellet, sese nomen eius recepturum. Idem iij.in Verre:QuF multitudo, quod vos oblitos esse non arbitron, qui ordo ad Pisonis sellam isto Praetore selitus sit conuenire. Cur
enim Curulem non caperet,cum &Lecticam acciperet ξ Tranquillus in Augusto: Ipse ius dixit assidue,& in noctem nonnunquam: Si parum corpore valeret, Lectica pro Tribunali collocata , vel etiam domi cubans. Quibus adducor fixum Tribunal suis te, cuius nivi fuit Tribunal 'Aurelium in gradibus Aureliis ab Aurelio Cotta Praetore politum. Non omnes tamen Iudicesitus Tribunalis habebant,sed tantum Iudices Ordinarij, dc maxime, qui Ordinarijs praesidebant, Tribunal habebant, reliqui Delegati & Commissarij Subsellium. Vlpian.l.1.ls. de Iudicijs: Iudicis inquit qui Tribunali praeest , aut aliam Iurisdictionem habet Item ex alio Tranquilli loco in Augusto : Solis virginibus Vestalibus locum
in Theatro,&contra Proetoris Tribunal dedit. Fuit tamen alia in Castris Tribunalis forma , ut etiam a sella Castrensi & Curuli diuersa esset. Idem in Galba : Obseruatum est etiam Calendis Ianuarij sacrificanti coronam de capite excidis se,auspicanti pullos euolasse,adoptionis die, neque milites alloquuturo, Castrensem sellam de,
more positam pro Tribunali oblitis ministris, de iu
90쪽
in Senatu Curulem peruerse collocatam. Cur . mtius libro nono:Tandem uniuersa concione effu- i' sius flente Poenus ausus est, cunctantibus caeteris,propius Tribunal accedere. Et paulo pos :Itaque inops confiij desiliuit e Tribunali: De su γgesto loquitur,ex quo concionabatur apud misi tes Alexander. Plinius Secundus in Panegyrico ad Traianum:Decora facies Consulis multa post fecula Tribunal viridi cespite extructui'; nec inscium tantum, sed pilorum signorumque hqnore circundatum. Cuius militaris Tribunalis e- Misi τε Tn tiam meminit Plutarchus in Pompeio: Fuit &Carpetum Iudiciale. Flauius Vopiscus Syrenensis in Aureliano ad thitium:Hilaribus, quibus omnia fest ,& fieri debere scimus,& dici,impletis solemnibus vehiculo suo me, & Iudiciali Car
pento Praesectus urbis accepit. Sella vero Curti- curulis a S
lis a Lectica differebat & Solio, quanquam sunt qui apud Poetam,illud:
de Curuli intelligant, quod ex ebore suerit teste Plutarcho, quod mihi vix persuadere possient,qubd sellae Curules non solidae, sed diuersis partibus coniunctis compactae sint. Tranquillus in '. Augusto: Rursus commissione ludorum, quibus theatrum Marcelli dedicabat, euenit, ut laxatis 1 si ilae Curulis compagibus caderet supinus. So limn autem dictum Grammaticis, quod solidum esset,&quasi homogeneon Physicis,Iurisconsul
tis autem η νοεοενον, quod continetur uno spiritu ,ut
lignum, lapis, & similia: Nam quod ex pluribus
cohaerentibus , & contiguis , id est , continentibus constat, hoc Physici huterogeneon, Iuris.