장음표시 사용
31쪽
rectae Deomeniretia inde consequantur, quortim ratio orsu nulla halenda sit. Videt hic unusquisque eos loqui de mysterio Trinitatis, quis tenus controversum est inter Ecclesiam, quae Deum in tribus per- senis adorat, & inter Antii rinitarios: ac eos dicere ex co myst rio duatcnus definitur seu deciditur contra Haereticos multa absu da sequi Et ut ne quis dubitet eos loqui de his dogmatis Ortho-'doxis nimirum ; is una essentiadivisa esse mei pe foras ἱ GVrsum esse
metim ab alerno; Eumbari. e naturam nonsolum humanam , fueriam ι-vinam, eandem cum Patre; Erum exsitisse antequam conciperetur in Mer.
fg .is o Spiritum S. essepersonam Peliatis : Spiritum S. esse adorandum: ne, inquam, de ea re quis dubitet, bservetur eos hic loqui de dogmatis illis quorum ego in parte prima Arcanorum mentionenem secenam. Dicunt enim : Certam es ex his sithbiis Vedetis, mysteriam hoc qualem contro esume o Efendii δ c. Ego autem inc n-tioncro seceram nullorum aliorum dogmatum mysterii hujus quam illorum Orthodoxorum modo a me commemoratorum, quae Ecclesia Cluistiana tenet contra Socinianos. Patet igitur cos
loqui de dogmatis istis. Hoc unum cst. Jam autem docent A miniani, id quod absurdum est sanae rationi non posse esse verum sed falsum. Ita enim pag. 27. capitis quarti lib. primi Vindic, Imo quicquid at dum , faseum ἐν sustum est cundum rationem, id apud Tram ct tibique at Turrim apum Ursultum est. t tem pag a 8. Qispo ratio verita ferse docet falsum esse, idnon hum inter)a Ad etiam in coris . falsamessestituendum est. Et loco paulo ante recitato in pag. 29. pro eodem ponunt, id quod ratio recta es Adiam dr id quod ratio recta falsi m esse iprehendis , item sensis algurdos, ab omni ver militudine alienos. Et hoc quidem recte dicunt: naim quod est falsiim sanae & rectae rationi, id non potest esse veru in tu i hcologia de .quare multis egi in Rationali ' heologico. Sed hoc aeque iansum ac impium est quod dicunt in iis dogmatis absurda scqui. Habemus igitur jain Syllogismum cujus Major &Minor Arminiati si iam cst. Majo/: l x quo dogmate multa amodasequuntur Ad al -- fum l. Habcir ci vidimus esse Arminianorum. Minor:
32쪽
ex dormare sterioritritam, quarenus silisco viro vestim egi Liaal Wrda ruuntur. Hanc minorem etiam 34dimus csse Armi-nsanorum. Quid igitur jam existimatis, inserissimi is tentissimi
Arminianos ista majore & minore velle dicere Θ Conclusio certe manifesta haec est: Ggo erium Trinitatis, quaaius eseontroversum, est alsum is Ergo dogmara illa modo recitat unifalsa. Nemo potest dicere me gravare Arminianos aliqua consequentia extracta ex ipsorum verbis. Nam & major & minor ipsorum est. Quid igitur de my sterio illo sentiant, jam vel infans vides rit. Quid enim hac luce clarius: Arminiani dicunt; ex mysterio Trinitatis sequi multa absurda: illud autem dogma , ex quo G - rda sequuntur falsum esse Θ Unde etiam jam patet quos loco allegato pag. 29.intelligantper temerarios a tores mysteriorum fide de tu suspensivis,de arema Deitates bydrc innirlim Orthodoxos, qui . de dogmatis illis non nudis conjecturis & probabiliter tantum disputant, sed afferunt, definiunt, decidunt ex verbo Dei, ea vera& credenda esse. Patet etiam quid intelligant ibi per sensus, quos latio humana statim deprchendit absurdos esse ξ nimirum dogmata illa Orthodoxa; denique quid intelligant per τὸ statuere quicquam pririer Solpturam sacram Θ nimirum statuere & profiteri dogmata illa de Trinitate , quae Arminiani dicunt nec nee per evidentem conscqucntiam in Scriptura contineri: Nunc colligamus haec dogmata eorum, quae hoc capite proposui in unum. Contendunt Arminiani dogmata illa Orthodoxa,quae Antiirinitarii Vppugnant, nec ii:,ς,nec per cui lentem ci necessariam consequentiam in Scriptuia exstare, loca Scripturae quae pro iis afferuntur,ad unum pene omnia luxata esse,aut aptata sensui Socinianorum, eos esse praecipuos defensores mysterii hujus qui negant illud solide ex Scriptui a probari posse, ea dogmata aut silentio involvenda,aut tantum probabiister & conjecturis solis de iis disputandum esse, denique ex iis sequi multa absurda. Iudicate nunc, taurii mi Proceus , credant hi homines dogmata ista ex animo & ca pro veris habeant,an vero cre---. D dant
33쪽
dantea salsa esse & sint simulatores Antiirinitarii ΘEx his jam etiam manifestum est, quid sibi velint hi homilies cum dicunt Tontificios esse praecipuos defensores o vindices, huyui steria. Nam cum Atminiani animo suo istud mysterium prout oppugnata ab Haereticis pro false habeant; & ex itera parte eos habeant pro defensoribus ac Vindicibus praecipuis hujus mysterii, qui negant id solide ex Scriptura probari posse; manifestiss-mum est eos nihil aliud sibi velle isto modo loquendi , quam
lila dogmata esse merum commentum seu traditionem humanam : adeoque eos idem sibi velle quod Sociniani aperti qui diaciant haec dogmata quae Euangelicis omnibus communia simicum Pontificiis esse reliquias Antichristi. Atq; hoc est quod invia sitant in Respons ad Excerp. p. 6 i. Vbi postquam dixissent ea
dogmata aut silentio praetermittenda, aut tantum conjecturis de iis disputandum esse &c. subjiciunt statim : ddo quidem non L .li Purrum Traditionem necessariumaliauando lumen esse,quo spici debet qua dogmatis alicujus clarὶ quidem in Scripturis definiti,sed tamentiet controve flam vocari, veras acre tui sGussit. Sed quias, nobisium Reformatio ma
nes Doridius resciunt ac repudiant,nos etiam ejus missam mensione ecinnu.
Quibus verbis unusquisque sapiens videt, eos hoc sibi velle pro dogmatis orthodoxis de Trinitate quae Sociniani negant nam de iis agunt ex professo & principaliter ibi loci totis paginis quatuordecim 2 tandem nihil posse afferri in speciem quam a plurimis seculis fluentemo veterem traditionem Ecclesiae a Concilio Nicaeno profectam; sed praesidium debile esse & inane, quando-
qcidem traditioEcclesiς merito rejiciatur non minus a Reserinatis quam ab Arminianis. Bone Deus,si hi homines libere auderet dicere omnia quae mussitant, atq; Magistratus exanimi sui sentet tia haberent, praesertim autem si a vobis, sita rissimi se Trinuisso D ni,siblbon metuerent,ecquid non evomituri essentΘTurgentenim blasphemis dogmatis Antiirinitariorum,&quia cor eorulis nimis plenum est, hinc os redundat, etiam nunc cum fatentur
se inter spem & metum haerere. Quid igitur faceret si plena libe .
34쪽
rate fruerentur, Rc mgtos oppressi sientὸ unde an coniventia ac libertas hactenus illis concessa,remediu sit quo morbi eci ς hujus curari possint, vobis, ligustriss fines, dijudicandu relinquo, qua doqi dem ea in opprobrium i psius I.Christi hi homines utuntur.
C A P. . I V. . Posterius membrum circa mulatores hos Anti- trinitarios probatur.
a. osenditur Arminianos Theologos esse simulatores Antia
trinitarios circa necessitatem 1ν sterii illius prout extra controversiam est. 2. Ostenditur Arminianos in ea etiam resperare Arianos impietate., Λ Tque hoc quidem prius est, quod ostendendum mihi
xerat circa simulatores hos Antit rinitari's, nimirum eos simulare doctrinam Orthodoxam de veritate istorum dogmatum, quae Sociniani oppugnant, revera autem & ex animo Haeresi Socinianae addictos esse in ca parte. Alterum jam mihi ostendendum est; videlicet eos essenna tores Antiirinitarios etiam circa ncccssitate mysterii illius, luinnus extracontroversiam est. Dixi capite primo Socinianos etiati hac horrcsi execranda laborare, qua mysterium Trinitatis etiam quatenus extra controversam cst, seu prout jacet, ut loquuntur, non habent proncccssario ad salutem: ut Deum cssh Patiem, Filium, & Spiritum S. 1esum Christum esse Filium Dei unigenitum, Spiritum Sanctum c sse Deum. Illud autem quod necessarium ads lutem nen est, docent Arminiani , ut parte prima Arcanorum ostendimus licere negare, in dubium vocare, ei contraditacere. Hac igitur in parte quoque Arminiani sunt Antitrinitarii postelioris generis, hoc est profitentur quidem alicubi , speciatim in Epistola quadam Bclgica ante hac Hagam Comitis scripta, nec n0n Vindiciarum libro primo, cap. pag. doctrinam Orthodoxam de ncccssitate hujus i sterii , sed simulatorih ; & animo revera isti ctiam Socinia- .uorum Haeresi addicti sunt. Conquestus eram ego, quod dola
35쪽
mata Orthodoxa de Ti initate, hoc est verum sensum mysteriit Slius, exponerent, prout faciunt, ludibrio Haereticorum, & sic totatam Religionem Christianam prostituerent Atheis deridendam. Nam pereunte vero fresi mysterii hujus qui confiseu is dogmatis illis hia, H3. quae Amitrinitarii negant, dicebam, Vum m Herium nre nece ee' conaso autem hoc mysterio actum e bde Religione Christiana. Hic impii hi & vel hoc nomine cXccrandi homines, qui, ut ostendi in Arcanis di pono infra libro secundo patebit, veruri sensum illum hoc est vera illa dogmata de Trinitate, non habent pro necessariis ad salutem, respondere audent Vindiciarum libro a. cap. Io. p. I92. At quid periculi in ratas Iesus iste creditu nece iarius non est Θ Et jubensi ut probem verum istum sensum esse necessarium scitu ac creditu : Atque hoc est quod diu coxit apud antinum suum M. Simon Episcopius, ut ex thesibus ipsius privatis patet. Ita enim disputatione quarta quae est de Deo thesi quaria : D natura mi recte cognostatur . non necessario tenenda sum omia ea, quae ad essentiam divinam allua sitem ratione pertinent, quaeve vel juxta Scholarum placita, vel ex disurcii oris p robabile attribui sigi fluit si ea tantum, quae necessaria sunt-hoc ut cultui ille optimus, pejectiusmussae ualem exigit, praestaripsit. Et thesi quarta: Hujψmodiquatuor statuimus. I. 26od Deus sit premae, liberae,se irrefragabilis patinati, inque auctoritaris. 2. Qiasit justitiae eaequitatis insidiabilis. . 3. aeuo assecra infigbilis. q, ais sit pol ira ira Vibilis. Et postquam ista quatuor explicuisset, dicit thesi decima. Qis uis hae omnia
dimisu natur denter a ari, sussiliteri plari, avi p=obabiliteris Linistra ab obueneresia lascitu esse non credimus. Ita Episcopius ι α postea omittit doctrinam de Trinitate , ut dixi, atque ejus ne ver- do quidem mentionem facit. Ex his patet eum dudum quoque non habuisse mysterium Trinitatis pro necessario ad Lilutem,
etiam prout extra controversiam cst.
unc etiam in specie non agnoscunt hoc dogma,quod prout
36쪽
jacet, extra controversiam cst,'sum Iris- esse Filium Daianis stum, pF nccessario ad salutem. Dixeram ego inter alia Arca- orum ii D I. cap. 7. saecverba, Christus Filius Da I unigenitus, esse pancin verbi Dei quae necessaria est ad salutem,&horum verborum sensum literalem eum esse, quem tenet Ecclesia tota, quae Deum in tribus personis adorat: nimirum, Christum habere naturam divinam ejusdem essentiae cum Patre a quo ab aeterno genitus sit. Respondent illi Vindic. lib. r. c. 7. p. sio. Qissuam rasadeo emuncta nam ct sebacti ingenij, ut istorum verborum sum ut ratem istum esse, nan dico intelligere possit, sed vel hariolari audeat, nisi qui
primum aut ex aliis Scripturis, aut ex locis communibus. aut ex Catechesi δει
sum Christi deseriptionem didicit Ergo ne , inquis , ne utensum illum et erum ess y Nihil minus. Aliud est sensum sum venum esse, aliud senseum
istum esse meralem istorum verborum sensum quidem literalem eoum pariliverbi Da i qui necessaria es ad saluum. Nam si hoc admittitisAudice , tum αγω mortis sententia ferrari est de plano, nox dico in eos tantum
observandum me ibi loci, non selum istius dogmatis, nimirum Christum esse Da I unigenitum, meminisse ac dixisse illud esse necessarium ad salutem: sed etiam addidi Te haec, Deum esse Tatrem, Filium, Spiritum Sanctum , Christum se meum Diritum S. esse Deum , haec dogmata quae prout jacent, seu in terminis illis extra controversiam sunt posita nam controversia est de sensi vero illorum inter Ecclesiam & Antiirinitarios) essen cessaria dixeram ad salutem. Hic homines illi caeterorum istcrum non meminerunt in responsione sua , sed ut eo securius deridere possent necessitatem abistulam illorum , deligunt hoc . Christum esse Filium Dei unigenitum , ac hujus saltem meminerunt, quia putarunt se liberius necessitatem hujus quam caeterorum illi tum deridere posse. 4 emptigrasia, inquiunt, horum verti. rvm,Christus es Filim Da I unigeritus inrasus, ait actisator Dilius, liter hi hic es , christuiqui estpersona Deitatis dec. Q quamnὸ adeo emuncta
37쪽
Ex his omnibus jam patet cause,curnon respodeant in Vindiciij suis ad id quod eodem capite Arcano rhi ipsis objeceramiixeram A rivinianos in Epistola quadam HagamComitis scripta prefiteri
se habere mysteriumTrinitatis pro necessario ad salutem, prout e tra controversiam est; non aute habere illud pro necessario in suo vero sensu, hoc cst prout in controversiam vocatur & negatur ab Anti trinitariis,& addideram: Nunc igitur qu fo,esne hoc dogma aliquod retera pro necessario habereotamen ejus verum sensum non haberepta ne fario. Idogma 'sterium est mὸ quid verbasintabrigi uo vero se δει/ &c. Item: Hoccine crimes ut repetam, a quo dogma pro necessavio h bere,ὐ tamen negare illius Irarium quem iNefateris verum, cesarium esset
Ad hoc argumentum solidissi mar veritatis quo constricti tenentur ita ut effugere non possint circa impiam doctrinani suam,qua stituunt mysteriu illud prout controversum est non esse iacCessarium
- ad salutem, cum tamen profiteantur ore controversum eum sensum,verum esse sensum illius; ad hoc, inquam, ut respondere non possunt,ita ne verbulo quidem respondent; sed tantum pro inci dibili petulantia sua, & solenni more An titrinitarioru juratorum hostium filii Dei& Orthodoxorum omnium,convitiis & contumeliis in me debacchantur lib. I .Vind. c.7. p. 3 7. Causa autem cur non respondeant,in eo posita est;quia si respondissent & defendore suam sententiam voluissent, nimis manifeste detexissent simi lationem & Socinianismuin suum tum circa veritatem mysteriit Ilus prout controversum est, tum circa necessitatem illius prout extra controversiam est. Nec enim duo illa consistere possunt v . seruis Effud esse nece arium ad Nalutem; & tamen non esse nece arium Hsuove se a. Etenim dicendu est, aut sciasium illum quem Eces stacontra kntitrinitarios defendit non esse vcrum sensum; aut mysterium illud prout extra controversiam cst, non esse iaccessarium
ad salutem; aut denique uirumque ipsis dicendum fuisset. Hic quia homines hi utrumque animo fovent; ut vidimus; hinc ne verbulo quidem ad id invictae veritatis argumentum rcspondent. a. Sic itaque patet quid hi homines animo suo sciatiant, etiam
38쪽
necessitate mysterii hujus adorandi,prout intra controversiam est positum; quo tamen collapis adiu cst de tota Religione Chrisiana,& perinde est sive Turca sive Christianus aliquis sit. Qua in re profecto ut Sociniani aperii, ita etiam occulti sive Armianiani rursiis pejores sunt Arianis- Nam Ariani contra Pliatinum . Socinianae Haereseos ducem judicabant mysterium Trinitatis Irout extra controversiam est & formula Baptismi exprimitur, ece necessarium simpliciter ad salutem: imo esse caput & funda. mentum totius fidei, ideoque semper conservandum esse. Ita enim in Synodo Syrmiensi sub Constantio: τίλ κεJάλουον -- .,
ελη , βοι siζοντες -τῶς 3ec. Caput autem 'firmamentum torius fidei esut Trinitas semper conservetur ita ut in Evangelio legimus, Gntes doc te omnes genus δ' bapti te eas in nomine Patris Filii Spiritus San D. Hinc etiam Acaciant seu Aeliani quorum Secta erat una cx
Arianis inter se dissentientibus factionibus, anathcina dicunt in Synodo Seleuciensi, illi qui non credit i a Patrem Filium &Spiritum Sanctum, ac non agnoscit logma illud prout extra , controversiam est positum , ut apud S ozomenum videre est.
Atque hactenus quidem ostendi, Isi serissimi se Potentissimi Po-
, A minianos orthodoxam quidem doctrinam circa mysterium Trinitatis in speciem profiteri , sed revela & exanimo Socinianorum blasphemiis Turcicis & Iudaicis addictos esse. Possem etiam id ostendere Niis modis quibus simulatores Haeretici deprehenduntur, prout experientia veteris Ecclesiae docet. Sed quia brevitati coram celsitudine vestra studeo, lassiciant quae dixi. De aliis dogmatibus Socinianis quibus hi homines etiam toti imbuti sunt , non jam agam, ne id quod ab aliis maxime a Cl. DD.
Profess. Lcydeasibus actum est, agam. Et patet illa res quoque in prima parte Arcanorum. Vt adcolit homines revera Sociniani intus.&incute sint, tum circa mysterium Trinitatis
tum alia dogmata aravissimi momenti ut de pcccato Origb
39쪽
nis, de justificatione, de Sacramentis, de Lege Dei, de Resurre .ctione mortuorum &c. quae in dubium vocare audent. Caeterum dixi, Arminianos hoc agere,ut hilasphemias illas A titi initarias publich in Ecclesiam introducant per Libertini mustu Hoc manifestum est, ex omnibus dogmatibus eorum, quae in i parte prima Arcanorum proposuimus, ut de auctoritate Script rae , de elus interpretatione,libertate prophetand mysterio I in talis, dogmatis necessariis &non necessariis: de Ecclesia, te Ηsresi, de Tolerantia mutua,de Sy nodis,de ministerio Ecclesia de disciplina Ecclesiastica, de Oricio Magistratus &c. Speciatim ex illis quae in commendationem Haereticorum Antiirinitariorum pri r
ferunt, quos habent pro hominibus piis, piissimis, Sanctissimis;& cum quibus eos communionem colere ostendi; quod ipsi negare mihi non audent ob evidentissimam probationem qua illud palam seci. Patet id etiam Uc Arcanis Novis ipsorum, quae in Vindiciis suis detegunt. Sed de hac re tota ex professo agemus infla libro secundo. Et hoc quidem illud tomi quod hi homines circa Religionis negocium moliuntur.
C A P. V.Corollarium quo Objectioni, duplici respondetur. i. Re fondetur Objemoni, quae in eo con sit; non esse e risimile Arminianos ministros omnes esse Anthrinitarios
simulatores. 2. Fraevenitur calumniosa retorsio. i. CEd hic objicere aliquis possit: verum quidem esse ex AD 2 minianis aliquos reperiri qui Sociniani sint; non tamen
verisimile videri eos omnes tales csse. Respondeo, primo constat ad minimum praecipuos m, stagogos & qui causam eorum scriptis defendunt tales esse: praesertim autem quendam Sina
seni Episcopium Philosophiae & liberalium artium Magistrum,
40쪽
tota nnutrit is totus persu iis est laete Sociniano,idq; in me cullis habet. Hic est caputHaereticoru Antii initarioru qui inBeu gio sunt.Hunc enim eum esse, qui stylum commodavit suum A mimanis caeteris in illis libris,qui pleni sunt erroribus & patro- onio Antiir nitariorum; Apologiam intelligo, B csponsiones, ad 4xcerpta D D. Pros. L d. Vindicias denique quas mihi oppos ire: Episcopium, inquam, sylum in istis Scriptis commodasse Sociis suis nullo negocio comperire poterimi optulit,ita ubi id opus ei se judicarint. Haec etiam causa est cur in Thesbus privatis suis miserit mysterium Trinitatis: quod etiam signum
s mutationis Antiirinitariae; prout natet ex Veteris Ecclesiae exserieti quae inendit cos homines innulatores esseAntitrinitar os,qui transiliunt rem seu dogma controversum interorthodo os& utrinitatios . cum tamen & ossicium ipsorum & res atque, postulet, ut illud intacturni non relinquant. Ita Leontiusti clienus Epitcopus, quot es δοξολογῶ canetatu in Glcsia An tiocliena quam Orthodoxi hoc modo canebant Glyria se Fibo, se opiri ui Sancto in Secuta Secularum : Ariani autem gloria: Filii& piritu Sancit' de m cntes sic eam copcipiebant,
Tamiper Filium in Spiritu Sancta in Secuti H tra siliebat illa verba controversa inter Orthodoxos & Arianos, &tantum pronunciabat haec ultima circa quae utraque Data consentiebat, Secula a culorum, Quo silentio suo manifestum fecit, ut Theodoretusi
cii mea ne uitiam, o astinuisse celare sermo si res illam. Via' ve bo , certissimum cst, eos qui cum Haereticis communi t pi ros non cile ab e roribus eorum. Quod deo verum est,ut ipsiArminiani id fate satur. Ita ςni myj0dic. lib. r. cap. ' pag- ioq. decet e M iis qui Haeredi s viiHur ecundo libenter credar i itio chin Armini ibi mi suam so Ment, nou omnςs qui ei noliten dedere Sociniano iussi; sed pust x0t annorum i uortium, iamiliaritatem fraternitatem, communionem cum ill s