Aquila inter lilia, sub qua Francorum Caesarum a Carolo Magno vsque ad Conradum imperatorem Occidentis 10 fasti ... exarantur ... Ad eminentissimum principem Michaelem Stephanum ... Ioannes Palatius ... D.D.D

발행: 1699년

분량: 419페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

248 De Hebraeorum Legibus.

Iudaeorum mulier stat res non habens, viro alterius tribus consedebatur nubere. Quid igitur,' eo tendδs, quo trahit voluptas. Ue

netorum perantiquus mos erat, publico in fano exponere puellas. Mariarum templum , locus Conuentus stabat, ubi specio.

sae, quasi sub hasta venibant , nec earum Sponii fruebantur nuptijs, quam dato pretio, quo pollea exornatae deformes sponsiun, &ipsae libi comparabant. Sic nullis negato coniugio, formosis enim puellis pulchritudinis pretio, sibi, & turpibus stipulantibus nuptias. Alternamque vice diuitibus auri potent ia sibi, & pa uperi bu s coni u-gia merentibus s. XIII. Qui in terra plantauerit, si ante quartum annum folia drussumque attulerit, neque Deo ex boc primittas offerat, nec ipse comedat. Non enim secus in tempus boc Hatum est, dum naturae piator tempus vim , fecisse vi deatur . Vnde hac neque Deo , neque proprio

Domino competit ad Mendum. Ouarto Dero au

no vindemiam , o omne quod nascitur tunc enim maturum est yonigens, ad sacram deportet orbem: cI cum decimis aliarum frugum ex pedat, cum amicis o ijs epulando, cum pinpilis , I viduis. Quinto autem anno sit Dominus, m me fuerint nata, fructificet. Qui terram vineis plantat, non seminet eam: sat enim est Me, banc enutrite germen, et laboribus aratri esse priuatam. Bobus terra aranda est, et nulla cum eis altera animata iungenda sunt :sed proprium Me genus fit, ad arandum .

Semina verissim munda, et imper Mar Gnon duobus, aut tribus generialibus semis tur. Non enim communione d Isimilium natura hetatur. Neque iumenta permisceantur, qu cumque cognata non sunt. Metuens legis. lator, no iniuria trantiret ad homines. initium a minoribus, & turpibus primo su mit. Nihil enim huiusmodi debet esse licitum, ex quo per similitudinem conue sto quaedam in omnibus rebus, habere possit aecessum : Vilia non negligit, omnibus prouidet, ne in aliquo videretur esse culpabilis: Et nὰ brutorum exemplo alij-ceremur ad vetita, & illorum brutalitas humano generi in legem luceret. Plantarii meditare culturam, quarum caeremonia DCua coli voluit, perinde, ac circuncisione

puerorum , congrud tamen ad arborum naturam, cum earum fructus primi ma

gis aquoli, & indigelli, ideoq, in salu

bres: Inde Legislatori vide prudentiam: fructum primum, nee manducari permittit , ne ante Deum quisquam percepisse videatur: nec offerri concessit, nὰ Deo immaturus offeratur: sed, dimitte t inquit 2 quia primus est ι nec offeras, quia

oblatione need um dignus est. U.XIII. Mentes non omnem decet messem excutere: se relinquere aliquos manipulos, qui et sesimi egentibus abmentum. Similiter autem , LXIo de vineis racemusculos pauperibus relim quendos , G olivarum quendamfructum res diuandum colligentibus , o escam propriam non habentibus. Sed neque boum ora, dum spicas terunt in area, sunt liganda. Non enim tu. flumest, ut qui simultaborauerunt in fructu , o circa natiuitatem eius fatigati sunt, γ' Lx viriticipare probibeantur. Neque poma matura contingere iter agentes ariendi sunt, sed tamquam de proprijs eos debent permittere satiari, sueprouinciales sint, sine peregrini, o cum gaudo, praebendum est eis ad comedenda: portare vero mbit liceat. Neque vindemiantes ex bis, quae ad torcular portantur , gustare probibeant sibimet occurrenter. Iniustum essenim bona , quae Dei voluntate ad visendum data sunt, inuidere desiderantιbus ea comedeo re : dum pomum sit in maturitate, sicut Deo placuit, et mox abire festinet. Et licet aliqui

per verecundiam contingere non praes mant , ro gantes eos, cum Amt quisem Israelitae, tamquam socii, G propter cognationem pariter Domini, et ex alio loco venientes, et is mune

rasuscipiant, deprecandi sunt, quae Deus

eos videre concessi. His omnibus antiqua tis, diuitum auaritia in terra, in mari , in aere, in Caelo ipso terminos posuit. Non alienum agrum , piscinam , vel viridarium, venatum, piscatum ingredi possum, absque iniuriarum mulcta, si Domino ingrediar prohibente. Vincta, arbores, ma certe , sessis, muris inclusae , querente natura saltem naturales haud negandos fructus,

solo usurpamus aspectu. Si quondam per iniquitatem dicebatur hoc tuum, illud

meum, nunc communitatis sacrilega creduntur vocabula.

282쪽

Lib. V.

β. X N. Uxores autem ducant nubili iam tempor virgines liberat, bonis parentibus pro creatas. Nubili tempore, quod apud Ro-L manos decimus secundus erat annus, licet consuetudo inoleret, nuptias protrahendi

circa vigesimum, Ut ex arbore matura rem

pestiui colligerentur fructus. Virgines Ge. ras, ut Venet ijs, cum inter ancillas , &nobiles interdicto connubio , ut mutuo natalium splendore nulla labe , foedata , lueeret nobilitas . Quod vigeat , etsi per amorem in ancillas liberi debae. e harentur . Concupiscentiam namque retinere decorum est , & congruum libere dignitati , iuxta legum praecepta

coire.

β. XU. Si quis istis virginem desponderit,r . . deinde non eam, talem inueniat, eatam dicti rus, ipse quidem accuset, mens, adprobationem documentis suis: respondeat autem puellae pater, aut frater, vel quicumque post eoo g nere licinior est monstratur: I dum iudicatum fuerit puellam non esset, culpabilem, cum ac cusatore permaneat, nullam babente viro vitreius potestatem dimittemdi eam , nisi magnae cause praeces 'rint, a contra quas nec respondere possit. Is ver), qui audacter, aut petulanter causam puellae viti , derogationis inimierit, mulcia condemnetur, quadraginta mi.

s , una plagarum, quinquaginta si os centu legitur Deuteronomij patri dari cogatur. Si Wia conuicerit puellam ege corruptam si quidem popularis sit, eo quod caste virginita. tem usque ad legitimas nuptias non seruauerit, lapidetur: si oeia de Sacerdotesit nata, viva

protinils concremetur.

Sed unde probabitur filia viro nupsisse ,

. r. virgo P Tollent eam pater, o mater eius, o ferent secum signa virginitatis eius ad se. mores urbis, qui in porta sunt ἰ Matronarum testimonia , scilicet, quae ante nuptias sponsae virginitatem explorent. Quod cum in. honestum visum fuerit Romanis, ex cor porum inspectione, pubertatem probare, quid imputandum Hebraeis Z Linteum dicas sanguine tinctum, quem ex primo cum virgine congressu profluere medici aiunt,non ex membranae fractura,sed ex di-

struptione labiorum uteri,quq in virgin ibus naturali symphysi, seu coalescentia inui

Cap. V. 249

cem a s fricta sunt, qilae in primo lacerantur congressu, unde sanguis erumpit. Hanc perfractionem si digitis,uel alio instrumento, praeter priapum tentare valet, quom

do dignoscetur virginitas, idest puella in- incognita viro λ Linteamina conspersa sanguine, pro virginitate haud prosunt, hoc enim in mense accidit , vel in secunda

etiam,& tertia vice, quum coniuges coeulantur. Si linteamina languine conspersa probant, nubat scortum,& virgo erit,nunc enim canente poeta

Nil erit ulterius,quodnostris moribus addat posteritas. numquam quia corrupta repudiatur , &tunc lanctitatis seculo lege repudium plaudituri' nunc interdicitur, quia nimis fre- LXmquens prςuidetur, & ne forsan repudientur omnes iubentur retineri lingule. β.XUI. Si quis duas uxores habuerit, o 'alia quidem in bonore magno, etfauore aut pro pter pukbratudinem, et amoerem, aut ob aham LX iii causam: altera υσὰ in mino, i, apud eum Parte consistat: sex dilecta filius, cum sit innior illi, qui ex alia procreatus est, petat propter patris fauorem, quem circa matrem babet , priuilegia senioris: quatenus duplicem si sistantiae paternae partem accipiat, scut in letibtis

definitum est, non ei concedatur. Iniustum namque est, ut qui natiuitate senior est, eo Fod minus mater eius a patre d ligatur, debita parte

fraudetur. Habebit igitur odiosae filius cuncta duplicia uti primogenitus : eit enim principium liberorum cius, & huic debentur primogenita. Haud latebati legislato- ωρ a.. rem, sapientes viros tam inarum amore baechatos sanguinis iura, Osculorum vc' Lxx v

nundare pretio. Imperasset Agrippa, vel Claudius Marcellus, ni Liuiae seruiens nis Augustus delegisset Neronem. Regnasset Adonias, ni Bersabeς manu regnulla

Salomon usurpasset, quem&li minorem L . . ,

natu, quia dilectissimς coniugis Hersa. beς, David seeit hqredem. Lilia Galli. ea Ludovici Ρij tempore, quis decolora uit,' nisi Iudith et ilicebrs, quum ut filium Carolum coronaret, piuignis ademi t.Inde parricida, Bella,sraterna od ia ,q ui bus lacessita Gallia, numquam Caroli Magni est restituta Imperio. Hisce taminaru

283쪽

2so De Hebraeorum Legibus:

artibus occurrens Moses, haud ex arbitriospolluta es, o conrisul;cum alteravis, bis voluit primogcnita pendere paterno , ut de maledictionibus subjacebis: Det te Dominus in Iacobo, & Esau legitur, sed naturq ex ordi-imaledictionem, exemplumque cμnclorum in m ne, ut Iudaeorum exemplo, & apud Gallosipulosis: putrefacere faciat femur tuum, tu'

Primogenitorum inoleuit consuetudo. mens uterus tuus disrumpatur . Ingrediantur

si X VII. Qui virginem eo; ruperit, nondum aquae maledicta in ventrem tuum, utero tu alicui des res stam,ipse eam ducat uxorem. II mes ente,putrescat femur. Et respondebit m ' Lxxv. vero patri puellae non placeat,υt ducat eis, quin- lier Amen, Amens ι rabetque Sacerdos infibes'

quaginta Mos,pretium soluat iniuriae. Tantilis ista maledicta, et delebit ea aquis amarissimuvistimabatur virginitas , quod pretioliu quas maled ei a congessit, v dabit ei bibere. quinquaginta florenorum , noliris etiam Quas cum existiserit, tollet Sacerdos de manu temporibus iudices iustd supputent adleius atrificium Zeloidi VI eleuabit ilis coqredimendam iniuriam virginitatis amissit,iram Domino, imponetque illud super altare: ita Persenarum tamen inspecta qualitate. Δmtaxat, Ot prius, pugillum sacrificis tollat dei d. XVIII. Ab uxore copulata sibi obleus t eu,qiad fertur, I incendatsuper altare, sic quicumque disiungipropter quascumque eatis as potum det mulieri aquas amarismat. cu

scripto, quod ν-qiam cum ea covueuiat, i biberit,spolluta est, et contempto viro, adulte Lxxvi compromittat . Sic enim babebit potestatem rh rea, pertransbunt eam aquae maledictionis, alij copulari: nam prius illa alteri iungi uispo.iet inflato ventre computrescet femVr, eritque. test. Si autem, o illo moriente, viluerit ramimulier in malediatonem, et in exemplum omni prior vir recipere, non ei liceat. Connubiorumlpopulo. Quod si polluta non fuerit, erit innoxia,

repudia, atque diuortia non tantum per. et faciet isseros Ita est lex Zelot M. Hqc mittit legislator, sed approbat, non unicatsi vigerent hodie, quot mulieribus intume urgente causa, sed qualicumque s Unddisceret venter Z Excusarentur adhuc si Ve' LYLDeuteronomii legitur . Si acceperit homotra Ouidij fabella equarum, vento conci- Viss.' morem,c habeserit eam. non timenerat gra-lpientium. tiam ante oculo4 eius propter aliquam odiat fore omnes verse hi Zeph sistat rupibur astit. non propter impudicum fornicationis ne- Exceptantque leves auras, et saepesine ullis. gotium, ut vult Tertullianus, quia non re, Coniugi)s vent Ograuidae , mirabile dictu .

i. si pudio facinore patefacto sea lapidibust alibet ergo de causa licitum, etsi inho.

xvii obruebatur adultera. nestum erat repudiumr non tantum ob le-Quid si Spiritus Zelotipiae in uxore con-lpram, sterilitatem , veneficium, ri as, - citauerit ViriamZadducet eam ad Sacerdotem,.ebrietatem , sed etia si non inuenerit gratia Ν offert oblationem pro illa, decimam partemicoram oculis sponsi, alienigenarum forsan Lxxxi sati farina hordeaceae . non funis super eam illecti pulchritudine, quem Malachias car- oleum, nec νmpora ibas: quia sacraficium Z ipit: unde etsi licitum huiuscemodi repu- Lupiae est, Goblatio inusigans adulteritimidium,nec iudicium virgae subiectum,haud offeret igitur eam sacerdos, o statuet coram tamen honestum adolescentie suq uxorem Domino,assumetque aquamsaiatam in vases. dimittere,absque causa. Bili, I pauxilitiis terrae de pauimento taberna. Dices:etiam eum causa inhonestum iniculi mitet ineamcumqueFeterit mulier incon. mulauit Christus, quum ob Iudeoru duri-

spectu Domini, discooperiet caput eius, Immittiem,dixit repudij permissum libellum)vnsuper manus illiussacrificium recordationis, I dequaq;repudi j venerit occasio,nemine la oblationem Zelo piae. ipse autem tenebit aqua itet.Deo permittente inolevisse,& sepius sa- amarissimas, in quibus cum execratione male-rcto periculo, utile expertu, ut Iud*i vXOres dicta congessit, adiurabitque eam , o dicet: repudiarent, ne occiderent. Et cum bonio ι non dormiuit vir alienus tecum, O s nonrlegislatoris sit loco, tempori, genio subdi-pstsi ta es, deserto mariti thoro, non tibi voce-xtorum indulgere,& in paruis recedere,si re GVt μα istae amarissima , tu quas maledicta cho tramite velit in magnis inceder legem

Messi a in autem iclinasti a viro tuo, atquelluam, populi indole ic perauit,qua mysticadi.

284쪽

Lib. V.

dicas, ut Iud rum pr signaret repudium 'in nuptiarum diuortio, quod futurum erat, ex repudianda Hebraeorum Synagoga, &noua ex Gentibus sibi deligenda sponsa , Romana scilicet Ecclesia. Nec mireris Iudaeorum connubia subiecta repudijs, insolu-LXXXL bilia vero matrimonia nostra, quae praesi'gnantia tam indis solabilem Chri iti hypoesiaticam unionem, de qua: quodstmelasuml si , nu uisio demisit, quam cum Ecclesia olemnes nuptias, de quibus Vobiscum ero pue ad cons aliovim muli: Portae ins rinon praeualebunt aduersus eam, indiuiduarria vitae consuetudinem contineant . Quod

dud suasores erant. Dissolutionis etiam testimonium Scriptura erat, ut suae libertatis ad nouas nuptias celebrandas fidem habe.ret mulier, quae potens dimitti , sed non dimittere, suo viro agnosceret subiectionem

mulier estosubdita viro nec iurgia suscitaret, ut is minarum est, fidentium matrimonij I vinculo. Ab Abrahamo non exulauisset Ismael nisi obstrepisset Sara, cum ludi praetextu , apud patre insimulauit Agar AEgyptiae filium, ne cum filio liberae, hqres esset filius ancillae.Quod dure accepit Abraham prol filios . Sed ne mulierem contristaret cui de Adamo Augustinus habet, pro Eua,

Deus coniunxit homo non separet. Preter Deum derelinquere) exterminauit inson. LVJ mortem, vel sornicationis causam. E au items nὰvXoris illecebras perderet, filium Geruar. tem dico. vobis, non licet d mittere uxorem , t cum matre deportauit, nὰ illius relegaret excepta causa fornicationis , Non licet di- affectum, quam illi mors sola, que cun- νυώ. mittere uxorem, cur virum non adiun- l cta soluit, abripere poterat.

I. XIX. Nulli Hebraeorum ad usuras lyeeat fenerari, neque cibum , neque potum.

Non enim iustum est is contribule reditus fusti. LVii nere, sed solatium militatis eius , lucrum es se decernere: o gratiarum actionem, o r compensationem is Deo rejerendam, pro benrguitates ocere. Qui vero acceperint sive premnias , sue quoscumquefrustus siccos, vel hum, is , reminiscentes Deum bae cum duectione restiuuant, amquam reponentes in proprijs loculis, i iterum cum opus fuerit , baec tollentes. 29

viro circa ped talionem impudentes extiterint, non in domos eorum est introeundum, piguusque sumendum, antequam ex hoc cati a dicatur.

Pignus enim issorissumendum est: et ei debitor per si portare debet, niburesistens e qui cum auditato legis ad eum venit. Si quidem id euesit cui pignus ablatum est, teneat illud cred7- νtor , quoadusque restituat , quoddebetur: sive ro pauper est, restituat, antegiam su occumbat , ex maxime si vestis fit in pignore constitinta, ita ut eam habeas ad soporem: quand3

naturaliter pauperum Deus misereatur. --la vero, et vasa ei congrua nonfiant accipien- α ip iada pro pigrare , nὸ instrumentis necessari, ad i. minime repudiaretur uxor Z Augustinus j ciborum alisenta, priuentur: et pro egesta- 2' solvite Deus bane moram interposuit, ut in i te pes um aliquid patiantur . Inter Ue. δε-ὶ netorum decreta interdictiam boues, aratrum, caeteraque ruralia instrumenta agri- Lxxceolis locari : ne horu m pntextu su. Vm doribus pauperum grassentur diuites. At Ii curgat, notat Flauius: in Salome sorore , Herodis , qtuma praeter legem Costobarum maritum suum repudiauit. Tempore vero interiecto, cum conligisset Salomen a Custilaro aes cordare , mittit statim ei repudium, connubium renuens, non secundum leges Iudaeorum. dicam merito , quidem apud nos licet Me facere, orari mero nullatenus si

parari, ducere alium, nisi prius a priore

marito dimittatur. Salome tamen non gene

rati lege, sed potestatis sanetione connubium separauis: saafratrem Herodem dicebat, pro illius fide maritum se reliquis', dum cogno steret eum Antipatro, lasimacis, o Do

DNon is rebusfludentem. Dissidentia in Principem separaret ne hodie coniuges no uo permisso coniugio λ separauit apud Hebraeos , ut in Salome r Apud Persas ,

quum Assuerus repudiauit Vasthi. Sic apud Philistinos, repudiato Sampsoni, sinae mrem primae uxoris obtulerunt, vivente

priman alteri desponsata. Tale repudium iv. inolevisse Romanis locupletati reserunt iuridici annales Digestora, & Codicis, ut su- taxxv si suo luco tradam. Cur vero sine scriptisae iam animus praeceps, libelli cons riptione res Rus byenet,o quid mali es si uxorem dimittere cogitaret, clertim quiascribae,quora

erat literasseribere, quasi viri prudentesii

285쪽

Lib. V Cap. V. 23s

daeis eos aret Iacobi impletum vaticinium ii Agrorum, προ ndiam duros scata Camilli '' de tribu Iuda natum Messam. Inde annus rimere: cI antιquos CMriorum passa ligones, Sabbathieus, & Iubilaeus, Chronologiaei Longae sub ignotis extendere rura colonis, erat sundamentum, iuxta Iubilaeum He-INon eratis populucque pax tranquilla iuuaret: bneis supputantibus annos, ut secundum i Quem sua Gertas immotis pasceret armit: Olympiadas Graecis , & Lustra Roma- Inde irae faciles: a quo Vasisset egestas. nis.Propterea Berzelai filij,cum ex Babilo- Vile nefan magnumque decusferroqpetendumnis reditu quaesisissent scripturam genealo- l Plus Patriapotuis usua: mens aeraque iurissiae suae, &non inuenissent, eiecti sunt de Vis erat, e leges, o plebis ita coaetae

Sacerdotio. Tertio, ne Promissionis terra Dei manu diuisa,hominum confunderetur calliditate;&auitae suorum nobilitati, prindigalitas superuenietium dedecus inferret

Et tam Consultus turbantes iura Tribuni: Hinc rapi fas es pretio . s ciorques austris

Ipse sui populus: Letalisque ambitus urbi

Annua venali referens certamina campo:

Huic familiarum incomodo cum tutorum, i rene usura vorax : auidumque in tempore foenus& curatorum patrocinio consuluissent Ro- j Et concussa fides: a multu utile bestum. mani, Iubilaeo obstit dre Iudaei. Quarto ut i Agraria si inualuisset lex, potuisset Poeta ciuium staret aequalitas. cuius in quadro i sceleri ius datum canere λ Ρrquiderant pri- potest regnum aeternaricum enim Iehoua mi Romani ,& in subactas Prouincias Co- Rempuolicam pollicitus suisset aetetnam, lonias deducentes, haud primo occupanti

il aeternitatis etia extruere tenebatur colum- permittebant agros, sed sorte, vel iudicis Lna quarum summa vi mortalibus immor-l manu diuidebant, & aequalitate sanctam

talia dones aequalitas, est. Sicut enim nauis gubernator quaeda suis manibus facit , quς-dam per alios, & aliquando alijs ad clauum admissis, ipse in proram demigrat s sic in Republica non debet unus occupare Om nia munia, sed ali, vicissim dare locum. Rectilis enim fiunt, quae multorum manibus peraguntur. saris, Pompei, Crassique trioa potentia, libertatem Romanis ademit: cadentes omnes, dum trium ur, sent successum,

Tu eausa malorum. Facta tribtis Dominis communis Roma e necv tam .

iure canit Luranus. Quis a perduellione vos vindicabit Romanos, quum legem

Agrariam insimulastis RHaec publica belv

Semma:quae populos simper mersere potentes. Naque,vt opes rimias mundo fortuna subacto Iuttilis: o rebus mores cessires eundis: Praediaque; o bostiles luxu uasere rapiπα. Non auro, tectisque modus: mens asiust priaret Aspernata Iamra, culturgestare decoros Vix muribus rapuere mares: fecunda visorum Pauperes furatur: totoque arcestur orbe: Bogem suaque peris . cum longoa iungere fines societatem seruabam.Ciuis si communiter est, qui particeps est imperandi,eι parendi, eos non dices ex Artitotele, qui Leoni inter lepusculos assimilantur. Olltaeismum excogitarunt antiqui, quo qui supercelleret pro pter diuitias, vel propter amicos , Vel aliam ciuilem potentiam, extra ciuitatem relegabatur.Herculem ab Argonautis suis. GV . se derelietu,est in fabulis, quia una cum alijs

nauem regere noluisset, vel tamquam multos nautas excedentem. Sic legitur respondisse Periander , quum de dominij arcanis a Thrasybulo consultus, supereminentes spicas , demetendo segetem adaequauit ,

opus annuens supereminentes aufferre ciues : veluti Athenienses , quum Samiorum , Chiorum, Lesbiorum habito In perio, eos in multis pessundarunt contra foederis multatem. Patet in artibus;neque enim pictor mensurae excedentis , pedem animal habere pateretunquamuis pulcherrimus ille pes esset neque faber proram aut alia parte neq:choragus esi,qui pulchriore, ac meliorem toto choro vocem emittit, sineret in choro stare: ita Ostracismus,Iudai- hesi aemulabatur Iubilaeum, cuius aequitas, &pacifica mulcta in supereminentes, imitari poterat,sed non aequari. opulentes mulcta. bat Graeci,& Ostracismo putridum res M

286쪽

a 3 6 De Hebraeorum LegibuS.

fibant membrum, ne tutum corpus inficeret : at Hebraei non post vulnus quaerentes remedium, sed ab initio rem intactam seruantes, minime iam factos relegabant diuites, sed ne fierent, satagenteS, Crescendi possedre modum; ut quilibet sua sorte contentus, socialem cum alijs gentis

suae vitam ageret . Paucis continebatur edictum. Terra non vendetur in perpetuum, sed de quinquagesimo, in quinquagesimum , iuxta fructuum supputationem: an id quinquagesimum etiam redemptione permissa fructuum detracto pretio, quos a venditionis die , redemptionis CXlu. v 'tid perceperit. Excipe agros in aliena positos ditione , quibus & vltra moedum ditescere poterat, prohibitionis finecessan te. Exci pe urbanas domos, q uarum Cxlv. redemptio intra annum licebat ; ultra, nec in Iubilaeo redimi poterant; quo iacilius allicerentur aduenae ciuitatem inhabitare, ubi stabilem tectum sibi poterant comparare . Vcl quia tribus , & familiae haud per domos, sed per agros secernebantur: in dὰ Levitarum urbanς domus pote rant semper redimi , cum ipsi non per agros quia non habebant, sed per domos distinguerentur Quinta Iubilaei causa erat, ne Hebraeorum languesceret virtus. Sed suorum Proauum palloritiam vitam viue rent, culturaeque debiti , viiijs minime animum applicarent. Nam latifundia absque termino data,eos tarda morante segnitie,& surrepente dominij libidine, incogni tis locata arua colonii, fructus retribuere dedignabantur, ut Patriarchali quondam

sulcata vomere. Romanorum rura exem'plo sint

Cum longos iungere fines. Agroru eo quoniam duro sulcata CamilBMmere et antiquos Curiorum passa Leones Longa sub gratis extendere rum colonis.& ab agris ad consulatu in , aliosque Magi stratus, accersitus Romanus iura dabat populis posito motab Pretor aratro , Pascebatquesuas ipse senator oves. Inde viatores,ministri illi dicti sunt a via. quia ab Urbe ad agros misi, in urbem colon S arantes acciret ad Magistratu. Agrum male coluisse cenio tui probru putabatur,&

boni eoloni titulus, amplissima erat lauda, e....tio. Agros colere haud est dedignatus Camillus ille,qui dissipauit Gallos: & iam de' exic speratos ciues,& in procinctu ad Veios pergendi, in urbe retinuit. Curius caesis Samnitibus, deuictiso: Sabinis, abdicato magi-itratu,agrum coluit. Annum ita diuidentes

ex Varrone, ut nonis modo diebus orbem adirent, reliquis, rura colerent. Erubescebant agri regalibus culti manibus, non centuplicare semina. F cun dabant arua apud Hebraeos . non tam colono rum ludoribus ,

quam Patriarchara benedictionibus . Huiuscemodi messis frugem Iubilaei semine excolere curauit Legislator, ut inquum morum sata probitate, itaret Respublica. V ΙVt agrorum cessaret cultura, &fructuum Cxx

collectio. Quod si dixeritis, quid comede. . It' 'mus p oblata comedetis. Sabbathico namq: tantum germinabat terra Anno. sexto,&trium Annorum dabat fiuctus, quantum quinquagesimo, Dei arata verbo trium dabat annorum fructu si. X XII. Si quis aurum, vel argentum perciam inuenerit, quaerat eum , qui perdissit, praeconemque mittens, in quo eum loco inuenit, restituat: Similiter autem, et de pecudibus, quamcunque in desino errare compererit um in uento repentὰ Domino, apud se reseruet . t u stem basens Deum in his, quod voluit ase' it istii na lucrari. Nulli liceat pertransire, cum tum ' mentum alicuius tempestate fatigatum in linto viderit cecidis , sed allevet illa , o prinnio adiuuando labore, ei adiutor existat. Vias autem ignorantibus demonstrandas , o non ris um actitantes de eorum errore alienis oti lititibus, siceat impedire. Iter per Campaniam habente Alphonis Aragoniae Rege, prae tereuntes implorabat agaso , v t eius iumentum onere, lutoq; pressum leuarent. Cum nemo accurreret, Rex equo desiliens agasoni opem serendo, retulit, ut de eo diceretur. Principatus super humerum eius.

Lepore liceat aspergere leges . Sabbathidie in foveam cum incidisset Iudaeus qui dam, Christianum sorte pertranseuntem,& iuuare volentem, ob Sabbathi Religio

nem Iudaeus renuit.

Sabbaibas ancta eolo, de stercore surgere nolo.

at cum ventura die Dominica, casu iter LXX, Rhabe.

287쪽

Lib. V.

habere,&Christianus ab eodem inuocatur

Sabbatia nostra quidem, Salomon celebrabis: Nim. Lepida est historia Caroli V. quum

ut tumultuantes comprimeret Belgios, solus cursitans ex Hispania Gandauum deerrauit: nocte ingrauente , agasonis pulsauit ad ostium, regiam eflagitans viam. Humanus iste laternam accendit,cumque Caesar ventrem, exoneraturus , expectare rogaui annuito interim de nomine exqui rem p Hω, respondit Cesar. Expurga to ventre, equum ascendere volenti Carin IO,aga obstitit, rate inquies: sic mutuo famulatu lucernam tenuit Imperator,qui postea regio instructus itinere,abijt, ille reddi. Sequenti die in aulam vO-

satus agaso, miratus in throno Carolum ad Fenua procidens,veniam emagitabat. Ca.chinnabatur Carolus,quid illi liberet, pete re, & itineris verba repeti gaudebat. Cauponariam artem vectigalibus immunem peti it,& impetrauit cuius in superluminari adhuc videntur agaso, & Carolus cum

lanterna.

XXIII. Bouem cornu petentem Dominus latesciat. Si vero aliquem interficiat perem nisi . o. ς ς ις-rus ipse, quidem lapidarus moriatur, xv. v neque ad cibum stilis babeatur. Si vero euuepabilis etiam approbetur Dominus, praescius

erus naturae, nec cauens, ipse moriatur:

ta tam ipse eius, qui is bone peremptus est,

auctor mortis extiteris. Si vero seruum , vel

amisiam iasperimat, ipse quidem lapidetur: triginta ore cli eius Domino serui perpende pretitum lapidati Dominus dare damnetur. Bos autem si ὰ boue peressus mortuus fueris, vendatur, o qui mortuus est, o qui percust, o pretium amborum eorum Dominimi Hyrtibuant. HN omnia mutuati Roma. ni quasi proprio excogitata marte, titulos

suos is sege Aquila ; de Lege Cornelia ; Si

quadrupes pauperiem fecisse ducatur, exorna N J- runt non omnibus tamen numeris. Quid enim, cum arietes inter se pugnant λ refertc yy vniere, an qui cornu petije, prouocans, Vel rouocatus interierit λ iuris forsan capacia

ruta, v d ad offensionem, vel desensionem surrexerint.

derit, cui creditum est depositum, veniens ad septem iud ces iuret Deum, quod neque eius con sitis, vel malitia perset, neque aliqua rei per duae partesit Hus . I inculpabilis tunc abscedat. Si oero, velis aliqua parte Uus fuerit, rem sibi creditam ipse perdat. Tantam di- CX vlΙ ligentiam adhibeat in rebus alienis, quantam in proprijs, Ultra non teneri, tot in. t. sed deponenti imputandum, qui parum diligentem amicum inueniret aa sua custo- VI dienda. J. XXV. Si vero casus Belli, aut nunc vo- CK

bis, aut vestris' se postia foriὸ prouenerint, V k

extra terminum boc agatur. Belgi viro legatio. nes, o praecones mittite ad voluntarios mili. res. Ante arma, namq: bonum est, apud eos uti sermonibus declarantibus, quoniam, a militiam copios m habentes, I equos,et arma,

o antὸ bae propitium Deum, o vobiscum

pariter disicantem petite tamen , vi nequaquam, cum eis pugnare debeatis , ne res eo

rum auferre cogamini . Et si quidem consentiunt, bonum est vobis seruare pacem: si verὸ confidentes isse , quasi virtute praecellant, ows vexare conantur, exercitum super eos in

ducito , Principe quidem utentes Omnipoten ti Deo. In Bello peregrinum haud habe

bant ducem, eorum Deo dirigente cohortes. Congruunt & Veneti,1 quibus mariti .mae classis numquam forinseco est comissu Imperium.Terrestres equitatus,& turmas, ut plurimum peregrinis ducentibns glorio. quidem, sed proditorie interdum, ut C X Carminiolam Venetorum Imperatorem, auorum nostrorum memoria publice ab i, ob proditionem capite mulctatum profert. ζ'

Quoties strategi inuidia, di dolo trustrati triumphi, incassς victoriqd potentis, sed nolentis profligatas hostium ducere collo tes λ Cyprum haud opprimeret Turca, sicκα.

post nauale victoriam anno r372 foederata IV. classis,eo tantum vela dedisseived diseordes Hispani noluerunt, Regiam insulam Barbarorum manumitti iugo, ut naturali resti. rueretur Domino ; scientes vincere ,sed uti victoria nescientes rem is , velisque in Pa triam remearunt.Vel Vrbis fato, Vel a Grε- exxx. cia auerso into in diuersum abstrahentibus u faederatos, in cassum reboauit victoria. Pro. uida Iudaeorum cautio,arma fidere cui, non

aurum x

288쪽

s mus a

α 3 8 In Iudaeos Declamatio.

aurum,uel argentum esset in plinium, sed amor Patriae. ς denuncianda,priusquam suscipienda. Annibale quatiente Saguntum, Romani haud statim procurrerunt ad arma,ut Aderatam tuerentur ciuitatem, sed primas more legitimo queri malunt. In te rin Saguntini iam nouem mensibus sessi fame, machinis,ferro,& igne, versa denique, in rabiem fide, immanem in sero excitant rogum,tum desuper se suo';eum omnibus opibus se is serro, & igne corrumpunt. Hu-i ustant eladis Annibal poscitur. Tergiuersantibus Poenis, Dux legationis Romanorum, Fabius,' quae inquis mora es λ In hoc egomu bellum afferro, is pacemitrum et, gitis, utrum placet, sinite. Cumque fetulamatum egit,utrum vellet, daret, Bellum stitur , imguis, accipiter, c excusso in media curia tora gremio, non fine borrore, quas an nu beslumferret, effudit. XXVI. Oh reus civitates, et lignis egentes ad machinarum opus , non incidati reiis viarborei terrae fructiferas: sed parcite, sciem C M tes eas a Deo pro viilitate bominum ese productas: quae s vocem baberent, iurgium vobis inferrent quia cum non fit in eis causa bellarum, iniquae sectionis praeiudicia patiantur: et si vim tus eis foret, etiam demigrarent, et in aliam

terram decederent,

CAPUT SEXTUM.

In Iudaeos Declamatio, ut Christiano pellantur solo.

1 Principes Dyterra. Σ is Iudicio nemo stat fine actione. 3 Iudaei aduenas respuebant. 4 Baculum gestantes in manibus Iuda; celi.

brabant Piaso.s onagoga a Cisso repudiata. 6 Mulum a arauere Iudaei, ut DLupia

Deum fatigarens. 7 Aineam vitem adorabam Iudaei.

8 Iudaeorum scelero. 9 Reges ab Hebraeis venenos latλ. io Publisa aedi iaὰ Iudaeis succensa. ii Iud i .grati, inbumani. 3 6.

rantur .

4 Iudaei eis nequeant esse fideles Principi .i s Convicia Iudaeoru in Christum, et metine. io Tentantibus Iudaeis readificare templum , Caelum restisis, et quomodo λιγ Obstante Caelo, Catiatici Iudaeis permi

tum reparare Inagogam .

a a Betheae Machine ad Turcas per lIudaeos

a a Pecunia is Iustis Tineis oblata,vi defru rem ciristi sepulchrum. Iudaei a Costantino repressi. 13 Iudaei Neomitis insultantes. 24 CHistianorum multitudo infinita, Iu

rum obruta tormentis.

spicerent iud6.3o Aspaniam ab Hadriano relegantur Iu ai Hirant ars Regum iuramentum in bucoι.

31 si os Turcq dedecore p. os quuntur. 33 Iustiis Pontifice extiles, reuocantur.

34 Romani a Di, victi. 33 Vratis laus Poloniae Rex a Tureis victui , quia fodeficiens.

36 Ciuium est pro Re blica laborare. 3 7 D inobiles accidunt 'netos. Infula Iudaica ut Iasti e dim quia iste Venetos fuerit primum I sorh hospitia.

289쪽

Lib. V.

3 8 Sater dotem Veneritis Iudaei occidunt. 39 Modisti γ' tium occidis. o Sabadai Iudaeus, ut Messias veniens, ubi , O quomoia suscitauerit tumultus p Turca tandem fit.

Ebraeorum est causa, R. M. an Synagogς , ubi Dei is c quem colimus ,

credimus,& veneramur in obtrectatur, irridetur,& crucifigitur lint tolerandae, eo in solo, cuius

arma iustitia sunt, & Religio. Leo rugiat, ut fidei deuoret hostes, vel uti catulos in li-nu foueat, est disceptatio. Vos Aulici,

pro Christo stare, quis infletet λ & si pro

Chri lio , quis ex vobis arguet mede eeccato,

dum in synedrio haud Mosa leo, sed Catholico, Iosephi ab Arimathaea aemulus Iudetos insimulo . Deus stetit in nagoga

um: ad impletur nunc vaticinium.Tei-

rum in inedio Deus est, non ut iudex, sed Vt actor, ne dicam, reus . Eum sorid ςxpergere faciam, quem Angeli contremiscunt. Surge Domine iudica eausam tuam Pneutiquam Dei iudex fit homo,& vestrora in manibus, Dei sunt tempora. Sed cum in iudicio nemo sinoactione experiatur, per cunctemur Iudsam , quid, & quali ex poscat actione λ pietatis insonat titulo locum in diuersorio. Pietatis titulo, locum in d iuersorio vos, qui Iustitiae Auctorem in pWsepio transegistis iacere , quum locus ei non esset in diuersorio λ Veii rasi incolas respuebat Paleilina, cur noua Hierusale .ur aduenas frequentare alienis educatos mo. ribus, haud inutile ducet ad rectam ciui talis normam λ Baculum gestantes in manibus, stantes, & non sedentes cum ve. sim celebratis Pisse, quia peregrini estis in terra, cur in Golli solo et iles ab I Iebreis Vocamur sedes obtestemini figere Minime latet,vi Iudsorum seratur perlidia: α noue Hierusalε deseedetis de Celo a Deo, parate, sicut alsii se viro suo Synagoga de mmis inclinata aeuo, baculum premem, mae chando temeret thorum. Hic Principumiea lato,alienis bacchando nupti, , spon-

l i In Paroebi electisne audet manum mistere a Veneths Iestiis exidant. 4 3 Cbrisius cur moriens se commendaaera

Patri.

is adulteretur, loquatur, improbet, ana themathiget. Ibi,ubi quond1m munda l. iacdone multem pietas haud inpetra, ted hominu deposuerat eordibus, plebs seruili respergere probro & dum Chri itu exprobat

bominem,Deum negare. Huiuscemodi facinora in Deu vestras armabunt manus erga Iudeost I udaeorum qu so tedamus prius iuniculum super murum,ut neminem fugiat, quibus ope latura rerra,cla ilicum in Cςlurn vicanat. Primogenitus olim populus, sed omi ni potetiae baculo, maria calcata poli, & nauigatas terras, vitulum adorant vesani,& ut vim faciat diuinitati,bruta litat C opponunt, quasi Deum fatigarent Bouis aemulatione.

I te illa primogenita natio,quae,postquam Dei verbo eluti clauo Solem fixit in Caelo

Creatorem repulit, ut creaturae votum i m.

mortale fac aret, redimitaque lauro, I 0-uis irrides arma, Hyperionis prolem su blunari si omnia plaudebat artificem, ut aureae vitis occultauere, hierogly phico qua apud Hierosolyma ingrediens Ρ6peius, vidit, vo V Lgrande impiae getis arcanum patcte sub au. reo Coelo. Idolomanicos hosce tueri sy. Icophalas,seruare Regia traducet maiestast Quid putas parare iudee huius Coeli serenitate .hospitij iura, vel impunem conuiciadi facultate rerum Potenti, a quo diademato redimia, alto sedes solio,praesides orbiὸ Se. dis perfugio,vel synagoga extruendi indul- viii. gctia ubi irrideatur sacra, canibus prothcia,tur sancta, & immani barbaroni rabie cocidatur humanitasλHaud Principum patitur pietas in seipsos sevire, perduellibus bladie-

do, ioenatoribus soria, & telonia dare,ut se iseditoru grassentur opibus, intra domesticos admittere lares, ut fidei, &Imperij hosti. bus, dominationis prodant arcana. Ma- tugnatum fidenda salusepoculis claros terni. seris testantur Turcarum Rex Baia Zetes, Carolus noster ab eoisi Eseulapio Hebr o correpti venenoiartis peritia aconito inficere , quos nequeunt sustollere ferro λ ferto Z

290쪽

2 6o In Iudaeos Declamatio:

mendax redditur ab lore sonus. Quot no- sent, non crucifixissen t, cognouerunt, &bilius viduarunt urbem,aceruosque ense se-ivitulum coluere. Deo minorem, Vel malo' xij Cereὸ Ρriuatorum aedificia, quis conflagra- rem Principem ducant. Si primum damus,uit Z Iu deus; citius dicite Publica, quae negarunt, Deum negabunt,& Principem. Arma utilitate, origine, usu, communem Quis enim fidelis principi, si infidelis spectant salutem. Pyrammidum, velan-sDeo8Si posterius: & quis inter principes, giportus incendiol sa quereretur Maiestast& Potestates nouus Nabuchodonosor, a D is illa licet in fastu.Quid sit sana,naualia,cliba-imorum lege diuinitatis occupabit iura pSi. z.- ni λ Quandost quum Turcarum tyrannideistentes in iudicio filium percunctemur, &fatigata libertas. Quis ρ hostis minime au- matrem, quid querantur, audiatur alteraderet, nisi audacibus animis compleuissetipars, sint iura Senatus.

suriosa Hebrsorum temeritas. Vbi λ haud Seductor populi, ex adulterio progna- procul, non in finibus Imperii, sed in ei-itus, fatur Christus , in limulor. Tanto uitate regali, quid ultra λ aulam prope , sceleri ius datum, canite vos Catholiet

Principe coram, haud bis ausit, tentauit,lPrincipes. Scorti, lupae contumeli, Vio xv rerque quaterque actum egisse, remisisse,iginem conuitiari matrem haud vos la--- late resonant clangoribus edes. Haec Sy.itet, Christianissimi Reges. Caelum tur-nagoga vestris appendet gazis. Huiusce-lbine , procellis restitit, cum Hierosoly- inodidpriuilegio tum onus impund molien-imae acerua congererent, Vt frustrato vat, xvidi, idolum, quod assinibus inhabitandum cinio, templum renouarent. Ne super lusortuna dedit, proditoribus deligatur ,lpidem relinqueretur lapis, litatu terrae mal- ζ' in s qui libertatem, imperium, vitam, fidemlleos serras, caementa, homines ipsos absor- dicterijs petant, flagitius scedent, exhauri-Ibui, & vos inuito Deo, Synagogas eκ- re animuS haereat. Und8 noua haec regnan-itruitis, reparate moenia, oppidula constibdi my lteria, ut non in finitimis domina-ituire, virbiculas ponite, & malorum hinnoni , Prouincijs . sed in penetralibus Re-iminum unitate oppido urbem segregate .siae domus diuersentur nostes P Amici-jQuid postea querimonias edere, ululatibustiam ars uel gratitudo forsan λ immemoresti mplere, eum in Sinagogis vestre ditionis humanitatis prodit memoria. In baculotimo senis. &sanctuarijssabulantur barba- xVIII. transeuntes Iordanem, grates agere dedi. rorum equid Sihotum cantilaenis non lau-gnantor Deo, quum veluti centurio homi ldor,nec eorum blasphemijs vituperor. Re num Hebraeorum duceret cohortes. Qualelsistentis Ambrosij in faciem Theodosij, &Xky. eflagitent Regem , perpendite r Hauditempli occludentis valuas , qui sumptus ' Leonem, no aquilam Diuum gratissimamipersoluere urbane mandauerat multitudi- Regi sacrum alitem thure , praeeibusqueini, ob synagogam succensam , spiritus sollicitant, sed mutum bouem, cuius col-ISancti oraculum, hominis prolatum ore, tum serorum vomere pressum, haud ex- Episcopales credidit minas, & repenti probraret ςrimina , & si non voce, cornulsari, in bene constituta Republica, haud ligarent. Si Bonis instar, Maiestas patitur ignoscendum plebi temere cum insurgit sarat a iugo reserre suspensa , optatis an-l quum referret Ambrosius, at n8Me quidem nuat, precibusqile Accubat. Vieit Leo de vi Iudaei in medis Cisistianae urbis onagogas xiii tribu Iuda, etsi ante Leonem mini md ca-Ibabeant, o blas emis precibus piorum amdant leniores, nis in medio throni se con-ires obtundant, illico Byzanti s remissa mul.

uertat in agnum, quem devorent lupi,ve-lcta, intra regia moenia Iudaeis vetuit is,nientes in vestimentis ovium . Si quondam nagogam.

gnitae diuinitati pritulὀre bouem, Prinei. Ad vos etiam quoru squalida capita dia pum munia facessent, nisi creaturam ha-ldemate ornaui,querela venit,sed in deserto beant Creatore maiore. Lqui tori pnim fla-iclamaui: Caesarumque iura latrant laquam si tio Principem interficimus, quam a Ioue sine viribus it. Sanguinis loquutus lingua

se ciciscimus,uciem cum dicis9 si cognouisitorbis in angulistin parieptibus Regu,stylo

SEARCH

MENU NAVIGATION