장음표시 사용
181쪽
terpellavit unum Sc aIterum mensem; itaque eum otii plus haberem, Sc bellam sane ad Caturuli in limitationem nuptiale carmen, quod ad te mitto, conscripsi. Velim scire ecquidnam tibi fecisse videar. Qua in re utere illa tua libertate, quam e pro tua humanitate , 8c doctrina tui expolitissimi de doctissimis quibusque judicii certiorem facere istic solebas. De Rep. ad me aliquando Lopes
tuus scribit quaedam pervulgata, non audet te retiora, si quae novit: esset mihi gratissimum, si galva non solum fide, & dignitate, sed etiam sine ulla molestia , ei, aut alii ex inis eam operam delegares neque sum ea in re curiosus, sed cupio qRae cognitione digniora sunt, certius nosse. Sed vale: sum enim tibi, ut opinor, in tantis occupationibus tuis molestus. Ad XIV. Kal. Majas Bononiae. V.
IACOBO FURTADIO MENDΟZAE LEGATO. Neseio quo meo sato eum abs te post satis mul
tos menses nihil haberem litterarum, & tu aliquando mihi scribendum putares , Iitteras ipsas exPe-
182쪽
rtatissimas nunquam aeeepi. sed aeeidit optime quod hoc tempore ad te Aisarus castellius pros cisceretur , qui tuto has tibi, le mihi tuas reddi- inrus est. Eum hominem tibi me commendare non oportet, qui ob ejus probitatem, Sc litteras jamdiu
in aere tuo est. Sed tamen facere non po sum, quin, ut hominem de me singulariter meritum, amicitia sodalitatis religione eonjunctissimum juves Scornes, te 8c orem M obsecrem. Nostrorum studi rum is te certiorem faciet, quorum indicem dialogum assert ad te meum primum eorum, quos variis O disellimis de rebus quinque conscribo sa) . Quem si neque tam politum, neque tam eruditum existimaveris , quam esse eum, qui ad te mitteretur, oportuit; meae mediocritati ingenii, inexercitato hoc in genere lucubrationis stilo, adolescentiae praeterea, quae . ut ex te accepi, Vix potest quicquam praeclarum inchoare, nedum perficere, tribuendum putabis. Va- Ietudine adhuc firma diis juvantibos fui, quamvis hic morbi tres menses viguerint eum aliqua civium iactura. Isabella soror post tred a nuptiis menses puel-μ Hi sunt in editi Antonii Augustini libri V. Dialogor.
d. Oariis θ disciuietis rebus. scilicet Iuris eivilis. Hos libros etiam memorat in Epistola ad Bernares Boleam illis vero his: quodque pra me semper tuli honis litt/ris laris nostri scientiam conjungere. dialogis aliquot quastiones ise. et saepe alibi. . Diuiligod by Go le
183쪽
tain male peperit, salva tamen. Quod in bonam patatem accipio, ut se malit illa matrem quam eitissime Cardonii pueri fieri, quam tot menses puella gravari. Ab fratribus peeuniam cotidie expecto, quam nisi'in tra aliquot dies accepero, abs te, si sine ulla tua mo Iestia erit, cujus rei me certiorem facies, mutuabor. Ita enim ea ante annum pro tua humanitate polib. citus. Sed vereor, ne tibi molestus sim . Vale igitur, M ad me exemplum tuarum litterarum mittito eum iis, quas huic epistolae reseribens dabis. Ad quartum iduum Quintilium Bononia.
s. P. D. edit is qui ad te has litteras attulit, Hieronymarosorius, Vir optimus, & optime de divina humana que philosophia, se utriusque linguae studiis meritus, cujus consuetudine me hosce quindecim dies privari molestissime serrem, nisi ad te proficisceretur, fecit, inquam, is , ni ad intermissam scribendi consuetudinem reverterer . Neque enim decere exist mabam doctum doeto viro plebis Indoctae sermone
184쪽
commendare, cum is praesertim sim, qui in totius orbis nobilissimis gymnasiis sum versatus, ubi vesipsi parietes dieendi magistri esse videantur. Quam. quam quid dixi me tibi eum commendaret Novi
singularem tuum erga doctissimos quosque amorem, tuaque erga me, meosque omnes maxima beneficia nulla posunt oblivione deleri. Fores igitur tantum amicitiae aperiam, ut aditum is haheae ad te, qui ob eos sermones quos de te apud se ha- . hui, desiderat maxime familiaritatem tuam. Tu hominem tam multis & animi, & ingenii, M sortunae dotibus praeditum ita accipies , ut maximas mihi, majores tibi Be habeat, & reserat gratias. Interea vale: revocant enim me jurisconsulti mei. Data VII Kalendas Majas Bononia.
VII A. A. IACOBO MENDOZR S. D. Q
quantum cognoscendo earum rerum Pondere valemus, quas aggredimur, tanta aut ingenii, aut temporis, aut librorum, & aliorum auxiliorum saeuitas esset; non ita magna aut Tu, cui ego nostra
maxime probari velim, aut caeteri, qui nostris libris operam dant, delectatione, atque ope ea rerent . Sed M si ad eadem haec doctissimorum viro
185쪽
rum quisquam quos Permultos nostra tempora hahent oculos adjiceret, maximumque vulnus praeclarae huic parti juris illatum curaret, manus sortassse abstinerem ab institutis eognitionibus. In aliud quoque tempus easdem differrem, si sperarem me aut haec ipsa majori otio, aut alium quemvis
aliquando ae curatius esse traditurum . Ut tam ncaetera forsitan Praestaxentur, non ingenui hominis esse videbatur interea his ipsis opibus nostrae prO- fessionis homines privare, quas majori sortasse fe- Iieitate amicorum, quam curae, atque ingenii Iaudo
Itaque hunc ipsum Novellarum Constitutionum Iustiniani librum, quem Gregorius Haloander Prae clare de nostrae scientiae libris meritus, Segraece edide Tat, latine converterat, quantum illi per graecum codicem licuit non indiligenter, nunc nos permultis legibus, Sc graecis Se a nobis latinis factis, Iocupletatum juris studiosis tradimus. Aecedit Iuliani Antecessoris Bygantini Epitome, quae sola ab Accursio, Gratiano, & caeteris ejusdem temporis Novellarum nomine appellatur, cujus & elegantia, & brevitas mira digna erat Iustiniani ipsius auctoritate. Bulgari vero illam , sive, ut arbitror, monachi cujusdam, quod Iroerius significare videtur, interPr taliouem, cum Iuliani, & Haisandri verbis conjn ximus; ut omnibus satisfacerem, iΙIis praesertim
186쪽
I3 qui a docto quodam poeta recentis temporis erudiatos viros contemnentes exprimuntur:
Vel quia nil rectum nisi quod placuit sibi ducunt rVel quia turpe putant parere minoribus, O quamberbes didicere senes perdenda fateri.
Et sane cum tam multis 1ibris ejus interpetrationis mentio fieret, ne doctorum virorum lucubrationes , a quibus adiuvamur, neglectae esse viderentur, hac quoque in parte nonnihil curae adhibuimus; tum ut vulgaris haec interpretatio diligentius scriberetur, quam a caeteris factum est, tum ut
caeterorum Verbis nostra nonnunquam cura apertius quid dicatur ab omnibus intelligeretur. In graecis autem. Verbis, quae Haloander ob ejus exempli menda quod Ludovicus Bononiensis ex Domini-eana bibliotheca descripsit) multis modis mendosa
edidit, multum laboravimus. Neque enim ignoras, me dum nostrarum emendationum atque opinionum libelli isthic ederentur, per te fuisse consecutum, ut ex Marciana ista singulari Bessarionis bibliotheca, d mi tuae, cum multae eruditionis viro Arnoldo Arte-nio Peraxylo, alio etiam graeco librario adhibito, veterem quemdam' ' librum contulisse, ex quo permulta describenda curavimus, quae nunc in vulgus edimus.
Per te etiam isthic Iuliani Epitomen a docto
quodam viro optimo eausarum patrono Lugduni
187쪽
I4 conscriptam consecuti sumus; quam postea ex Andreae Aleiati praeceptoris veteris libri exemplo quo nos Io. Metellus noster donavit permultis mendis expurgavimus. Laelii quoque Taurellii d
et issimi viri ope aliud Novellarum exemplum ex Mareianorum sodalium bibliotheca Florentia ab Iatum ad nos est. Quod licet non ita plenum esset atque illud Venetum Bessarionis; tamen juvit eam
ob causam maxime nostras operas, quod certo aetamus ex eo Lud. Bononiensem describendum eurasso
id exemplum, quo Baloander ipse usus est. Quo adhibito cognovimus, quaenam illa essent, quae Ha-Ioander de suo addidisset, veteris interpretis 1 tina verba sequius: fuit enim vix ille audacior nonnunquam, quam in bonorum librorum editione mPus est. Quod nos M in pandeetie 8c in hoc Ithrcipermultis locis deprehendimus. Horum trium 1ibrorum varietatem, Norici, Veneti, noxentini, maxima diligentia persecuti au-mus . Nam eum hujus voluminis initium, de quasi fons quidam ineortus sit; non Ileet nobis idem quod in pandeetarum Tuscarum insigni illo monumento sacere. Sed lectores judices esse volumus me- Iioris acripturae. Atque ea maxime de causa tam
multis usi sumus 8c libris, Si interpretibus, ut ex his omnibus doctis, indoetisque Iustiniani sentantia
constare possit. Diuitiaco by Cooste
188쪽
Fuimus vero, ni arbitror, amicorum auxiliis so tunati , ut ex tam praeclaris doctissimorum virorum
muneribus in libertatem hi libri vindicarentur. Sed quoniam ita omnibus fere in rebus evenit, ut quae nostra est humanae imbecillitatis conditio, ni- hil possit tam accurate diligenterque tractari, quin multa multis de causis inchoata potius, quam per secta jure appellentur, indicem huic epistolae subjiciemus earum constitutionum, quae unicuique ho-xum trium interpretum defuerunt, quaeque adhuc aut graecae aut latinae desiderantur. Eas poterunt alii investigare. Neque enim dubito alios extare veteres Novellarum codices: atque scio neutrum horum duo. rum librorum . quibus ego usus sum, fuisse a barbaro illo interprete conversum. Latinum exemplum
Iuliani, & veteris interpretis plenius inveniri posse reor, ut ex aliquorum juris interpretum seriptis constat, In quibus aliorum Iabore libenter fruemur. Εx ipsarum vero constitutionum Iectione Ie-etor cognoscet, eas Iustinianum minime collegis-pe , sed per se singulas, novis causis excitatum,
constituisse, Veteris juris supplendi aut corrigeusti gratia; eaque de causa Variare nostrorum libro- Tum ordinem, quem tamen nos intra Veneti libri fines, qui omni sere ex parte cum Florentino conveniunt , eontinendum esse putavimus, sed εc ipsam ordinis varietatem non uno in loco signifieabimus.
189쪽
I 6 desiderabit aliquis fortasse in Accursiana inter pretatione latinam linguam, in Haloandro, ob mendosos libros, veri interpretis fidem, in Iuliano pleniorem explicationem, in nostris rebus eruditionem glaecarum praesertim litterarum, quarum nos, etsi non rudes, tamen non ita periti sumus, ut non ali
rum laboribus indigeamus . Sed tamen si nostrum ti nusquisque omnem operam atque studium in juvan dis studiosis nostrae disciplinae adhibuerit, si a caeteris item caetera, quibus nos caremus, in commune Pr deant, nihil erit quod nIIa ex parte desideretur Et ut possim alios excitare ad exornationem nostrae disciplinae, scire velim omnes nostri ordianis viros, hunc ipsum graecarum Constitutionum Iibrum 'ante ipsum, ut opinor, Iulianum c qui multis saeculis Bulgari aetatem praecessit γ latine ser plum fuisse. Testis est Gregotius ille Pontifex Max.eujus virtutes consecratas colimus; apud quem non Pauca ex eo relata invenimus , quae in nostris quoque pontificiis libris extant. Fliit autem is non multis annis post Iugtiniani imperium, &, ut idem ait, graecam linguam nunquam didicerat; ne quis eum
fuisse illorum verborum interpretem arbitretur. Εjusdem interpretis esse arbitror eam constitutionem quae in conellio Chalcedonensi reperitur, quam totam suo Ioeo tradimus. Item aliae qciae ab Aecursio, Alberico, 8c Gratiano aliis locis repe-
190쪽
xiuntur Tesatae. Illud potius crediderim, huno librums in romanis studiorum civilium gymnasiis quae cum byzantinis, , berylensibus Iustinianus ipse sola reliquit latine conversum Versari, sol tum: in eisdem Iulianum aut ex graeca persimili sepitome, quae in nonnullis Novellis extat , quam at-bitror a Theodoro aut a Symbako ita enim accepi) esse conscriptam. aut ex integris ipsis legibus suam epitomen consecisse. Iuliani tamen librum, ut pote breviorem, M nostris studiis aptiorem, ilium: alterum superasse temporis memoria videmus: hunc postea eadem passum naufragia Irnerit, atque Bulgari temporibus. Nam ut nostri veteres interpretes obscure significant , ΑIciatus vero noster apertius memoriae tradidit, eum Iuliani haec epit me, novellarum nomine, circumserretur, & esset
qui graecum hunc librum habetet, visum
est dare operam , ut latino redderetur inepto illo dicendi interpretandique genere, quod tunc solum Vigebat. Itaque singulorum verborum signifieati ne prodita eum librum, uti majoris . anctoritatis, Mquasi caeterorum exempIar, authenticum appelli runt; qui eum ab illorum temporum interpretἱbus,