Iurisconsultus, siue De optimo genere iuris interpretandi Franc. Hotomani iurisc. liber in quo L. Gallus, L. Lecta, L. Filius quem, L. Frater à frate, & aliae complures explicantur. Adiecto rerum ac uerborum indice locupletissimo. ..

91쪽

,, finiendum est quam uim habeat: ut cum ex testamentis is quid sit penus,aut cum eX lo

σν ge praedij quaeritur quae sint

v ruta caesa, non scripti genus, ,, sed uerbi interpretatio con di, trouersia parit.Haec ille.quae

tame pinguius interdum obseruanturivi paulo post intelligemus, si prius tripartitam illam descriptionem auctori tate Fabij confirmauerimUS. Cum enim in Cornificij dc Ciceronis de arte Rhetorica libris diligenter me superio

ribus annis exercuissem,ani maduerti eos in controuersiarum capitibus enumerandis atque explicandis ita esse

92쪽

illud ipsum amrmare mea sponte, quod postea cognoui a Fabio diserte traditu confirmatumque Risie:totam illam disputationem pueriletae, & a Cicerone in libris posterioribus abiectam con temptamque fuisse.quod uel cuiuis mediocri iudicio prudentiaque praedito facile intellectu est: cum praesertim tam saepe partes pro genere

biu ipsum in libro tertio Scquarto, ubi tractatum hunc

omnem controuersiaru ex

plicat, plerisque illorum erroribus implicatum esse, facile

93쪽

cuius erit animaduertent

Quod eo magis mihi mirum . uidetur, quoniam stiperioriabus diebus hoc libello no modo absoluto, sed etiam typo grapho commisib, mihi forte caput eius secundum libri XII legenti locus hic occurrit, qui nostram tripartitam diuitione planissime confim ' mat. Sic enim scribit: Quid

non quaestio iuris omnis, aut D uerborum proprietate , aut v squi disputatione, aut uoluntatis coniectura continetur Quo in loco,uoluntatis coniectura controuersias exscripto contineri, uel hinc licet

intelligatur, quod Paulus in .

94쪽

I .ille aut ille, as. de legat. lib. tertio, stribit, cum in uerbis nulla ambiguitas est, uoluntatis quistionem admitti nodebere. Quo ex loco perspicue intelligimus, uoluntatis quaestionem dici a Paulo ex uerbis nasci: & tum demum existere,cum in uerbis est ambiguitas. ubi tame pinguius, ut paulo ante dixi,uerba proscripto posuit. In singulis igi- o-Λ

quas tur hisce capitibus ac fontibus generales quaedam regu

95쪽

quas si reuocare unaquamq; controuersiam possimus, tu

facile & expeditam cuiusque explicationem habebimus. Danda igitur opera est in primis,ut uiam ac rationem re

liquam, qua id assequi licear,

pervestigemus. Eam autem animaduerto equide ab Aermagora rhetore & Iurisconsulto antiquissimo tradita: post a Cicerone, Cornificio udes Quintiliano diligenter ac

mi . v studiose obseruatam, usurpa' tamque fuisse : a Cicerone mes autem non modo cum adO-

. . . lescens Rhetoricae artem co i scripsit, sed etiam cum usi forensi multorumque annorum

96쪽

rum assidua eXercitationem structus,& ia senex Partitiones oratorias edidit. Huius aut artificiosae tractationis qu quis ac facultas sit, no ante commode perspiciemus,

partes, cognouerimus. Sunt

aut sex,de quib singulis Cicero in Partitionib. ita scribit: In omnib. inquit, causis tres ta sunt gradus: ex quib. unus ali requis capiendus est, si plures cc non queas, ad resistendu . N α aut ita consistendum est, ut taquod obijcitur, factu neges: cc aut illud quod factu fateare, ceneges eam uim habere, atq; Gid esse quod aduersarius cri- cc

97쪽

minetur. Aut si neque de fra) Eho,neque de facti appellatio ne ambigi potest,id quod ar-

Τ' guere,neges tale esse, quale il ledicat,&rectum esse quod feceris,concedendum ue de- fendas. Ita primus ille status: dc quasi conflictio cum ad- uersario, coiectura quadam: σν secundus autem,definitione, γ atque descriptione, aut infordi matione uerbi: tertius aequi,

,, &ueri & recti disputatione 11 tractandus est. Et quoniam) semperis qui defendit nonis solum resistat oportet aliquo is statu aut inficiando,aut defi-

niendo, aut aequitate oppo-

D nenda:sed etiam ratione obij ciat

98쪽

ciat recusationis suae: primus αille status ratione habet ini- α qui criminis, ipsam negati Ο- α neminficiationemque facti: αsecundus, quod non sit in re, iaquod ab aduersario ponitur ιι in uerbo: tertius, quod id re- ia

cte factu esse defendit, quod te

sine ulla nominis contΓΟUeΓ- α sia factum fatetur.Deinde u- enicuique rationi Opponen- α

duest ab accusatore id, quod iasi non esset in accusatione, ιι causa omnino esse non pos- iiset. Itaque ea quae sic referun iatur, continentia causarUUo- ι Cetur: quanquam non ea ma iagis quq contra rationem d iefensionis afferuntur,quam i' ce

99쪽

pis defensionis rationes con,1 tinent causas: sed distinguen-v di gratia, rationem appella

mus eam, qUae adfertur a reo, ad recusandum depelledi cri, minis causa : quae nisi esset, ,, quid defenderet non habe

di, ret. Firmamentum autem,

γ, quod contra ad labefactan ,, dam rat1onem refertur, sine,, quo accusatio stare non po- ,, test.Ex rationis autem &fi

,, manaeti conflictione dc qua ,, si concursu, qu stio exoritur 1, quaedam,quam disceptatio- D nem uoco in qua quid deue- ου niat in iudicium,& de quo di,, sceptetur,quaeri solet. Nam ,, prima aduersariorum contetio

100쪽

tio diffusam habet quaestio- μ

nem ut in coniectura, caepO- μrit ne pecunias Decius: Inde a finitione, minuerisne male μstate Norbanus: in quitate, a iurene occiderit Opimius a Gracchu . Haec qui prima co Glentionem habent, argue- μ

do &resistendo, lata, ut dixi,

&confusa sunt. Rationuδία firmamentorum contentio Gadducit in angustum disce-λαptationem. ea in coniectura αnulla est: nemo enim eius αquod negat factum, ratione Gaut potest, aut debet, aut si, eclet reddere.Itaque in his cau- α

sis eadem dc prima quaestio, ta&disceptatio est extrema in ci