장음표시 사용
61쪽
titan rursus anno I 53o novam osorii librorum editionem moliretur, eadem pro lego mena recognovit,
, non paucis additionibus auxit. Sic enim in operis fronte ad editionem anno I 586 evulgatam is criptum legitur: item Ioannis Metallia Metelli Sequani I. C. in eosdem libros pra fatio, o commentarius de re perta tib hispanis O Lusitanis in Occidentis O oriemtis Indiam napigatione deque postulorum ejus vita moribus ac ritibus, ad Antonium Augustinum Imchiepiscopum Tarraconensem. omnla jam recognita O emendata ... Kal. Quintilis I 58o. Lasor a Varea in praefato libro pleraque alia opera geographica Metelli commemorat ', nimirum Ioanncs Metellus de ninois insulis O cic noUO Orbe sa); tum Metalii Metelli Germania superior 38 tab. COl. i593 in fol. υὶ;ium etiam Daunis Metti lii Oel Metelli, seu rcctius Nicolai Ualagagnonii seu potius Uilla gagnoni )Africa ad altis geograficae regulas tabulis aeri incisis
descripta, historicarum rerum Ueste exornata. D an cofurti 1619 fol. o. Praeter haec omnia, quae singularia, ut ita dicam, geographiae capita respiciunt, navigationes scilicet iii sitanorum 8c hispanorum,Hovas insulas, novirinque orbem, Germaniam Superiorem, M Asricam, prout nempe ex Nicolai V1llam a Dionii libro de Caroli Imperatoris expeditione
62쪽
in Africam eam demprompserat, alia edidit Metellus
quae universum terrarum orbem amplectuntur. Ioannes Vogi in CataIreo librorum rariorum refert Ioan uis Metalii Metelli Africam sellis i6oo. sol O Americam Coloniae I 6oo fol. Et quod majus est Frbilericus Cotti edus Freytag in Analectis de libris rarioribus enumerat αὶ Ioannis Metalii Metelli Spe
culum Orbis terrae, seu tabulae geographicae totius ombis cum historica narriatione ab ipso authore inchoata, quo moriente ab aIio quodam perfectae O editaestini Ursellis Col. An. I 6oc. I 6oa. xv tomi in fol. Ea quae in hujusce operis titulo leviter indicantur, clarius exponuntur in titulo exemplaris Americie quod penes se habebat Vogi, ubi Ilaec verba legebantur: Ioannes V talius Metellus Sequanus I. C. vir doctrina praestans, longioreque uita dignissimus, Orbis uni oersi tabulas historico amictu ornare sta tuerat , sciens historiam nunquam satis laudata a ci3 geographica esse oculum. Ornapit itaque historiciarum rerum peste aliquot tabulas, quae ipso a huc in Oiois agente typis excusa sunt, multoque cum fructu leguntur. Ingra Descente autem αtate, morboque quo sublatus est, lampadem amico tradi. dit, cujus cura Europa Asia o Africa antehac tabulis editis nunc quoque accedunt America siὐe no-
63쪽
ui Orbis tabula. Quae ornnia multa de Metello nos
docent, nempe usque ad annum I 6 o vitam duxisse, bc usque ad extremum vitae suae t mi uum geographieis historicisque studiis deditum fuisse; inm c tiam ingentia illius volumina non semel tantum typis excusa, sed ea tamen inter rariores libros a pauci visos esse reserenda, nee potuisse Metellum quaesitam magnis doctisque operibus nominis sui celebritatem longe ad posteros propagare. Notior illo nobis est ex suis M amicorum suorum epistolis, quarum aliquas Daniel II einsius edidit, alias item P. Burmannus, aliae sparsim inter aliorum epistolas reperiuntur; sed sere omnes posteriora tempora ab anno I 56 usque ad I 59 respiciunt, cum ille variis regionibus peragratis, ab Augustino, Osorio, Taure Ilio, antiquisque illis sapientibus religiosisque amicis distractus, novis amicitiis obstrictus, areformationis ecclesiasticae innovationibus non alienus, aliquantulum a prima sui iugenii lenitate animi quo candore descivisse videbatur. Nos contra in hisce epistolis eumdem adolescentem , juri prudentiae studiis ardentem, bene de se meritis gra-4um, doctorum hominum observantissimum, carum micis. omnibus officiosum intuebimur, jucundiore que spero fore lectoribus has Ιitteras, quae cum ejus eloquentiam. 8c eruditionem, tum Comitatem, ingenii lenitatem, M ossiciositatem quasi ob oculos Diuiti co by Corale
64쪽
is nobis sistunt. Quod si Iindari a laudatis viris praeis clara Ians est; quodnam Pulchrius honoris testim nium desiderare queat Metellus, quam quod eidem in his litteris ab Augustino, ab Osorio, a Taurellio, ab Artento, viris laudatissimis, ultro copioseque trishuitur ' Nilnis multa fortasse verba secimus de Metello; sed nobis facile veniam dandam putamus, si de viro Augustini amicissimo, studiorum socio, itinerum comite, M intima familiaritate conjuncto,
ermonem tenere nequivimus, quominus aliquant Ium modum excederet.
Notus abunde est Petrus Victorius, eujus duae in Augustinum epistoIae inter alias ejusdem epistoIas ditae leguntur. Nos hic unam tantum habemus cum ea qua Augustinus quaesitis suis respondit. Et vero ab eo tempore quo FIorentiam adiit ad illud pandectarum exemplum examinandum, summam cum Victorio comtraxit familiaritatis,&benevolentiae consuetudinem, M saepe in epistolis ad Taurellium non sine aliqua ami- .citiae significatione Victorii meminit, Si saepius in utriusq ue scriptis Sc ab Augustino Vietorium et a Victorio Augustinum honoris causa nominatos videmus. Facile enim erat M celer Augustini ingenium, seseque ad omnia vertebat, neque minus erat criticus Si philologus cum victorio, quam jurisperitetis eum Taurellio, Mantiquarius, uti mox videbimus, cum Panvinio. Quantumvis utraque haec epistola edita alibi sit. nos hic Diuitiaco by Cooste
65쪽
rursus eas recudi voluimus, ut pote quae eruditis lectoribus vel decies repetitae placiturae videantur. Leviusculae sunt, parumque litterariae frugis a serunt duae epistolae Arnoldi Arienti.ad Augustinum, quae in hoc volumine continentur; sed eae tamen, ic ad ampliorem quamdam Artenti, ejusdemque cum Augustino M cum Metello conjunctionis notitiam aliquantulum conserent, & in summa Ar- lenii scriptorum penuria argumento esse nobis poterunt non temere a Caelio Calcagnino ejus epistolarem elegantiam laudatam sis , meritoque a Petro Victorio 8c ab aliis sui temporis ei. viris assertum, virum esse bene doctum Artentum, semperque in studiis honestarum artium versatum M. Quod illi nomen, quae patria nemo, quod sciam, elarius Thu-ano nobis indicavit. Hic enim sic ait in sua historia c): Arnoldus Artentus in Campinia Atuaticorum regione trans Diesam amnem, qui SilDam, seu Bo-3cum ducis alluit, Dico ignobili natus, indeque ninmine ingeniose'ab ipso incto Pera lus nuncupatus. En ergo Arnoldum helgam fuisse, non cimbrum, quod Augustinus addubitavit, eum lenaque non Pera fixum ut in Augustini vita Lucae edita legimus sed per axylum, quasi trans lignum seu silvam, sci 1icet Bois te Duc, natum , graecum sibi cognomen a) Ep. Lib. XIII. p. 18 . bὶ Ep. I. Lib. V. p. 11s. ein Lib. XXVIII. Op. T. II. p. XXII. Diuili od by Corale
66쪽
6 Iapposuisse. De illius anno natali, de prima ejusdem adolescentia parum constat, verum ineunte
saeculo XVΙ eum natum Franciscus Floridus Sabinus quodammodo indicat, cum anno I 538 saepius illam juvenem dicat, sed eum juvenem qui jam utriusque linguae maxime esset peritus, & Cujus eruditioni tantum ipse deferret, ut illum scriptorum
suorum censorem elegerit. Artentum ante annum
IS 34, aut saltem sub ejus initium, in Italiam advenisse , atque aliquod hic librarium commercium exercuisse, ex Coelii Calcagnini litteris deprehendimus. Hic enim nonis Februariis anni 1535 ad Arist. nium scribens, cum in ejus ad Barbuleium litteris genus dicendi lene, O suapte natura Profucus , ge .niumque animi ad Omnes homines Promerendos faetum spectari dixerit, ob id, subjungit, cum ego te
antea de una aut altera salutatione amarem, mox Midens quam ossiciose ac liberaliter cum Barbul o geres, cui te habere carissimum summa igitur faucia ex eo tempore opera tua uti non deStiti, quam ita promptam S expositam semper inveni, ut Mix unquam rogare, saepe gratias agere OPO tuerit so . Quod satis aperte declarat fuisse ArIenium jamdiu ante illud tempus Calcagnino notum, ipsique in libris suppeditandis deserviisse, ut proinde multo ante in Italiam eum advenisse credere par
67쪽
62 sit. Eo tempore Romam Peragrasse, sc febre quartana laborasse ex ejusdem litteris a Calcagnino indicatis agnovimus, ut Pote quae eum incolumen ab urbe, se a quartana restitutum Barbulejo nuntia-xent o . Eidem librorum 4upellectilem ex Galliis Germanici conpectam esse , scribit VIII Cal. apr.
x536 Calc agninus ca). Ad eumdem item idibus Ianuariis I 537, 8c saepe alias litteras dat β), omnes vero de re libraria, omnesque ab anno I 535 ad 15 37seriptas. Quo tempore Artentum Bononiae degisse, illud probare potest, quod cum cale agninus pecuniam illi pro coemtis libris solvebat, ad bononiensqnumisma numerabat o. Ibi vero non arti bibliopolicae, sed libera1ibus disciplinis vacantem nobis ostendit Franciscus Floridus Sabinus, qui anno G 38 ita de Artento loquis tur, ut hene sibi cognitus, longaque secum familiaritate conjunctus fuisse videatur. Nam initio ejus anni Februario nempe mense in ApoIogia in linguae
clatina calumniatores eardinali carpensi dicata maxima', ait, de se expectationem sustinet Arnoldus Aretentus Pera lus, utriusque lingua maxime Peritus, O candidissimi judieii juoenis. Tum in dialogo, cui titulum De Caji Iulii Caesaris Praestantia
apposuit, eidemque cardinali mense Novembri e-μὶ Lib. XVI. b Lib. XlII. 6 Lib. XIII. p. 171
68쪽
jusdem anni nuncupavit, suas partes AHenio triabuit, atque ita incipit: 3uperiori anno, qui fuit Christi nutali septimus ac trigesimus post millesimum quingentesimumque ... venerunt ad me ejus diei initio Arnoldus Artentus Pera lus, candidi imi judicii juvenis, cujus ego eruditioni tantum
defero, ut meorum scriPtorum quaecumque eα sunt illum censorem elegerim: Riccardusque Mel j ita britannus sic. Eosque post modum veluti diligenter in historia versatos iterum iterumque Ia clat. Quae Floridi de Artento testimonia Tecte eum . Cale agnini testimoniis conveniunt , Αrleniumque nobis juvenem candidissimi judicii, utriusque Ii guae peritissimum, in historiis maxime Versatum, magnamque de se expectationem sustinentem Exhibent , sed neque verbum ullum de aliqua e- ijusdem bibliopolica taberna, aut arte libraria L eiunt. Quare dicendum putamus Artentum studiosum adolescentem extra patriam Prosectum , Per 'varias Germaniae atque Italiae urbes pervagatum, aliquam tantummodo Iibrorum negotiationem ad sua litterarum studia commodius persequenda e Tercuisse , non vexo , uti Tiraboschius , calcagnini epistolis unice ductus existimabat αὶ prosessione bibliopolam Sc quidem celebrem bibiliopo-
69쪽
Iam fuisse. Bandinuis in vita Petri Victorii, qua iae pistolis clarorum virorum ad ipsum Victorium praemisit, inter egregios ejusdem discipulos, qui forte magistrum superarent, Arnoldum Arten in monumerat. Verum quo tempore sub Victorii disci plina fuerit Artentus, dissicile dictu est. Nam Victorius non ante annum I 538 humanioribus litteris docendis a Cosimo praesectus suit, tune vero jamdiu Artentus eam in utraque lingua, & in liberalibus disciplinis praestantiam assecutus suerat, quam in Victorii schola quaerere poterat. Nisi sorte Victorii fama permolns voluerit tamen ad eum audiendum, novosque eruditionis manipulos ex ejus schola colligendos, Florentiam eo tempore a C- currere; cujus vero neque in ipsius Victorii epistolis, neque alibi, quod noverim, utIum indici
Verum Artenti nominis fama non tam a bononiensibus aut forentinis scholis, quam a Mendoetae bibliotheca repetenda est, cum librario illius famulatui in graecis codicibus excribendis addictus plurimis & italis & exteris litteratis cognoscendum Se praebuit. Tunc porro quo tempore Mendo Zianae bibliothecae inseruiit, clarorum hominum n miciti AR sibi conciliavit, Metelli, Angustini, Taurellii, Grs-neri, aliorum qne complurium. Metellus saepe de coloquitur in his epistolis ad Augustinum, ejusque
70쪽
laudat in eraecis litteris studium, & doctrinam ain. Plura de eo dicit Augustinus: sic enim Taurullio scribit: ille pero, qui te de Robcrto allocutus est. Arnoldus Artentus cilcitur: an Cιmber. an Γclgia, nescio. casarianus quidem certe, O probus, O utriusque lingua Dalde peritus: ejus Uera utitur ranc tiis Iacobus Mendoxa legulus Cesti is in describen-αis quamplurimis graecis libris P. Et rursus alibi eumdem virum esse ait o Probitate morum, O cruditione non Dulgari c . Ad Osorium pariter scribens Artentum vocat Optimum virum, O utriusque linguae cum primis peritum , O Phi Ieni, Metellique ιalde familiarem ). Eum Mendoeta in contubernio
suo valde amanter se vehat, uti a Gesnero assertum supra vidimus. Carissimum, sibique conjurictis inaum a Mendo Ea habitum testatur aperte in Lisco litteris Metellus. Nam eum Mendoza ad Graiisti vellanum anno I 543 proficisei debuisset, Artentum sibi eomitem habere voluit te . Cum vero anno IS. 5expeditionem quamdam librariorum graecorum ad graecos eodices deseribendos Florentiam misissct ι idem Artentum praeseeit σ) ι Alleniusque apud Mendo Eam multis negotiis . et oee pationibus distinebatur. Quod item argumento esse nobis poterit ,
