장음표시 사용
161쪽
gnitionem spectant, ex eisdem literis adjungerens erit . Nos modo magui facimus antiquos illos Ita Iiae typograhos Iolitum, & Iunctas; sed eo tempore, medio fere saeculo xv I, non eodem erant iupretio, longeque illis exteri praeserebantur. Metellus ut audiit Augustinum emendationum O Opinionum opus edere cogitare, ilIico basileenses typographos, non italos ei profert: eos , inquit. diligenter edi auea curabo , si Moles Augustinus pariter ad Tam rellium: editionem murictarum malim Lugdunii,
aut in Germania fieri curares, quam in Italia. Scis enim quantum illi librarii prastent M. Et eum ipse,
optis suum eme attonum G opinionum typis excudendum Iunctis commisisset, postmodum de eorum
imperitia querebatur H; qui quidem nonnunquam halluctuati fuerunt , peregeruntque editionem noranimis inelegantem, sed mendosam Ipsi quin etiam Iunctae eum Taurellio in editione pandectarum gratificari vellent, operam cujusdam germani, non suam Pollicebantur. 8c hujusce germani typographi Characteribus, non suis, in augustiniani operis edi. tione usi fuerunt c. De Roberto Stephano, de Frobenio quam longe distat eoaevorum hominum m istimatio a posterorum opinionei Νuae Roberti Ste- Ο Epist. so. μὶ Epist. Ο e, Epist. 47. μὶ Ep, T .
162쪽
phani in librorum correctione, M in omni re typographica summa auctoritas: Frobenti minus ceIebris. Contra eo tempore, uti ex Metelli litteris addiseimus, cujus verba juvat hic reserre: de Roberto Stephano non est cur admodum labores. Frobenia ni characteres sunt multo meo quidem judieio et gantiores, O minus obtundunt oculorum aciem . Est item Frobenti in evulgandis antiquissimis quisbusque omnium aisciplinarum libris magna aucto. ritas. Roberti minus celebris o . De toto vero pandectarum florentinarum editionis negotio quam multa in hisce epistolis legimus, quae si ad Brene- manni notitiam pervenissent, quasi thesaurum dococto delapsum ad opus suum locupletandum Iaeto& exultanti animo excepisseti Haec modo nos, eum circa rem adeo jurisperitorum litteris praedieatam
Versentur, paulo latius explicemus. Cum Augustinus anno IS a aliquot menses PMI-dectis conserendis Florentiae versatus est, nondum
quidpiam de illa editione percepisse videtur, sive quia nihil adhuc certi de eadem Cosimvs Dux &Taurellius meditati erant, sive quia nondum hic adolescentulo modo illuc delato, neque satis adhuc sibi eognito, licet studioso M honesto, rem tantam communicandam existimavit. Cum vero libros illos . Epist. 83.
163쪽
emendationum Taurellio missit, perculere hujus animum mira Augustini eruditio, subtile ingenium, maturumque judicium, eique omnia sua consilia Iibenter aperuit, Ac nescio quid de intentata illa editione scripsit. Itaque pridie nonas Martii anni 1543 respondet Taurellio Augustinus, uti supra diximus: editionem pandeeearum malim Lugduni, aut in Germania feri curares, quam in Italia. Scis
enim quantum illi librarii praestent ain. Erant qui
Robertum Stephanum vellent tanti operis excus xem, εc de Roberto Taurellium alloeutua suerat ArisIenius; at Metellus de eo rumore certior factus, atque ab Augustino excitatus ad ejus editionis euram suscipiendam, sic ad Augustinum pridie iduum Aprilis: sed hoe unum tibi plane possum Polli-eeri, me, si Laelius eamdiu di ret mulgauionem, omni Iabore, opera, cura, studio, diligentia curaturum, ut quam emendatissime a Frobenio, piro clitigentissimo, Pandecta floreruinae, me praerente, 6 scriptorum negligentiam corrigente, describantur.
Et paulo post ea subjungit de Roberto Stephano ,
atque Frobenio, quae nos modo retulimus, additque Praeterea: εi tamen instabit Latius de Roberto, ei omnia me sua facturum causa, meis Derbis reco, eo εὶ. Detulit haec omnia ad Laelium Augustinus xv I μὶ Epist. ε bὶ Epist. 83.
164쪽
Κ alendas Maji, sed nihil neque eum Roberto, ndique cum Frobeuio conlaetum fuit. Interea Priseianensis Tomanus Πpografus hujus editionis laborem
sibi postulavit, obtulitque se Se haec, 8c alia dilia
genter editurum. Quare Augustinus III nonas majes ad Taurellium seribit: de Priscianensi librario piris studiosis Omnibus gratulor; nam O Pandectarum scribendarum diligentia, O jurisconsultorum
graecorum munuν maximum lucem horum temporum
tenebris Verrent to . Sed hae omnes a Priseianensi oblatae conditiones, spesque florentinorum in sumum obiere; atque ad aliorum operam quaerendam eonverti necesse suit. Thomas Iuncta pollicebatur Augustino operam illius germani typographi, eujus litteris in recenti sui operis editione usus fuerat; quod postridie iduum Septembris retulit Taurellio Augustinus. Cui ille subito xv KaIendas Octobris
ita respondet: hnbebamus Franciscum Priscianensem traographum romaniensem non ignobilem, qui incinam ad hoc ipsum hue translaturum se Pollicebatur. At clucis aes Caesarem salutandum uerbmox turcarum classis incuratis, item ipsjus ducisoaletudo incommoda in causa fuerunt, ut ille aliis condιtionibus rebus suis consulere sit coactus. Ut
deri autem poterit de germano illo, quem scribis.
165쪽
i6o'ιum qui feri poterit, ut, absente me, 3ub alienis oculis boni quidquam confici possit, cum in libellis tuis, tanta tui ipsius dιligentia, peccatum sit tamen ia)3 Quemnam vero dicemus fuisse illum germanum Frobentumne' Sed quidni illum proprio
nomine vocet Iuncta, uti aperte appellavit Metellus' an Torrentinum, qui demum Florentiam venit, Sc desideratum opus peregit y An alium quempiam, quem nos modo non novimus ' Quisquis vero ille fuerit, nihil eo tempore eonfectum fuit. ει- terea, ait Taurellius, mora non erit inutile compendium. Recognosco enim jam tertio uigestorum libros, Francisco filio ex florentino codice recitante, me vero, siqua Prius fugissemi, rmonente. Addam
dictionum , quae Marietatem, aut obscuritatem rccipiunt, explicationes fortasse, O quaesam aIia cnι-
moda. Ubi videmus singularem Laelii diligentiam,
cum tertio saltem digestorum libros recognoscere Querit, antequam eorum editio em aggrederetur. Atque hic insuper libet observare id quod multis profecto novum adveniet. Nimirum quod recentiores tu aliquibus praeteriti saeculi typographicis editionibus, Virgilii Medieei, Sc Bibliorum Alexan
166쪽
aliisque omnibus editorum exemplarium eum m nuseripto similitudinem , conformitatem, id jam ante medium saeculum πvI Taurellium animo eone episse videmus. Mihi quidem . ait ille, propositum
crat non solum Merba. O eorum contextum, ac seriem, seu O litterarum figuram, ubicumque per apertissimos errores non impediar, reprasentare et . Non erit, spero, molestum Iectoribus nosse quid Augustinus ad omnia haec Taurellii capita respondeati iuud solum molestum fuit, quod de retardanda pandectarum editione scribis... Te νcro jam te tio in eadem comparatione Dersari, ut nihil non omnium oculis repraesentari possit, Dchementer sum admirMus. Laudo autem maxime Praeclaram istam diligentiam tuam; sed quod similem scripturam pertinet, ride, ne ista res omnium librariorum studia frangat. Multorum enim sumtuum, maximorum artificum, summi laboris, O neseio quam ne- cras iis minime quιdem certe vendibilis est, squod facile opes nostras frustrari possit. Id Mero ut obscuris dubiisque locis. O mancis fine, censeo. Abste autem lectores admoneantur, quibus litteris, qumque modo scriptus totus ille liber sit. Addua om-ma, ct immutata iisdem obelorum. O di arum O id Epist.
167쪽
liturarum notis , si videatω , exprimenda sun . Manca pero loca, quα sine tittera , sipe cordis figura notata sunt, item alia, quae tu facile deprehendes, similibus notis ut scribantur, Perplacet. Η rum autem locorum, O aliorum interρretationes cum
iisdem libris conjunges. Scis enim te jamdiu hoc munus jurisPrudentia debere ). Sed neque de hoe typographico apparatu, atque hac, ut ita dicam, libraria luxuria potius quam diligentia Sc accuratione, verbum ullum amplius additum a Taurellio. neque per totum triennium hoc editionis negotium rursus in scenam prodire in hisce epistolis videmus Nimirum decrevit dux Cosimus, ut Florentiae videlicet, neque usquam alibi, illa editio perageretur. quod typographorum studia retardavit, Sc rem psam silentio obvolvit. Demum anno I 546 xiret Kalendas Septembres scribit ad Augustinum Tam rellius: pandectarum editio, postquam princeps
libi quam Florentiae negavit, miro silentio eramα-cta est. Quarebatur tamen typographus, qui osci nam hic instrueret; aitque interim Gryphius per nori Oos quotidie nuntios appellare me non desinit, quos omnes ego ad principem rejeci; inter quos AEmilius
altero abhinc mense accurate ipsum cillocutus re-Fonsum non tulit M. Sed non idcirco a quaerendo
168쪽
typographo cessabatur, & Prosecto brevi post tempo-xe inventus est. Nam pridie Kalendas apriles anni 15 7 scribit rursus Taurellius: Laurentius traographus jam hic domum conducit, bombycinam char tam curat, bombycinam chartam dicit, quae ineadices da fuit , catera molitur, ut mense majO cum D milia , D incina adfuturus o . Hic enim vero est Laurentius Torrentinus, qui e Belgio decedens ad suscipiendam Pandectarum editiovem, tantopere a viris eruditis post Augustini emendationes deside-xatam, Florentiam migravit, ibique domum M os
cinam statuit, donec susceptum opus conficeret.
Quo tempore, uti ego arbitror, eum Mendoeta regis sui jussu Venetam legationem dimittere, & superiores alias aggredi cogeretur, Ar lenius bona venia,& honesta missione donatus, Torrentino se comitem addixit, Sc vir graece latineque doctus typographis eae editi is correctioni operam suam navavit. Τot, tantaque de celebri illa pandectarum florentinarum editione scripta sunt, tacita plurimorum approba tione, nonnullorum etiam reprehensione b) Breac. manni liber de illis pandectis exceptus est, ut 8pexare nobis liceat non injue unda fore lectoribus quae hie a nobis adducta sunt. Neque gravabuntur sortasse animum aliquantisper attendere ad ea, quae μὶ Epist ror. b) Gronoxii ad Multa eehium Ep. ete. ςlgarum Tom. II. p. 131.
169쪽
36 ad Surium, atque calentum de conelliorum editione seribit Augustinus; nam di inde quae fuerit illis
temporibus typographorum conditio amplius inuo tescet. Verum de typographicis satis. Grammariei item, M eritici invenient quihua exspatientur in hortis. Nam ea omnia quae ab A gustino ad Taurellium scribuntur de Proconnesi dictione in sere omnibus pandectarum exemplaribus sive manuscriptis, sive typis exaratis perperam expressa, eriticum Augustini judicium dees arant a . Quid illa quae a Petro Vietorio quaerenda Taurellio proponit de columellae Ioeo in libro III elaea numerum sestertiorum in vineae emptione M. Ductibus aestim audis , de alio item, ubi Victorius scribit: genitur; uti de alio etiam Catonis loeo ιγ Sed quanto majoris pretii videri illa debent quae Victo-xius & Augustinus de Tullii loco in II Philippie aemendando aepte admodum amiceque decertant cὶ Tota epistola Taurellii ad Metelium, quae ad loca quaedam epistolarum .c orationum Tullii de procuratoribus, Sc sponsoribus, & debitorum solutione explicanda spectat, tota, inquam, critica & he meneutica est-. Multa etiam eleganter eruditeque disserit Augustinus, ut probet in plerisque juriam a) Epist. 1i. ιὶ Episti. 1 f. sc) Epi . o. O .
170쪽
consultorum locis graeeiun non impubi sed minori latine respondere H. Adarari verbum, quod mendosae cujusdam graecae eo titutionis ieetioni substituerat Taureuius, antiqui sed parum noti eo. die is Collegii S. Clementis hispanorum authoritato confirmat Augustinus . . Lueiani locum de calum. nia explicat Metellus, verbumque in interpro latur e . Plura alia in Iatinia epistulis, M Dequimintiora etiam in italicis invenient grammatici. quae non minori voluptate quam fructu lecturos spero , a quibus nos abstinemus, ne Praefationem hane, quae prosecto jam modum excessit, in infinitum protrahere videamur. Unum tamen ad extremum adjicere nobis liceat.
Najansitis ad finem eruditi commentarii denti Augustini pila vehementer dolere se ait, quod litteras PauIi IV in Antonii Augustini commenda tionem videre nequiverit. En ejus uerba: Mud profecto nos etiam atque etiam dolemus, quod ne librum quidem Midere potuimus quo continentur littera dioersa Pauli IV in Drmia merium in con , mendationem Antonii Augustini Episcopi Aliphani Nuntii apud Ferdinandum Romanorum regem, ad ipsam majestatem oeripta, ae ad alios principes . pro variis negotiis . Nam eum ego quidem nori ca) Epiat. ι o. b) Ibid. 9 Epist. 8 . ra.