장음표시 사용
271쪽
cur non fratrissed alienop soluit Ambrosius σφὴs. Iubilaei annus, qui immutabilis' pro hostibus,alienigenas interpretando. Ibisterminorum cultos. Iubit si vox Hebraica Yὰρ usuram exige, cui merito nocere desideras,test, χ Τ' quae libertatem , di millionem, cui iure laseruntur arma, huic legiti md in-lgermen, aditum iuxta Rabinorum interdicantur usurae. Quem bello non potes faci. pretationes, figurate quum hominum , Ie vincere, de hoc cito potes centesima te ianimalium, agrorum libertas, dimissio, vindicare. Ab hoc usuram exige, quem ad selicitatem aditus, omniumque bono- non sit crimen occidere.Sin e serro dimicat,irum germen ex Iubil aeo consurgat. γῆ 'qui usuram flagitat: sine gladio, &deho- etiam clangorem buccinae, quae festiue Iu- se ulciscitur, qui fuerit usurarius, & exa. bilari personabat anno, significat, quae exctor inimici. Ergo ubi ius Belli, ibi etiam cornu arietino dicunt: velut alij, non exius usurae . Gentibus, quas nefas Iudaeo arietino, quia eo tantum clangebant in se erat Bello petere, usuras nequisse impone- sto turbarum cin memoriam arietis, quem
re, Scriptura testatur. Vnde, &Belliti. immolans, Isaaco substituit Abraham) sed mi,. ulo, & represaliorum potuisse alienige. ex cornu bubulo, pρstorum proprio vndda RVVi nas satigare, per quos Israel expoliandus Hieronymo buccina pastoralis dicitur,
erat voluit Deus, quium non ut Mundi le-icum veluti pastores super gregem vigilan, gislator, sed ut Dominus creationis iure, ter, oues reducerent errantes. Huiusce Iubi qua cum omnia libere condiderit, ad nihi. laei,haec erat conditio prima. Possessionum tum etiam redigeret valet, gentes illas iniredemptio. Retiertetur bomo ad possessionem Hebraeorum tradidit manu. Cum repetes alsuam, i unusquisque rediet ad familiam pri- άilavi. i. proximoluo rem aliquam, quam debet tibi, nox t smam,quia Iubileus est, et quinquagesimus an- ingred eris domin eius, is pignus auferas sed nus. Quod verum, licet a diuitibus iacta
flabis seris, 2 ille tibi prolert, quod babudi venditio , potentibus pretio redimere , M L ' rit. Alienae Domus prosi betur ingressus, nam Iubilaeo instante, nullo soluto pretio, no paupertatis detegatur sqlicitas, vel diui. Vel personarum habito respectu , paupetiarum c xurgat inuidia. rum scilicet, vel diuitum priori restitum si X X. In furto bominis,' sit mortis: qui batur Domino. Terra enim haud pote-
Nero aurum,aut argentum ab siderat, cimiamne-irat in perpetuum vendi, sed iuxta stu-xis , tur in duplum. Naturali morte, ciuilis puni-lctuum supputationem, usque ad quinqua-- ii tur mors, quae durior sorsan naturali, cum gesinatim annum locabantur fructus.O n-hςc contingat semel, in dies illa. Quid du-ldo vendes quippiam eius tuo, vel emes aΓ eo,
rius, adhuc viventem, corpore vigentem, vecontrisei fatrem tuum, sedi tis numerum&animo, inter pecudes recenseri,adeo vitannorum Iubilaei emes ab eo, o iuxta summserui, & alienae pecudis carnifex eadem itation frugum Dendet tibi. Quantoplures an- mulctetur poena P Romanorum postea inini remanserint post Iubaeum, tanta crescet , I. s. ibi auri, argentiqi surto consonat lex, quumspretium: quanto minus temporis numera. furtum non est manifestum, nam si mani se-iueris, tanto minoris, emptio coostabilitem stum, nec furetur, sed rapiat,vel rapore sitspus enim frugum vendes tibi. Sic infra. Προ - Ψeiu par tu ,in triplum, Vel quadruplum , ali-ira quoq non υendetur is perpetuum: quia mea
quando in quintuplum, ut singularis de fest, O vos aduenae , oecoloni mei estis Q vu boue agricultu ne fauore P lex eis. Qui vero is cuncta regio posses vis vestrae sub redema Ioluendam mussitam fuerit inops, sit siemussptiosis conditione υ detur. Dei recolentes XC vuι rum, quibus est condemnatus. memoriam, cuius manu per vada Rubrisi. XXI. II quis fuerit contribulo Denta tus, maris, ad Iordanis traducti fluenta, in F i. sex annis struiatsptimo autem siber assi edat .sterra m melle & lacte manantem. Secund6 xta st X 'lio ei ex ancilla nato apud emptorem , ne Israeliticae confunderentur tribus, sed propter affectu eius ex familiaritatis dilectioue per hereditarias successiones intra agro sic voluerit, insante anno Iubiui, qui est rum terminos cuique assignatos, natalium ης η
ita gesmus, liberemiatur cu urare simul, suorum quiret instrumeta monstrare: & Iu
272쪽
m . 3- daeis eostaret lacobi Impletum vaticinium ii Agrorum , I quondam Hrosulcata Camillide tribu Iuda natum Messiam. Inde annusirimere. Ο antiquos Curiorum passa ligones, Sabbathicus, & Iubilaeus, Chronologiae Longae sub ignotis extendere rura eo oris, ς' erat sundamentum, iuxta Iubilaeum H l Non eratis populusque pax tranquilla iuuaret: braeis supputantibus annos, ut secundum i Qtiem sua libertas immotis pas certi armis:
Olympiadas Graecis , & Lustra Roma-'Inia irae faciles: cI quo uasisset egestas.
nis.Propterea Berzelai fili,cum ex Babilo- Vile nefas: magnumque decus ferroqpetendum. .. ni reditu quaessissent scripturam genealo- l Plus Patria missusua: mensuraque iuris . ε2 giae suae, di non inuenissent, eiecti sunt de t Viserat dine leges, O plebiscita coactae Sacerdotio. Tertio, ne Promissionis terra Estum Consul busturbantes iura Tribuni: Dei manu diuisa,hominum confunderetur I tane raptifasces pretio: sectorques aureis callidi tate;&auitae suorum nobilitati, proelIpse sui populus: Lςtali que ambitus urbi
digalitas saperuenietium dedecus inferret. annua venali referens certamina campo: Huic familiarum incomodo eum tutorum, Bine usura vorax: auidumq; in tempore unus& curatorum patrocinio consuluissent Ro- l Et concus fides: multis utile bellum. mani, Iubilaeo obstitere Iudaei. Quartovi l Agraria si inualuisset leae, potuisset Poeta ciuium staret aequalitas, cuius in quadrolsceleri ius datum canere λ Pluiderant pri potest regnum aeternari.Cum enim Iehoua mi Romani, & in subactas Prouincias,Co- Rempublicam pollicitus fuisset aeternam, lonias deducentes, haud primo occupanti Mii ML aetemitatis etia extruere tenebatur colum. l permittebant agros, sed sorte, vel iudicis nas,quarum summa vi mortalibus immo i manu diuidebant, & aequalitate sanctam Cith talia dones aequalitas, est. S:cut enim nauis i societatem seruabant ciuis si communiter est, gubernator quaeda suis manibus facit , que- l qui particeps es imperant,et parendi, eos nondam per alios, & aliquando ali1s ad clauum i dices ex Ari stotele, qui Leoni inter lepu- admissis, ipse in proram demigrat; sicit isculos assimilantur. Olfracismum excogi publica non debet unus occupare omitarunt antiqui, quo qui supercelleret proqnia munia, sed ali, vicissim dare locum . pter diuitias, vel propter amicos , Vel
Rectius enim fiunt , quae multorum mani. aliam ciuilem potentiam, extra ciuitatem
ou bus peraguntur. Cfiaris, Pompei, Crassi- relegabatur. Herculem ab Argonautis suis- GV . que tripa potentia, libertatem Romanislse derelictu, est in fabulis,quia una cum ali, 'ademit: cadentes omnes, dum trium ur, nauem regere noluisset, vel tamquam mul- sent successum, tos nautas excedentem. Sic legitur respondisse Periander , quum de dominij arcanis civ eausa malorum. a Thrasybulo consultus, supereminentes Ratribus Dominis communis Roma: neelspicas , demetendo segetem adaequauit
πυθm. opus annuens supereminentes austerre ci-
iure canit Luranus. Quis a perduellione ues : veluti Athenienses , quum Samio- vos vindicabit Romanos, quum legemirum , Chiorum, Lesbiorum habito Ina- Agrariam insimulastis P perio, eos in multis pessundarunt contra
ioederis squitatem. Patet in artibus, neqllo me pullisa belli enim pictor mensurae excedentis, pedem Semisa:quae populos semper mersere tentes, animal habere pateremnquamuis pulcheroi. piarque,ut opes nimias mundo fortunas acto rimus ille pes esseimeque faber prora aut Istulit: cI rebus mores cesseres caudis: alia parte neq: choragus est,qui pulchriore, Praedaquee, o bostiles luxumsuasere rapinae. ac meliorem toto choro vocem emittit, si- Non auro, Naisque modus: mens asius yriaresineret in choro stare: ita Ostracismus,Iudai- η 'Asper tarames, cultusvsare decoros csi aemulabatur Iubilaeum,cuius aequitas, &ma minibus rapuere mares: fecunda virorum pacifica mulcta in supereminentes, imitari CFit Pituperes fugitur: totoque arcestur orbe: poterat, sed non aequari. opulentes mulcta-2μogem quaque perit: cum longos i gere es bat Graeci i& Ostracismo put ridum resec. D
273쪽
ias Brutapauperiem facientia quomodo pinniantur λ326 Romanorum error iura applicatisi utis.1 27 Depositarius ad quid teneatur in ipsistia8 Besium gerendum m hostium domo quin
29 Romani quomodo bellum prius i Uerent Piai Ligna fructifera in terra bostilitauri ' . , , . t 3 Pere risum, durem Belli haud tabe
bant ii 33 Carm oti capite mussiatui a Venetis, quia proritor .i34 Q urbaudrecuperat quia faederata classis renuit victoriam prosequi. ntum quadraginta annos natus Moses, Eccle-sam congregans ad Iordanem, ubi est nunc ebuitas Abila, locusque
palmarum, senilem animam sequentibus comi. tabatur ad funus. Viri Commilitones, la- - mitatis meae longὸ participes, ita trahenterito mortem oppeto. Vos ad ripas traduxi
Iordanis, sed ego stygios adens lacus, et Diiasque domos, vobis in terram promisso. nis iter relinquo; ibi vobiscum a Deo pugnare prohibitus, Deum pro homine, ducem substituo. Arma gerant alij, ignotos esseram sub aethera mores,ut legum fortitindine, armorumque decore, veluti sui. cris tempus in omne, vestrorum resonet
δὴ nomen. Viriliter agite, consertamini ,& nolite timdre, ne paveatis ad conspectum inimicorum: quia Dominus Deus ipse est ductor vester, & non derelinquet .
Ivlercedem Domini ego constituam, ut vestram nequeat deserere aciem, si diudinale soluatur stipendium, Legis selliret
obseruantia, quam in latere arcae foedoris reponam, ut ibi sit contra vos in testi. monium . Ceruicem vestram durissimam scio, quς semper molitur in Dominum . Haud vobis occurrent mala, nisi cum irritaveritis eum, per opera mannuum vestrarum. Iustitiam pro thorace induite, nam agentes, fortissimi cunctorum eritis. Bella ferre, & inimicorum nulli succumbere. Deo enim vobis auxiliatore praesente , vos omnes humiliari rationis est . Legum caput religio st: & dum Chananeorum terram possideritis, ci-.-M . Djtates iam aedificare coeperitis, ea sa-
eientes, quae Deo placita sunt, firmissi mum pignus felicitatis habebitis: sit una
vobis ciuitas sacra in terra Chananeorum in loco optimo, & virtute praeclaro, quan-cum; Deus sibi per prophetam elegerit :& templum in ea sit unum, & altare , unum ex lapidibus non manu dolatis, sed
passim iacentibus: ascensus autem ad eum non sit per gradus. In alia vero ciuitate, nec altare, nec templum. Si enim Deus Unus, & genus Henraeorum unum: Vna
ergo Religio, quam nὰ idolatria polluatis, Hierusalem sit sblummodo sancta , ubi sub oeulis Pontificis, immoletur Vibctima, adoleatur incensum. Iudaismo connatu talis idolatrandi libido , coarceatur Templi maiestate, Pontifieum sanctitate: Iudicum innocentia, qui gladio tueantur Religionem, qua gladius acui tur victoriς. Et ut Religio vineulum sit regiminis, ibi sit templum, ubi tribunal. iv
ret , quem unum efflagitabat prom ainiam, regiminis erexit columnam, Una gogam nempe, cuius in pariete legitur , Dauid speculam aperuisse, ut ex aulat emplum introspireret, & mutuo conspirarent. Inde translata regia, circunsere
batur, & tabemaeulum illud, quod ad colendum Deum in deserto factum est , &per desertum a Levitis serebatur, possiquam ad terram promissionis ventum est, 'in urbe Silo collocatum snit, quia de tarte Ephraim Silo ciuitas erat, unde oriundus Iosues, illius populi gubernator, & ductor. Quem cum inter populares diuini cultus studiosissimum esse oporteret, in eadem urbe Principis palati Numini uostare delubrum,uisum fuit. Propterea monUM p. tem Sio bicipitem fuisse Hieronymus scri- . . bit, in cuiua uno iugo, quod Moria di ba
274쪽
rur, templum suit: in altero, quod proprie i cta rebellaret, aut in allatio regibus obviaret, dicebatur Sion. regia domus suit, &Huitas i quemadmodum prius, et Asri I contingebat. x Dauidis.Salomonis tandem extructsi tem-JSed cur toto orbe diuinς modo deca tantur plum, quod petere tenebantur omnes sa- laude est olim in terra minime liceret alle
crificaturi nam adorare ubique decebat 2 nap Ouoniam sin qu it C h risost. 2 populus ile j j iiuxta illud Dei ad Salomonem, oraculum: si e is erat, o in m eis, vi facile gentium elegii locum istum mibi in domum saepistis . t abominationibus seductus, se submitteret, Una Vnde Samaritani, qui in montem Gari- locoseptus est,quo posset solus VRdse, eaercer
Zim, xemplum extruxerant ad quod sacri- pietatis legem. Idemficit, a maritorum is ficaturi alcendebant, transgressores voca-l minum quisque , quoties uxorem babet suspe bantur. Religiosiores Hebraei haud solum i Ram : cirranscribit istam uno trio , ibala- de sacrifieijs in templo immoladis ςa sle ser-imisque includit, eunuchos adbibet, o omnem apponit custodiam e in summa uidit noufacit, curatque eorum , qu seruant, 'Uι D
uabant legem, sed & minores caeremonias,undd apud Babylonios captiui non tan' tum abstinebant sacris, sed& musicalibus citiam , eo quod illa non babel υerum amor m, instrumentis . In sal cibus, in medio eius ,sq-lpudiciae mentis custodiam. At qui pudicam , pendimur organa nostra, cum recordaremur beneque moratam babet inorem , a xxi Sion . Quomodo cantabimus canticum Dominilla eam progre Isione prolabet: quippe, qui cer- Margaritas nostras proijcien-itum pignus habeat, uxoris affectum. Illa pro-do porcis Z vel in terra aliena cantilenis in-l dis in forum , o con eitur cum multis : nec
dulgendosessivis, tui obliviscar ΙIterus - quam est Zelo pia morbus, eo quod pudicalem, sitivioni detur dextera mea λ Filij Ru-l mulier secum babet custodem, ac paedagogum, ben, Gad, & Manasses cum extra locum i morum integritotem . Sed quia bonagogasn- sanctuarij, & altare infinitae magnitudinis i specta erat, quod ubiq; c ratatem Deo d excitassent, quod Dominum reliquissent, i bitam, proderit Idolis , confrientiam babens aedificantes altare sacrilegum , respondersit eorum cultu polistam 3 mento istam loco ci. π- non in holocausta, neque sacrificia, sed in 'scribit, temploque veluti balamo cuidam in . testimonium , quod Dei populus essent. Fraterna enim caritas haud inter Hebrios seruari quiuerat , nisi limul si pu conuenirent. Ter in anno celebrato conuentu, ut semetipsos alterutrum contribules no igninrent, sed sua studia sibi communicent. Hoccludit . Si cu m unum Synagoga accepit L cum , terram omnem impleuit adulterio , is
quam enormen incidisset incontinentiam, Ap uafuisset comesa 5bertas P At Ecclesia , qui eobique Cbristum m se circunfert, innumero siue mar res immolauit, si charitatem, quam autem eis i Ioseph us, ex bae s cietate proueniet, i gerit erga virum, is nullo probibetur loco , Iedinis Eu, et Aquela memoriam suis Ner j omm loco sunt altaria, in omni ora doctrina. obtineant. Si enim alterutris impermixti sint, i Deus, qui nihil impensus curabat, quam extranei sibimet siti putabuntur. Quid enim l ut in Israelitico populo idolatrandi ritui sortius ad fouendas amicitias,quam frequestaboleret, Angelorum creationem in Penta consuetudo Z Vnde Salomon: Melior es υλcinus iuxta, quam frater procul. Iobi propterea si ij poliquam e paterna excesserunt domo, suamque quisque gubernandam susce pici Ibant, et faciebant conuiuium per domos
teuco subiiceri voluit, ne in Angelica conquiescerent natura,rati eius dignitatem, e
se ipsam diuinitatem. Inde ex illis sexcentis hominu millibus,qui ascenderunt ex AEgypto, duo tantum Iosue scilicet, &Caleb, usquisque is die suo, ut amorem, quem in t terram promistionis tenuerunt, caeteris in patriis laribus hauserat, in plures postea do i deserto, non quidem naturali morbo quia Nauitamos distributi retinerent. Inde Sanabalath, i non erant in tribubus eorum infirmus, sed po. Dario victo, ad Alexandrii deficiens, locissiliis violenta morte, serro,&igne interem. statutis nouum proposuitqdificare templii, i ptis, ut tantae improbitatis nullum magistrum vit in duas partes Iosepho te ste esset Iud ruis i taberes . Chrysost. Moyses ipse Ρromis is ipotentia diuisa, nὸ eadem concordia gens comm. sonia terram ingredi prohibetur, ne illi,
275쪽
Deo relicto, ad honorem conuerterentur,icede mulieris fornicariae sacriseianonee e. ipsius esse euncta beneficia credentes. Μο-ibrentur. Non offeres mercedem postribuo. uritur ergo Moyses,nec sepulchrum eius ho- Numqu1m enim ex his, quς de contum: ι.ει. mOCognouit.' ne sepulcbmm eius sin quitilia procedunt, diu initas delectatur. Nihilia η .. Aug.)populu1Israel, scognouisset ubi esset, confusionecorporum peius est.Meretricem
1 Se p. e. adoraret. Vndes virgam , in qua signa fere- eum repulisset de filialius Israel,&scortato. ΤΦ rat, utplurim; putari,ia adoretur, secum a irem de fili, Israel,nd quis putaret posse hocstulerat: quoniam serpentem,quemfecerat,sexpiari, si aliquid inde in templum offer-kiii FH Israelpostea adorabant. Quo mihi sque- ret, & oblationem respuit: quam modo η
h. i. ritur. Dominus P multitudinem victima- Italos inter, nonnulli Principes, Vectigarum vestrarum p plenus sum . Holocaustallisi exigunt titulo, ut per Italia itineratibus ,2 arietum, or adipem pinguium, et sanguinemipatet,homine a probate, quae Deus damna-L - φε, vitulorum, et agnorum, et bireorum nolui. Situit.Et quae flagitia sestarij coercet, ut apud
odisti Domine, rimperasti uia Theod.lHollandos Amslelodami praecipue mer soluit populus, qui longa per tempora vitam trices s si quae sunt 3 custodia vinctas videre in AZDpto transegerat, daemonibussacrifica- eit,Catholici vero vectigalibus,&ga bellis re didicerat: permisit Deus sacrificia, ut illum quasi mercimonium lupanar protegunt,
ab Me nefando Daemonum cultu minaecaret . non erubescentes Gomorram fingere ,
Quasi Deus vellet incidere in nauseam ,-l cuius odio patiantur lupanar P maiora populus incideret in idolatriam . Taber- ut vites opprobria , scortum sustine, sedum naeuli obiere structura , cuius ianua adlde gabellae Put oneribus dices sorsan, gra- , j... orientalem spectabat plagam, ut Gloriens uatae vitam abhorreantunsamem . Infame. inquit Theodor. quasi modo quodam ad=lsubterfugium, cedite scorpionibus, quum rans vestibulum tabernaeus, Maeos suos illuc j spernunt flagella , at marsupia deseratis, confestim emitteret: ij vero, quibus solumi iure enim venditur emptum. Alma in VP
Deum adorare mandatum erat, a tergo solem l be nonne veluti antet tabernam rami, ita haberent, ad tabernaculum conues ; et ita ex scortatoria specula peripetasmata pen non Volem, sed eius Creatorem adorarent. i dent in signum, quoa locantur corpora Concinne modo, cur in promissionis rese precio. xv. ravnicum esset templum ad sacrificandum. s. II. Similiter aurem Flaui j ordinem se. Nonaginta iraucarum terminis . secvn-imiar siquis o coitu canis, aut venaticly, aut iam αdum longitudinem ab Aquilone ad Au- custodisgregum mercedem acceperit, nunquam π ' strum; circa triginta, secundum latitud, exinis Deo sacrificandum est . Pulches ea-ηvi. nem abortu ad occasum, Hebraeorum an- nis, & meretrix copulantur, quia virum-
gustiabatur Prouincia, ut quidquid dissi-lque animal pronum est ad libidinem .
cultatis esset in lege, viae breuitate tolle-'Vtrumque ob innata vitia abominantur retur. Assiduis etiam alliciebantur miracu- homines pnsertim Hebraei. Unde ad I lis,liceam illam & arescentem vallem, qua boseth siijcientem libidinem, cum concu- pergentes Iudsi pret siti laclymabantur,isn- binis patris sui Saulis, respondit Abner : inmetibus, atque riuulis irrigauit, ut qui prius la- Numquidcaput canis ego sum. Et ad Saulem mentabantur: Ascen es in corde suo dispo. David. Quem persequeris Τ α Israel canem
fuit Pelacomarum, in Aco, quem posuit. mortuum Immundum est animal canis, de Canerent postea cum Hieronymo. Transeo quo Poeta obseaenique eanes, importunaequo a. utuntes in vallem setus, fontem ponent eam, BD: luere a sue non differens , ut Horatius denedictionem dubii Legislator, i deii ut vertit Vlisse canit. xxcPagri inusi Piscinas operuit pluuia. Vixisset canis immundus,vel amica lutosus
t Hi,.. Inter sacras leges post templi anathemalsic in sacris Christus. Noliis sanctum dare ' ponitur,ut lapidetur,suspedatur per di turicanibus, nec obcite margaritas vestras antὸ piter sepeliatur,qui Deum blasphemaverit.lporcos. Utrumque ex aequo immundum, ni Sequitur tertia notabilis quide ut ex mer- hil enim in visu laedum, & odore stetidum, quo
276쪽
piorum hostes, & inualores intelligi cum
Psalmista e Circumdederunt me canes , cae tus maleficorum, circumuenerunt me. Eripe
Θ gladio animam meam, O is cane unicam meam. Vel pastores mercenarios; qui pro lDomini grege seipsos pascunt: canes muti non valentes latrare. Arceantur isti ab altari meo ait Dominus & in numero seortantium Babylone vivant meretrice illa magna, qui decolorauit Sanctuarium
si III. Nullus blaspiamet eos, quos allas riuitatis est putant, quo enim dirigat deintera Domini, ignoramus. Vel ne Iudaeorum genus reliquis reddatur odiosum nationibus. s. IV. Sacra peregrina non est furanda , neq, aes denominatum alicui Deo , sumendum, ne suscitarent idolatriam, quo spectat sculptilium interd ictum. β. V. Nullas vestrum texta ex lana , lino tunica vestiatur. Haec enim solummodo eseones a Sacerdotibus f quorum regnum
eum minime usurpare possimus , ita nec insignia. i s . VI. Conueniente vero multitialae ἰn urbe sacra ad immolandum, post septem annos inflante festiuitate, qua vocatus scenope ia , idest tabernaculorum defixis summus Sacerdos stans in exies, rei nati, indepossis audi
ri, leges omnibus legat e et neque Uxor, neque
μὴ audire prohibeantur, sed neque serui. B
num est enim, ut animabus inscriptae leges,
etiam memoria conferuentur , qua numqvum
deleri possint. Me ergo neque peccabunt, non valentes dicere, quod decreta legum ignorare videantur. Leges enim multam babebunt comtra peccantes audaciam, utique praedicentes eis quae sint pasi rei delinquentes, et animabus eo rum inscribentes, quae praecipiunt per auditum, iquatenses omnino in interioribus eorum consistat ivoluntas legum: in qua ιum deficiunt, aucto- j
res 1 suae lae is existunt. D stant etiam me, ri primum legem, quae est diarina optima, et lcausa frit citatis eximia. Sim ilis apud Roma. nos inolevit usus, ut i 2. Tabularum leges ediscerent puer apud Cretenses caneret. Figebantur apud Romanos, ideli in aereis
incisae tabulis assigebantur parietibus . clari.
Ad qui Summus ipse Saeerdos legem
git Z nonne alij poterant lecturae munus exercere inferiores Z poterant, sed summus obligatur Secerdos, ut si sorte profanator legis, erubescentia sacrilegium purparet , & exemplo iura vulgaret. In obseruantia vero pollutus Cathedram non auderet ascendere. Nostri modo pastores segestum, absq; rubore, legem ascendant pro mulgaturi. V. VII. Vni testi non credatur, sed tribus, aut ad ultimum duobus , quorum testimonium si 'vertim faciat vita prior . Concorbant Ro- xxix mana iura, per quae unus testis, nullus est testis . Fauorabiliores Venetorum leges apparent, quibus unum, & dimidium tellimonium testamento tussicit. Cum enim unica mulier apud illos minim8 test, monium faciat, bene tamen duae mulieres simul iunctae unum testimonium compleant; & alibi permittatur trium mulie . rum depositione testamentum roborari, palmaris est illatio, Venetorum iure uni. eum,& dimidium tussicere testimonium. Notabile est, quod in calee praesentis para- graphi Mosa ica insonat lex: quorum testino. nium verum faciat vita prior. Concordat xxx Hadris nus magisscire tes quanta si es babenda sit testibus: qui, et ι uius aeuitiatis, et mi cuius existimationis sint . et qui iter visi
sint dicere, rurum υnum, eundemque serm memmeditatu attulerint m ad ea, qua interrogaueras, ex tempore veri Ha responderint. Unde perbelle distinguat inter tesses, &testimonia, nam illis haud semper credendum, ut testibus cred imus, quos d ignitas, fides,
aetas, vita , diuitiae, munera, natalia , veros faciunt. Arrident Imperator Diocletianus,& Maximianus: Eos testes adWri L 1 e istatem iuuandam adbiseri oportet, qui omnigra.
tiae , et potentatui fidem seligioni iudiciariae debitam postsint praeponere. s. VIII. Mulierum testimoniti nequaquam reeipiendum pro ex leuitatem et procacitatem xxxii. generis earum. Vnde Redeptor, haud in re. surrectionis testimonium mulieribus appa-Σ ruit,sed ut Aminaru ore veluti bueetna ve Romanorsi praeconis voce testes ei tareb vi
277쪽
resurrectionem comprobandam, telles ei, do damni dati, sed&paenarum, nὰ Iterum raret idoneos, nam pollea Petro, caeteris detur, di habenda ratio. Vnde si pereusserit . que aparuit discipulis. Romana eoneo lquispiam oculum serui sui, aut ancillae, &dant iura, vesceming ab omnibus ossicijsiscos resfecerit, aemittat eos liberos pro oculo, publicis,&ciuilibus sint exelusae. Propte-lquem emit, sibi oculum erui Dominus non re, excusatione dignos recenseo Apolloesiubetur,nam pluries imuitiim, quum iustulos, cum illis visa sunt mulierum verba, de- metiretur A sima, si sola Arithmetica re, Iurinis liramenta, sed Petrus surgens turdeucurrit penderet aequalitate. Si Caecus oculum es ad monumentum, quasi voce citatus prae- sodiat videnti, ubi erit repassumὸ vel si uno conis. orbatur oculo duos habenti unum effodiat,1LIX. Sed neque serui resimonium perbAlsoriam vimque lumine laedens priuandus d 3 iri beant propter ignobilisatem animi: quos aut pro-iin qualitas, haud equalitas erit: adhuc vi-pter lucrum, aut propter timorem verisimile po-ldebit laesus, non lς dens. Iudicis ergo arbi-rest credi non posse ises, testari. Inde ciuilisitrio remitte, ut quod tibi feri non vis, alterivi xxx. leae, quoad ciuiles actus pro mortuis habe-lfeceris, naturale pi incipium natura dictan- 'η ri seruoso & tamquam pecudes tractarii ea ite, hominum exaratum in corde. Valen demque lege puniri eum, qui alienam ορ- tiniano Romanorum insari inter legumcidit pecudem, aequi alienum occidit ho- absolutum dominium,hςcvnica lex erat inminem. superliminari incisa: quod tibi feri non vis, , - Π.X. Si quis autem fatu testatus est, renui. alteri ne feceris, Sic S. orientius. - is, ctus ea patiatur, quae passurus esset is, contra Proximus vi tibi sit ,sic velut i r tibi et . quem testimonium aerit. Talionis est poenal tos saluti ieram mansuro munere legem Hebrsis perantiqua. Qui irrogauerit malum V , quae cunctis prospicit incis, cuisibet ciuium storum, scis fecit , fies t ei uelum senis illa placens merito sententia nectens
Fracturam profractura, oculum prooemio, den. Humanum parili conditione genus.
rem pro dente, restituit, qualem iustixerit ma-lpere facias abis quidquid fieri tibi non vis xxxv culum, talem sustinere cogetur. Exemplo Idque aliis facias,quod tibi vis feri. sit Rex Adonibeze nona Iosue captus, ut Inde lex talionis., ' insulsu tradit Martinus det Rio, sed a Si.lHine fuit,vi Dominus prima sub lege iuberet .meone, & Iuda P eoque mulctatus suppli. Pensariparibus criminas psichr.
1 cio, quo tolebat ipse victos crudeliter ple, Pro damno damnu, vulnus pro sulnere, dentem ciere, quum persecuti comprehenderunt Pro dent itque tui lumina luminibus. L. ., η γ Hebrae , caesis tu m mi tat ibus mannum eius, Nec miniss, is propria 1 tib ista e rederet audax,
ac pedum. Simile est illud Amani, quum Alterius cuperet,qui rapuis' animam. ε si pensui in patibulo, quodparauerat Mard Exinde prouerbium, Neoptolemi vincli- pis ...cb. . Hanc normam mutuati Graeci, in se a scum quis repateretur, quod alijs inie: z. ter quos Pythagorei, & legislator Rhada. cerat I a Neoptolemo Achillis silio natum, XXXIX. matus nomine,ius definierat, id quod vicis qui cum Priamum apud Iouis aram occisim defertur, vel cotrapassu aut Retallatio, disset, ipse Delphis ab Oreste apud Apolli
graece αρτιπιπονδος. ab alius TeuxnΠrαθεὶαν. nisaram celus occubuit. Duodecim, etiam
Rhadamanti error erat, quod numerica Tabul. lex talionem dedit illis verbis: Siqqualitatein non geometrica volebat reta, membrum ruperit meum, e pacto esto Taliationem, quod merito Aristoteles impro- lio Propterea Iudex,qui delatu ad se crimu x bat,si enim omni exceptione maior est pro- punire neglexerit, eandem cogitur Penam positio pati,quam alijs dissimula do rem litit. Idem ι Si contrapasus fuerit, quodfecerit idem. de calumniatoribus dicas. Qui s aiebat 9 .. - δ Φ Iuditium pluia reRum , vindFRaque fet. Athalaricus Longobardorum Rex suasio, 'xILillatio esset principem percutietem, reper- ne plectenda matrimonia aeuid re nititur alis. XXX, cutiendum esse,quod tamen nemini saxSiclo, in sconiugium habeatur illicitum, ut ma .
cum Principem percutiam,haud solummo- gutourigisses iat sibi, quod in astero mali '
278쪽
gnus exercere tentaveris. Si verbpro coniuncti inio diuersarentur quondIm I eo, Vssa,& xx. nibus caritater uatur, futurum matrimoniumlCanis, ibique absque iniuria educati pacate u illi iure denegamus: quia non meretur iugalis re- viverent diti, uti domestica animalia. Uriauerentiae praemia consequi, qui ingenialis iboristandem, quondam impetu percita, contu
aufus est diui Marasari. Apud Carolum bernalem dilacerauit canem,unde comminIV. quum Sacerdos quidam utroque oculo i tus Leo hospiti j violati l celere, ursam pro
h patrono suo orbatus, quia Religione, re, rumpens dilacerauit, meritas pro cane eX ' - . darguisset eum, quereretur: & Zacchores gens poenas discite ergo per eadem puniri,' tale erat accusato nomen ) factum haud per quae quis peccat: undis ad Petrun Cn 1 negaret, sed ex animi impetu perpetratum i ilus: Gmuerte gladium tuum m locumsuum , sateretur. Pecunia verumtament pro satiS- l omnes enim, qui acceperint gladium , gladio M ,. .. sectione, iudicum aestitnandam offerret ar-irasinit. Eademque mensura, qua men uiue bitrio; interrogauit Carolus. an pecunia ritis, remetietur, &vobis. Quod non I in ut possent remitti oculi λ negauit Zacchores,scae, de furoris est fomes ed limes eu i ulluS. concludit Carolus, luminum ergo orbita- Licentia :enim retributionis, prohibitio I te tuorum, ius est aequandum. Concor-l erit prouocationis. Quae vera nisi percul-- ,, dant Tu me, Cad hi enim, quod Arabi-isus paciscendo, iniuriam percutienti remit-
coidiomate udicem tignat, comprehen lostat. 4. Mus λ
homicida, curat statim perempti filii pa-l β. XI. Terminos terra mouere non liceat,nec Li V. rentis, vel haeredes, interrogans utrum ta- j propriae, nec alienae, per quos bis seruabitur Nu .a6.lione, vel mulcta punire malint Z IElii- j pax: Terram forte praeuidens diuiden- Τ'mant hominem solidum, sexaginta Al-sdam, diuisamque iuxta illud: istis diuid prorum millibus, idest mille, & ducen itur terra iuxtis numerum vocabulorum is pos - tis nummis aut eis, dimidium hominemisones suas. Pluribus maiorem partem dabis, cui scilicet pes, manus, vel praecipuς cI paucioribus minorem: Agrariam dicerent partis usus deest θ sexcentis nummis au- Romani, quam anathematis fulmine sa,
reis. Hanc legem merito expertus Baia-serat, & intemeratam firmat, terminorum Zetes. I. cum captus a Temiro Scytha vul-iaspoitatione prohibita. Erant isti, lapidesgo Tamerianes 2 interrogaretur, quid sciivirique vicino communes, de quibus vide cisset victor respondit te ferrea conclusum tur sermo,cum de finibus conuenere Iacob, cauea mecum hinc inde circumducerem .i& socer eius, Laban, cum druit ad Iacob: en xii. Quo, Temisi audito, moia ferro caueam. tumulus hic, o lapis, quem erexi inter me, I te parari iussit,ubi Baiaretem inclusit, donec testis erit: tumulus ιnquam se, a lapis sim mcontumeliarum impatientes caput in illam testimonium si ut ego transiero idumpergens ad allideret, & animam indignabundus effa-ite, aut tu sterieris alum miba cogitans. De
mea ret. Simile illud Gallorum est, cum anno i Abrabum, o Deus Nachor iudicet interis F. - salutis 136 4. in insula Florida ab Hispanis nos. Sacrosanta antiquis terminorum Re- LI arboribus suspensi sub titulo, Hoc non facio ligio, non minus, ac murorum, & porta' tamquam Gallis, sed laquam Lutheranis,lrum Ciuitatis, ut tyrrannicum duceretur rotante postea sortuna,a Gallis suspensis ut terminos transferre ; Indd Iob deplorans Hiisani sub titulo: Hoc no facio tamquamisceleratorum iacinora, terminos transtule Hispanis, sed laquam latronibus, & prodi-l rum, dripuerunt greges, pauerunt eos zGr
toribus iusta.tetallatione,que Brutis ipfsn6lgiem diripere,& terminos transferre, idem aduersa. Leo,quaIi illi innata tuli etia,vulne- reputat; licet Principum, utrumque proeratus, quantalibet multitudine,no nisi per- prium: Facti sunt Principes Iuda, quasi U- Ο cussorem appetit,eum vero, qui telum qui-lfumentes terminum, Maledictus igitur dem miserit,sed tamen non vulnerauit,cotatqui tran, fera terminos proximi sui, τ ἀ- 'o Lia reptum raptatumque iternit, nec vulnerat,icet omnis populus, Amene in Italas θρῶς. quas iustitiae circino poenam satagat com iconjungitis domum ad domu , o agrum agro co-I
279쪽
bitabisis Dossoli in mia ot e)Non adhuc co- tas trabes erectas desinentibus fgnifica tenti, locupletissimumque communitatis i bant, ut nimirum idem omnium eorum , - 'sustulisse statum, & post partitos limite quae signisearentur, fundamentum esse
campos, terminos sustulistis, non ut omni l confiterentur. Inde Latini cuivi q. generiS Lvi, bus omnia restituatis, sed cuq. usurpetis; vi-l stati ias; Terminos, propter similitudinem, k, cinorum Pauperum portiones, vi pr*scri- l vocant, eo quod quadratis saxis agrorumt' ec. hentes, vel precio, non iam rura,sed latifun-l fines distinguant . Numa Terminum e ii dia colitis, &prouincias. Vnde potiss- sonsecrauit, quod dum secit, idem se mum sui agnouit occasum Romanorum i cit, ae si Cimbrica voce Mercurium col Respublica. Hostibus enim rese: ta, cumllocasset. Nρ tamen quis lapidi diuinos hin lauitis, possessionibus ividerentur nudari , t nores tributos existimetHouem Termina priscas expetentes sortunas, nouitatem mo- lem omnibus Terminis prisidem secthmo, liebantur, primaevam in tumultu sperantes nens Deo in primis curi esse, ut suum cui
selicitatem. Preuiderant Romanorum pau- l que definitum maneat, & certis terminisci ex priuatorum opulentia, Rempubsicam l inclutum. Nam T.μων Grecorum, Per euertendam, & cum primores patrum minus Latinorum, & Hermes eiusdem omnia ad se traherent, ut eoru singuli pro. sunt significationis . Solemnem autem Lub Liri pe trecentorum ciuium possiderent agros , t terminorum inter vicinos ponendorum Ii Stolonis legi occasionem dedere, ne quis tum, Siculus Flaccus sequentibus expli plus quingenta iugera haberet: Iureiuran-icat: Cum enim Terminor o ponerent, ipsos dolege sacrata, mulctaq; decreta in teme- quidem lapides insuidam terram collocabam, ratores, Sed omnia frustra, nam ali j pro- proxima ea loca, quibus, fini factis, def-pinquis suis cedentes agros, alij propalam contemnentes legem, sempronium Gracchum excitauete, Appium Claudium , Fulvium Flaccum , Ρapirium Carbonem, sub quorum consulatu saepius legis attentara obseruantia, sed semper derisa &euer-I v. sa. Diuersum sortita finem apud Hebraeos, si enim Romanis pro Deo terminus erat , Hebraeis Deus pro termino fuit. Iouis templum in Tarpeio monte extruente Tarquinio , ut ii car eris Religionibus libera area , tota Iouis esset; exaugurare fana Θecreuit, quae illuc usque sacrata crant. Hoc in opere Iouem Imperij futuri indieasse mo. lem credit Liuius: nam quum omnium saceb
o. r. lorum exaugurationes admitterent aves, in Ter
mini fano non addixere . I De omen, augu-Lvi riumque,ita acceptum est, non motam terminis
iam,vnumque eum deorum non euocatum sacra
tis sibi finibus,firma stabinaque cuncta porterire. Hoc perpetuitatis auspicio accepto, i e. Uerius interpretatus esset oraculu si ex immota Termini sede , termino concludendum
Romanum ris signasset Imperium .. Iupiter ipse in humanis nequijt sustolere terminos quos, sotu haud agnoscit illius regis regnis, cuius Principatus super humerii eius. Antiqui, Dei attributa capitibus in quadra
xura eos erant, unguento velaminio quei
coronis eos coronabant: in falsis autem yibus posivari eos erant ,sacrificio facto, bostiaq; ime maculata casa facibus infossis coopertis saguAnem instulabant, eoque thura, c fruges tacta
bant: aovi quoque, o vinum, abaque quibus cosuetudo est,Terminissacra feri, infossa add-
ciebantwonsumptisque omnibus dapibus ensis, per calentes reliquias,lapides collocabanti atque ita diligenti cura confirmabant: adiectis etiam
quibusdam araril fragminibus, circuealcgbot, quo firmius starent. Tale ergo sacrificium, D ωini inter quos fides Hrimebantur, faciebant .
Nam crimn nitim, istest, in eum locum, in
quem tres possesxres attingebam, termini pone bantur , om s tres sacrum faeiebant: terminos autem conuenientiam gestrum faciebat.
Inde Ovidius Termine sime lapis, me es defossus in agro .
Stipes ab antiquis tu quoque numen babes. Tu populos, urbesque, et regna ingentia finis , Omnis erit sine te litigiosus ager. Alti a tibi ambitio est, nulti corrumperis auro, Legitimas fruas credita rura fide.
Termine post illud leuitas tibi Γbera non est, Qua positus fueris in statioue, mane. SI eu vomeribus, seu tu γῆ abere rastris, Clamato, tuus est bis ager, illes M.
280쪽
Sie Iuuenalis. Improbus acit campum mibi si vicinus ademit , Aut lacrum est odit medio de limite saxum.
Nullus in campo sacer diuisit agros Arbiter populis lapis. Apuleius. P et cespes libamine ibi status, vel lupis unguine delibutus . Idem Negant vidis', qui fuere, unum saltem in fini
bus eius, aut lapidem υnrium, aut ramum cremnatum. Numquam tamen sanguinem delibutu. quod inter N umς initituta laudatur, quum a Termini sacris omnem sanguinem abesse voluit: significans ad quietem,& cer. tam pacem nihil utilius, quam suis se sint.bus tenere.
β.X II. Successit, ut intulertini Principes fa
miliartim Galla ossi Misi bis filii Manas e de stirpe filiorum Iosepb, locutique sunt Mois ι ora
Principibus Israel inique dixerunt Tibi I omino nostro praecepit Dominus, o terram sorte diui deressi, Israel, et vis habui Salpbaad fratris nostri dares polis sionem taebitam patrι quas
si alterius tribus bomines inores acceperint , se
quetur possessos vi, et translata ad aliam tri-htim de nostrη bire ditate minuetur, atqμe ita fiet, ut cum Iubilaeus, idest quinquagesimus an- να remissionis aduenerit,confudatur s=rtium di. stribretio,et allarii possis ad alios trameat.RO
pondit Moses filiis et Israel, Domino proi-piente ait. Recte tribus f horum Iosepb Atuta est,et baec lexsuper iliabus Salpisadis Domi.
promulgata est. Λcubant, quibus volunt , tantum;vis rae tribtis homimbus ne comisceatur po se
sessio illorum Israel de tribu m tribum. Omnes
enim viri, ducent mores de tribu, et cognationesua: et M emine de eadem tribu mari, os accipient: ut haereditas permaneat infam,fs, ne sui misceantur tribus, sed ita maneam , ut a Domino separatae sunt. Duo hic
notantur , terminos non moueri, ne tribus confunderentur, & ut haereditas in simili, permaneret. Primum cum tribus regalis nubere probiberetii r Sacerdotali, Mundum edocet Sacerdotium limina templorum minime egredi s ut Ρrincipatum, tribunalium cancellos. Quod libet suis inclusum terminis ad inuicem haud aggrediantur, sed eoadiuuentur. Secundum, ut haereditas in familijs permaneret, mutuarunt & Romani, Vnde cognatorum nul
la etat successo, sed agnatorum tantum ex duodecim Tabularum legibus Alline est Venetorum illud deere tu , ne trium mille ducatorum summam mulierum do- l ., testsaulcendant. Lex, quae&si subditorum luxu antiquata, viget tamen illibata in dotis restitutione; si enim casus reli tu tionis urgeat, tertia pars, quam lucra ur maritus, mille est, dote supputata n ni pro eo, quod eis, sed quod deberet esse .l An vero Iudaeorum mos esset dotem Vi IO, vel uxori dari, hinc inde scripturarum Vrgent testimonia. Dinae nuptias cum a biret Sichem; ς cumque tri s. diu'bat 2 dato: ariete dotem, et ni ueras tura ite, o Bbenter tribuam Dia petierit a 41 .l tum date mibimellam hane uxorem. Iacob a Socero tuo Labano Rachelem, & L-iana, ὀl quatuordecim annorum redemit famulatu. David Saulis frustratus fide, nepaIam tibi querebatur uxorein, quam prosti'Clio M runa parauerat precio. Redue uxorem mean
Michol, quam despondi missi centum praeputiis of milisthm. Aut alludere videtur aci uta ut illud Apostolorum: in quo vos Si iri issi Tau Iusmysiit Episcopos regereEHesuNn Uri,' quam acquisiuitsanguine suo. Haec pro mu i lieribus, Quod ii ipsas velis, &antiquitus dedisse dotem, Exodi perpende te gem , quum stuprator puellae patri nuptias
renuenti; stupratori dote, pecuniam cnget batur reddere iseriis modum dotis, quam virgines accipere consueuerant, a parentibus di
i cunt multi, a maritis dicere possem, un- ddad sortiora curramus. AntiochuS, Vt: Veneris thesauros, quae Naneae titulo ini quondam colebatur delubro, lucrifaceret,
cum ea habiturus venit, ut acciperet pecu's uias multas dotis nomine, sed & 1ite non erat Iudeus, unde non concludit historia. Qite
ascendis, et coepit Gaeter, accendisque eum Cia. et C bananeum, qui babitabat in riuitiate in o.
fecit, o dedit eam in dotem mi Vae uxori Sia. lomon s. Minime tandem facit Tobiς exem- ι. ω, pi u , quum de omnibus, quae possidebat a a lues dimidiam partem dedis Tobis et secit scriptura, i Ot pars Hmidia,quae 1 upererat post obitura Grai, et i Tobiae domino deueniret. Non enim Raguelia iij erant fili),vel filiciqueraradmodum cuml Iud o-