Lilii Gregorii Gyraldi Ferrariensis, De re nautica libellus, admiranda quadam & recondita eruditione refertus, nunc primum & natus & aeditus

81쪽

piris palus quae ille est. Nos iani ad nauium tutelas N pieturas accedamus, missam hoc loco facientes pcne nunc fluetibus obruta Petri cymba.

Navium tutelae deis attributa qusue navi gationi 'dera secunda, quaeue aduersa, de pictura εc rubrica navium, dc de auguriis. Caput IX.

Auigationis 8c nauium tute lana suis numinibus RctcS at in tribuebat,unde illud Pocti:

Et aurato fulgebat Apolline pupis. Et illud Nasenis: Est mihi, sitq; precor flaus tutela Mineruae Nauis, Na pieta casside nonae habet. Ite Perisius: Et una Ingentes de puppe dei. Et alius:Tritonia nauis.quod eius Pallas esset prsscs. Alii Neptuno, alia Nereo,ath Palfinoni nymphis. attribuerunt. Nota nauis illa Alexandrina in Aetis apos . cui erat insigne Castorv. Sed illud obseruadum, quod felix Castorum nauigationi sydus antiqui exi. imma

82쪽

cant, & ανακουρ &-, es cum afutu,quod tempestates e stiblimi propellant, ψ Vel ut Suidas ait & gramatici,Mατ

uti est a ψυλαμοι ψυ και. Al a alias horii nominu interpretationes afferusiquas

alias commodius retulimus,& in Numa Plutarchus recenta. Ab his uti celebritas illa quae τα dicebatur, quasi depulseria dicas. Scribit Annae Us Seneca in naturai.quaest.libro primo de Castore & Polluce: Argumentum,inquit, tempestatis nautae putat, cum multae transvolant stelle: quod si signum uentorum est, ibi uenti stat, id est,in acte, qui medius inter lunam 8c terram est. In magna tempestate apparent quasi stelis uelo insidentes, adiuuari se tunc periclitantes existimant Pollucis 8c Castoris numine . Causa autem melioris spes est, quod iam apparet seangi tempestatem &desinere

83쪽

uentos. Hsc quide Seneca. At Pliniussit.nat. hist. libro: Vidi, inquit, in no/ctumis militum uigil as inhaerere pilis pro uallo fulgurum effigies, eae N ansetennis nauigantium alijs nauiu paratibus, ceu uocali quodam seno, insi

stant, ut uolucres sede ex sede mutam tes. Graues cum selitaris uenerrime

gentes. nauigia: & si in caritas ima deciderint,exurentes. Geminae autem salutares, & prosperi cursus praenunciet quarum aduetv myari diram illam ac minace appellatam. Helenam ferui:&ob id Polluci& Castori id numen assignat, eos. in mari deos inuocant. Hsc Plinius. Xenophanes Colopho mus huiusmodi spledores naturales, ut etiam Seneca existimauit, non stet las, sed uideri ait, esse autem paruulo nubes, quae nescio quo modo splendescant . Metrodorus uero & ipse splenodorem esse dixit speetantium oculorucum timore & percussione quadam.

84쪽

sedenim & hoc tempore hoc turn misties spieridoris nautis etiam apparere tempestatis deprensis audiuimus in ter procellas, quo cdspeeto ilicipiunt naute bene sperare,id uel diuo Nicolao,uel diuar Herm uel at 3 coclitum adstinbere corisueuere,diuilaum id rati auxiliantis numinis prs sagium. Sed utcunwhoc, Fulgentius tamen quod de Castorum sydere diximus,secus ae alii existimare uidetur: nam eos Peri

culum creare ait, non eruere. Artemiin

dorus quo p libro ii . Oiairocriticon: In semians,inquit, Dioscuros sicem Castores Graeci uocat nauigantibus hyemes ac tepestates significare, quae

citb tamen in inclius mutentur: nam miri ερ,hoc est,seruatores dei sunt. Scrihit 8c Porphyrion in Horatii carmi- irae.Coinstat autem,inquit hodie inter nautas Castoris & Pollucis stellas ple run* nauibus infestas esse. At uero illam quam plinius dirainde minacem

85쪽

τ6 L. GREG. GYRALDIHeIenam uocat, Statius Papinius illo carmine innuit, cum canit in Thebai de: Cum iam damnata seroris Ignetherapnaei fugcrunt carbasa seatres . Quo loco Lactantius grammaticus HelenamVraniam uocari ait: cui quidem tanta uis inest incedit, ut malum Nnauis ima pertundat, ut etiam si ars

sit eius calore soluat . Ergo si haec stet. . lanaui insederit, sciunt nautae sine dubio perituros . Hactenus Lactan. tius seu Lutatius, ut uocatur ab aliquibus . Meminit N huius stesiae Solinus his uerbis ages de muliebri mestruo. Habet,inquit, plane id salutare selum in se,quod auertit sydus Helenae periniciosissimum nauigantibus . Nec ii lud hoc loco de typhone, id est, uortiace, ut interpretat Plinius, reticuerim, qui praecipua nauigantium pestis est.

DCn antemno modo, uerum ipsa n

uigia ccntorquens rapida uertigine stangit . tenue illii emedium, acetu in

86쪽

I, E N A V1 G ri s L ist. aduenientem effusum .Resiqua de ty phone Plinius in secusso, qui etiam typhonis nomine cometae speciem uocat visam Athiopiae & AEgypto, a re ' gis nomine sic nuncupatam. Sunt qui coralia typhonibus remedio esse pro dant. Sed de typhone,hoc est uortice, N alia in Meteoris Aristoteles, & in lib. de mundo ad Alexandru si modo is est legitimus Aristotelis liber, ut ui deo plerosque dubitare . Typhonum meminit & Gellius cap. primo xix. Ii hri his uerbis: Qui turbines etialii crebriores, & coelum atrum, & fumigan res globi, Sc figurae quaedam nubium

metuendAquis τυφῶναρ uocabant, ima

pendere imminere.,ac depressurs nauem uidebantur. Meminit&inx .

Marcellinus . Alia sunt & multo pla. xa quae deTyphone a Graecis scriburi

tur. Mythica enim physicis coniunxe/xe,multa*de centum capitu Gigante

ab Iove fulminato cuin tabant, tui i

87쪽

N subiungunt inter caetera, procello ses quoque uentos typhonaSuocant, quibus nigrum agnum iugulari prae

cipitit unde cita Arte Vergilius: Nigram hyemi pecudem. ut is spiritus

desinat: &hoc in Aschylum reseruia Quare cum de typhonib. apud Gra cos tam multa legantur, miror in commentariis in Aratum, qui Theoni assistribuntur, cum de tempestatu ageret, mendum pertinax irrepulle,cumde typhonib. mentio, & quidem locuples fiat, o prunu seinpex legi pro A typhone quidem typhonii cum uentum Lucas in Aetis apost dixit, qui uocatur ἰ ροκλυδοussiquem latinus interpres uertit Euroaquilo. Poria nec illud te lateat uolo, Apolline di uersis cognominibus nucupatum ex re nautica fuisse: nam Θώαγ dictus est ab ingressu, cui Iason cum nauem esset c5scenserus rem sacram sedit, ut

plurib . in primo cecinit Apollonius. Idem

88쪽

. I E NAVIGIIS LIB. ,

Idem quod & in littore coleretur, επακπιγ,hoc est,littoralis dictus, est. Eidem quo cum e naui exirerat sacrificabant, qua ex re εαθωσιγ est cognominatus, ut idem docet Apollonius. Nam cum Argonauis enaui descendissent apud Cium Mysiae urbe, R Arganthonium montem, ut neces saria nauigationi e continenti accipe rent,dibaria,oues,uina, ligna M. HO. Apollini, hoc est,eyMori rem sacram secerunt. Sed N a deorum nominibus, in quom tutela nauigia essent,

pleruno nuncupabatur, qui. in illis depleti essent, ut est illud Ouidh: Est mihi, sit precor 8cc. Item illud,

Pietos uerberat unda deos. Cus res cum notissima sit, non est cur aliorum autoritatibus c5probem. Nam&quod uariis picturisu imaginibus pingerentur,clarissimum est, unde Nfabulandi multiplex poetis est occasio praestita, ueluti Europaes tauri, & ut

89쪽

so L. GREG. GYRALDI

modo dicebamus, Isiacae uaccae, Dar desci. uolatus . Et si usii ctiam indies id fieri cernimus, plurimorum. autoritate ci notum, unius tamen Valeri Pacci ex primo Argonauticon seper hac re carmina,ne rem penitus omissi se uideamur, itabimus: is em ubi Ar . gon te Palladia sabricatam cecinisset, i ra mox de eius pietura stibiunxit:

constitit ut longo moles non peruia ponto . iri Puppis G ut tenues subiere latentia cerae semina, picturae uarios superaddit honores: Hic*erata sic iis laniani ingore piscis Peleos in thalamum uehitur Thetis,aequora De hincorripuit flet Hecdeiecta in luminapalla, Nec Iouemaiorem nasci Upirat Achillem. Hoc Panope, Dolos foror,iactata si tu Prosicquitur nudis pariter Gatit ea lacertis, Antrantens Siculo reuocalde littore cMops. Contra ignis,iaridi, torus de Dia dapes, Vinaster aequoreos inter cum coniuge diuos Aecuri,pulsar ches post pocula chiron. Parte alia Pholoe,multo, infantu Iaccho Moetin, Athracia ubitae de uirginep uri Crateres menses volant,araes deorum, Poculas,insignis ueterum labor,optis lam

90쪽

DE NAVIGIis LIB. si

. Die Peleusa ensiese sagnoscitur Aesom Ferte sinuito uictorem Vesto' tergo NIonycvs,ardentiperagitclarus Antora quercu Nigro Nolas equo uo acclivis, tapetis In medijs uacuo condit capvi Fuppasitsauro. Nax quanquam miranda viris stupet Aesone natus.

At hacilenus quidem Flaccus. Sed

quoniam de picitura nauium egimus, non incongruuim quoin, ut quod ab Herodoto scribitures Plinio , hic tibi subnotemus. Naues,inquit ille,uete ri instituto solere rubrica depingi, notissimum est.Plinius uero: Iam enim, inquit, Troianis temporibus rubrica

in honore erat,Homero teste, qui naues ea commendat,hoc est,

Idem N inta. Odysses ipsius poete coomentatores , idem Suidas prodide runt. Certe M oraculum,ut scribit Herodotus, desphicum Siphnios ita elu, si, cum eis cauendum cecinit ab agmine e ligno legato. rubenti.Quod uti que oraculum non ante Siphnia intel

lexerunt, quam fusi fugati p a Sarnias