장음표시 사용
491쪽
is HISTORIAE AUSTRI AC Rpias adducere videns, quibus simul & Brabantinis imparem sese Carolu Eg-- agnosceret, deditionem oppidi facit, se m , sub certis quibusdam V conditionibus, eius fidei commisit. A Philippo quoque veniami V 8 stippi eae petijKWin Hispaniarn se cum eo iturum pollicitus est, id
quod minime praestitit. Arnhemium, citra cuiusquam incommodum, a Philippi praesidio occupatum. Caesar vero, dimista in Brabantiam filio, Coloniam ouabundus rediit, magnoq; ciuium plausu,campanis pcr totam urbem resonantibus,exceptus est. Inter haec, Gallorum rege graui admodum & dissicili morbo 'laborante,Itali nonnulli,de Mediolanensi principatu illi eripiendo,cum Consaluo consilia agitabant: sed quae, reualescente praeter omnium spem rege, effectum sortita non sunt. Ipse vero, ab Austriacis aperte iam se alienatum ostendens,& Philippi succrescentem indies potentiam rcformidans, ad pacem cum Ferdina-do rege faciendam spectabat. Is vero & ipse generum suspectum habebat, idq; hanc maxime ob causam. Cauerat testamento Elisabetha regina, ne post obitum suum Ferdinandus,a Castellae regni gubernatioe remoueretur, quoad viueret. Philippus vero,in reginae socrus potestate non fuisse contendebat, leges post mortem seruandas praescribere. Id cum Fcrdinandus res ciuilset,vereri Pax inter coepit, nepotiore Hispaniarum parte prohibitus,solo Aragonum tum se fieri' regno contentus esse cogeretur. Igitur, uti praesidia sibi pararet, pacem cum Gallo, quam hactenus improbauerat, fieri non abnuit. Adiuvabat eam rem Consalvus quoque, siue quod futuram inter socerum ac generum simultate prouidens, res in Italia quietas esse vellet, siue quod de regno Neapolitano sibi asserendo cogitaret,id quod nonnulli,atque inter ipsos rex i pse aliquando ve-cisis, i a nci ςb xur-Sςd ea suspicione Consaluus postea se liberauit. Fit igitur
Fordinando p ,eaque noua nitate' confirmatur. Germana enim Gasconis
bit. Fosset j ex regis sorore filia Ferdinando nubit,cui Ludovicus dotis nomine ea ic daturum promittit,quae adhuc in regno Neapo litano habebat. Dictae & aliae paci leges, quas hic rccen sere minime necessarium est. Itaque huius libri finem hic faciem .
492쪽
H i L I p P v s, decreta in Hispaniam nauigatione, Ferdinandum regem socerum suum, prius per literas eius consili j certiorem fecit; ac uti aequiorem sibi haberet, neue ex eius instinctu a Gallorum rcge itincri mora aut dissicultas obiiceretur, nihil se absquc illius consensu& authoritate actitrum significauit; Hispaniae regum titulum,uti ante cum regina socru,ita nunc secum &cum uxoressiua ipsi communem fore',®norum V ctigalia inter ipsos diuidi posse. Haec ita euentura Ferdinandus credens , etsi dubitabat, ne' tamen aduentum filiae, quam vocari iusserat, moleste ferre videretur,naues aliquot, quibus transmit teret,misit: Igitur rebus constitutis Philippus Middel burgum Mid gortet primam Seelandiae ciuitatem profectus, dum secundos ventos &idoneum nauigationi tempus operitur,aurci vcllcris comitia ca- Comitia aures pitulum vocand celebrauit, quidus in demortuorum locum su D vellaris.
493쪽
is HISTORIAE AUSTRIA CAE, fecti suere, Henricus Angloru rex, Paulus Liechtensteinius, Carolus Lalainius Baro, Uvolf angus Furstembergicus Comes, Ioannes Emanuelus, Florentius mundus Burani Comes, Iacobus Comes Hornanus, Henricus Comes Nasiouius, Florentius Croyus,& Philibertus Veriensis. Philip in Hispa- Comitiis peractis Philippus cum uxore, & secundo filio per- φυμν dinando ac reliquo comitatu soluit: Post bidui nauigatione ven- tus, qui hactenus operam dederat, mutans horrcndam concivit tempestatem, qua classis diu iactata, circa vicinas Angliae & Britanniae citerioris oras, nauibus aliis alio abreptis,dissipatur.Nauis Adures phil praetoria, quam Vix aliae duae ex tota classe assequebantur,ad Uyn-miauigatio. muthum Angliae portum appulsa est, & princeps cum suis in icapham exscendens, ad terram delatus est, ex maris iactatione,&animo & corpore defatigatus, ac de socioru salute sollicitus. Qui roxime maritima loca incolunt, ad primum de peregrinis naui-uS rumorem, cum armis accurrunt, sed amicas esse, & nihil ho- Nomas Trem stile videntes, vim abstinent. Mox Thomas Trencherdius&Ioannes Carous, ex equestri ordine, cum ministris aduolantes, ubi principem agnouere, orant; quandoquidem ita casus tulisset, ne insalutato rege,intra biduum,aut ad summu triduum aduenturo,
discedat. Philippus, quod ad expectad os suos, & classem reficiendam , mora opus haberet, nec in ea fortuna qui ce negare possiet, alitentus cis, S in Trecherdit des diuertit. Paucis diebus Henricus rex, accepto rei inopinatae nuncio, principes aliquot Viros,&aulicorum primos ad illum mittit,a quibus inuitatus & deductus in arccm V vide rum,ubi rex erat, prosciscitur,subsequente uxore. Henricus eius nominis septimus, eos hilari vultu ac animo exci-phipnis ibis pizn ,post amicu colloquiu,epulis refectos, Londinum deducit, tim venit. primam regni urbe,ad ostia Tamesis sita. Ibi res fauraturanter ip-1os foedus,& amicitia confirmatur,quae inter utriusq; maiores intercesserat, multiq; dies inter conuiuia& familiares conbulationes eiu uxore. Interim naues omnes in portum appullis; reparantur & armamentis denuo instruuntur. Quod ubi intellexit princeps, Valedicens regi, ad classem rediit, reliqua nauigatio latis ei I rosperae uenit.In Hispania ubi venit, magna omnium ordinum aetitia,&effusae multitudinis plausu exceptus est. Resertur a senioribus nostris, ex corii narratione, qui in comitatu illius fuere.
494쪽
LiBER DUODECIMUS. η1' Hispanos uti in priore eius aduentu, ita in hoc multis hominibus
auctiore, summa cum admiratione, tum in ipsum principem, tum in ipsius satellites, caeterumq; comitatum,oculos defixos habuisse, nouum quoddam & alias inuisitatum hominum genus aduenire ratos, non habitu tantum & cultu, sed statura, colore, tota scorporis facie a sua gente diu euum. Erat Philippus ipse corpore Midippi utina
satis robusto, pleno pectore,concinnis membris, decora facie, ex qua, cum admixta grauitate ingenua animi liberalitas, elucebat. Comitabantur eum longa serie,illustres ex Germania & Belgio, viri quam plurimi,&corpore & cultu sus iciendi. Satellites vero Elisei sies. ex omnibus prouinciis suis conquiri iusserat,decora proceritate conspicuos. Hispani igitur principes,& reliqua nobilitas, Philip ζum videntes aetate florentem, commodis moribus, eruditioneonisque artibus & facundia praeditum, tanto in eum studio accensi sunt, uti Ferdinandum,etsi prudentissimurn virum, tamen Philippus
iam senio confectum,& tam siuopte ingenio, quam communi ae-spam cha talis vitio, minus liberalem, contemnere, & inutilem rebus iudicare inciperent. Habet enim iuuentus quandam commendationis praerogatiuam,& quod ad hominum consuetudinem attinet, non minus vere quam excelle olim dixiste Romanum scitur; plures orientem ad Orare solem quam occidentem. Erant praeterea δε - V
non pauci,qui cum ab initio Philippi partes fouissent, si Ferdina V μ'
di apud eum authoritas valeret, id tibi non impune abiturum veriti, tuaiebant, uti Castellae regnum genero relinqueret. Quibus
adnitentibus,ita res inter ipsos transacta est: vii Ferdinandus,aliorum omnium Hispaniae regnorum gubernatione renunciata, A-xaεoniae regnu sibi retineret, annua viginti quinq; aureum num phibuistis,mum millia ex Castellianis vectigalibus, Indicarum item prouin secero transigis.ciarum portoria & redditus acciperet, tribus sacris militum magistratibus, Diui Iacobi scilicet, Alcant arae de Calatrauae praeesset,& Neapolitanum regnum solus possidcret. His ita constitutis, Fordinanὰus fluxam suo riim sdem,&animi leuitatem multis incusans, ad Aragonos prius, atq; inde Neapolim se contulit, non tam uti regni statum videret, quam quod Vereretur, ne Consaluus illud vel ipse sibi vendicaret,uel Philippo traderet. neque deerant ex Hispanis,qui Castellani regni sumptibus acquisitum, eius regi cedere debere contenderent, quorum
495쪽
36 HISTORIAE AUSTRIA CAE, consilia non admisit Philippus. Digresso suti diximus) Ferdinan-PLLHis .r do,Philippus & Ioanna coniuges ab ordinibus & procuratoribus I μ μ regni Castellani in oppido Pincia, quod Valledolid vocat, solemni ritu ,dicto facramento, reges creati; maiori illorum filius Ca-e,,ue,e,nixolu , C stςnx princeps dictus. Hanc Philippi potentiam,tot re- iso gnorum accessione auctam, moleste ferens Gallorum rex, &Maximiliani Caesaris iter in Italiam eo expeditius fore timens, varia secum animo suo consilia agitabat. Superueniunt a Caesare legati,qui quingentos cataphractos, quos promiserat, in Italiam ituro mitteret, reliquum pecuniae intra paucos dies ex pacto numerandae daret,Insubres exules in patriam restitueret,pctiere. Rex se praeter animi sententiam conuenta seruari cupere cilcit,sed de pecunia,ante tempus prς sentanda,excusationes adfert. mox datis ad Venetos literis,noc agit,uti illi una secum Maximiliani iter impediant. Insederat eius animum non vanus omnino timor, hac Caesaris profectione id quaeri, uti confirmato ipsi Imperio, filius in
Regcm Romanum cligatur.Praeterea nuper cum cum Ansio sce-dus & amicitiam fecille, id quod res erat, minime dubitabat. Ex causis vero, quae ipsum ad foedus cum utroque faciendum mouerant, post Ferdinandi regis conciliationem, maxima iam erat sublata. Igitur aperte iam ab eo foedere auersum sese ostendens,filiam Cliis nubit Carolo principi pactam, Francisco Angolisinensi despondet. Id Franc. gobfi ne prorsus iniquum esse videretur, iam antea quosdam subornam si uerat, qui tanquam ex omnibus Galliae cosilijs prouincialibus ad ipsum legati,in tenui spe prolis masculae hoc uti faceret, supplices petiuere. Id toti regno, non iniuria, neq; sine grauibus causis po-
oleis ciau, stulRRxi , nςgare se non potu isse, Philippo regi per legato, signifi-
3,iari, cat , 'luae satis euidens erat isderis renunciatio. Non multo post, Carolum Geldrum, nouis iterum auxilijs instruxit,quibus vicinos Philippi subditos diuexarct. Hoc ipso tempore Maximilianus Caesar, crebris ex Pannonia nuncijs,de nouo Hungarorum tumultu certior factus, intermisso itinere Italico,quod parabatur,Melchio rem Meccauium episcollum Brixinensem Romam mittit; sed ne actiones impedirentur, egatum se dicere prohibuit, ipse vero in Austriam ex Tirolidescendit. Erat inter Hungariae primates Stephanus Transiluaniae regulus, Palatinum passim authores, Vayuodam indigetes ap
496쪽
LIBER DUODECIM Vs. 43r stellanti magna potentia,multisq; clientelis subnixus. Is Ioanni fi-io Annam, Uladistat regis filiam infantem, desponderi postulabat, idque Vladi statis, aduersatum valetudine laborans,& impor- mn rumtunis caeterorum quoque principum intercessionibus prope co- adhus, contra vetera pacta concessurus esse videbatur. Clamabant enim illi, nullum se ex Germanis regem accepturos. Itaque Cςsar, Polonium cum exercitu profectus: magnum Hungaris a bello
imparatis, imprimis reεi, pacis quam belli artibus magis idoneo,
terrorem fecit. Postquam vero uterum gestare reginam, & menses prope exactos esse resciuit, consulto se facturum ratus, si partum expectet,inducias aliquot dierum impetrari facile passis est. Interim ad Calendas Iulij, regina puerum enixa est, cui Ludovico nascitis.
nomen datum. Hunc cute nondum enata editum memorant,
quam inunctionibus medici lduxere. Post natum puerum Maximilianus pacem cum Hungaris fecit, pactis de successone denuo confirmatis .Mox Hungarico bello expcditus,iterum ad Italicum iter animum conuertens,ad Venetos mittit, transitum per eorum ditionem petit, pacatum fore promittit, pacem cum eis Mamicitiam sibi cordi esse subinnuit, tam ipsorum quam suis rationibus commodaturam. Prςtcrea Vincentium Quirinum, qui Se- Ru centivinatus Veneti legatus in illius aula degebat,scribere ad suos voluit, ΣHrim iturum se absque ulla cuiusquam iniuria, cuius rei cautionem dare paratus esset. Narrat hoc loco Petrus Iustinianus addidissse oratores: quod si ex foedere,quod cum Gallo habebant, non satis honeste Caesari studere se posse arbitrarentur, scire eos debere, nullam ab illo fidem, nulla foedera seruari, nihil pensi illum habere,
modo rebus suis consulat. Caesarem vero pacta sancte obseruaturum. Id si ita habet, uti tam illustri viro credi aequum est, non iniuria id a Caesare dici iussum crediderim, apud quem recenserat memoria rupti nuper foederis sine ulla aut sua, aut si ij culpa. Addit idem,Caesaris hςc postulata,vna cum regis en comio ipsi a Venetis esse prodita,eaq; propter Caesarem summam in eos indignationem sumpsisse. Legatione audita,etsi ex patribus n5 nulli,quos inter Dominicus Maurocenus, Paulus Barbus, & Andreas Vene- trius pra eminebant,Germanam societatem Gallicς prςferendam ducerent, vicit tamen aliorum sententia, qui legatis in hunc modum responderi censebant. Non deesse sibi voluntatem, Caesari quacunq;
497쪽
quacunq; in re gratificandi, quae absque grauilitarum rerum incommodo fieri posset. Cum vero tota Italia, stateriorum temporum bellis concussa, multorumque animi in ipsos sint exacerbati, pericul um esse,nc si armatus Caesar eo venerit,graueS ex eo motus existant. melius esse atque adeo aequius,uti ad coronationem abs
que armis, parentis sui & multorum Caesarum exemplo, proficiscatur,neminem iter illud, rem omnibus plausibilem, impedit hrum. Quod si fecerit, legatos abs se obuiam illi venturos, qui off-cij causa deducant: sin minus, armato secum armis occursuros, neq; dubium esse, quin Galliae quoque rex, dc alij, quorum interesset, idem sint facturi. Dum haec cum Venetis aguntur, funesti ex Hispania nuncij adseruntur de Philippi regis morte, qui Burgis Castellae urbe,ardenti febre ad septimum diem Calendas Octobris sublatus, non minorem suis omnibus luctum reliquit, quam spem de se excitauerat, cum viginti quinque Impeiij materni, t viginti octo vitae annos expleuiiset. Ex vltima eius voluntate ut quidam asserunt intestina illic ubi obierat: corpus Granatae Belicae: cor Bruxellis conditum cum tali Epithaphio:
Vrbes o populos diuersi regna tenebam, Spes dabat per um, Spes dabat orbis opes. Supram quemna fuerat misi gloria prima: Heu heu quantas isses mea tanta Iacet.
Filios reliquit Carolum de Ferdinandum, Romanoru postea Caesares, Leon oram Emmanuelis Lusitani prius, inde Francisci Galli, Catharinam Ioannis item Lusitani, Habellam Christierni Dani,& Mariam Ludovici Pannonici rcgum uxores. Ioanni uxor Vidua, quς virum tenerrime amauerat, luctu & aegritudine consternata, patrem Fcrdinandum ex regno Ncapolitano, quo iam profectus erat,ad gubernandum Castellam reuocari, interim percὁ-siliarios regios omnia administrata iubet. Fcrdinandus accepto nuncio, etsi statim rediturus csse ab omnibus putabatur, voluit tamen illius regni prius statum p r sens perlut rare,& subditorum animos sibi deuincirc. Consaluus vero, de quo sinistram dudum suspicionem rex habuerat, praeter multorum opinionem, & obuius ei progressus crat,&in omnibus Obsequesatur, magnis ob eam rem praemijs tam in illo regno,quam in Hispani js affectus.
498쪽
minus populares, frustra repugnante nobilitate', nouum ex sese magistratum crearent, quos Tribunos plebis vocabant. Hi Spe diam & alia quaedam maritima loca expugnant, excusso,uti videri volebant,Gallorum iugo,domi vero nobilium domos expilabat, quorum multi patria excesserant. Quidam ex illis, inter quos Ioannes Ludovicus Fliscus, Spedia, cui regis nomine praeerat, relicta, ad regem profecti,graues de plebe querelas instituunt. Rex eo molestius illorum defectionem tulit,quo aequiora in ipsos imperia se exercuisse nouerat. Cuius indignationem veriti Genuense omnem rei culpam in nobilitatem derivare conati,missa legatione, non se a rege descetionem, sed contra impotentem paucorum dominatum, necessariam defensionem parasses gniscant. Sed postquam bellum in se decretum audiuere', manifeste iam regis nurus Non .imperium dctrectantes: Paulum quendam Nonium, ferici panni δ = q 7 tinctorem, de plebe hominem, sed industrium,Ducem creat. Rexub I haec audiuit, iam enim Rauensteinius furori plebis cesserat haud morandii ratus, cum validis copijs in Italiam iter parat. Pontifex vero pro Genuensibus perliteras intercedebat, uti popula ri statu,iptis relicto urbis i interio, sicuti antehac, potiretur, DC si mutare quidpiam vellet, bello Veneto mora adserretur. simul e - 'tiam rehe ad colloquium Bononiam,vbi ipse erat, inuitabat. Rex benignc omnia promittens, uti aduenientem se illic expectet petit. Iulius verὁ,vDi regem, plebi insensum, S nobilitati fauentem, aduenire intellexit, mutato cosilio, Bononia sub finem Februari j discessit. Ex ea re suspiciones primum & simultas inter ipsos,mox etiam apertae inimicitiae ori sinem habuere. Rex ubi cum exercitu Gm m Genuam propius accessit, superatis locorum aliquot dissicultati-: ''m' bus,resistentes haud magno negocio in fugam coniecit. Reliqui omnes,urbem,sem fortunasque suas omnes, illius fidei & miser cordiae commisere. Sexaginta iudicio traditi,reliqui certis condi tionibus in gratiam recepti sunt. Nonius, paucis diebuS CX fuga Nisis, plia adduinis,capite poenas luit. mr capite. Pontifex hunc regis successum videns, magno in metu versabatur, ne ulterius progressus, de suo imperio a siquid decerperet, O o neque
499쪽
34 HISTORIAE AVSTRI AC Tnequσenim persuadere sibi poterat, Genuensium tantum causa ipsum in Italiam venisse'. Igitur per literas Caesari ipsi, caeterisque
Imperij principibus signi; cat, Gallum,&pontificiae ditionis inuadendae,&Imperatoriae maiestatis sibi vindicandae grati cum cxercitu adesse'. Aberat co tempore Caesar, & a Belgicarum prouinciarum ordinib'vocatus, uti, Caroli nepotis vicem, rei guber- Margareta ML nacula susciperet; conuentu Louaiiij indicto, Margaretam si iam DPq illis gubernatricem dedit. Carolus enim puer crat,& Geldri, statim a morte Philippi,ad arma redierant. Constitutis Belgij rebus, Caesar in Germaniam reuersus, Constantiam, ad comitia illic indicta,se contulit. Aderant Septemviri Electores omnes personaliter,csterus ccclesiastici&seculares principes pleri ψ, dc ex libens Germaniae ciuitatib' honoratissimus quis';,solito frequentiores, in quorum concilio Caesar Pontificis, Venetorum,ac aliorum ali- quot literas,varijs ex locis scriptas, legi iussit; ex quarum nonnullis intelligere erat, Ludovicum Gallorum regem hoc agere, uti Cardinalis Rotho magensis,Iulio deiecto,in sedem Apostolicam collocatus,Imperij coronam ipsi imponat. Commotos ea re cunctos
Caesar grauissima oratione compellas: Hoc illud est,inquit, quod. Hi c. sis pqVidςm immo i m dudum prς uidens,in omnibus fere,quos ha- oriri, is ni ctenu. habui, comitijs & conuentibus de Galli animo & conati-ripti. bus proponere soleo,qua in re si fidem proinde ac debui apud vos inuenissem, aliud proculdubi ὀ statutum fuistet, neque ille', nobis
conniventibus,no tantum Imperi j nostri iura inuadere', sed Germaniae ipsius iugulum petere auderet. Iam vero non virium suarum accessione, aut nostrarum imminutione fretus: sed siocordia nostra, qua hactenus ipsum, & maiores eius tulimus,in eam spem
adducitur, uti quos ad leuiores iniurias dissimulasse videt,grauiores quoq; admissuros minimc dubitandum putet. Dum enim di s dia inter nos fouet, dum rebelles&proscriptos armis&opibus tuetur, dum Imperij iura, sub aliquo praetextu, per partes carpit, nihil profecto aliud, quam tentata patientia nostra, reliquam dignitatem omnem ereptum vadit,id quod eadem, qua caeteras iniurias,ignauia su sidcq, laturos, sibi omnino persuasit. Qui si viri& gloriae maiorum sanguine partae memores esse volumuS, nun-
uam,cum aeterna Germanici nominis ignominia, nobis a Gallo ludi patiemur. Haec praefatus,consilium situm de profectionem Italiam
500쪽
LIBER DUODECIM v S. sItaliam maturanda exponit, uti sacra Imperi j corona Romae accepta, Galli conatibus obuiam eat. Ad eam rem de copijs & pecu - saris --niis opus esse. Quare cum ipse hactenus multa de siuo rei publicae Προ nomine expenderit, aequum videri, uti & ipsi a maioribus ad hoc iter contribui solita,eo liberalius praebeant, quo & iustiores magisque necessarias itineris causas esse' videant. Italiae res eo in statu collocatas, uti si cum satis firmis copijs Germanum Caesarem aduentare conspexerint,multi ob priuilegia conseruanda, plures vii Tyrannorum dominatione liberetur, arma S opes suas ultro sint oblaturi, quibus accessibus haud dissicile fore, Gallorum arma ex Italia pronigare, sacrosanctam ecclesiae aut horitatem,&Imperij dignitatem in pristinum locum allerere. Haec&alia in hanc rem plura cum Caesar dixi flet, principes & legati omnes, iras mul&pudore moti, magno animorum ardore' non serendum esse' decernunt, uti Imperi j dignitas a quoquam labefactetur, nedum, cum summo omnium dedecore', in aliam gentem transferatur; semel iunctis omnium viribus ostendi deberem, Germaniam MContra Gallos, & alios quoscunq; , partam maiorum virtute glo- Ger m Iiam tueri posJα Sunt,qui Caesarem hoc conuentu dixi sic & pro- ductis rationibus demonstrasse prodidere, Centies centena au- Teum nummum millia ex suis opibus reipublicae impensa fuisse hactenus, quo tempore' ab Imperij ordinibus vix quadringenta millia accepi siet. Haec ad regem Ludovicum nunciata, effecerunt, Vti is rebus Genuae constitutis, Mediolanum prius, inde Savonae cum Ferdinando in Hispanias redituro collocutus, in Gallias iter maturaret. Ad famam de regis discessu ex Italia, ruor ille apud nonnullos in comitio deferbuit,& erant,qui CGaris potent ,& Austriacae familiae incremento non satis aequi, parcendum esse impensis contenderent, non enim tam magno exercitu iam opus esse. Ponti sex quoq; varia cum animo suo consilia agitans, quod veterum cum Caesaribus controuersiarum causis nondum este sublatas sciret, non minus suis rebus a Caesare, cuius apparatus, fama in immensum auxerat, quam antea rege timere coeperat. Itaque misse ad illum S. Crucis Cardinale, uti pacato itinere Veniat, hortatur, nullum se honorem, in augurangis Imperatoribus adhiberi soli-rum,esse omissurum. Ludovicus quoq; Gallorum rex,per idoneos O o 1 inter-