장음표시 사용
11쪽
crates, ac postea Marcion, Artemon, Theodorus coriarius, Asclepiodotus, Theodorus Trapezita, Hermophilus, Apollonius; mox Paulus Samosatenus, Sabellius, & tota seth reliqua Haereticorum sub imperatoribus Ethnicis colluvies. Qua te, dissipati Satanas regnante Constantino Magno, clim doleret jacere idololatriam, eversa templa, prostrata idola, ad pristianum institutum continuandum rediit, & mysterium Trinitatis denuo oppugnandum per Arium sumsit.
rhὸba. De qua re praeclare S. Theodoretus loquitur, cujus ve M iis ba digna sunt, quae hic apponam. Nam cum dixisset Constat tino Magno impetante idolorum delubra occlusa&statum E clesiae prosperrimum fuisse; addite Verum nequam ac invidus D. mon, hostis atque pernicies reueris humavi, nonpotuit ferre satum
Ecclesiae tam prospero flatuferri, sed ubdola ac improba consua agitare coepit quibus navigium id ab strio Creatore O' Domino omnium rerum gubernatum everteret. Videbat Paganam imposuram a coopertam, se larvam sublatam variis illis Daemonum fraudibus. Vndefactum ut Creatura a plerisque non amplius adoraretur ed Croator illim loco coleretur. .mam ob rem non amplius aperte besium
suseipiendum sibi duxit contra Deum is Servatorem nostrum homines quosdam suscitavit, qui quidem nomen Christianorum praese ferebant, re era autem ambitioni o inani gloriaeserviebant; hos
instrumenta moliminu orum reddidit. Et per Hos in priorem e rorem ac idololatriam plurimos induxit, ου κτίνιλη et σκαλαος, ετ πιμ ' UT M κια; cοίοις hoc est non quidem ita ut Creatura loco Creatoris colendam proponeret , sed cfieret ut creator o conditor rerum omnium in creaturae censum ac ordinem redigeretur. Haec egregio
Theodoretus. Atque illis quidem temporibus per Arium, Aetium, Eunomium & similia monstra Ecclesiam validissimEconcussit, non tamen evertit. Quare novas rursus copias cor ira tam ac S. S. Trinitatem educit, cedonio, mox eum
Photino, inde Nestorio diicium. s. later
12쪽
s. Inter has abominabiles haereses & sectas, omnium tamen sceAssimh & maximb execrandae erant sectae Cerinthi, Ebionis, Carpocratis,Pauli Samosatent, ac Photini cum sequacibus, qui Christum negabant naturam habere divinam . ac contendebant eum non nisi humana naturam habere,& non sitisse antequam in utero matris conciperetur &c. Quae Haeresis adeo abominabilis omnibus visa fuit,ut non solum orthodoxa Ecclesia sed & Ariana sedla ei atque assertoribus illius anathema diceret: prout in Sirmiensi Concilio Ariano sub Constantio Imperatore factum, in quo anathema dictum Photino Episcopo Sirmiensi,atque ipse in exilium ob eam causam ejecius fuit, ut videre est apud Socratem & SOZomenum. Et certe longe pejores sunt Arianis; utpote qui etiamsi veram Deitatem atque aeternam filii Dei oppugnent, tamen non eo progrediuntur quo Samosatelliani seu Photiniani. Dicunt enim Ariani Christum fuisse ante omnes creaturas & primum esse omnium creaturarum. At Somosate-niani de reliqua istius ordinis monstra negant cum extitisse nisi postquam post infinitas alias creaturas ex Maria matre adeoque post quatuor millia annorum natus fuit. Hanc Cerinthi, Pauli Samosateni cujus vitia, praesertim autem inauditam superbiam& ambitionem descripta videte est a Synodo Antiochena in Epistola Synodica apud Eusebium)Photini aeterorumque ejus dem exedrae hominum sepultam resuscitavere Patrum nostrorum
temporibus Laelius Socinus &Faustus Socinus. sed hic posterior majore longh studio versuta & conatu, utpote qui reliquum nihil secit ad Turcicas illas & Iudaicas blasphemias excolendas. Vnde isti qui ista execranda dogmata Pauli Samo aleni, & Photini sequuntur, non sellina Samosateniani & Photiniani sed etiam Sociniani dicuntus: Eo usque autem progressa est Diabolica Socini&sequacium impietas, ut non contenti blasphema doctrina ista Tu rcici & Judaica , qua statuunt in una essentia divina non esse tres persenas, Christum non habere naturam divinam , non fuisse antequam nasceretur, Spiritum S. non esse
13쪽
personam Deitatis: ctiam columeliis extraordinariis & aliis bla Cphemiis Sacrosanetum Trinitatem petant,idolum appellent,item
meum imaginarium, diculum humanae curiositatu iuvenum, DO' um tripersonatum &c. In quibus blasphemiis Socinus & alii ipsi similes abominandi homines sequuntur vestigia Serveti qui S. S. Trinitatem idolum, item Cerberum tricipitem vocabat. L ca Scripturae illa quibus negare nullo modo possunt Christum Deum vocari ita depravant ut contendant eum non idco Deum vocari quod divinam naturam habeat, sed ea significatione impropria qua etiam homines & aliae creaturae Dii in Scriptura vocantur; quo sensu se Christum pro Deo habere dicunt. 6, Vnde patet merito Antiirinitarios speciatim Samos te nianos, qui hodie Sociniani sunt, pro hostibus filii Dei semper ab Ecclesia Vetere & moderna habitos esse. Quam ob rem veteres imperatores Christiani Antiirinitarios Doctores speciatim Samo tentanos non tolerandos in Republica esse judicarunt. Quod exemplum plum vos Illusera simi or Potentissimi Domini, imitati estis cum Ostorodius &Voydovius Sociniani in has provincias venissent & venena sua illis propinare conati fuisset. 7. Caeterum quemadmodum Anti trinitarii hostes ipsit Filii Dei sunt, ita acerrimi quoque crudelissimique hostcsEcclesiae pedipetuo fuere: quem suum animum Occultare ut plurimum norunt quamdiu quidem explere eum non possunt. Vci sim enimvero ubi rerum potiuntur,& in suam sententiam perduxereRege Principes, Magistratus; ibi demum prodere incipiunt virus acerbitatis suae. Testis est cxperientia vcteris Ecclesiae sub Constantio& V lente Imperatoribus; quos cum seduxi sient Anti trinitarii, Deus bonet quanta crudelitateEcclesiam, Doctores, populos persequuti sunt i igni dico, enio, aqua,laqueo, eli ilio, carceribus, caedibus promiscuis sexus utriusque, Ecclesiarum dissipationibus; in summa nihil Tyrannidi reliquum fecere per plurimorum at norum decursum prout ex historia vcteris Ecclesiae videre licet. 8. Dixi autem fuisse subinde duo genera Anutrinitariorum prout
14쪽
LI P. I. CA P. I. . 7picut etiam aliorum Haereticorum. Vel enim aperte profite Dantur, docebant & propagabant Haereses suas: vel non aperthos profitebantur; sed simulabant doctrinam Orthodoxam de Trinitate, quam animitus detestabantur, contra vero clanculum & per artes ubi commodum erat, venena sita spargere cΟ-nabantur. Talis simulator Antitrinitarius suit aliquando ipse, Arius clim ab exilio revocatus esset. Tales erant Eusebius Nicomediensis & Theognis Nicenus Episcopi ; item presbyter ille Arianus qui in Constantini M. familiam spccie Orthodoxae doctrinae sese ingessit, ac postea sub Constantio gravissimam pers cutionem contra Ecclesiam concitavit. Τales simulatores erant Leontius Antiochenus, Eudoxius Constantinopolitanus, Eunomius Cyzicenus Episcopi; qui etsi orthodoxam doctrinam in caeteris aperte cum Ario oppugnarcnt, metu tamen Constantii eam partem doctrinae orthodoxae simulabant, quae Aetii blasphemiis opposita erat. Vt jam alia exempla simulatorum Antili initariorum, quae allegard possem , non commemorem. s. Tales simulatores Antiirinitarii longh magis noxii sunt Principibus, Magistratibus, populis Orthodoxis, quam qui ex professo haereses illas docent; non secus ac hostis occultus &latens aperto perniciosior est, eoque magis cavendus. Nam praeterquam cpiod simulatores speciatim Antili initarii Ecclesiae perniocissimi sunt, dum non sollim hoc agunt ut Orthodoxos Principes, Magistratus, ac populos seducant & eos blasphemis suis dogmatis inficiat, sed etiam gravissimas persecutiones contra Ecclesiam suscitare conantur, prout Ecclesia vetus experta est tum in aliis tum speciatim in Presbytero illo Ariano cujus pausto anth mentionem fecimus; testatur etiam experientia Veteris pra sertim Ecclesiae, eos Rugibus, Principibus, aliisque Magistra- tibiis in aliis quoque partibus summe noxios esse. Primo enim labem adspergunt magnam iis Principibus & Magistratibus, qui eos tolerant: id quod Constantino Magno contigit,cujus hoc est macuum vocat ipse laudator ejus Eusebius, quod simul
tores quozam in aula sua habcbat, quos ipse seu ne-
15쪽
bulones vocat, qui simulabant Religionem veram, & cum ad mala consilia abripiebant. Deinde Rex, Princeps, Magistratus. dum simulatores fovet in negocio Religionis, serpentem in Gnu fovet, qui taph viscera ejus arrodit & illius vitam atque imperium evertere conatur. Expertus est hoc Constantius Impera. O tor cui magno constitit, quod presbyterum illum simulatorem,sti . . nec noζn Julianum qui Christianam Religionem simulabat, fo- . a. visset adeo ut hunc etiam Caesialem declararet ac in Imperii tacietatem adscisceret. Nam hic potentiam quam a benesectore nactus erat in ipsius noxam convertit, arma contra Constantium sumsit, & eum Imperio planc spoliare conatus est: ille eum Evera Religione ad Arianam haeresin abduxit. Vnde factum ut Constantius in expeditione contra Iulianum suscepta prae moerore & dolore animi, tum quod Iulianum fovisset, tum quod
Presbytero illi fidem adhibuisset & ab Orthodoxa Religione d
fecisset, mortuus fuerit. Causia vero cur Antiirinitarii non semper aperte profiteantur haereses suas, sed eas nonnunquam dissimulen & orthodoxam doctrinam simulent,in eo posita est,' quod metus Regis, Principis, Magistratus nonnunquam elim .pulorum obstat quo minus erumpere audeant. Vnde simulant ad tempus O rthodoxam doctrinam, dum viam sibi straverint per cuniculos, quibus haeresin suam tanquam aliud agentes animis Principum, Magistratuum & populorum insinuent, aut saltem illius odium animis eorum eximant, quo libere eam docere ac profiteri possint.1 o. Caeterum cum dico Arminianos Theologos Antili initarios esse, non ea est mens mea, quasi ex priore genere Antitria nitariorum essent. Nequaquam. Constat enim eos profiteri doctrinam Orthodoxam de Trinitate, prout ex confessione fidei& aliis ipserum scriptis est manifestum. Sed haec mens mea, haec certa veritas cst, nimirum eos ex posteriore genere Antitrinistariorum esse, ac simulare doctrinam Orthodoxam de adorando illo mysterio, contra propriam mentem qua Socinianorum
Turcicis & Iudaicis blasphemiis penitus addicti sint.
16쪽
. Ir. Turescas dico & Iudaicas blasphemias. Etenim dogmata ita
Socinianorum aequb saltissima ac execranda communia stuat Turcis Iudaeis & Socinianis Isim Christum nunquam habuisse, neque etiam num habere divinam naturam ι sed tantum habuisse naturam humanam: Item, in una essentia divina non esse trespersenas sed tantum u-
Ad Turcismum tamen quam Iudaismum in eo magis accedunt Sociniani, quod Iesum Christum non penitus extinctium esse, sed etiamnum vivere & in excellente dignitate constitutum esse dicunt, propter quam eum D cum appellari dicunt Sociniani, ut ante monui: qua significatione ne Turcae quidem Christo titularem Dei ho- .norem negarint,utpote quem pro magi Propheta &Messa habet. Vnde Samo tentanisinus seu Socinianisinus ex quo in lucem exinseris rursus productus est perpetuo pro vero semine & fundamento Turcismi hibitus filii. Etenim Turcismiis ut ex alijs sectis & haeres, bus, ita etiam ex Samosateniana haeresi conflatus fuit a Mahomete, qui inde doctrinam falsam ac haereticam suam de essentia divina p ti t. Hinc merito Turcae inter Haereticos Antiirinitarios a Theologis recensentur.
ir. Porro impietas Haereticorum Socinianorum circa mysterium Trinitatis non in eo Alum consistit; quod negant Orthodoxa dogmata mysterii illius & ea in controvercam vocat: etiam quodi' . silm mysterili prout extra Controversi im est & prout jacet, non habent pro necessario ad salutem: nimiru inmeitate essetatrem, Filium, . Spiritum S. seu meum esse patrem Filium,Spiritum S. prout ex eorum Cathcchismo infra patebit. Circa utramque hanc rem Arminianos simularc O. thodoxa doctrinam de Trinitate, sed revera Antitrinita- iriorum seu Socinianorum haeres addictos esse palam faciam.Atque haec quidem hactenus a me exposita sunt in eum finem , ut status
quaestionis, quantum ad hoc attinet h. e. quantum ad id quod A miniani in negocio religionis moliuntur, recte percipi possit. CAP. II.
Primum argumentum quo in ditur Armiesanos ministros Me smulatores Anutrinitarios.
17쪽
I. Argumentum primum exeo petitum,quod Arminiani Antis; intra j, anathema dicere nolunt. a. Soliditas hujus argumenti ostenditur ex veteris Ecclesiae experientia. Obiectioni duplici occurritur.
I. CEquitur nunc, ligustrissimi ct Totentissimi Pomm ut probem Modo propositi, ac palam faciam Ces situdini vestrae Arminianos Theologos sive ministros esse, simulatores Antiirinitarios Hic initio unus quis'; videt, ut constet eos tales esse non ex ipsis quaerendum csse,
anne sint simulatores Antiirinitatij,seu an ne simulet tantum Orthodoxam docti inam de Trinitate,revera autem & exanimoSocinianorum blasphemiis addicti sint3Ideo enim simulant doctrinam Ortho doram ut latere possint, id a : ob metum vestri, Illust is*ni Pomini, nec
non sita issimi δ fortissmi Herois ac Principis Cinarsionensii,demq;populorum ta Orthodoxorum qua plerorumq; ex illis quos seduxerunt, qui cum talibus hominibus h e. Socinianis nihil negotij libi esse vo- .let. Et non solent simulatores quamdiu Magistratus Orthodoxus est aperte falcri se revera Antiirinitarios esse, vel alioquin huic aut illi haeresi addictos: nisi inter eos qui aut eadem haeresi cum ipsis infecti stant,aut quos putant ea inscctos esse; aut quado rebus suis desperatis melius inter homines haeres illi addictos quam interorthodoxos res suas facere pol sunt aut deniq; quando Regi,Pr ncipi,MagistratuiOrthodoxo talis succedit, qui ipsoru haeresi addictus es , prout a me ex experientia veteris Ecclesiae in Tractatu de prudelia veteris Ecclesiario .c 6.est ostensum. Itas: constat ex Arminianis ministris illud quiadem quaerendum non esse, nec etiam perconicques quaerendum ex ipsis est, anne confiteantur, doceant credant f christum habere naturam divisam,eue tres' sena in una ea imque Gemia ivina ,&c.Nam, ut dixi,
illud palam ore trofitentur. Ita a si quis ea ratione veritate rei scire cuperet,prosecto vehementer falleretur, imo studio se & alios deci pere vellet. Quare alia ratione ad illius rei veritatisque cognitionem est perveniendum. Inquiet aliquis, ecqui istitur sciri potest,eos sinulatores esse in doctrina de Trinitate, quandoli si de arcano & recessu mentis agitur, in qua alius homo peractrare non potest.Scir inquam ' eodemo
do illud potest,quo deprehcditur ille quilaPoliticisaut in quotidi
18쪽
ha conversatione simulatore agit. Vt enim talis ex eo simulator esse depreheditur, quia se ipsum tande ut serex suo indicio prodit: ita etiasimulatores in negocio religionis seipses agedo & docendo produnt, id a justo Dei judicio excoecantis ipses ut ilium deter ex latebris sitis
prodeant tunc cum versutissime artibus suis se defungi putat. Qua in re attendendu est ad expcrientiaEcclesiae 'eteris praesertim cui scphcum talibus monstris magno suo cum malo negocium fuit: ex cujus cxperietia certissima indicia habemus quibus homines tales sese prodere solent Sunt autem illa varia pro varia coditione hominum neq; enim omnia unicuique statui & conditioni conveniunt. Vt cnim aliae sunt actiones publicae corum qui in Ecclcsia docent, aliae corum qui docendi partibus in ca non defunguntur ; & rursiis aliae sunt actiones corum docentium qui aliis docetibus praesunt, quales sunt Episcopi& similes;alia autem eorum qui aliis docentibus non praesunt:deniq;
varia & diversa icini ora sunt quae aut cx voto aut contra Votum simulatorum suunt: ita diversae etiam sunt rationes quibus aut hi aut
illi hoc vel illo tempore in negocio religionis simulantes , sese ipses
palam faciunt Qua de re pluribus in tractam alleuato est actum. Dixiaute Arminianos simulare Orthodoxam doctrina de Trinitate, revera aute Socinianorii haeresi Antiirinitariae atq; ex animo addictos csse, primo circa veritate dogmatum ouae ab Antii initariis in controversiam vocatur: secundo circa necessitatem mysterij ejusde , Prout extra controversiam est.Utrumque ordine suo ostendemus. . Prius quod attinet,patet illud primo ex eo,quod cum verbis profi-Jteantur doctrinam OrthodoXa de Trinitate, nolunt tame anathema dicere Antiirinitariis Haereticis, eorumque blasphemis dogmatibus quibus oppugnant ea doctrina; h.c. nolunt pronunciare & declarane ea dogmata Antiirinitariorum esse Haeretica, saluti animarum criti Mila, adeoque Socinianos obca Haereticos esse. Hoc cum ipsis
ctum esset aCl.Pros L d. persistunt in ea voluntate sua in responsis quae D. D. Professoribus opposierunt. Cum idem postea ipsis 1 me objectunt esset in parte prima Arcanorum Arminianismi ; pari-
19쪽
mysterium Trinitatis . & tamen anathema nolle dicere, aut non nisi post multam tergiversationem & coaete, Antiuinitoriis.certissimum indicium est quo simulatores Antiuinitarij se produnt,quocunq t dem praetextu se palliare velint:quemadmodum cotr. i omnes & Imperatores & DoctoresEcclesiarum & populiOrthodoxi atq: Antiu nitariorum haeresibus adversarii sine ulla praecedanea luscultate aut tergiveitatione ipsis & dogmatis eorum anathema perpetuo & constanter dixerunt. Cujus rei causa in eo posita est quia totaEcclesia v tus & moderna quae Deum in tribus persenis adoravit &adorat do gmata illa Orthodoxa darinitate simpliciter necessiria ad salute esse
recte ex verbo Dei judicavit. Quod ideo a me dicitur,ut ne quis e istimet me hoc modo argumentari: eum esse simulatorem oui alicui erranti quisquis ille tande sit anathema dicere non vult. Abiat: cor stat enimOrthodoxam Ecclesia Veterem & recentem non omni e ranti anathema dicere. Sed insero eum esse simulatorem Antiti in tarium, qui Antiirinitariis anathema dicere non vult: quod tamen ab uno quoque Christiano dicendum est qu a oppugnant dogmata talia quae non selli in vera stat sed etiam necesi uia ad filutem, adeoque Haereticos sese cile ostendunt. 2. Hoc autem indicium simulationis in eo negocio certissimum esse docet experientia veteris Ecclesiae , quae quando volebat ut quis y se purgaret acrimine haereseos speciatim Antii initariae, in more habebat postulare ab eo ut anathema diceret Haeresi illi cujus erat suspectus: quod qui recuses,at eo ipse manifestam faciebat Ecclesiae simi - lationem stan atque deo,utpote qui revera Haeresi illi addictum se ostendebat, condemnabatur. Ne quis de ea re dubitet exempla est, quot illustria valdE commemorabo. Eusebius Nicomediensis, & Thcognis Nicenus Episcopi declara rantiis Syn. Nicena cora Const. Mag.&trecetis octodecim Episcopisse adstipulari doctrinae ortho sext. Ibi lili simulationem suam detexere. Re suunt enim Anathema dicereArio. Simulatione temtur& haeresi illorum eo modo detecta Imperator eos cum Ario in ilium ejicit. Et prosecto eventus confirmavit istos duos simul tores fuisse. Nam Const. Mag. mortuo larvam planE posuete &vissurus malis Ecclesiam fi erc.
20쪽
Fiusdem rei exemplum nobis praebent, quae in SynodoAEminensi sit, Constantio gesta fitere. circa quinque alios Episcopos qui profitebantur se orthodoxae doctrinae circa ide mysterium addictos es sie. h erant Vrs ius, Valens, Eudoxius , Auxentitas, Demophilus. 7 h. . Suspecti erant homines hi Patribus Orthodoxis S modi illius, qui postillant, ut si credi mi velint & probare se nihil novi cotra Ortho- . doxam doctrina moliri, Anathema dicerent haeresi Arianae Recusant M. 4. illi. Ouare a Synodo abdicati& privati Episcopatus munere suerunt.' Confirmavit eventus aequissimium hoc judicium. Etenim homines hi larvam tandem pariter postidie, & apertos hostes silij Dei ac pe secutores Ecclesiae se facto ipse declaravere. Par exemplum suppeditat Concilium Constantinopolitanum sibeode Imperatore habitu Profitebatur Eudoxius Antiochenus tunc quidcin temporis Episcopus doctrinam Orthodoxa opposita haeresi
Actii, oui statuebat filium I ei dissimile esse Patri: id quod Ecclesia Orthodoxa, at imis ipse Arius cum illa id negabat Bene ig tur hactenus Eudoxius Suspectus tamen crat caeteris. itaq; cum conque sucssent de ea re apud Inmeratorem qui Concilio intererat: respondit Imperator & quidem sapienter: ου 1 α θνπας τὰ Zκάθν Gς
Fustathius firmenius Episcopus,quo igitur omi cs credere possimus Eudox una A ctianae haeres addici ii non esse. jube ut anathema dicat doctrin. P Actij. Im rator rem hanc aequisiti Pani judicat ac proinde madat Eudoxio ut id faciat Ibi Eudoxius terga inari & multos praetextus allegare,quibus effugcret postulatum illud. Ita perator hoc videns ira accenditur itque te probe jam . videre Eudoxium Actianaeha res addictum esse ac minatur niti ei renunciet ac matheira dicati se in exilium ejecturum esse ipsim . Ibi tum scelestus ille metu exiiij impulsus post tantam teigiversationem anathema dicit propriae suae sententiae quam & tunc animo fovebat, & postea pertinaciter ad finevitae usque retinuit prout res postea gestae docuore, adeoq; etiam in rudoxio hoc palam secere, eos qui nolunt aut tergive satur anathe-
ina diuere Anturinitariis, ipserum haeresi addictos csse. Videt hic hi s 3 nus .